Σχολικά κυλικεία - Τι αλλάζει από τη νέα χρονιά
Τέλος τα αναψυκτικά και τα αλλαντικά - Νέα υγειονομική διάταξη στο πλαίσιο της Εθνικής Δράσης κατά της Παιδικής Παχυσαρκίας
Δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ η νέα Απόφαση (Υπουργική Απόφαση Δ1β/Γ.Π.οικ. 21739/2026) με την οποία θεσπίζονται αυστηρά ποιοτικά κριτήρια για τα προϊόντα που επιτρέπεται να διατίθενται εντός των σχολικών μονάδων. Μεταξύ των βασικών αλλαγών περιλαμβάνονται η πλήρης απαγόρευση των αλλαντικών, η υποχρεωτική μείωση των μερίδων σε συγκεκριμένα είδη, καθώς και η απόλυτη απαγόρευση της διάθεσης αναψυκτικών.
Η νέα Απόφαση αντικαθιστά το προηγούμενο πλαίσιο του 2013, διαμορφώθηκε λαμβάνοντας υπόψη την εισήγηση της Εθνικής Επιτροπής Διατροφής με βάση τα πλέον σύγχρονα επιστημονικά δεδομένα και αφορά σε σχολικά κυλικεία, χώρους εστίασης και αυτόματους πωλητές.
Γνωστοποίηση
Τα σχολικά κυλικεία, οι αυτόματοι πωλητές και οι χώροι εστίασης θα πρέπει διαθέτουν υποχρεωτικά αποδεικτικό υποβολής γνωστοποίησης λειτουργίας, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην υπ' αρ. 16228/2017 (Β' 1723) υπουργική απόφαση. Εξαιρούνται της γνωστοποίησης οι χώροι εστίασης των σχολείων, όπου υφίστανται, και συμπεριλαμβάνονται εξ αρχής στην αδειοδότηση από τον αρμόδιο φορέα. Σε αυτή τη περίπτωση λειτουργούν με προσωπικό της σχολικής μονάδας.
Προϋποθέσεις λειτουργίας και απαιτήσεις Υγιεινής σχολικών κυλικείων
Οι χώροι που χρησιμοποιούνται για την παροχή ή παρασκευή τροφίμων (κυλικεία, αυτόματοι πωλητές, χώροι εστίασης):
1) Bρίσκονται εντός των ορίων της σχολικής μονάδας και διαθέτουν σύνδεση με δίκτυο παροχής ηλεκτρικής ενέργειας, δίκτυο ύδρευσης, αποχετευτικό δίκτυο και εν ελλείψει αυτού με νόμιμο βόθρο.
2) Οι ανωτέρω εγκαταστάσεις θεωρούνται επιχειρήσεις τροφίμων κατά την έννοια του Κανονισμού (ΕΚ) 178/2002. Οι επιχειρήσεις τροφίμων που λειτουργούν εντός σχολικών μονάδων υποχρεούνται να εφαρμόζουν όλες τις σχετικές απαιτήσεις που απορρέουν από την ενωσιακή και εθνική νομοθεσία για τα τρόφιμα, όπως διαδικασίες βάσει των αρχών HACCP, τήρηση αρχείων τεκμηρίωσης διαδικασιών, (προσωπικού - επιχείρησης, νερού, καθαρισμού - απολύμανσης, απεντόμωσης μυοκτονίας, θερμοκρασιών, πρώτων υλών και προμηθευτών), κατάσταση αλλεργιογόνων ουσιών, κ.λπ.
3) Ο χειρισμός των τροφίμων γίνεται από ορισμένους και κατάλληλα εκπαιδευμένους χειριστές τροφίμων.
4) Οι χώροι αποθήκευσης, προετοιμασίας και διάθεσης των τροφίμων τηρούν όλους τους κανόνες υγιεινής, καθαρίζονται τακτικά και ελέγχονται περιοδικά.
5) Οι χειριστές τροφίμων διαθέτουν πιστοποιητικά υγείας σύμφωνα με το άρθρο 8 της υπ' αρ. 47829/2017 υγειονομικής διάταξης.
6) Πρόσωπα άσχετα ως προς τη λειτουργία των εν λόγω χώρων δεν επιτρέπεται να βρίσκονται εντός αυτών.
Απαιτήσεις για την Υγιεινή και την ασφάλεια των τροφίμων
Η τήρηση των κανόνων υγιεινής για την αποτελεσματική πρόληψη τροφιμογενών νοσημάτων κατά την παρασκευή γευμάτων που πραγματοποιείται σε χώρους μαζικής εστίασης εντός σχολικού συγκροτήματος, διασφαλίζεται με:
- Την ύπαρξη κατάλληλων υποδομών και εξοπλισμού, που διασφαλίζουν την υγιεινή παρασκευή των τροφίμων, τα οποία προορίζονται για τη διατροφή των μαθητών.
- Την ορθή προετοιμασία και τον ασφαλή χειρισμό των τροφίμων σύμφωνα με τις υγειονομικές προδιαγραφές από τους υπεύθυνους λειτουργίας.
- Την εκπαίδευση σε θέματα υγιεινής και ασφάλειας των τροφίμων σύμφωνα με την υπ' αρ. 110581/2025 υπουργική απόφαση «Θέσπιση ενιαίου πλαισίου υποχρεωτικής κατάρτισης του προσωπικού επιχειρήσεων τροφίμων, καθορισμός όρων και προϋποθέσεων εκπόνησης, έγκρισης και υλοποίησης προγραμμάτων κατάρτισης» (Β' 2161) του προσωπικού που ασχολείται με την προετοιμασία και τον χειρισμό τροφίμων.
- Την εφαρμογή και διατήρηση πάγιων διαδικασιών ή διαδικασιών βάσει των αρχών HACCP σύμφωνα με τα άρθρα 5 και 6 της υπ' αρ. 47829/2017 (Β' 2161) υπουργικής απόφασης από τους υπεύθυνους λειτουργίας των χώρων εστίασης των σχολικών μονάδων που παρασκευάζουν και διαθέτουν γεύματα.
Ατομική Υγιεινή των Εργαζομένων
Οι εργαζόμενοι που ασχολούνται με την παρασκευή και προσφορά γευμάτων τηρούν αυστηρούς κανόνες υγιεινής, μεταξύ των οποίων:
- Πλύσιμο των χεριών μετά από: χρήση τουαλέτας, πριν το μαγείρεμα, μετά από χειρισμό ωμών τροφίμων, μετά το πλύσιμο λερωμένων σκευών, μετά από άγγιγμα ή ξύσιμο περιοχών του σώματος, μετά από φύσημα μύτης, φτάρνισμα ή βήχα, μετά από χρήση τηλεφώνου, επαφή με χρήματα, μετά από κάπνισμα, μετά από φαγητό, μετά από χειρισμό απορριμμάτων ή χημικών ουσιών.
- Τα νύχια είναι κομμένα και καθαρά.
- Μακριά μαλλιά συγκρατούνται και καλύπτονται με σκούφο ή μαντίλι, αφαιρούνται τα κοσμήματα κατά το μαγείρεμα.
- Χρήση καθαρής ποδιάς κατά το μαγείρεμα.
- Να μην βήχουν ή φτερνίζονται πάνω από τα τρόφιμα.
- Κάλυψη κοψιμάτων ή πληγών με αδιάβροχο επίδεσμο και χρήση γαντιών μίας χρήσης, που αλλάζονται τακτικά.
- Να μην εργάζονται σε περίπτωση ασθένειας (πυρετός, διάρροια, έμετος, ναυτία).
Oδηγίες για τον χειρισμό των τροφίμων τις οποίες οφείλουν να ακολουθούν οι εργαζόμενοι που ασχολούνται με την παρασκευή και την προσφορά των γευμάτων, προβλέπονται στις κατευθυντήριες οδηγίες για τη λειτουργία επιχειρήσεων μαζικής εστίασης (πλήρους - μερικής επεξεργασίας), της υπό στοιχεία Δ1γ/Γ.Π/ οικ38282/2020 υπουργικής απόφασης «Προτυποποιημένα έντυπα ελέγχου επιχειρήσεων υγειονομικού ενδιαφέροντος» (Β'2678).
Επιτρεπόμενα προς πώληση προϊόντα
Επιτρεπόμενα προς πώληση προϊόντα στα σχολικά κυλικεία και αυτόματους πωλητές είναι μόνο όσα πληρούν τις προδιαγραφές του Παραρτήματος 1 «Πίνακας Προδιαγραφών» που αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της παρούσας. Δεν επιτρέπεται η διάθεση άλλων προϊόντων, που δεν πληρούν τις προϋποθέσεις του Παραρτήματος.
Διαβάστε αναλυτικά και κατεβάστε το ΦΕΚ
Υπουργική Απόφαση Αριθμ. Δ1β/Γ.Π.οικ. 21739/2026 ΦΕΚ 3060/Β/2-6-2026
Κανόνες υγιεινής σχολικών κυλικείων, χώρων εστίασης και αυτόματων πωλητών εντός των σχολικών μονάδων πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης καθώς και καθορισμός των επιτρεπόμενων προς διάθεση προϊόντων.
