Κανονισμός Ιεράς Συνόδου Εκκλησίας της Ελλάδος 13/1970 - ΦΕΚ 242/Α/12-11-1970

Περί των Ιεροκηρύκων της Εκκλησίας της Ελλάδος.

Η ΙΕΡΑ ΣΥΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

Έχουσα υπ’ όψιν:
1.Τας διατάξεις των άρθρων 36 παρ. 3 και 38 παρ. 1, 2, 3 και 4 του Ν.Δ. 126/69 «περί καταστατικού χάρτου της Εκκλησίας της Ελλάδος».
2.Την διάταξιν της παρ. 1 του άρθρου 51 του αυτού ως άνω Ν.Δ/τος.
3.Την από 17-9-1970 απόφασιν Αυτής, ψηφίζει τον Κανονισμόν υπ’ αριθ. 13 «περί των Ιεροκηρύκων της Εκκλησίας της Ελλάδος» έχοντα ούτω:

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ υπ’ αριθ. 13
«Περί των Ιεροκηρύκων της Εκκλησίας της Ελλάδος»


Άρθρον 1.
Το κήρυγμα του θείου λόγου ανήκει εις τους Επισκόπους, ως διαδόχους των Αποστόλων και κατ’ επιταγήν του ιδρυτού της Αγίας ημών Εκκλησίας «Πορευθέντες μαθητεύσατε πάντα τα έθνη, διδάσκοντες αυτούς τηρείν πάντα όσα ενετειλάμην υμίν». Εις την υψίστην ταύτην διακονίαν οι Επίσκοποι επικυρούνται υπό των Ιεροκηρύκων. (ΣΤ΄ Οικ. Ι΄, Σχολ. Βαλσαμώνος).

Άρθρον 2.
1.Έργον του Ιεροκήρυκος είναι το περιοδεύειν τας πόλεις, κωμοπόλεις, χωρία και κώμας της Μητροπόλεως, ένθα έκαστος αυτών τυγχάνει διωρισμένος. Το λειτουργείν, κηρύττειν και διδάσκειν τους χριστιανούς κατά πάσας τας Κυριακάς, τας εορτάς, τας πανηγύρεις των Ιερών Ναών και κατά τας εργασίμους ημέρας, εφ’ όσον είναι εφικτή η σύναξις του λαού. Προσέτι έργον αυτού εστίν η καθιέρωσις απογευματινών ή εσπερινών σειρών κηρυγμάτων και ραδιοφωνικών ή τηλεοπτικών τοιούτων, όπου τούτο είναι δυνατόν.
2.Ιδιαιτέρως καθήκον του Ιεροκήρυκος είναι η, εντολή του Μητροπολίτου, περιοδεία εις ευπαθείς ενορίας της Επαρχίας, επί τω τέλει αναζωπυρώσεως της θρησκευτικής ζωής και της επιτυχούς αποκρούσεως και αχρηστεύσεως πάσης προσηλυτιστικής δράσεως των ετεροδόξων και αιρετικών.

Άρθρον 3.
Υπόθεσις του κηρύγματος των Ιεροκηρύκων δέον να ώσιν αι διδαχαί περί της αγίας ημών Πίστεως, περί των ιερών δογμάτων και μυστηρίων, περί των παραδόσεων και εθίμων της Αγίας ημών Εκκλησίας, περί της ακριβούς και απαρασαλεύτου παραφυλακής των ανέκαθεν παραδεδεγμένων, προσέτι δε και αι διδαχαί περί των καθηκόντων του καλού χριστιανού προς τον Θεόν και τον πλησίον, περί της οφειλομένης ευπειθείας και νομιμοφροσύνης προς τας Εκκλησιαστικάς και Πολιτειακάς αρχάς και Εξουσίας, και εν γένει περί παντός θρησκευτικού, ηθικού και Εθνικού αντικειμένου, ως και επί συγχρόνων ρευμάτων και κοσμοθεωριών, αντιστρατευομένων την χριστιανικήν αλήθειαν, ως και επί παντός ό,τι συντελεί εις τον καταρτισμόν των πιστών τόσον ως προς την δογματικήν και ηθικήν διδασκαλίαν της Εκκλησίας, όσον και ως προς τον πνευματικόν αυτών καταρτισμόν. Εις τα καθήκοντα των Ιεροκηρύκων ανάγεται ωσαύτως η υπό τας οδηγίας και την επίβλεψιν του οικείου Μητροπολίτου ίδρυσις και λειτουργία Κατηχητικών Σχολείων, και γενικώς η συστηματική διδασκαλία των Χριστιανών της Μητροπόλεως.

Άρθρον 4.
Περιεχόμενον κηρύγματος ξένον προς τα ανωτέρω και προς την ιερότητα της αποστολής είναι απηγορευμένον. Οι παραβαίνοντες την απαγόρευσιν και καταγινόμενοι με αντικείμενα αλλότρια, καθίστανται υπόλογοι ενώπιον του προϊσταμένου αυτών Μητροπολίτου και της Ιεράς Συνόδου (παρ. β άρθρ. 116-145 Κ.Ε.Υ.).

Άρθρον 5.
Εφ’ όσον ο Μητροπολίτης κρίνει ότι είναι λυσιτελές και χρήσιμον, εν αρμονία προς το άρθρ. 3 του παρόντος, καταρτίζει το πρόγραμμα εργασίας του Ιεροκήρυκος, όπερ κοινοποιεί αυτώ, υποχρεουμένω εις την εφαρμογήν αυτού.

Άρθρον 6.
Η θέσις του Ιεροκήρυκος ως εντεταλμένου διδασκάλου παρά τω ευσεβεί πληρώματι, ούσα διακεκριμένη, αξιοί και ανάλογον τούτου εμφάνισιν, όθεν δέον να δίδωται αυτώ αρμοδίως το προσήκον οφφίκιον και η προσήκουσα θέσις εν ταις ιεροτελεστίαις και λοιπαίς τελεταίς.

Άρθρον 7.
1.Παρ’ εκάστη Ιερά Μητροπόλει, τη προτάσει του οικείου Μητροπολίτου, προς την επί των Ποιμαντικών ζητημάτων Μ.Σ.Ε. και δια πράξεως της Δ. Ι. Συνόδου δημοσιευομένης εις την Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (τεύχ. Π.Ν.Π.Δ.Δ.) διορίζεται άνευ διαγωνισμού (άρθρ. 28 ΚΕΥ) εις Ιεροκήρυξ εξ αγάμων Κληρικών λαμβανόμενος, πτυχιούχος Θεολογικής Σχολής των εν τη επικρατεία τοιούτων, της Θεολογικής Σχολής Χάλκης ή ετέρας ομοταγούς Ορθοδόξου Σχολής επί βαθμώ 6ω. Τα λοιπά προσόντα ταυτίζονται με τα εν τω Κ.Ε.Υ. διαγραφόμενα (άρθρ. 6-14) πλην του ορίου ηλικίας, όπερ δεν δύναται να η κατώτερον του 24ου ουδέ ανώτερον του 45ου έτους. Προσέτι δε απαιτείται και η υποβολή πιστοποιήσεως εμφαινούσης τα της χειροτονίας και τον βαθμόν της Ιεροσύνης.
2.Οι το πρώτον διοριζόμενοι, είναι δόκιμοι (άρθρ. 84 Κ.Ε.Υ.). Ούτοι μετ’ ευδόκιμον διετή υπηρεσίαν δυνάμει εκθέσεως και προτάσεως του οικείου Μητροπολίτου μονιμοποιούνται και προάγονται εφεξής ως εν τω άρθρ. 84 του Κ.Ε.Υ. ορίζεται.
3.Ο διοριζόμενος Ιεροκήρυξ άμα τη κατά το άρθρ. 84 του Κ.Ε.Υ. κοινοποιήσει του διορισμού του, οφείλει συμφώνως τω άρθρ. 38 του αυτού Κώδικος να παρουσιασθή, όπως δώση την κατά το άρθρον 42 παράγρ. 2 του Κ.Ε.Υ. προσδιοριζομένην διαβεβαίωσιν ενώπιον του οικείου Μητροπολίτου ή του νομίμου αυτού αναπληρωτού επέχουσαν θέσιν όρκου. Συντάσσεται πρακτικόν ορκωμοσίας εις τριπλούν, εξ ων το εν τίθεται εν τω ατομικώ φακέλλω τω εν τοις αρχείοις της Ιεράς Μητροπόλεως, τα δε υπόλοιπα ανά εν αποστέλλονται προς την Δ.Ι.Σ. και τον Ο.Δ.Δ.Ε.Π. Μετά του πρακτικού ορκωμοσίας αποστέλλεται επίσης και πρακτικόν αναλήψεως υπηρεσίας.
4.Η μισθοδοσία άρχεται από της επομένης της ορκωμοσίας.

Άρθρον 8.
1.Ένεκα των όλως ιδιαζουσών θρησκευτικών και εθνικών συνθηκών, των εν ταις ιεραίς Μητροπόλεσι των βορείων διαμερισμάτων της χώρας, επιτρέπεται ο διορισμός πλειόνων ιεροκηρύκων ως εν τω προηγουμένω άρθρω ορίζεται. Περί της συνδρομής των ειδικών προϋποθέσεων αποφαίνεται η Δ.Ι. Σύνοδος κατόπιν εκθέσεως του ενδιαφερομένου Μητροπολίτου.
2.Τη αποφάσει της Δ. Ι. Συνόδου, κατά τον αυτόν τρόπον προκαλουμένη, δύναται να επεκταθή η ως άνω διάταξις και εις ετέρας ιεράς Μητροπόλεις (Άρθρον  178 και 187 Κ.Ε.Υ.).
3.Εις την Ιεράν Αρχιεπισκοπήν δύνανται να τοποθετηθώσι πλείονες ιεροκήρυκες εκ των εις τας Ιεράς Μητροπόλεις ευδοκίμως διακονησάντων.
4.Μετά πενταετή ευδόκιμον υπηρεσίαν οι Ιεροκήρυκες εγγράφονται εις τον Κατάλογον των προς αρχιερατείαν εκλογίμων κατά την διαδικασίαν την προβλεπομένην υπό του σχετικού Β.Δ/τος.

Άρθρον 9.
1.Μετ’ απόφασιν της Δ. Ι. Συνόδου άγαμοι ή έγγαμοι θεολόγοι Κληρικοί υπηρετούντες ως ιεροκήρυκες Ιερών Ναών ή εφημέριοι εν τη Ιερά Αρχιεπισκοπή και εις τας Ι. Μητροπόλεις Πειραιώς, Θεσσαλονίκης, Αττικής και Μεγαρίδος και Νικαίας και μη υπερβάντες το 45ον έτος της ηλικίας αυτών δύνανται να αποσπασθώσι και να αποσταλώσιν ως Ιεροκήρυκες, ουχί πέραν του έτους προς θεραπείαν των πνευματικών αναγκών των εν άρθρ. 8 παρ. 1 του παρόντος Ιερών Μητροπόλεων (άρθρ. 41 παραγρ. 7 Κανονισμού 2) των οδοιπορικών καταβαλλομένων υπό του Ο.Δ.Δ.Ε.Π.
2.Εν περιπτώσει ανυπακοής εφαρμόζεται κατά του απειθούς τα εν άρθρ. 41 παρ. 8 του Κανονισμού υπ’ αριθ. 2 «περί Ναών, Ενοριών και Εφημερίων» προβλεπόμενα.

Άρθρον 10.
Οι Ιεροκήρυκες εις την κατηγορίαν του προσωπικού των τακτικών υπαλλήλων της Εκκλησίας ανήκοντες (Άρθρ.  38 παρ. 1, 2, 3, 4 του Α.Ν. 126/69, άρθρ. 1 παραγρ. 2 Κ.Ε.Υ.) μετατίθενται, προάγονται, μετατάσσονται, λαμβάνουν αδείας κλπ. ως εν τω Κ.Ε.Υ. διαγράφεται. Προκειμένου περί μεταθέσεως, αποσπάσεως ή μετατάξεως δέον να ζητήται και η συγκατάθεσις αμφοτέρων των οικείων Ιεραρχών.


Άρθρον 11.
Ο Ιεροκήρυξ τελεί υπό την επίβλεψιν, τας οδηγίας και εντολάς του οικείου Μητροπολίτου ως και οι λοιποί Κληρικοί της Ι. Μητροπόλεως, (ΛΘ΄ Καν. Αγ. Απ.).

Άρθρον 12.
1.Ιεροκήρυξ δύναται να διορίζηται και Γενικός Αρχιερατικός Επίτροπος ή Αρχιερατικός Επίτροπος ή Επόπτης ιερών Ναών και Μονών δι’ αποφάσεως του οικείου Μητροπολίτου (Α.Ν. 126/69 άρθρ. 23, άρθρ. 75 παρ. 2 Κ.Ε.Υ.).
2.Ομοίως δύναται να διορισθή και ηγούμενος Ιεράς Μονής.
3.Απαραίτητος προϋπόθεσις των ως άνω διορισμών έσται η μη παρακώλυσις των κυρίων αυτού καθηκόντων.

Άρθρον 13.
Οι Ιεροκήρυκες αποχωρουσών εκ της υπηρεσίας ή απολύονται ως ο Κ.Ε.Υ. ορίζει (Άρθρον  158-170).

Άρθρον 14.
1.Παρά τη Ιερά Συνόδω τηρείται ειδικόν Αρχείον και Μητρώον πάντων των εν ενεργεία Ιεροκηρύκων (άρθρ. 90 Κ.Ε.Υ.).
2.Έκαστον φύλλον καταστάσεως και ποιότητος συντάσσεται ως ακολούθως:
Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος.
Ιερά Μητρόπολις
Ονοματεπώνυμον
Έτος γεννήσεως
Τόπος γεννήσεως
Σπουδαί και χρόνος Πτυχίου
Επάγγελμα ή ασχολία προ της χειροτονίας
Χρόνος Κουράς Μοναχού
Μονή εις ην ανήκει
Χειροτονία εις διάκονον
Χειροτονήσας Αρχιερεύς
Χειροτονία εις Πρεσβύτερον
Χειροτονήσας Αρχιερεύς
Οφφίκιον και ο δους Αρχιερεύς
Πνευματική Πατρότης
Χρόνος διορισμού
Βαθμός μισθολογικός
Ι. Μητρόπολις εις ην το πρώτον διωρίσθη
Μεταθέσεις – αποσπάσεις.

Πνευματικαί ενασχολήσεις:
Μελέται
Συγγραφαί
Γλώσσαι

Ηθικαί αμοιβαί και ποιναί:
1.Αμοιβαί:
Παρά της Εκκλησίας
Παρά της Πολιτείας
2.Ποιναί:
α)είδος
β)αιτία.
Εκθέσεις Αρχιερέων
Χρόνος υποβολής
Περίληψις περιεχομένου αυτών
Παρατηρήσεις
Δείγμα υπογραφής
 3.Έκαστος Ιεροκήρυξ εφοδιάζεται δια δελτίου ταυτότητος περιέχοντος τα ουσιώδη στοιχεία, υπογραφομένου δε υπό του οικείου Μητροπολίτου.

Άρθρον 15.
Προς πρακτικωτέραν επιμόρφωσιν των Ιεροκηρύκων δύναται να ιδρυθή Ειδικόν Φροντιστήριον διατελούν υπό την εποπτείαν του Προέδρου της Ιεράς Συνόδου και λειτουργούν συμφώνως Κανονισμώ εκπονηθησομένω υπό της Μ.Σ.Ε. επί των Ποιμαντικών ζητημάτων και εγκριθησομένω υπό της Δ.Ι.Σ.

Άρθρον 16.
Αποφάσει της Ιεράς Συνόδου, συνεπεία προτάσεως της Μ.Σ.Ε. επί των Ποιμαντικών ζητημάτων (Κανονισμός 1 άρθρ. 15 παραγρ. 9) ή και αυτεπαγγέλτως λαμβανομένη, δύναται να συγκαλήται εν Αθήναις ή αλλαχού Συνέδριον Ιεροκηρύκων διαρκείας μέχρι 15 ημερών, προς ανταλλαγήν απόψεων και μελέτην ανακυψάντων προβλημάτων επί τω τέλει καρποφορωτέρας διακονίας του κηρύγματος και επιτυχίας εν τη ιερά αποστολή. Αι εν γένει δαπάναι τούτου βαρύνουσι τον ΟΔΔΕΠ. Εις το Συνέδριον καλούνται και μετέχουσιν υποχρεωτικώς άπαντες οι ιεροκήρυκες είτε δόκιμοι είτε μονιμοποιηθέντες. Δύνανται να μετέχωσι και οι στρατιωτικοί τοιούτοι, ως και οι ιερείς των Φυλακών καλούμενοι προς τούτο.

Άρθρον 17.
1.Κατ’ έτος και εν μηνί Ιανουαρίω έκαστος Ιεροκήρυξ υποχρεούται να υποβάλλη προς τον οικείον Μητροπολίτην έκθεσιν πεπραγμένων. Δι’ αυτής παρέχονται πληροφορίαι περί της ηθικοθρησκευτικής καταστάσεως του χριστεπωνύμου πληρώματος ένθα περιώδευσε και εκήρυξεν. Προτείνεται επίσης, εάν κρίνεται τούτο αναγκαίον, η λήψις των καταλλήλων μέτρων προς καλυτέραν ευδοκίμησιν του έργου.
2.Αντίγραφον της διαληφθείσης εκθέσεως, δεόντως κεκυρωμένον, μετ’ ιδικής του εκθέσεως ο οικείος Μητροπολίτης υποβάλλει εντός ευλόγου χρόνου προς την Δ.Ι.Σ. Εν αυτή διαλαμβάνονται παρατηρήσεις και κρίσεις περί της προσωπικότητος και του έργου του Ιεροκήρυκος.

Άρθρον 18.
Καθήκοντα Υπηρεσιακού Συμβουλίου εκτελεί το Εκκλησιαστικόν Σώμα το οριζόμενον υπό του Κ.Ε.Υ. (άρθρ. 4 παρ. 3).

Άρθρον 19.
Ο αριθμός των τακτικών θέσεων των ιεροκηρύκων καθορίζεται δια του Κ.Ε.Υ. άρθρ. 178. Εντός του αριθμού τούτου περιλαμβάνονται οι εις τας Ιεράς Μητροπόλεις της Εκκλησίας της Ελλάδος διακονούντες Ιεροκήρυκες οι μισθοδοτούμενοι υπό του ΟΔΔΕΠ, ως και οι κατέχοντες υφισταμένας ή ιδρυθησομένας δι’ αποφάσεων της Διαρκούς Ι. Συνόδου θέσεις Ιεροκηρύκων παρά προσκυνήμασι της Εκκλησίας της Ελλάδος. Η βαθμολογική τούτων εξέλιξις καθορίζεται εν άρθρ. 89-99 του ειρημένου Κώδικος.
 
Άρθρον 20.
Οι Ιεροκήρυκες δύνανται να διορισθώσιν εφημέριοι παραιτούμενοι της θέσεώς των, της παραιτήσεως υποβαλλομένης προς τον οικείον Μητροπολίτην, όστις μετά της αυτού γνώμης υποβάλλει ταύτην προς την Δ.Ι.Σ. δια τα περαιτέρω (άρθρ. 168-169/Κ.Ε.Υ). Κατά την ένταξιν προϋπολογίζεται ο διαδραμών χρόνος υπηρεσίας ως ιεροκήρυκος.

Άρθρον 21.
(Καταργήθηκε από το άρθρο 7 του υπ’ αριθ. 43/1972 Κανονισμού).

Άρθρον 22.
Η απονεμομένη εις τους Ιεροκήρυκας σύνταξις καταβάλλεται υπό του Δημοσίου εις ο μεταβιβάζονται αι γενόμεναι επί τω σκοπώ τούτω νόμιμοι κρατήσεις επί των αποδοχών αυτών.

Άρθρον 23.
Οι κατά το άρθρον 9 παράγραφος 2 αποσπώμενοι ως εφημέριοι Ιεροκήρυκες εις ετέρας Μητροπόλεις της Επικρατείας λαμβάνουσιν επιπροσθέτως δια μεν τας παραμεθορίους τοιαύτας τα 2/3 επί του βασικού αυτών μισθού, δια δε τας λοιπάς το 1/3 του ως προεγράφη μισθού.

Άρθρον 24.
1.Εις τους Ιεροκήρυκας καταβάλλονται αποδοχαί ως αύται ορίζονται εν άρθρ. 70 του Κ.Ε.Υ.
2.Παρέχεται εις τους Ιεροκήρυκας εφ’ άπαξ μηνιαίον επίδομα αποζημιώσεως οδοιπορικών εξόδων και εκτός έδρας μετακινήσεων εκ δραχ. 2.500 όπερ καταβάλλεται αυτοίς επί τη βεβαιώσει του οικείου Μητροπολίτου ότι ούτοι εξετέλεσαν το παρ’ αυτού καταρτισθέν μηνιαίον πρόγραμμα ιεραποστολικής διακονίας.
3.Αι αποδοχαί, τα οδοιπορικά και τα της νοσηλείας κλπ. αυτών καταβάλλονται υπό του Ο.Δ.Δ.Ε.Π.
4.Η Ιερά Σύνοδος, δι’ αποφάσεώς της, δύναται να χορηγή και επίδομα βιβλιοθήκης.

Άρθρον 25.
1.Αι πάσης φύσεως άδειαι αι χορηγούμεναι εις τους Ιεροκήρυκας καθορίζονται εν τω Κ.Ε.Υ. (άρθρ.100108).

Άρθρον 26.
1.Ο Ιεροκήρυξ μετέχει υποχρεωτικώς των υπό του οικείου Μητροπολίτου συγκαλουμένων Ιερατικών Συνεδρίων και εισηγείται επί ανατιθεμένων αυτώ θεμάτων.
2.Ελλείποντος στρατιωτικού Ιερέως ή τοιούτου Φυλακών ο ιεροκήρυξ, εντολή του Μητροπολίτου, θεραπεύει τας θρησκευτικάς ανάγκας των εν τη περιοχή της Μητροπόλεως σταθμευουσών στρατιωτικών μονάδων και των κρατουμένων.

Άρθρον 27.
Ο Μητροπολίτης δύναται να αναθέτη τω Ιεροκήρυκι την οργάνωσιν, λειτουργίαν και εποπτείαν μαθητικών συσσιτίων ή τοιούτων δι’ απόρους, Εκκλησιαστικών Κατασκηνώσεων, ως και την διεύθυνσιν και μέριμναν υπέρ των Οικοτροφείων.


Άρθρον 28.
Δύνανται οι Ιεροκήρυκες να δημοσιογραφώσιν, αλλά τα δημοσιευόμενα κείμενα δέον να εναρμονίζωνται μετά του άρθρ. 3 του παρόντος. Άλλως ούτοι ελέγχονται πειθαρχικώς (άρθρ. 116-145 Κ.Ε.Υ.).

Άρθρον 29.
Κληρικοί υπηρετούντες ως Καθηγηταί εν τη Εκκλησιαστική Εκπαιδεύσει δύνανται, τη αιτήσει των ή αυτεπαγγέλτως και υπό τας προϋποθέσεις του άρθρ. 87 του Κώδικος των Εκκλησιαστικών Υπαλλήλων, να μετατάσσωνται εις κενάς θέσεις Ιεροκηρύκων της Εκκλησίας της Ελλάδος.

Άρθρον 30.
Πάσα διάταξις αντικειμένη τω παρόντι Κανονισμώ καταργείται από της δημοσιεύσεώς του εις την Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Εν Αθήναις τη 18 Σεπτεμβρίου 1970
Η ΙΕΡΑ ΣΥΝΟΔΟΣ