Κανόνες για την προστασία των χοίρων όσον αφορά στα μέτρα σχετικά με τη μείωση της ανάγκης συστηματικής κοπής της ουράς τους.

---

Υπουργική Απόφαση  Αριθμ. 2659/357704

ΦΕΚ 5785/Β/30-12-2020

Κανόνες για την προστασία των χοίρων όσον αφορά στα μέτρα σχετικά με τη μείωση της ανάγκης συστηματικής κοπής της ουράς τους.

O ΥΠΟΥΡΓΟΣ

ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ

Έχοντας υπόψη:

1.Τις διατάξεις:

α) Της περ. α' της παρ. 2 του άρθρου 62 του ν. 4235/ 2014 «Διοικητικά μέτρα, διαδικασίες και κυρώσεις στην εφαρμογή της ενωσιακής και εθνικής νομοθεσίας στους τομείς των τροφίμων, των ζωοτροφών και της υγείας και προστασίας των ζώων και άλλες διατάξεις αρμοδιότητας του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων» (Α'32), όπως η παρ. 2 τροποποιήθηκε με την παρ. 2 του άρθρου 46 του ν. 4384/2016 (Α'78).

β) Του άρθρου 90 του Κώδικα νομοθεσίας για την Κυβέρνηση και τα κυβερνητικά όργανα (άρθρο πρώτο του π.δ. 63/2005, Α'98), σε συνδυασμό με την παρ. 22 του άρθρου 119 του ν. 4622/2019 (Α'133).

2.Το π.δ. 215/2003 «Κανόνες που διέπουν την προστασία των χοίρων σε συμμόρφωση προς την οδηγία 91/630/ΕΟΚ, όπως τροποποιήθηκε με τις οδηγίες 2001/88/ΕΚ του Συμβουλίου και 2001/93/ΕΚ και κατάργηση του π.δ. 193/1995» (Α' 181).

3.Τη Σύσταση (ΕΕ) 2016/336/ΕΚ της Επιτροπής, της 8ης Μαρτίου 2016, σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας 2008/120/ΕΚ του Συμβουλίου για τους στοιχειώδεις κανόνες για την προστασία των χοίρων όσον αφορά τα μέτρα σχετικά με τη μείωση της ανάγκης κοπής της ουράς (L 62).

4.Το υπ' αρ. SWD(2016) 49/8-3-2016 έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής, σχετικά με τις βέλτιστες πρακτικές με σκοπό την πρόληψη της συστηματικής κοπής της ουράς και την παροχή υλικών εμπλουτισμού στους χοίρους, που συνοδεύει το έγγραφο ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ, σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας 2008/120/ΕΚ του Συμβουλίου για τους στοιχειώδεις κανόνες για την προστασία των χοίρων όσον αφορά τα μέτρα σχετικά με τη μείωση της ανάγκης κοπής της ουράς (Ιστότοπος: https://ec.europa.eu/food/sites/food/ files/animals /docs/aw_practice_farm_pigs_stfwrkdoc_ el.pdf).

5.Το γεγονός ότι από τις διατάξεις της παρούσας δεν προκαλείται δαπάνη σε βάρος του κρατικού προϋπολογισμού, αποφασίζουμε:

 

Άρθρο 1

Σκοπός, πεδίο εφαρμογής, ορισμοί και αρμόδιες αρχές

1.Σκοπός της απόφασης αυτής είναι ο καθορισμός των αναγκαίων μέτρων για την αποτελεσματική εφαρμογή της παρ. 8 του κεφαλαίου Ι του παραρτήματος του π.δ. 215/2003, σύμφωνα και με τη σύσταση (ΕΕ) 2016/336/ ΕΚ της Επιτροπής, προκειμένου να μειωθεί η ανάγκη συστηματικής κοπής της ουράς των χοίρων και να εξασφαλιστεί, σταδιακά, έως 31-12-2022, η εκτροφή χοίρων με ακέραιη ουρά στη χώρα. Από την ημερομηνία αυτή τυχόν αναγκαιότητα κοπής της ουράς αιτιολογείται πλήρως στην έκθεση αξιολόγησης κινδύνου του άρθρου 2 με βάση τα κριτήρια της παρ. 8 του κεφαλαίου Ι του παραρτήματος του π.δ. 215/2003.

2.Οι απαιτήσεις της παρούσας εφαρμόζονται σε εκτροφές χοίρων με ενσταβλισμένα ζώα που διαθέτουν πάνω από 10 χοιρομητέρες.

3.Γ ια τους σκοπούς της παρούσας ισχύουν οι ορισμοί του π.δ. 215/2003. Επίσης ορίζονται δείκτες καλής διαβίωσης, για την αξιολόγηση των κινδύνων δαγκώματος της ουράς των ζώων, ως εξής:

 

α) ζωικοί δείκτες: δείκτες οι οποίοι μετρούνται και αξιολογούνται στα ζώα,

β) μη ζωικοί δείκτες: δείκτες οι οποίοι μετρούνται και αξιολογούνται στον εξοπλισμό της εκτροφής, στο περιβάλλον της εκτροφής και στις μεθόδους διαχείρισης των ζώων.

4.α) Η Διεύθυνση Προστασίας των Ζώων, Φαρμάκων και Κτηνιατρικών Εφαρμογών του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ορίζεται ως αρμόδια αρχή για την εξασφάλιση της τήρησης των απαιτήσεων της παρούσας,

β) οι αρμόδιες κτηνιατρικές υπηρεσίες των Περιφερειών και των Περιφερειακών και Μητροπολιτικών Ενοτήτων ορίζονται ως αρμόδιες αρχές για τη διενέργεια των επίσημων ελέγχων για την τήρηση των απαιτήσεων της παρούσας.

 

Άρθρο 2

Αξιολόγηση κινδύνου από τους υπεύθυνους χοιροτροφικών εκμεταλλεύσεων

1.Οι υπεύθυνοι χοιροτροφικών εκμεταλλεύσεων διενεργούν αξιολόγηση κινδύνου, συμπληρώνοντας έκθεση αξιολόγησης κινδύνου, όσον αφορά τη συχνότητα των δηγμάτων της ουράς των χοίρων, με βάση τους ζωικούς και μη ζωικούς δείκτες ευζωίας του παραρτήματος, εντός τριών (3) μηνών από τη δημοσίευση της παρούσας και σε ετήσια βάση εφεξής, η οποία περιλαμβάνει κατ' ελάχιστον τις παρακάτω πληροφορίες: α) την εκτίμηση του ανταγωνισμού εντός του κελιού για τη διεκδίκηση τροφής, νερού και χώρου, η οποία ελέγχεται με βάση:

αα) τον μέγιστο αριθμό ζώων που μπορούν να σταβλίζονται σε κάθε κελί,

αβ) τις προδιαγραφές του κατασκευαστή των ταϊστρών, αγ) την αναλογία ζώων ανά ποτίστρα, αδ) απλό σχεδιάγραμμα της χωροταξικής δομής της εκτροφής, όπου αποτυπώνονται τα κελιά και οι λοιποί εργασιακοί χώροι με τις διαστάσεις τους, το οποίο επικαιροποιείται μετά από κάθε σχετική αλλαγή, β) τα υλικά εμπλουτισμού που παρέχονται ανά παραγωγικό στάδιο της εκτροφής και συγκεκριμένα: βα) τη χρονική διάρκεια της παροχής τους, ββ) το ποσοστό χοίρων ανά κελί που αλληλοεπιδρούν με τα υλικά εμπλουτισμού με βάση τους σχετικούς υπολογισμούς, οι οποίοι περιγράφονται στην παρ. 3 του παραρτήματος,

γ) αλλοιώσεις στην ουρά λόγω δηγμάτων: γα) το ποσοστό χοίρων ανά κελί που εμφανίζουν αλλοιώσεις στην ουρά λόγω δηγμάτων τύπου 2, σύμφωνα με την κατηγοριοποίηση των αλλοιώσεων που παρατίθεται στην παρ. 4 του παραρτήματος, γβ) η καταγραφή των διορθωτικών μέτρων που λαμβάνονται σε περίπτωση εμφάνισης δηγμάτων της ουράς, δ) αρχείο καταγραφής στοιχείων για τη θερμική άνεση των ζώων (θερμοκρασία/σχετική υγρασία) και την ποιότητα του αέρα ιδιαίτερα όσον αφορά τις συγκεντρώσεις διοξειδίου του άνθρακα και αμμωνίας σε καθημερινή βάση, ε) αρχείο με τον αριθμό των ζώων που περιθάλπονται, απομακρύνονται πρόωρα από την παραγωγή ή πεθαίνουν εξαιτίας δηγμάτων ουράς,

στ) στοιχεία για τη σύνθεση και χημική ανάλυση του σιτηρεσίου για την κάθε κατηγορία ζώων εντός της εκτροφής,

ζ) στοιχεία που αφορούν στο εφαρμοζόμενο πρόγραμμα καθαρισμού και απολυμάνσεων των χώρων διαβίωσης των ζώων.

2.Στις εκθέσεις αξιολόγησης κινδύνου μπορεί να συμπληρώνονται και άλλες χρήσιμες πληροφορίες, πέραν των προβλεπόμενων στην παρ. 1.

3.Στο πλαίσιο τεκμηρίωσης της ανάλυσης κινδύνου για τα δήγματα της ουράς των χοίρων συμπληρώνεται επιπλέον έντυπο καταγραφής ευρημάτων αλλοιώσεων από δήγματα ουράς ή και ώτων, το οποίο τηρείται σε αρχείο στην εκτροφή και στο οποίο αναφέρεται τουλάχιστον η ημερομηνία παρατήρησης, το κελί, ο αριθμός των ζώων που φέρουν αλλοιώσεις και ο τύπος των αλλοιώσεων, καθώς και τα αποτελέσματα μετά την εισαγωγή του διορθωτικού μέτρου. Επίσης, τηρείται ηλεκτρονικό αρχείο με ενδεικτικό φωτογραφικό υλικό από τις παρατηρούμενες αλλοιώσεις, στο οποίο εμφανίζεται η ημερομηνία φωτογράφισης και ο αριθμός του κελιού.

4.Όλα τα αρχεία που σχετίζονται με την εφαρμογή των παρ. 1 έως 3, διατηρούνται για τουλάχιστον 3 έτη και τίθενται στη διάθεση των αρμοδίων αρχών κατά τη διάρκεια των ελέγχων ή όποτε ζητηθούν.

5.Σε εκτροφή, η οποία δεν εφαρμόζει σε τακτική βάση τη διαδικασία μερικής κοπής της ουράς, το ανώτερο επιτρεπτό ποσοστό εμφάνισης δηγμάτων είναι 5% επί του αριθμού των ζώων στην εκτροφή. Σε εκτροφή στην οποία, μετά την εκπλήρωση των υποχρεώσεων των παρ.

1έως 3, δεν κρίνεται απαραίτητη πλέον η συνέχιση της διαδικασίας μερικής κοπής της ουράς, το ανώτερο επιτρεπτό ποσοστό εμφάνισης δηγμάτων είναι 3%.

 

Άρθρο 3

Πρακτικές διαχείρισης για τη συμμόρφωση των χοιροτροφικών εκμεταλλεύσεων με την απαίτηση για μη συστηματική κοπή της ουράς των χοίρων

1.Για την πρόληψη του δαγκώματος της ουράς και, κατά συνέπεια, τη διακοπή της συστηματικής μερικής κοπής της ουράς, οι υπεύθυνοι χοιροτροφικών εκμεταλλεύσεων:

α) οργανώνουν, μέσα σε τρεις (3) μήνες από τη δημοσίευση της παρούσας, τουλάχιστον δύο (2) κελιά με ζώα τα οποία δεν έχουν κομμένη ουρά, παρακολουθούν συστηματικά και καταγράφουν στα έγγραφα του άρθρου

2τη συμπεριφορά αυτών των ζώων και τα ευρήματα των αξιολογήσεών τους. Η πρακτική αυτή διατηρείται και επεκτείνεται μέχρι η εκμετάλλευση να μεταβεί στο καθεστώς εκτροφής χοίρων με ακέραιες ουρές.

β) εφαρμόζουν τα συστήματα διαχείρισης και τους περιβαλλοντικούς όρους του πίνακα του παρόντος άρθρου (κριτήρια συμμόρφωσης) εντός τριών μηνών από τη δημοσίευση της παρούσας. Τα κριτήρια συμμόρφωσης εξειδικεύουν τις παραμέτρους της παρ. 3 της Σύστασης (ΕΕ) 2016/120/ΕΚ της Επιτροπής και καθορίζονται και ελέγχονται με βάση τους ζωικούς και μη ζωικούς δείκτες του πίνακα του παρόντος άρθρου.

2.Τα υλικά εμπλουτισμού κατηγοριοποιούνται σε βέλτιστα, μη βέλτιστα και οριακού ενδιαφέροντος, όπως οι τύποι αυτοί αναλύονται στην παρ. 1 του παραρτήματος και η αποτελεσματικότητά τους αξιολογείται με τη μέθοδο της παρ. 3 του παραρτήματος αυτού.

3.Οι υπεύθυνοι των χοιροτροφικών εκμεταλλεύσεων αξιολογούν συνεχώς την αποτελεσματικότητα των μέτρων για την επίτευξη των κριτηρίων συμμόρφωσης του πίνακα της παρ. 1 και καταγράφουν τα αποτελέσματα στην έκθεση αξιολόγησης κινδύνου του άρθρου 2.

 

Άρθρο 4

Υποχρέωση λήψης διορθωτικών μέτρων

1.Αν ο υπεύθυνος χοιροτροφικής εκμετάλλευσης ή επίσημος κτηνίατρος παρατηρήσει φαινόμενα δαγκώματος της ουράς των χοίρων, τα αξιολογεί με βάση το σύστημα βαθμολόγησης της παρ. 4 του παραρτήματος. Η βαθμολογία 2 συνεπάγεται την ανάγκη λήψης διορθωτικών μέτρων με τη μορφή τροποποιήσεων ως προς τα κριτήρια συμμόρφωσης της παρ. 1 του άρθρου 3, κατόπιν εντοπισμού της υποκείμενης αιτίας του προβλήματος, με βάση τα στοιχεία των παρ. 1 έως 3 του άρθρου 2.

2.Αντίστοιχα διορθωτικά μέτρα λαμβάνονται και αν από τα αποτελέσματα της αξιολόγησης κινδύνου προκύπτει πιθανότητα πυροδότησης επεισοδίων δαγκώματος ουράς.

 

Άρθρο 5

Εκπαίδευση και κατάρτιση

Οι υπεύθυνοι εκτροφών χοίρων, οι σύμβουλοί τους και οι κτηνίατροι που συνεργάζονται με αυτές, παρακολουθούν για τα θέματα της παρούσας σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 5 του π.δ. 215/2003. Όσοι δεν έχουν ήδη παρακολουθήσει σχετικά προγράμματα κατάρτισης, συμμετέχουν μέσα σε δώδεκα (12) μήνες από τη δημοσίευση της παρούσας. Η κατάρτιση τεκμηριώνεται με την απόκτηση σχετικού πιστοποιητικού.

 

Άρθρο 6

Οδηγοί Ορθών Πρακτικών

Εκτός από την αρμόδια αρχή της περ α' της παρ 4 του άρθρου 1, εκπαιδευτικά και ερευνητικά ιδρύματα, πιστοποιημένοι φορείς κατάρτισης ενηλίκων και οργανώσεις χοιροτρόφων μπορεί να εκδίδουν επίσημους οδηγούς ορθών πρακτικών για θέματα προστασίας των χοίρων στις εκτροφές, οι οποίοι επικυρώνονται από την αρχή αυτή.

 

Άρθρο 7

Επιτήρηση των αλλοιώσεων δηγμάτων στο σφαγείο

Οι χοίροι που οδηγούνται στα σφαγεία της χώρας και εμφανίζουν αλλοιώσεις δηγμάτων της ουράς εντοπίζονται και τα σχετικά ευρήματα συλλέγονται με την εποπτεία των αρμόδιων κτηνιατρικών υπηρεσιών των Περιφερειακών και Μητροπολιτικών Ενοτήτων, η οποία και μεριμνά για τη συμπλήρωση των ειδικών πεδίων της Ηλεκτρονικής Εφαρμογής Καταγραφής και Παρακολούθησης Ευρημάτων Σφαγίων, τα οποία θα προστεθούν σε αυτή, βάσει της αξιολόγησης της παραγράφου 4 του παραρτήματος. Οι αρμόδιες κτηνιατρικές υπηρεσίες των Περιφερειακών και Μητροπολιτικών Ενοτήτων ενημερώνουν σχετικά: α) τους υπεύθυνους των χοιροτροφικών εκμεταλλεύσεων της περιοχής αρμοδιότητάς της, σε περίπτωση αυξημένων ποσοστών χοίρων με δήγματα ουράς, β) την αρμόδια κτηνιατρική υπηρεσία της Περιφερειακής ή Μητροπολιτικής Ενότητας της έδρας των σχετικών εκτροφών, προκειμένου η τελευταία να προσαρμόσει το πρόγραμμα των σχετικών ελέγχων σύμφωνα με τα δεδομένα αυτά.

 

Άρθρο 8

Έλεγχοι- Κυρώσεις

1.Οι αρμόδιες αρχές της περ. β' της παρ. 4 του άρθρου 1 διενεργούν τους επίσημους ελέγχους στις εκτροφές χοίρων για την τήρηση των απαιτήσεων της παρούσας, σύμφωνα με τις διατάξεις του Κανονισμού (ΕΕ) 2017/625 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 15ης Μαρτίου 2017 (L95) και του π.δ. 215/2003.

2.Επιβάλλεται διοικητικό πρόστιμο ύψους:

α) 1.000-10.000 ευρώ για παραβάσεις των διατάξεων του άρθρου 2

β) 200 -2.000 ευρώ για παραβάσεις των διατάξεων της περ. β' του Πίνακα 1 του άρθρου 3.

β) 500 -5.000 ευρώ για παραβάσεις των διατάξεων των περ. α', β' και ε' του Πίνακα 1 του άρθρου 3.

γ)1.000-10.000 ευρώ για παραβάσεις των διατάξεων των περ. γ', β' και στ', του Πίνακα 1 του άρθρου 3.

Τα παραπάνω πρόστιμα επιβάλλονται 3 μήνες μετά τη δημοσίευση της παρούσας και εισπράττονται με τη διαδικασία που ορίζεται στα άρθρα 13,14,15,22,23 τομέας ε, υποτομέας προστασίας των ζώων στις εκτροφές, 24 και 25 του νόμου 4235/2014.

3.Σε περίπτωση διαπίστωσης παραβάσεων συστηματικής κοπής της ουράς από 1.1.2023, επιβάλλεται διοικητικό πρόστιμο του υποτομέα προστασίας των ζώων στις εκτροφές, τομέας ε, του άρθρου 23 του ν. 4235/2014.

 

Άρθρο 9

Έναρξη ισχύος

Η απόφαση αυτή αρχίζει να ισχύει από τη δημοσίευσή της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Η απόφαση αυτή να δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Αθήνα, 22 Δεκεμβρίου 2020

 

---

Κατεβάσετε το αρχείο με το πρωτότυπο κείμενο, όπως είναι δημοσιευμένο στο Φύλλο Εφημερίδας της Κυβερνήσεως (Φ.Ε.Κ.) του Εθνικού Τυπογραφείου.

---