Υπουργική Απόφαση 355479/2025 - ΦΕΚ 6917/Β/22-12-2025

Τροποποίηση του σχεδίου αντιμετώπισης έκτακτης ανάγκης για την καταπολέμηση των ασθενειών του Παραρτήματος Ι του π.δ. 138/1995 (Α' 88), όπως αυτό εγκρίθηκε με την υπ' αρ. 1747/ 386028/14.12.2023 (Β' 7121) απόφαση του Υφυπουργού Αγροτικής Ανάπτ

Υπουργική Απόφαση Αριθμ. 355479/2025

ΦΕΚ 6917/Β/22-12-2025

Τροποποίηση του σχεδίου αντιμετώπισης έκτακτης ανάγκης για την καταπολέμηση των ασθενειών του Παραρτήματος Ι του π.δ. 138/1995 (Α' 88), όπως αυτό εγκρίθηκε με την υπ' αρ. 1747/ 386028/14.12.2023 (Β' 7121) απόφαση του Υφυπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.

Ο ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ

ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ

Έχοντας υπόψη:

1. Τις διατάξεις:

α) Της παρ. 2 του άρθρου 62 του ν. 4235/2014 «Διοικητικά μέτρα, διαδικασίες και κυρώσεις στην εφαρμογή της ενωσιακής και εθνικής νομοθεσίας στους τομείς των τροφίμων, των ζωοτροφών και της υγείας και προστασίας των ζώων και άλλες διατάξεις αρμοδιότητας του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων» (Α' 32), όπως τροποποιήθηκε με την παρ. 2 του άρθρου 46 του ν. 4384/2016 (Α'78), σε συνδυασμό με το άρθρο 1 του π.δ. 133/1992 (Α' 66) και το π.δ. 138/1995 (Α' 88), και

β) του άρθρου 90 του Κώδικα νομοθεσίας για την Κυβέρνηση και τα κυβερνητικά όργανα (π.δ. 63/2005, Α' 98), όπως διατηρήθηκε σε ισχύ με την περ. 22 του άρθρου 119 του ν. 4622/2019 (Α' 133).

2. Τον Κανονισμό (EE) 2016/429 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 9ης Μαρτίου 2016, σχετικά με τις μεταδοτικές νόσους των ζώων και για την τροποποίηση και την κατάργηση ορισμένων πράξεων στον τομέα της υγείας των ζώων («νόμος για την υγεία των ζώων») (L 084).

3. Τον Κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1099/2009 του Συμβουλίου, της 24ης Σεπτεμβρίου 2009, για την προστασία των ζώων κατά τη θανάτωσή τους (L 303).

4. Την υπ' αρ. 1747/386028/14.12.2023 απόφαση του Υφυπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και τροφίμων «Σχέδιο αντιμετώπισης έκτακτης ανάγκης για την καταπολέμηση των ασθενειών του παραρτήματος 1 του π.δ. 138/1995» (Β'7121).

5. Την υπ' αρ. 2748/01.11.2024 κοινή απόφαση του Πρωθυπουργού και του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων «Ανάθεση αρμοδιοτήτων στον Υφυπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Χρήστο Κέλλα» (Β'6049).

6. Το γεγονός ότι από τις διατάξεις της παρούσας απόφασης δεν προκαλείται επιπρόσθετη δαπάνη σε βάρος του κρατικού προϋπολογισμού, πέραν αυτής που κατ' έτος εγκρίνεται στο πλαίσιο του προγράμματος εξυγίανσης του ζωικού κεφαλαίου της χώρας (διερεύνηση, πρόληψη, επιτήρηση, έλεγχος, εκρίζωση, έκτακτες επεμβάσεις) και εφαρμογής των ισχυουσών ειδικών κτηνιατρικών διατάξεων, με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και καλύπτεται από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.

7. Τη σχετική εισήγηση της Διεύθυνσης Υγείας των Ζώων.

8. Το γεγονός ότι οι διατάξεις της παρούσας δεν αφορούν σε διοικητική διαδικασία για την οποία υπάρχει υποχρέωση καταχώρισης στο ΕΜΔΔ-ΜΙΤΟΣ, αποφασίζουμε:

Άρθρο 1

Σκοπός

Σκοπός της παρούσας είναι η τροποποίηση του σχεδίου αντιμετώπισης έκτακτης ανάγκης για την καταπολέμηση των ασθενειών του Παραρτήματος Ι του π.δ. 138/1995 (Α' 88), όπως αυτό εγκρίθηκε με την υπ' αρ. 1747/386028/14.12.2023 (Β'7121) απόφαση του Υφυπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, για την εφαρμογή του άρθρου 43 του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/429 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 9ης Μαρτίου 2016 (L 084).

Άρθρο 2

Τροποποίηση του σχεδίου έκτακτης ανάγκης

Το σχέδιο αντιμετώπισης έκτακτης ανάγκης για την καταπολέμηση των ασθενειών του Παραρτήματος Ι του π.δ. 138/1995 (Α' 88), όπως αυτό εγκρίθηκε με την υπ' αρ. 1747/386028/14.12.2023 απόφαση του Υφυπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων τροποποιείται, ως ακολούθως:

α) Το άρθρο 9 αντικαθίσταται, ως εξής:

«Άρθρο 9

Εκπαίδευση, Ενημέρωση, Ετοιμότητα.

1. Το Εθνικό Κέντρο Ελέγχου Ασθένειας διοργανώνει και πραγματοποιεί εκπαιδευτικά προγράμματα ενημέρωσης και ασκήσεις ετοιμότητας, προκειμένου οι Κτηνιατρικές Αρχές των Περιφερειακών Ενοτήτων να είναι ανά πάσα στιγμή έτοιμες να αντιμετωπίσουν έκτακτα και επείγοντα περιστατικά.

Η ενημέρωση γίνεται στο κτηνιατρικό και διοικητικό προσωπικό που εμπλέκεται στην όλη διαδικασία ελέγχου και καταπολέμησης της ασθένειας και πραγματοποιείται με διαλέξεις και πρακτική εφαρμογή όσων έχει σχεδιάσει και αποφασίσει το Εθνικό Κέντρο Ελέγχου Ασθένειας.

Σκοπός της ενημέρωσης είναι να γίνουν γνωστές και κυρίως οικείες όλες οι διαδικασίες που ακολουθούνται σε περίπτωση εμφάνισης της ασθένειας και να επιβεβαιωθεί ότι η όλη οργάνωση είναι καλά προετοιμασμένη και έτοιμη να αντιμετωπίσει έκτακτα και επείγοντα περιστατικά.

2. Τα εκπαιδευτικά προγράμματα πραγματοποιούνται από εξειδικευμένες ομάδες και άτομα που έχουν εμπειρία στην αντιμετώπιση της ασθένειας και περιλαμβάνουν:

i. Αναφορά στα κλινικά συμπτώματα της ασθένειας, τη διαφορική διάγνωση και την επιδημιολογία αυτής,

ii. αναφορά στις διαδικασίες που ακολουθούνται στα Τοπικά Κέντρα Ελέγχου Ασθένειας, στο Εθνικό Κέντρο Ελέγχου Ασθένειας και στις εκμεταλλεύσεις (μολυσμένες, ύποπτες),

iii. αναφορά στα καθήκοντα της Ομάδας Ειδικών,

iv. εκπαίδευση στην καταγραφή και διατήρηση των στοιχείων που αφορούν τον αριθμό των εμφανισθέ- ντων εστιών, τον αριθμό των συλλεγέντων δειγμάτων, τον αριθμό των θανατωθέντων ζώων, προβλήματα που αφορούν την προστασία των ζώων κατά τον αποπληθυσμό κ.λπ.

3. Όσον αφορά την ετοιμότητα των Κτηνιατρικών Αρχών των Περιφερειακών Ενοτήτων για την αντιμετώπιση της ασθένειας σχεδιάζεται και τίθεται σε εφαρμογή ένα υποθετικό σενάριο εμφάνισης αυτής. Η εκτέλεση του σεναρίου αυτού αποσκοπεί στην εντόπιση των παραλείψεων, αδυναμιών και γενικά στη βελτίωση της όλης οργάνωσης για την αντιμετώπιση μιας πραγματικής κρίσης.

4. Το Τοπικό Κέντρο Ελέγχου Ασθένειας διοργανώνει και πραγματοποιεί εκπαιδευτικά προγράμματα ενημέρωσης, τα οποία απευθύνονται ιδίως στους ιδιοκτήτες εκμεταλλεύσεων και στο προσωπικό που απασχολείται σ' αυτές, στο προσωπικό των σφαγειοτεχνικών εγκαταστάσεων και στους εκπροσώπους των ζωεμπόρων. Η ενημέρωση αφορά ιδίως την περιγραφή των κλινικών συμπτωμάτων, την επιδημιολογία της ασθένειας και την προστασία των ζώων κατά τις διαδικασίες αποπληθυσμού, ενώ επισημαίνεται η υποχρέωση της άμεσης ενημέρωσης της αρμόδιας Κτηνιατρικής Αρχής σε περίπτωση υπόνοιας παρουσίας της ασθένειας.».

β) Το άρθρο 10 αντικαθίσταται, ως εξής:

«Άρθρο 10

Κατάρτιση σχεδίου έκτακτης ανάγκης.

1. Το σχέδιο έκτακτης ανάγκης του άρθρου 43 του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/429 ισχύει για τις ασθένειες που

αναφέρονται στο άρθρο 11 της παρούσας και προσδιορίζει τα εθνικά μέτρα που τίθενται σε εφαρμογή σε περίπτωση υπόνοιας και επιβεβαίωσης εμφάνισης μιας από τις ασθένειες αυτές.

2. Με το σχέδιο έκτακτης ανάγκης, πέραν των απαιτήσεων της παρ. 2 του άρθρου 43 του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/429, εξασφαλίζεται:

i. Η πρόληψη κάθε βλάβης στο περιβάλλον και κυρίως ο περιορισμός στο ελάχιστο κάθε βλάβης, εάν είναι αναγκαία η επιτόπου ταφή ή καύση των πτωμάτων νεκρών ή θανατωθέντων ζώων,

ii. η προστασία των ζώων κατά τον αποπληθυσμό.».

γ) Στο άρθρο 12 προστίθεται παρ. 9, ως εξής:

«9. «Αποπληθυσμός»: Η διαδικασία θανάτωσης ζώων για λόγους δημόσιας υγείας, υγείας των ζώων, καλής μεταχείρισης των ζώων ή για περιβαλλοντικούς λόγους υπό την εποπτεία της αρμόδιας αρχής».

δ) Η περ. β' της παρ. 1 του τμήματος Γ του άρθρου 15 αντικαθίσταται, ως εξής:

«β) Όλα τα υλικά ή απορρίμματα, όπως οι ζωοτροφές, η στρωμνή, η κόπρος, η υγρή κόπρος, τα οποία ενδέχεται να έχουν μολυνθεί, διαχειρίζονται και υφίστανται κατάλληλη επεξεργασία. Ειδικά σε ό,τι αφορά τη διαχείριση των ζωοτροφών, αυτές δεσμεύονται με την συνδρομή των αρμόδιων εποπτών κυκλοφορίας ζωοτροφών των ΔΑΟΚ και παραμένουν δεσμευμένες έως ότου καταστεί δυνατή η περαιτέρω διαχείρισή τους.».

ε) Το τμήμα Ι του άρθρου 15 αντικαθίσταται, ως εξής:

«Ι. ΘΑΝΑΤΩΣΗ ΖΩΩΝ (ΑΠΟΠΛΗΘΥΣΜΟΣ).

I. ΓΕΝΙΚΑ.

1. Τα ζώα θανατώνονται άμεσα και επί τόπου ή, όταν αυτό δεν είναι εφικτό, μεταφέρονται σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο, που μπορεί στη συνέχεια να απολυμανθεί, ή στον τόπο όπου θα πραγματοποιηθεί η καταστροφή των πτωμάτων.

2. Γίνεται λεπτομερής καταγραφή των προς θανάτωση ζώων (Υπόδειγμα 15).

3. Τα προς θανάτωση ζώα μεταφέρονται, χωρίς ενδιάμεση στάση, με οχήματα που πληρούν τις σχετικές διατάξεις του Κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1/2005, δεν επιτρέπουν διαρροές, σφραγίζονται και παραμένουν σφραγισμένα κατά τη διάρκεια της μεταφοράς τους στον τόπο θανάτωσης.

4. Η φόρτωση και εκφόρτωση των προς θανάτωση ζώων γίνεται σε οχήματα που διαθέτουν ράμπα και σύμφωνα με την ενότητα 1 του Κεφαλαίου ΙΙΙ του Παραρτήματος Ι του Κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1/2005.

5. Τα εργαλεία και τα οχήματα που χρησιμοποιούνται για τη μεταφορά των προς θανάτωση ζώων απολυμαίνονται πριν την αναχώρηση από την εκμετάλλευση και πριν την αναχώρηση από τον τόπο θανάτωσης.

6. Το Τοπικό Κέντρο Ελέγχου Ασθένειας αποφασίζει και καθορίζει το δρομολόγιο των οχημάτων που θα μεταφέρουν τα προς θανάτωση ζώα.

7. Κτηνίατρος του Τοπιού Κέντρου Ελέγχου Ασθένειας και κατά προτίμηση ο διαθέτων εμπειρία στη θανάτωση των ζώων παρακολουθεί τις διαδικασίες θανάτωσης και είναι υπεύθυνος για την εφαρμογή και τήρηση των διατάξεων του Κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1099/2009.

8. Η μεταφορά, η ακινητοποίηση των ζώων πριν την αναισθητοποίηση, η αναισθητοποίηση και η θανάτωση των ζώων πραγματοποιούνται σύμφωνα με τις διατάξεις του Κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1/2005 και του Κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1099/2009.

II. ΜΕΤΑΦΟΡΑ.

Η μεταφορά των ζώων γίνεται με τα κατάλληλα μεταφορικά μέσα, ώστε να αποφεύγεται οποιαδήποτε περιττή διέγερση, πόνος ή ταλαιπωρία σύμφωνα με τις διατάξεις του Κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1/2005.

III. ΑΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΖΩΩΝ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΑΝΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ.

Τα ζώα ακινητοποιούνται με κατάλληλο τρόπο, ώστε να μην υφίστανται κανένα περιττό πόνο, ταλαιπωρία, διέγερση, τραύμα ή κάκωση.

Τα άκρα των ζώων δε δένονται και τα ζώα δεν αναρτώνται πριν την αναισθητοποίηση.

Τα ζώα που αναισθητοποιούνται με την εφαρμογή μηχανικών ή ηλεκτρικών μέσων στο κεφάλι οδηγούνται στην κατάλληλη θέση, ώστε τα μέσα αυτά να εφαρμόζονται και να χρησιμοποιούνται εύκολα, με ακρίβεια και για το κατάλληλο χρονικό διάστημα.

Τα ηλεκτρικά μέσα αναισθητοποίησης δε χρησιμοποιούνται για τη συγκράτηση ή την ακινητοποίηση των ζώων ή για να τα αναγκάσουν να κινηθούν.

IV. ΑΝΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ.

Τα ζώα αναισθητοποιούνται μόνον όταν είναι δυνατό να θανατωθούν αμέσως. Οι μέθοδοι αναισθητοποίησης, οι όροι χρήσης τους, που περιλαμβάνουν τα είδη ζώων που μπορούν να αναισθητοποιηθούν με κάθε μέθοδο, οι βασικές παράμετροι και ειδικές απαιτήσεις ορίζονται στο Παράρτημα Ι του Κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1099/2009.

V. ΜΕΘΟΔΟΙ ΘΑΝΑΤΩΣΗΣ

Σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 4 του Κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1099/2009, οι μέθοδοι θανάτωσης, εφόσον έχει εφαρμοστεί οπωσδήποτε προηγουμένως μια επιτρεπόμενη για το είδος του ζώου μέθοδος αναισθητοποίησης, είναι οι κάτωθι:

1. Αφαίμαξη.

Αυτή η μέθοδος θανάτωσης εφαρμόζεται από πρόσωπα που διαθέτουν πιστοποιητικό ικανότητας σύμφωνα με τα άρθρα 7 και 21 του Κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1099/2009.

2. Καταστροφή του κεντρικού νευρικού συστήματος (pithing).

3. Ηλεκτροπληξία.

Τηρούνται οι προϋποθέσεις των διατάξεων του Πίνακα 2 του Κεφαλαίου Ι και του Κεφαλαίου ΙΙ του Παραρτήματος Ι του Κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1099/2009 για την προηγούμενη αναισθητοποίηση. Ο εποπτεύων του Τοπικού Κέντρου Ελέγχου Ασθένειας καθορίζει την ένταση και τη διάρκεια του χρησιμοποιούμενου ηλεκτρικού ρεύματος.

4. Παρατεταμένη έκθεση σε ανοξία.

Εφαρμόζονται οι διατάξεις του Πίνακα 3 του Κεφαλαίου Ι του Παραρτήματος Ι του Κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1099/2009 για την προηγούμενη αναισθητοποίηση. Ο εποπτεύων του Τοπικού Κέντρου Ελέγχου Ασθένειας καθορίζει τη συγκέντρωση του διοξειδίου του άνθρακα και τη διάρκεια της έκθεσης σε αυτό.».

στ) H περ. β'της παρ. 5 του τμήματος Λ του άρθρου 15 αντικαθίσταται, ως εξής:

«β) Ενδεικνυόμενα απολυμαντικά επιλογής:

Μπορούν να χρησιμοποιηθούν όλα τα απολυμαντικά που έχουν λάβει σχετική άδεια από τον Εθνικό Οργανισμό Φαρμάκων και είναι κατάλληλα για την εξουδετέρωση των λοιμογόνων παραγόντων που ευθύνονται για τις ασθένειες του άρθρου 11».

ζ) H περ. γ' της παρ. 5 του τμήματος Λ του άρθρου 15 καταργείται.

Άρθρο 3

Έναρξη ισχύος.

Η παρούσα απόφαση αρχίζει να ισχύει από τη δημοσίευσή της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Η απόφαση αυτή να δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Αθήνα, 19 Δεκεμβρίου 2025