Κοινή Υπουργική Απόφαση 40595 ΕΞ 2026 - ΦΕΚ 1464/Β/16-3-2026
Διαδικασίες δημοσιονομικών διορθώσεων και ανάκτησης αχρεωστήτως ή παρανόμως καταβληθέντων ποσών στο πλαίσιο των Προγραμμάτων INTERREG 2021-2027.
Κοινή Υπουργική Απόφαση Αριθμ. 40595 ΕΞ 2026
ΦΕΚ 1464/Β/16-3-2026
Διαδικασίες δημοσιονομικών διορθώσεων και ανάκτησης αχρεωστήτως ή παρανόμως καταβληθέντων ποσών στο πλαίσιο των Προγραμμάτων INTERREG 2021-2027.
Ο ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΚΑΙ Ο ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ
Έχοντας υπόψη:
1. Το άρθρο 90 του «Κώδικα Νομοθεσίας για την Κυβέρνηση και τα κυβερνητικά όργανα», που κυρώθηκε με το άρθρο πρώτο του π.δ. 63/2005 (Α' 98) και διατηρήθηκε σε ισχύ με την περ. 22 του άρθρου 119 του ν. 4622/2019.
2. Τον ν. 4914/2022 «Διαχείριση, έλεγχος και εφαρμογή αναπτυξιακών παρεμβάσεων για την Προγραμματική Περίοδο 2021-2027, σύσταση Ανώνυμης Εταιρείας "Εθνικό Μητρώο Νεοφυών Επιχειρήσεων Α.Ε."και άλλες διατάξεις» (Α' 61), και ειδικότερα τα άρθρα 63 παρ. 18, 9, και τις παρ. 7 έως 9 του άρθρου 42.
3. Τον Κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 24ης Ιουνίου 2021 για τον καθορισμό κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+, το Ταμείο Συνοχής, το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας, Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειας, και δημοσιονομικών κανόνων για τα εν λόγω Ταμεία και για το Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης, το Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας και το Μέσο για τη Χρηματοδοτική Στήριξη της Διαχείρισης των Συνόρων και την Πολιτική των Θεωρήσεων.
4. Τον Κανονισμό (ΕΕ) 2021/1059 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 24ης Ιουνίου 2021 για τις ειδικές διατάξεις που διέπουν τον στόχο «Ευρωπαϊκή εδαφική συνεργασία» (INTERREG) ο οποίος υποστηρίζεται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης και τους μηχανισμούς εξωτερικής χρηματοδότησης (Κανονισμός INTERREG).
5. Τον Κανονισμό (ΕΕ) 2021/1058 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 24ης Ιουνίου 2021 για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης και το Ταμείο Συνοχής.
6. Τον Κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) 2024/2509 του Ευρωπαϊκοί Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 23ης Σεπτεμβρίου 2024 σχετικά με τους δημοσιονομικούς κανόνες που εφαρμόζονται στον γενικό προϋπολογισμό της Ένωσης.
7. Τον Κανονισμό (ΕΕ) 2021/1529 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15 ης Σεπτεμβρίου 2021, για τη θέσπιση Μηχανισμού Προενταξιακής Βοήθειας (ΜΠΒ III) (ΕΕ L 330 της 20.9.2021, σ. 1-26).
8. Τον Εκτελεστικό Κανονισμό (ΕΕ) 2021/2236 της Επιτροπής της 15ης Δεκεμβρίου 2021 σχετικά με τους ειδικούς κανόνες εφαρμογής του κανονισμού (ΕΕ) 2021/1529 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση Μηχανισμού Προενταξιακής Βοήθειας (ΜΠΒ 111).
9. Τον Κανονισμό (ΕΕ) 2021/947 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 9ης Ιουνίου 2021, για τη θέσπιση Μηχανισμού Γειτονίας, Ανάπτυξης και Διεθνούς Συνεργασίας - Παγκόσμια Ευρώπη, για την τροποποίηση και κατάργηση της απόφασης υπό στοιχεία 466/2014/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) 2017/1601 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) υπ' αρ. 480/2009 του Συμβουλίου.
10. Τον ν. 4978/2022 «Κύρωση Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων» (Α' 190), καθώς και τις διατάξεις του π.δ. 16/1989 «Κανονισμός Λειτουργίας των ΔΟΥ» (Α'6).
11. Τον ν. 5140/2024 «Νέο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης και συμπληρωματικές διατάξεις» (Α' 154).
12. Το π.δ. 77/2023 «Σύσταση Υπουργείου και μετονομασία Υπουργείων - Σύσταση, κατάργηση και μετονομασία Γενικών και Ειδικών Γραμματειών - Μεταφορά αρμοδιοτήτων, υπηρεσιακών μονάδων, θέσεων προσωπικού και εποπτευόμενων φορέων» (Α' 130), όπως τροποποιήθηκε με το π.δ. 82/2023 (Α' 139).
13. Το π.δ. 79/2023 «Διορισμός Υπουργών, Αναπληρωτών Υπουργών και Υφυπουργών» (A' 131).
14. Το π.δ. 82/2023 «Μετονομασία Υπουργείου - Σύσταση και μετονομασία Γενικών Γραμματειών - Μεταφορά αρμοδιοτήτων, υπηρεσιακών μονάδων και θέσεων προσωπικού - Τροποποίηση και συμπλήρωση του π.δ. 77/2023 (Α' 130) - Μεταβατικές διατάξεις» (Α' 139).
15. Το π.δ. 50/2024 «Σύσταση Γενικών Γραμματειών, κατάργηση Γενικής Γραμματείας και Ειδικών Γραμματειών» (Α' 138).
16. Το π.δ. 142/2017 «Οργανισμός Υπουργείου Οικονομικών» (Α' 181).
17. Την υπό στοιχεία Υ 21/22.12.2025 απόφαση του Πρωθυπουργού «Ανάθεση αρμοδιοτήτων στον Αναπληρωτή Υπουργό Οικονομικών, Νικόλαο Παπαθανάση» (Β'7190).
18. Την υπό στοιχεία 102928 ΕΞ 2023/10.07.2023 απόφαση του Πρωθυπουργού και του Υπουργού Οικονομικών «Ανάθεση αρμοδιοτήτων στον Υφυπουργό Οικονομικών, Αθανάσιο Πετραλιά» (Β'4441).
19. Την υπ' αρ. 121106/26.08.2024 κοινή απόφαση του Πρωθυπουργού και του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών «Ανάθεση καθηκόντων Γενικής Γραμματέως Εταιρικού Συμφώνου Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΣΠΑ) του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών» (Υ.Ο.Δ.Δ. 920).
20. Την υπ' αρ. 3411/2023 απόφαση του Υφυπουργού Ανάπτυξης και Επενδύσεων «Σκοπός αρμοδιότητες και εσωτερική διάρθρωση της "Ειδικής Υπηρεσίας Interreg 2021-2027" του άρθρου 9 και της παρ. 8 του άρθρου 65 του ν. 4914/2022 και των Κοινών Γραμματειών των Προγραμμάτων Interreg του άρθρου 11 του ιδίου νόμου και κατάργηση των: α) Υπό στοιχεία 109283/ΕΥΘΥ 1012/23.10.2015 (Β' 2362) απόφασης του Υφυπουργού Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού και β) υπό στοιχεία 300539/ΥΔ/1605/14.4.2016 (Β' 1453) κοινής απόφασης των Υπουργών Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης και Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού» (Β' 183), όπως τροποποιήθηκε με την υπ' αρ. 15292/17.2.2023 (Β' 937) όμοια απόφαση.
21. Την υπ' αρ. 45820/17.5.2023 (Β3281) υπουργική απόφαση περί Κανόνων Επιλεξιμότητας δαπανών, διαδικασία ελέγχου δημοσίων συμβάσεων και διαδικασία υποβολής και αξιολόγησης ενστάσεων των δικαιούχων πράξεων των Προγραμμάτων INTERREG 2021 - 2027 (ΥΠΑΣΥΔ).
22. Την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/74 της Επιτροπής της 17ης Ιανουαρίου 2022 για τον καθορισμό του καταλόγου των προγραμμάτων Interreg και την αναφορά του συνολικού ποσού της συνολικής στήριξης από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης και από κάθε μηχανισμό εξωτερικής χρηματοδότησης της Ένωσης για κάθε πρόγραμμα, καθώς και του καταλόγου των ποσών που μεταφέρονται μεταξύ σκελών στο πλαίσιο του στόχου «Ευρωπαϊκή εδαφική συνεργασία» για την περίοδο 2021 έως 2027 [κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό C(2022) 131].
23. Τα Προγράμματα στο πλαίσιο του Στόχου «Ευρωπαϊκή Εδαφική Συνεργασία» στα οποία συμμετέχει η Ελλάδα.
24. Την υπ' αρ. 224315/23.12.2025 εισήγηση της Προϊσταμένης της Γενικής Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.
25. Το γεγονός ότι από την απόφαση αυτή δεν προκαλείται πρόσθετη δαπάνη σε βάρος του κρατικού προϋπολογισμού.
26. Το γεγονός ότι οι διατάξεις της παρούσας δεν αφορούν σε διοικητική διαδικασία για την οποία υπάρχει υποχρέωση καταχώρισης στο ΕΜΔΔ-ΜΙΤΟΣ, αποφασίζουμε:
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α'
ΟΡΙΣΜΟΙ, ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΗΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΚΑΙ ΑΡΜΟΔΙΑ ΟΡΓΑΝΑ
Άρθρο 1
Ορισμοί
Για τους σκοπούς της παρούσας νοούνται ως:
Πρόγραμμα του Στόχου «Ευρωπαϊκή Εδαφική Συνεργασία» (εφεξής Πρόγραμμα INTERREG): Έγγραφο που υποβλήθηκε από 2 τουλάχιστον Κράτη Μέλη ή ένα Κράτος Μέλος και ένα μη μέλος, και εγκρίθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στο οποίο περιγράφεται μία αναπτυξιακή στρατηγική με ένα συνεκτικό σύνολο προτεραιοτήτων, οι οποίες θα υλοποιηθούν με τη βοήθεια του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ/ERDF) ή/και του Μηχανισμού Προ - Ενταξιακής Βοήθειας (MPB III/IPA) ή/και του Μηχανισμού Γειτονίας, Ανάπτυξης και Διεθνούς Συνεργασίας (ENI).
Σύστημα Διαχείρισης και Ελέγχου (ΣΔΕ): Οι διοικητικές αρχές που έχουν οριστεί ως αρμόδιες για τη διαχείριση και τον έλεγχο των Προγραμμάτων INTERREG, οι οποίες βρίσκονται σε αλληλεξάρτηση και είναι διαρθρωμένες με συγκεκριμένη οργανωτική δομή, καθώς και το πλαίσιο κανόνων και διαδικασιών που πρέπει να εφαρμόζονται με βάση το εφαρμοστέο δίκαιο για τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση των πόρων και την υλοποίηση των πράξεων. Το ΣΔΕ δύναται να είναι κοινό για περισσότερα του ενός Προγράμματα INTERREG.
Εφαρμοστέο δίκαιο: Το ενωσιακό δίκαιο και το σχετικό με την εφαρμογή του εθνικό δίκαιο.
Διαχειριστική Αρχή (ή ΔA): Εθνική, περιφερειακή ή τοπική αρχή ή δημόσιος ή ιδιωτικός φορέας, που ορίζεται από το Κράτος Μέλος ως υπεύθυνη/ος για τη διαχείριση και την υλοποίηση του Προγράμματος INTERREG, σύμφωνα με την αρχή της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, και ασκεί τις αρμοδιότητες που προβλέπονται στα σχετικά άρθρα των Κανονισμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Γ ια τα Προγράμματα που διαχειρίζεται η Ελλάδα αρμόδια είναι η Ειδική Υπηρεσία INTERREG 2021-2027.
Κοινή Γραμματεία (εφεξής, και ΚΓ): Συγκροτείται από τη διαχειριστική αρχή, έπειτα από διαβούλευση με τα κράτη μέλη ή χώρες εταίρους που συμμετέχουν στο Πρόγραμμα INTERREG. Η κοινή γραμματεία επικουρεί τη διαχειριστική αρχή και την επιτροπή παρακολούθησης στην εκτέλεση των αντίστοιχων καθηκόντων τους.
Οικονομικός φορέας: οποιοδήποτε φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή άλλη οντότητα που λαμβάνει μέρος στην εφαρμογή της βοήθειας από τα ΕΔΕΤ, με εξαίρεση κράτος - μέλος που ασκεί τα δικαιώματά του ως δημόσια αρχή.
Δικαιούχος: δημόσιος ή ιδιωτικός φορέας που έχει την ευθύνη για την έναρξη ή την έναρξη και την εφαρμογή πράξεων. Στο πλαίσιο των καθεστώτων κρατικών ενισχύσεων, ο φορέας που λαμβάνει την ενίσχυση.
Κύριος Δικαιούχος (ή Επικεφαλής Εταίρος): Ο Δικαιούχος, ο οποίος λαμβάνει κατά περίπτωση την ενωσιακή συγχρηματοδότηση και αναλαμβάνει τη συνολική ευθύνη για την υποβολή της πρότασης και την υλοποίηση της πράξης, κατά την έννοια των σχετικών άρθρων των Κανονισμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Πράξη: έργο, σύμβαση, δράση ή ομάδα έργων που επιλέγονται στο πλαίσιο των σχετικών Προγραμμάτων INTERREG.
Σύμβαση Χρηματοδότησης: Η Σύμβαση μεταξύ της Διαχειριστικής Αρχής και του Κύριου Δικαιούχου της πράξης στην οποία περιγράφονται οι όροι της Χρηματοδότησης από το Πρόγραμμα INTERREG.
Συμφωνία Εταιρικής Συνεργασίας: Το συμφωνητικό που υπογράφουν μεταξύ τους όλοι οι Δικαιούχοι μιας πράξης, με το οποίο ορίζονται οι όροι της συνεργασίας τους.
Λογιστική Αρχή: Τα κράτη μέλη και, κατά περίπτωση, οι τρίτες χώρες, οι χώρες-εταίροι και οι ΥΧΕ που συμμετέχουν σε πρόγραμμα Interreg συμφωνούν σχετικά με τις ρυθμίσεις για τη λογιστική λειτουργία δηλαδή την κατάρτιση και υποβολή αιτήσεων πληρωμής στην Επιτροπή, την κατάρτιση και υποβολή των λογαριασμών, την επιβεβαίωση της πληρότητας, της ακρίβειας και της αλήθειας των λογαριασμών, σύμφωνα με το άρθρο 47 του Κανονισμού INTERREG. Ειδικά για τα Προγράμματα INTERREG η Διαχειριστική Αρχή των οποίων εδρεύει στην Ελλάδα, ως Λογιστική Αρχή έχει οριστεί η Ειδική Υπηρεσία «Αρχή Πιστοποίησης και Εξακρίβωσης Συγχρηματο- δοτούμενων Προγραμμάτων», η οποία είναι αρμόδια και για την εξασφάλιση της ενωσιακής χρηματοδοτικής ροής από πόρους του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) ή/και του Μηχανισμού (Μέσου) Προενταξιακής Βοήθειας (IPA ή IPA NI).
Αρχή Ελέγχου: Η ελεγκτική αρχή προγράμματος Interreg είναι υπεύθυνη για τη διενέργεια ελέγχων συστημάτων και ελέγχων πράξεων, προκειμένου να παράσχει ανεξάρτητη διασφάλιση στην Επιτροπή ότι τα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου λειτουργούν αποτελεσματικά και ότι οι δαπάνες που περιλαμβάνονται στους λογαριασμούς οι οποίοι υποβάλλονται στην Επιτροπή είναι νόμιμες και κανονικές. Στο πλαίσιο αυτό, η Αρχή Ελέγχου ορίζεται από το κ-μ όπου εδρεύει η Διαχειριστική Αρχή του οικείου ΠΣ και αναλαμβάνει τα καθήκοντα που προβλέπονται στα άρθρα 48 και 49 του Κανονισμού (ΕΕ) 2021/1059. Η Αρχή Ελέγχου επικουρείται από Ομάδα Ελεγκτών (Group of Auditors), Ειδικά για τα Προγράμματα η Διαχειριστική Αρχή των οποίων εδρεύει στην Ελλάδα, ως Αρχή Ελέγχου έχει οριστεί η Επιτροπή Δημοσιονομικού Ελέγχου (ΕΔΕΛ) του άρθρου 17 του ν. 4914/2022 (Α' 61)".
Εγχειρίδιο/α Διαδικασιών ΣΔΕ: Έγγραφα που εξειδικεύουν τα καθήκοντα και τους κανόνες για τη διαχείριση και υλοποίηση των Προγραμμάτων, όπως προκύπτουν από το εφαρμοστέο δίκαιο. Τα έγγραφα αυτά περιλαμβάνουν τις γραπτές διαδικασίες με τις αρμοδιότητες και τις ενέργειες που πρέπει να ακολουθούνται, καθώς και τυποποιημένα έντυπα, οδηγούς, οδηγίες και εγκυκλίους για την ορθή και αποτελεσματική εφαρμογή του/ων Συστήματος/Συστημάτων Διαχείρισης και Ελέγχου (ΣΔΕ). Η εφαρμογή του/των Εγχειριδίου/ων Διαδικασιών ΣΔΕ είναι υποχρεωτική από τους φορείς που εμπλέκονται στη διαχείριση και την υλοποίηση των Προγραμμάτων.
Διαχειριστικές επαληθεύσεις: Οι διοικητικές επαληθεύσεις δαπανών και οι επιτόπιες επαληθεύσεις που διενεργούν οι αρμόδιοι φορείς όπως ορίζονται στο ΣΔΕ κάθε προγράμματος INTERREG σε πράξεις Προγραμμάτων INTERREG, οι οποίες καλύπτουν οικονομικές, τεχνικές και φυσικές πτυχές των πράξεων αυτών.
Για τα Προγράμματα INTERREG εφαρμόζονται οι κανόνες και αρμοδιότητες για τις διαχειριστικές επαληθεύσεις που προβλέπονται στο Σύστημα Διαχείρισης και Ελέγχου κάθε Προγράμματος, με βάση το πλαίσιο που τίθεται στο άρθρο 46 του Κανονισμού INTERREG.
Α. Για τους Έλληνες δικαιούχους που συμμετέχουν σε πράξεις των Προγραμμάτων INTERREG, Διαχειριστική Αρχή των οποίων είναι η Ειδική Υπηρεσία INTERREG 2021-2027, ως φορέας αρμόδιος για τις διαδικασίες των διαχειριστικών επαληθεύσεων, οι οποίες περιλαμβάνουν διοικητικές επαληθεύσεις των δηλώσεων δαπανών που υποβάλλουν οι δικαιούχοι και επιτόπιες επαληθεύσεις των πράξεων, ορίζεται η Μονάδα Γ' της Ειδικής Υπηρεσίας INTERREG 2021-2027.
Β. Για τους Έλληνες δικαιούχους που συμμετέχουν σε πράξεις Προγραμμάτων INTERREG, η Διαχειριστική Αρχή των οποίων βρίσκεται σε άλλο Κράτος Μέλος της ΕΕ, ως φορέας αρμόδιος για τη διεξαγωγή των επαληθεύσεων, ορίζεται η «Μονάδα Διαχειριστικών Επαληθεύσεων Προγραμμάτων INTERREG» (Μονάδα Δ') της Ειδικής Υπηρεσίας «Αρχή Πιστοποίησης και Εξακρίβωσης Συγχρηματοδοτούμενων Προγραμμάτων».
Γ. Για τους δικαιούχους που εδρεύουν σε άλλο Κράτος-Μέλος ή χώρα-εταίρο που συμμετέχει στο Πρόγραμμα INTERREG, οι αρμόδιοι φορείς για τη διεξαγωγή των επαληθεύσεων ορίζονται από τις συμμετέχουσες χώρες, σύμφωνα με τις προβλέψεις του κανονιστικού πλαισίου κάθε συμμετέχουσας χώρας και του ισχύοντος ΣΔΕ του κάθε Προγράμματος INTERREG.
Μακροχρόνιες υποχρεώσεις: Δεσμεύσεις του δικαιούχου μετά την ολοκλήρωση κάθε πράξης, προκειμένου η πράξη να διατηρήσει το δικαίωμα της συνεισφοράς των Ταμείων. Οι δεσμεύσεις αυτές περιλαμβάνονται στην Σύμβαση Χρηματοδότησης ή/και στην απόφαση ολοκλήρωσης της πράξης.
Διοικητική εξέταση: Διαδικασία, στο πλαίσιο της ευρύτερης παρακολούθησης μιας πράξης, που εφαρμόζεται σε εξαιρετικές περιπτώσεις, για να διαπιστώσει η ΔΑ/Μονάδα Β παράτυπη δαπάνη η οποία είχε επαληθευθεί διοικητικά και η εξέταση της σχετικής πράξης δύναται να γίνει επαρκώς διοικητικά, χωρίς να απαιτείται η διενέργεια επιτόπιας επαλήθευσης,
Πιστοποιητικό Επαληθευμένων Δαπανών: Τυποποιημένο έντυπο του εγχειριδίου Συστήματος Διαχείρισης και Ελέγχου των Προγραμμάτων INTERREG, το οποίο εκδίδεται από τους επαληθευτές ή τον αρμόδιο φορέα διενέργειας διοικητικών επαληθεύσεων μέσω ΟΠΣ.
Δημόσια Συνεισφορά: Κάθε συνεισφορά στη χρηματοδότηση πράξεων από τον κρατικό προϋπολογισμό, τον προϋπολογισμό περιφερειακών ή τοπικών αρχών ή οποιονδήποτε ευρωπαϊκό όμιλο εδαφικής συνεργασίας (ΕΟΕΣ) που έχει ιδρυθεί σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) υπ' αρ. 1082/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, τον προϋπολογισμό της Ένωσης που διατίθεται στα Ταμεία, τον προϋπολογισμό οργανισμών δημοσίου δικαίου ή τον προϋπολογισμό ενώσεων δημόσιων αρχών ή οργανισμών δημοσίου δικαίου.
Παρατυπία: κάθε παράβαση του εφαρμοστέου δικαίου, η οποία προκύπτει από πράξη ή παράλειψη οικονομικού φορέα και η οποία ζημιώνει ή ενδέχεται να ζημιώσει τον προϋπολογισμό της Ένωσης με καταλογισμό αδικαιολόγητων δαπανών στον εν λόγω προϋπολογισμό.
Συστημική παρατυπία: παρατυπία που έχει ενδεχομένως επαναλαμβανόμενο χαρακτήρα, με μεγάλη πιθανότητα εμφάνισης σε παρεμφερείς τύπους πράξεων, η οποία προκύπτει από σοβαρή ανεπάρκεια, συμπεριλαμβανομένης της παράλειψης καθορισμού κατάλληλων διαδικασιών σύμφωνα με τον Κανονισμό 1060/2021 και τους ειδικούς κανόνες για κάθε ταμείο.
Διόρθωση: Η περικοπή ποσού από πράξη, στο πλαίσιο της συγχρηματοδότησής της από τα Προγράμματα INTERREG, όταν διαπιστώνεται παρατυπία και οι δαπάνες που συνδέονται με αυτήν δεν έχουν δηλωθεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Δημοσιονομική Διόρθωση: Η ακύρωση του συνόλου ή μέρους της ενωσιακής ή/και εθνικής συνεισφοράς σε πράξη, στο πλαίσιο της συγχρηματοδότησής της από τα Προγράμματα INTERREG, όταν διαπιστώνεται παρατυπία και οι δαπάνες που συνδέονται με αυτήν έχουν δηλωθεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Αχρεωστήτως καταβληθέν ποσό: Κάθε δαπάνη στην οποία δεν αντιστοιχεί ίσης αξίας παραδοθέν προϊόν, έργο ή υπηρεσία σύμφωνα με τους όρους της σχετικής σύμβασης χρηματοδότησης με την οποία αναλήφθηκε η υποχρέωση της δαπάνης ή/και το σχετικό εθνικό/ενωσιακό θεσμικό πλαίσιο.
Διατάκτης: Το αρμόδιο όργανο, το οποίο αναλαμβάνει υποχρεώσεις σε βάρος πιστώσεων του προϋπολογισμού του φορέα του και προσδιορίζει τις απαιτήσεις σε βάρος του δημοσίου.
Ανάκτηση: Η επιστροφή των αχρεωστήτως ή παρανόμως καταβληθέντων ποσών από τον λαβόντα για μη νόμιμη αιτία.
Μείωση Ορίου Πιστώσεων ΑΠΔΕ: Σε περίπτωση επιβολής δημοσιονομικής διόρθωσης σε φορέα δημοσίου δικαίου στον οποίο δεν επιβάλλεται υποχρέωση ανάκτησης, το ποσό της εν λόγω δημοσιονομικής διόρθωσης λαμβάνεται υπόψη κατά την κατάρτιση του Προϋπολογισμού Δημοσίων Επενδύσεων για το επόμενο έτος (μείωση του ορίου πιστώσεων στο σκέλος ΑΠΔΕ του Φορέα που ανήκει το έργο, κατά το ποσό της δημοσιονομικής διόρθωσης).
Έκθεση: Κάθε έγγραφο που αποτυπώνει τα αποτελέσματα/πορίσματα διαχειριστικής επαλήθευσης, διοικητικής εξέτασης, επαλήθευσης μακροχρόνιων υποχρεώσεων ή προληπτικού ελέγχου νομιμότητας διαδικασιών ανάθεσης και εκτέλεσης δημοσίων συμβάσεων που διενεργούν οι αρμόδιοι φορείς.
Κοινοποίηση: Η γνωστοποίηση εγγράφου σε παραλήπτη που γίνεται εγγράφως ή ηλεκτρονικά ή με οποιοδήποτε άλλο μέσο, το οποίο καθιστά εφικτό τον ακριβή προσδιορισμό της ημέρας και ώρας της λήψης του από τον παραλήπτη (ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, ΟΠΣ ή άλλο κατάλληλο μέσο).
Δελτίο Καταχώρησης Διόρθωσης: Τυποποιημένο έντυπο του Εγχειριδίου Συστήματος Διαχείρισης και Ελέγχου των Προγραμμάτων INTERREG, το οποίο καταχωρείται και εκδίδεται μέσω ΟΠΣ.
Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα (εφεξής, ΟΠΣ): το κεντρικό πληροφοριακό σύστημα του άρθρου 54 του ν. 4914/2022 για την ηλεκτρονική καταχώριση και αποθήκευση των δεδομένων, τα οποία είναι αναγκαία για την παρακολούθηση, την αξιολόγηση, τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση, τις επαληθεύσεις και τους ελέγχους σχετικά με τις πράξεις που λαμβάνουν στήριξη από τα Ταμεία, σύμφωνα με τον Κανονισμό.
Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Διαχείρισης Κρατικών Ενισχύσεων (εφεξής, ΟΠΣΚΕ): Το πληροφοριακό σύστημα του άρθρου 56 του ν. 4914/2022 που περιλαμβάνει τις διαδικασίες και τα δεδομένα που απαιτούνται για τη διαχείριση, τον έλεγχο και την υλοποίηση των δράσεων κρατικών ενισχύσεων και ήσσονος σημασίας, σύμφωνα με τους Κανονισμούς (ΕΕ).
Κανονισμός INTERREG: Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1059 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 24ης Ιουνίου 2021, που περιλαμβάνει τις ειδικές διατάξεις που διέπουν τον στόχο «Ευρωπαϊκή εδαφική συνεργασία» (Interreg) ο οποίος υποστηρίζεται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης και τους μηχανισμούς εξωτερικής χρηματοδότησης (L 231).
Άρθρο 2
Πεδίο εφαρμογής - Αρμόδια Όργανα
1. Οι διατάξεις της παρούσας έχουν εφαρμογή στα Προγράμματα INTERREG 2021_2027, τα οποία διαχειρίζεται η Ελλάδα, και συγκεκριμένα:
(α) Στα Διασυνοριακά Προγράμματα Συνεργασίας «INTERREG VI-A Ελλάδα -Βουλγαρία», «INTERREG VI-A Ελλάδα - Κύπρος» και «INTERREG VI-A Ελλάδα - Ιταλία», που συγχρηματοδοτούνται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (εφεξής, ΕΤΠΑ), και
(β) στα Διασυνοριακά Προγράμματα Συνεργασίας «INTERREG VI-A IPA Ελλάδα - Αλβανία» και «INTERREG VI-A IPA Ελλάδα - Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας», που συγχρηματοδοτούνται από το ΕΤΠΑ και τον Μηχανισμό Προενταξιακής Βοήθειας (Instrument for Pre-Accession ΙΙΙ, εφεξής IPA IN ή IPA).
2. Οι διατάξεις τις παρούσας εφαρμόζονται σε:
α) Διορθώσεις/περικοπές ποσών και δημοσιονομικές διορθώσεις ποσών δημόσιας συνεισφοράς για το σύνολο των δικαιούχων (εντός και εκτός της επικράτειας της Ελλάδας) όταν διαπιστώνεται παρατυπία και
β) ανακτήσεις ενωσιακής συνεισφοράς για το σύνολο των δικαιούχων (εντός και εκτός της επικράτειας της Ελλάδας) και επιπρόσθετα της εθνικής συνεισφοράς των Ελλήνων δικαιούχων (πόροι κρατικού προϋπολογισμού/ΑΠΔΕ) των Προγραμμάτων της παρ. 1 του παρόντος άρθρου:
α) Από την ΕΥ INTERREG 2021-2027, στο πλαίσιο ελέγχων νομιμότητας διαδικασιών ανάθεσης και εκτέλεσης δημοσίων συμβάσεων του άρθρου 38 του ν. 4914/2022, σύμφωνα με τις προβλέψεις της ΥΠΑΣΥΔ και το ισχύον Εγχειρίδιο ΣΔΕ κάθε Προγράμματος,
β) από την ΕΥ INTERREG 2021-2027, κατόπιν διαπίστωσης παρατυπίας στο πλαίσιο διαχειριστικών επαληθεύσεων, ελέγχου μακροχρόνιων υποχρεώσεων ή διοικητικής εξέτασης, καθώς και των τροποποιήσεων ή/και ανακλήσεων/καταγγελιών συμβάσεων χρηματοδότησης, σύμφωνα με τους όρους που προβλέπονται σε αυτές,
γ) από την ΕΥ INTERREG 2021-2027 κατόπιν οριστικού πορίσματος ελέγχου που έχει διενεργηθεί από ελεγκτική αρχή/όργανο, εθνική ή ενωσιακή, κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 11 της παρούσας.
3. Οι διατάξεις της παρούσας εφαρμόζονται επίσης σε αχρεωστήτως ή παρανόμως καταβληθέντα ποσά δημόσιας δαπάνης (εθνικής συνεισφοράς) Δικαιούχων εγκατεστημένων στην Ελλάδα στο πλαίσιο Προγραμμάτων INTERREG, η Διαχειριστική Αρχή των οποίων δεν εδρεύει στην Ελλάδα, και συγκεκριμένα:
(α) Στα ακόλουθα προγράμματα αρμοδιότητας της «Ειδικής Υπηρεσίας INTERREG 2021-2027»,
(α1) Στα πολυμερή Διασυνοριακά Προγράμματα «Μαύρη Θάλασσα» (NEXT BLACK SEA BASIN) και «Λεκάνη της Μεσογείου» (NEXT MED) που συγχρηματοδοτούνται από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Γειτονίας (εφεξής, ENI), (α2) Στα διακρατικά Προγράμματα «ΑΔΡΙΑΤΙΚΗ - ΙΟΝΙΟ» ^DRION) και «Μεσογειακός Χώρος» (EURO MED), στο Διαπεριφερειακό Πρόγραμμα «EUROPE» που συγχρηματοδοτούνται από το ΕΤΠΑ και (α3) Στο Πρόγραμμα-Δίκτυο INTERACT, το οποίο συγχρηματοδοτείται από το ΕΤΠΑ.
(β) Στα Προγράμματα-Δίκτυα 'ESPON 2030 Cooperation Programme' και URBACT IV, αρμοδιότητας της Ειδικής Υπηρεσίας Συντονισμού του Σχεδιασμού, της Αξιολόγησης και της Εφαρμογής (ΕΥΣΣΑΕ), τα οποία συγχρηματοδοτούνται από το ΕΤΠΑ.
4. Με την επιφύλαξη των παρ. 1 και 2 του άρθρου 11, οι διαδικασίες επιβολής δημοσιονομικής διόρθωσης και ανάκτησης/μείωσης ορίου πληρωμών κατόπιν ελέγχων της Αρχής Ελέγχου ρυθμίζονται από την προβλεπόμενη στην περ. (α) της παρ. 7 του άρθρου 63 του ν. 4914/2022 απόφαση του Υπουργού Οικονομικών.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β'
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΕΔΡΑ ΤΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗΣ ΑΡΧΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ
Άρθρο 3
Διορθώσεις στο πλαίσιο ελέγχων νομιμότητας διαδικασιών ανάθεσης και εκτέλεσης δημοσίων συμβάσεων (δικαιούχοι εγκατεστημένοι στην Ελλάδα)
1. Στις περιπτώσεις προληπτικών ελέγχων νομιμότητας διαδικασιών σύναψης σύμβασης, τροποποίησης και εκτέλεσης αυτής σύμφωνα με την υπ' αρ. 45820/2023 (Β' 3281) υπουργική απόφαση (ΥΠΑΣΥΔ):
1.1. Όταν στο πλαίσιο των ελέγχων αυτών εντοπιστεί παρατυπία και προτείνεται διόρθωση, στη διατύπωση γνώμης ή/και στα έγγραφα που προσδιορίζονται στις σχετικές διαδικασίες του ΣΔΕ, η ΔΑ/Μονάδα Β ορίζει το ποσοστό της κατ'αποκοπή διόρθωσης ή το ύψος της αναλογικής διόρθωσης εφόσον είναι εφικτός ο προσδιορισμός της δημοσιονομικής ζημίας σύμφωνα με το άρθρο 9, και γίνεται κοινοποίηση στον δικαιούχο.
1.2. Ο δικαιούχος μπορεί, εντός αποκλειστικής προθεσμίας επτά (7) εργασίμων ημερών από την παραλαβή, να υποβάλει στην ΔΑ/Μονάδα Β τις αντιρρήσεις του ως προς την προτεινόμενη διόρθωση, εγγράφως ή ηλεκτρονικά ή με οποιοδήποτε άλλο μέσο το οποίο καθιστά εφικτό τον ακριβή προσδιορισμό της ημέρας και ώρας υποβολής (ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, ΟΠΣ ή άλλο κατάλληλο μέσο).
1.3. Οι αντιρρήσεις εξετάζονται από την ΔΑ, εντός επτά (7) εργασίμων ημερών από την υποβολή τους.
1.4. Σε περίπτωση υποβολής αντιρρήσεων και μετά την εξέταση αυτών ή σε περίπτωση παρέλευσης άπρακτης της προθεσμίας υποβολής των αντιρρήσεων, ο Προϊστάμενος της ΔΑ οριστικοποιεί την απόφαση της ΔΑ ως προς την επιβολή της διόρθωσης στο σχετικό έγγραφο του ΣΔΕ.
1.5. Όταν οριστικοποιηθεί η διόρθωση, τα σχετικά με τη διόρθωση ποσά της σύμβασης καθίστανται μη επιλέξιμα για συγχρηματοδότηση και βαρύνουν τον δικαιούχο.
1.6. Το οριστικό έγγραφο επιβολής διόρθωσης κοινοποιείται στην Μονάδα Γ προκειμένου οι σχετικές διορθώσεις να ληφθούν υπόψη στις διαχειριστικές επαληθεύσεις που διενεργεί.
1.7. Κατά τα λοιπά, για τους προληπτικούς ελέγχους νομιμότητας διαδικασιών σύναψης σύμβασης ή τροποποίησης και εκτέλεσης αυτής από την ΔΑ ισχύουν κατ' αναλογία τα οριζόμενα στα άρθρα 4 έως 9.
2. Στις περιπτώσεις κατασταλτικών ελέγχων νομιμότητας διαδικασιών ανάθεσης και εκτέλεσης δημοσίων συμβάσεων, ενδεχόμενες παρατυπίες αντιμετωπίζονται στο πλαίσιο της διαδικασίας του ΣΔΕ για τη διοικητική επαλήθευση των δαπανών, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 4.
Άρθρο 4
Παρατυπίες, Διορθώσεις και Δημοσιονομικές Διορθώσεις στο πλαίσιο διαχειριστικών επαληθεύσεων και παρακολούθησης/διαχείρισης πράξεων
1. Όσον αφορά σε δικαιούχους εγκατεστημένους στην Ελλάδα, σε περίπτωση που διαπιστώνεται παρατυπία στο πλαίσιο των διαχειριστικών επαληθεύσεων, από την ΔΑ, συντάσσεται προσωρινή Έκθεση, ανάλογα με τη διαδικασία του ΣΔΕ στο πλαίσιο της οποίας διαπιστώθηκε, όπου προσδιορίζει το ύψος του ποσού που πρέπει να περικοπεί ή να ακυρωθεί, παραθέτοντας την κατάλληλη τεκμηρίωση, και προτείνεται αντίστοιχα διόρθωση ή δημοσιονομική διόρθωση ή/και ανάκτηση/μείωση ορίου πληρωμών.
Η διαδικασία που ακολουθείται είναι η εξής:
Α) Η προσωρινή έκθεση συντάσσεται από το στέλεχος που προέβη στην επαλήθευση κι εγκρίνεται από τον Προϊστάμενο της ΔΑ. Η προσωρινή έκθεση μαζί με τυχόν άλλα απαιτούμενα έγγραφα της διαδικασίας, σύμφωνα με το Εγχειρίδιο ΣΔΕ του προγράμματος, κοινοποιείται στον δικαιούχο, μέσω ΟΠΣ, σε πέντε (5) μέρες από την έγκρισή της, ώστε ο δικαιούχος να διατυπώσει τυχόν αντιρρήσεις του.
Β) Ο δικαιούχος μπορεί, εντός αποκλειστικής προθεσμίας πέντε (5) εργασίμων ημερών από την παραλαβή από αυτόν της προσωρινής έκθεσης, να υποβάλει στην ΔΑ τις αντιρρήσεις του, εγγράφως ή ηλεκτρονικά ή με οποιοδήποτε άλλο μέσο το οποίο καθιστά εφικτό τον ακριβή προσδιορισμό της ημέρας και ώρας υποβολής (ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, ΟΠΣ ή άλλο κατάλληλο μέσο).
Γ) Οι αντιρρήσεις εξετάζονται από την ΔΑ εντός δέκα (10) εργασίμων ημερολογιακών ημερών από την υποβολή τους. Σε περίπτωση που απαιτείται περαιτέρω διερεΰνηση, δΰναται να διενεργείται συμπληρωματική επαλήθευση. Στην περίπτωση αυτή, η έκθεση ολοκληρώνεται εντός δέκα (10) εργασίμων ημερών από την ημερομηνία διενέργειας της συμπληρωματικής επαλήθευσης.
Δ) Σε περίπτωση υποβολής αντιρρήσεων και μετά την εξέταση αυτών, εφόσον η οριστική έκθεση δεν προτείνει διόρθωση/δημοσιονομική διόρθωση ή και ανάκτηση ή σε περίπτωση παρέλευσης άπρακτης της προθεσμίας υποβολής αντιρρήσεων αυτή εγκρίνεται από τον Προϊστάμενο ΔΑ, οριστικοποιείται στο ΟΠΣ και κοινοποιείται στον δικαιούχο μέσω ΟΠΣ.
Ε) Όταν η οριστική έκθεση προτείνει διόρθωση/δημοσιονομική διόρθωση ή και ανάκτηση, εγκρίνεται από τον Προϊστάμενο της ΔΑ, αναφορικά με τις διοικητικές επαληθεύσεις και από το αρμόδιο όργανο του άρθρου 7 αναφορικά με τις επιτόπιες επαληθεύσεις. Οριστικοποιείται στο ΟΠΣ και κοινοποιείται στον δικαιούχο εντός πέντε (5) ημερολογιακών ημερών από την έγκρισή της, καθώς και στην Μονάδα Β/Κοινή Γραμματεία. Στην περίπτωση που προτείνει δημοσιονομική διόρθωση κοινοποιείται επίσης στην Ειδική Υπηρεσία «Αρχή Πιστοποίησης και Εξακρίβωσης Συγχρηματοδοτούμενων Προγραμμάτων».
2. Όσον αφορά στις διαχειριστικές επαληθεύσεις των δαπανών δικαιούχων εγκατεστημένων εκτός Ελλάδας, καθώς και σε περίπτωση διενέργειας ελέγχων στο πλαίσιο εποπτείας του αντίστοιχου Συστήματος Διαχειριστικών Επαληθεύσεων, η σχετική Αναφορά/Έκθεση συντάσσεται και οριστικοποιείται σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο Σύστημα Διαχείρισης και Ελέγχου του σχετικού Προγράμματος INTERREG, κατ'εφαρμογή του άρθρου 46 του Κανονισμού INTERREG.
3. Εφόσον η παρατυπία αφορά δαπάνες για τις οποίες έχει καταβληθεί η αντίστοιχη δημόσια συνεισφορά, η οριστική έκθεση περιλαμβάνει και πρόταση για ανάκτηση σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παρ. 9 του άρθρου 42 του ν. 4914/2022. Για δαπάνες που έχουν δηλωθεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και εμπίπτουν στις περιπτώσεις της παρ. 2 του άρθρου 33 του ν. 4314/2014, (για Έλληνες δικαιούχους), η οριστική έκθεση μπορεί να περιλαμβάνει πρόταση για δημοσιονομική διόρθωση χωρίς ανάκτηση ή μείωση ορίου πληρωμών.
4. α) Η παρακολούθηση προόδου της πράξης μέσω της διοικητικής εξέτασης και της παρακολούθησης συμμόρφωσης σε συστάσεις που έχουν αποτυπωθεί σε εκθέσεις ελέγχου, β) ο έλεγχος της τήρησης μακροχρόνιων υποχρεώσεων δικαιούχου, οι οποίες απορρέουν από τη σύμβαση χρηματοδότησης και γ) η διαδικασία τροποποίησης ή ολοκλήρωσης πράξης ή ανάκλησης της Σύμβασης Χρηματοδότησης διασφαλίζεται από τη ΔΑ για το σύνολο των δικαιούχων της πράξης (εντός και εκτός Ελλάδας). Για το σκοπό αυτό, η αρμόδια Μονάδα Β της ΔΑ σε περίπτωση διαπίστωσης παρατυπίας ή καταβολής αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών, συντάσσει σχετική έκθεση ή απόφαση ή άλλο κατάλληλο έγγραφο, με αναλυτικά στοιχεία των παράτυπων δαπανών ή και αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών και κατάλληλη τεκμηρίωση.
Στις περιπτώσεις α) και β) μπορεί να εφαρμόζεται αναλογικά η προβλεπόμενη διαδικασία της παρ. 1 αναφορικά με τις επιτόπιες επαληθεύσεις και σύμφωνα με τα ειδικώς αναφερόμενα στο εκάστοτε ισχύον Εγχειρίδιο ΣΔΕ κάθε προγράμματος.
Στις περιπτώσεις του σημείου γ) για την υλοποίηση των διαδικασιών αυτών εφαρμόζονται οι όροι των Συμβάσεων Χρηματοδότησης, των Οδηγών Υλοποίησης Προγράμματος και πράξεων και λοιπών εγκεκριμένων εγγράφων ΣΔΕ του προγράμματος και εκδίδονται οι αναγκαίες αποφάσεις της Επιτροπής Παρακολούθησης κάθε προγράμματος ή/και αποφάσεις, σύμφωνα με το άρθρο 34 του ν. 4914/2022, όπως εκάστοτε ισχύει.
Άρθρο 5
Έκδοση απόφασης δημοσιονομικής διόρθωσης ή/και ανάκτησης για δικαιούχους εγκατεστημένους στην Ελλάδα
1. Όσον αφορά στις διαχειριστικές επαληθεύσεις καθώς και στις περιπτώσεις της παρ. 4 του άρθρου 4 αναφορικά με δικαιούχους εγκατεστημένους στην Ελλάδα, στην περίπτωση που στην οριστική έκθεση όπου αποτυπώνεται η παρατυπία, ή σε κατάλληλο έγγραφο των διαδικασιών της παρ. 4 του άρθρου 4, προβλέπεται ανάκτηση αχρεωστήτως ή παρανόμως καταβληθέντος ποσού, ο δικαιούχος/υπόχρεος στην ανάκτηση φορέας δύναται να επιστρέψει οικειοθελώς, εντός προθεσμίας δέκαπέντε (15) ημερολογιακών ημερών από την παραλαβή της οριστικής έκθεσης, το αχρεωστήτως ή παρανόμως καταβληθέν ποσό σε κατάλληλο λογαριασμό ιδίων εσόδων ΑΠΔΕ που τηρείται στην Τράπεζα της Ελλάδος με την αναγραφή του κατάλληλου Αναλυτικού Λογαριασμού Εσόδων (ΑΛΕ).
Για τον σκοπό αυτό, μετά την κοινοποίηση της οριστικής έκθεσης, η ΔΑ/ΚΓ ενημερώνει τον δικαιούχο σχετικά εγγράφως ή ηλεκτρονικά ή με οποιοδήποτε άλλο πρόσφορο μέσο, με αναφορά τουλάχιστον στον ενάριθμο της πράξης, στα στοιχεία ταυτοποίησης του υπόχρεου φορέα, στο ποσό της επιστροφής, στον ΑΛΕ και στην ως άνω προθεσμία. Ο υπόχρεος φορέας ενημερώνει την ΔΑ για την καταβολή του ποσού, εντός δεκαπέντε (15) ημερολογιακών ημερών, με την προσκόμιση σε αυτήν των στοιχείων τεκμηρίωσης του καταβληθέντος ποσού.
2. Εφόσον δεν επιστραφεί το αχρεωστήτως ή παρανόμως καταβληθέν ποσό εντός της προθεσμίας της παρ. 1., εκδίδεται από το αρμόδιο όργανο του άρθρου 7:
- Απόφαση ανάκτησης, στην περίπτωση διόρθωσης, όπου οι σχετικές δαπάνες δεν έχουν δηλωθεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ή
- απόφαση δημοσιονομικής διόρθωσης και ανάκτησης στην περίπτωση δημοσιονομικής διόρθωσης όταν οι σχετικές δαπάνες έχουν δηλωθεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
3. Η απόφαση δημοσιονομικής διόρθωσης και ανάκτησης ή η απόφαση ανάκτησης, που αποτελεί νόμιμο τίτλο βεβαίωσης του χρέους, κοινοποιείται στον Επικεφαλής Εταίρο της πράξης και στον δικαιούχο που αφορά η διόρθωση, στη Διεύθυνση Δημοσίων Επενδύσεων του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και στην Ειδική Υπηρεσία «Αρχή Πιστοποίησης και Εξακρίβωσης Συγχρηματοδοτούμενων Προγραμμάτων».
4. Μετά από την ανωτέρω κοινοποίηση της απόφασης δημοσιονομικής διόρθωσης και ανάκτησης ή της απόφασης ανάκτησης, ο υπόχρεος οφείλει να καταβάλει εντός δέκαπέντε (15) ημερολογιακών ημερών το ποσό το οποίο έχει καταλογισθεί, σε οποιαδήποτε Δημόσια Οικονομική Υπηρεσία (ΔΟΥ), προσκομίζοντας την απόφαση καθώς και το σημείωμα κατάθεσης που τη συνοδεύει. Η ΔΟΥ στην οποία καταβάλλεται το ποσό, γνωστοποιεί εντός δεκαπέντε (15) ημερολογιακών ημερών την είσπραξη του οφειλόμενου ποσού στην ΔΑ που εξέδωσε την απόφαση. Την ΔΑ και τον Επικεφαλής εταίρο ενημερώνει εντός δεκαπέντε (15) ημερολογιακών ημερών και ο υπόχρεος με την προσκόμιση στη ΔΑ των στοιχείων τεκμηρίωσης του καταβληθέντος ποσού και την αντίστοιχη κοινοποίησή τους στον Επικεφαλής εταίρο.
5. Σε περίπτωση μη επιστροφής του χρηματικού ποσού εντός της προθεσμίας της παρ. 4, η διαδικασία βεβαίωσης του χρέους ολοκληρώνεται εντός εξήντα (60) ημερών από την ημερομηνία κοινοποίησης της απόφασης στον υπόχρεο φορέα, με την αποστολή χρηματικού καταλόγου από την ΔΑ προς την Α.Α.Δ.Ε. κατά την παρ. 5 του άρθρου 2 του Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (ν. 4978/2022, Α' 190), σύμφωνα με τους όρους του άρθρου 58 του ν. 5100/2024 (Α' 49), μέσω του Κέντρου Διαλειτουργικότητας της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων Δημόσιας Διοίκησης του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Το προς ανάκτηση αχρεωστήτως ή παρανόμως καταβληθέν ποσό επιβαρύνεται με τόκους υπερημερίας και τυχόν λοιπές προσαυξήσεις σύμφωνα με τις ισχύουσες κάθε φορά διατάξεις του Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων.
6. Τα αχρεωστήτως ή παρανόμως καταβληθέντα ποσά, που περιλαμβάνονται στις αποφάσεις δημοσιονομικών διορθώσεων και ανάκτησης ή στις αποφάσεις ανάκτησης, βεβαιώνονται ως ανωτέρω και εφόσον εισπραχθούν κατατίθενται σε κατάλληλο λογαριασμό ιδίων εσόδων ΑΠΔΕ που τηρείται στην Τράπεζα της Ελλάδος με την αναγραφή του κατάλληλου Αναλυτικού Λογαριασμού Εσόδων (ΑΛΕ).
7. Στις περιπτώσεις πράξεων κρατικών ενισχύσεων, κατά τη σύνταξη του Χρηματικού Καταλόγου, επαναπροσδιορίζονται οι τόκοι που επιβαρύνουν το αχρεωστήτως ή παρανόμως καταβληθέν ποσό, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο Κεφάλαιο V του Κανονισμού (ΕΚ) 794/2004 της Επιτροπής, για το χρονικό διάστημα που μεσολαβεί μεταξύ της απόφασης για ανάκτηση και του χρηματικού καταλόγου.
8. Ειδικά σε περίπτωση κατ' αποκοπή διόρθωσης που επιβάλλεται στο πλαίσιο των διαχειριστικών επαληθεύσεων, ελέγχων νομιμότητας διαδικασιών ανάθεσης και εκτέλεσης δημοσίων συμβάσεων ή ελέγχων του άρθρου 11 και εφαρμόζεται στις δαπάνες κατά τη διοικητική επαλήθευση, εφόσον απαιτείται ανάκτηση, η ΔΑ δύναται να εισηγείται την έκδοσή της σωρευτικά για τα αχρεωστήτως ή παρανόμως καταβληθέντα ποσά που προκύπτουν από την εφαρμογή της κατ' αποκοπή διόρθωσης. Με βάση την οριστική έκθεση του άρθρου 4, ο δικαιούχος δύναται να επιστρέψει οικειοθελώς τα αχρεωστήτως ή παρανόμως καταβληθέντα ποσά σε κατάλληλο λογαριασμό ιδίων εσόδων ΠΔΕ που τηρείται στην Τράπεζα της Ελλάδος με την αναγραφή του κατάλληλου Αναλυτικού Λογαριασμού Εσόδων (ΑΛΕ). Η απόφαση εκδίδεται για τα ποσά, τα οποία δεν έχουν επιστραφεί από τον δικαιούχο έως την έκδοσή της.
9. Σε περίπτωση επιβολής δημοσιονομικής διόρθωσης σε φορέα δημοσίου δικαίου στον οποίο δεν επιβάλλεται υποχρέωση ανάκτησης, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στην παρ. 3 του άρθρου 33 του ν. 4314/2014, οι διορθώσεις αποτυπώνονται στις εκθέσεις/αποφάσεις των παρ. 1 και 4 του άρθρου 4 και εκδίδεται απόφαση δημοσιονομικής διόρθωσης. Το ποσό της εν λόγω δημοσιονομικής διόρθωσης λαμβάνεται υπόψη κατά την κατάρτιση του Προϋπολογισμού Δημοσίων Επενδύσεων για το επόμενο έτος (μείωση του ορίου πιστώσεων στο σκέλος ΑΠΔΕ του Φορέα που ανήκει το έργο).
Άρθρο 6
Έκδοση απόφασης δημοσιονομικής διόρθωσης ή/και ανάκτησης για δικαιούχους εγκατεστημένους εκτός Ελλάδας
1. Όσον αφορά στις διοικητικές και επιτόπιες επαληθεύσεις δαπανών, στους ελέγχους στο πλαίσιο εποπτείας του αντίστοιχου Συστήματος Διαχειριστικών Επαληθεύσεων, καθώς και στις περιπτώσεις της παρ. 4 του άρθρου 4 αναφορικά με δικαιούχους εγκατεστημένους εκτός Ελλάδας, όπου προκύπτουν παράτυπες/μη επιλέξιμες δαπάνες, ισχύουν τα εξής:
(α) Η σχετική Αναφορά/Έκθεση των παρ. 3 και 4 του άρθρου 4 οριστικοποιείται σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο Σύστημα Διαχείρισης και Ελέγχου του σχετικού Προγράμματος INTERREG.
(β) Όταν στην οριστική έκθεση προτείνεται δημοσιονομική διόρθωση ή/και διαπιστώνονται παράτυπες/ μη επιλέξιμες δαπάνες, για τις οποίες έχει καταβληθεί δημόσια ενωσιακή συνεισφορά, η αρμόδια για τη Διαχείριση και Παρακολούθηση του συγκεκριμένου προγράμματος Μονάδα Β της ΔΑ εισηγείται στο αρμόδιο όργανο του άρθρου 7 την έκδοση απόφασης Δημοσιονομικής Διόρθωσης.
2. Σε περίπτωση που η ανάκτηση του ποσού μπορεί να γίνει άμεσα μέσω συμψηφισμού με την επόμενη απόδοση ενωσιακής συνεισφοράς στο συγκεκριμένο δικαιούχο, η Αρχή Πιστοποίησης δύναται να μειώνει το ποσό της επόμενης απόδοσης ισόποσα με το προς ανάκτηση ποσό ενωσιακής συνεισφοράς, κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 10, ενημερώνοντας σχετικά την ΔΑ. Σε κάθε περίπτωση, η Διαχειριστική Αρχή αποστέλλει την απόφαση δημοσιονομικής διόρθωσης/ανάκτησης στον Επικεφαλής Εταίρο της πράξης, o οποίος τη διαβιβάζει, εντός δέκα (10) ημερολογιακών ημερών από την παραλαβή της, στον Δικαιούχο που αφορά η δημοσιονομική διόρθωση/ανάκτηση. Η απόφαση δημοσιονομικής διόρθωσης/ανάκτησης αποστέλλεται και στις αρμόδιες εθνικές αρχές του κράτους όπου εδρεύει ο υπόχρεος δικαιούχος.
3. Σε περίπτωση που η ανάκτηση δεν μπορεί να γίνει μέσω συμψηφισμού, σύμφωνα με την ανωτέρω παράγραφο, ο Επικεφαλής δικαιούχος ζητά από τον υπόχρεο δικαιούχο την επιστροφή της αχρεωστήτως ή παρανόμως καταβληθείσας ενωσιακής συνεισφοράς εντός τριάντα (30) ημερολογιακών ημερών, σύμφωνα με τη διαδικασία των παρ. 4 έως 7 του παρόντος άρθρου.
4. Ο υπόχρεος Δικαιούχος οφείλει να καταθέσει την προς ανάκτηση ενωσιακή συνεισφορά σε λογαριασμό, που τηρείται από την Αρχή Πιστοποίησης στην Τράπεζα της Ελλάδος, ο οποίος αφορά στο εκάστοτε ΠρόγραμμαINTERREG.
5. Στην περίπτωση που υπόχρεος επιστροφής είναι ο ίδιος ο Επικεφαλής Δικαιούχος, τότε η προθεσμία επιστροφής είναι τριάντα (30) ημερολογιακές ημέρες από την παραλαβή της απόφασης δημοσιονομικής διόρθωσης/ανάκτησης.
6. Στις περιπτώσεις πράξεων κρατικών ενισχύσεων, το προς ανάκτηση αχρεωστήτως ή παρανόμως κατα- βληθέν ποσό, επιστρέφεται από τον υπόχρεο Δικαιούχο εντόκως από την ημερομηνία καταβολής του σε αυτόν μέχρι την ημερομηνία κατάθεσης του ποσού στο λογαριασμό του αντίστοιχου Προγράμματος INTERREG στην Τράπεζα της Ελλάδος. Το επιτόκιο που εφαρμόζεται είναι το επιτόκιο αναφοράς που ορίζεται, για κάθε ημερολογιακό έτος, από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την Ελλάδα και δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο Κεφάλαιο V του Κανονισμού (ΕΚ) 794/2004 της Επιτροπής.
7. Όταν ολοκληρωθεί η καταβολή, ο υπόχρεος δικαιούχος ενημερώνει σχετικά τον Επικεφαλής Εταίρο και τη Διαχειριστική Αρχή/Κοινή Γραμματεία, με κοινοποίηση στην Αρχή Πιστοποίησης.
8. Στην περίπτωση που ο υπόχρεος Δικαιούχος, εντός της τεθείσας σε αυτόν προθεσμίας, δεν επιστρέψει τα αχρεωστήτως ή παρανόμως καταβληθέντα ποσά ενωσιακής συνεισφοράς ή δηλώσει στον Επικεφαλής εταίρο αδυναμία επιστροφής, ο Επικεφαλής εταίρος ενημερώνει αρμοδίως τη ΔΑ/ΚΓ, με κοινοποίηση στην Αρχή Πιστοποίησης. Στη συνέχεια, η Διαχειριστική Αρχή ενημερώνει σχετικά με την ανεκτέλεστη απόφαση δημοσιονομικής διόρθωσης/ανάκτησης την αρμόδια Αρχή του Κράτους όπου εδρεύει ο υπόχρεος δικαιούχος και αιτείται την επιστροφή του ποσού της ενωσιακής συνεισφοράς σε βάρος του προϋπολογισμού του άλλου κράτους.
9. Είναι δυνατή η χορήγηση ισόχρονης παράτασης της ανωτέρω προθεσμίας για μία φορά, κατόπιν αιτιολογημένου αιτήματος του Επικεφαλής Εταίρου και έγγραφης απάντησης της ΔΑ.
10. Αν το κράτος μέλος, τρίτη χώρα, χώρα-εταίρος ή ΥΧΕ δεν επιστρέψει στη Διαχειριστική Αρχή τυχόν ποσά που καταβλήθηκαν αχρεωστήτως σε δικαιούχο εταίρο και συγκεκριμένα στον λογαριασμό που τηρείται για κάθε Πρόγραμμα INTERREG στην Τράπεζα της Ελλάδος, ακολουθείται η διαδικασία που περιγράφεται στο άρθρο 10 κατωτέρω.
Άρθρο 7
Όργανα έκδοσης απόφασης δημοσιονομικής διόρθωσης και ανάκτησης
1. Αρμόδιο όργανο για την έκδοση της απόφασης δημοσιονομικής διόρθωσης ή/και ανάκτησης αχρε- ωστήτως ή παρανόμως καταβληθέντων ποσών είναι το προβλεπόμενο στο στοιχείο v) της υποπερ. αα) της περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 34 του ν. 4914/2022 άμεσα εποπτεΰον όργανο της Ειδικής Υπηρεσίας "INTERREG 2021-2027", με την επιφύλαξη των αναφερόμενων στο άρθρο 11.
2. Η απόφαση Δημοσιονομικής Διόρθωσης ή/και Ανάκτησης, εκδίδεται μετά από εισήγηση της Μονάδας Β της ΔΑ.
Άρθρο 8
Περιεχόμενο απόφασης δημοσιονομικής διόρθωσης/ανάκτησης
1. Στην απόφαση δημοσιονομικής διόρθωσης αναφέρονται τα στοιχεία ταυτότητας της πράξης, του/ων Δικαιούχου/ων και της παρατυπίας, όπως:
(α) Ο κωδικός ΟΠΣ της πράξης, το Πρόγραμμα INTERREG στο οποίο έχει ενταχθεί αυτή, το σχετικό Ταμείο (ΕΤΠΑ, IPA) της Ευρωπαϊκής Ένωσης και επιπλέον, για δικαιούχους που εδρεύουν στην Ελλάδα, η συλλογική απόφαση (ΣΑΕΠ/ΣΑΕ), μέσω της οποίας χρηματοδοτείται η πράξη από το Αναπτυξιακό Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων και ο ενάριθμος της πράξης,
(β) τα στοιχεία του Επικεφαλής Εταίρου/Δικαιούχου και του Δικαιούχου ή των Δικαιούχων στους οποίους επιβάλλεται δημοσιονομική διόρθωση,
(γ) το ύψος της συνολικής δημόσιας συνεισφοράς (ενωσιακής και εθνικής) που αφορά η δημοσιονομική διόρθωση ανά Δικαιούχο, με σαφή διαχωρισμό και καθορισμό του ύψους της ενωσιακής συνεισφοράς που καταβλήθηκε αχρεωστήτως ή παρανόμως και το ποσό που πρέπει να ανακτηθεί,
(δ) τα στοιχεία της έκθεσης/αναφοράς/απόφασης κατά την οποία διαπιστώθηκε η παρατυπία, καθώς και αναφορά στην έκβαση της διαδικασίας τυχόν αντιρρήσεων,
(ε) η παρατυπία που διαπιστώθηκε και η σχετική τεκμηρίωση για την επιβολή της δημοσιονομικής διόρθωσης ή/και ανάκτησης.
2. Στην περίπτωση που απαιτείται ανάκτηση, στην απόφαση πέραν των ανωτέρω αναφέρονται και τα εξής:
(α) Η προθεσμία εντός της οποίας θα πρέπει να επιστραφεί το ποσό, πριν εφαρμοστούν τα κατά περίπτωση
προβλεπόμενα στα άρθρα 5 και 6 της παρούσας.
(β) Τα στοιχεία του αρμόδιου φορέα που έχει οριστεί από το οικείο κράτος για την επιστροφή του αχρεωστήτως ή παρανόμως καταβληθέντος ποσού της ενωσιακής συνεισφοράς, στην περίπτωση που ο υπόχρεος δικαιούχος, που εδρεύει εκτός Ελλάδας, δεν επιστρέψει το ποσό αυτό εντός των καθορισμένων ημερομηνιών στο πλαίσιο της παρούσας.
3. Στην περίπτωση έκδοσης της απόφασης δημοσιονομικής διόρθωσης/ανάκτησης από τη Διαχειριστική Αρχή, η απόφαση αποστέλλεται στον Επικεφαλής Εταίρο/Δικαιούχο και στον Δικαιούχο που αφορά, μέσω ηλεκτρονικής επικοινωνίας ή με κάθε πρόσφορο μέσο, με το οποίο αποδεικνύεται η ανωτέρω κοινοποίηση, καθώς και στην Διεύθυνση Δημοσίων Επενδύσεων (αναφορικά με Έλληνες Δικαιούχους), στην Αρχή Πιστοποίησης και επιπλέον, για Δικαιούχους εγκατεστημένους εκτός Ελλάδας, στην αρμόδια αρχή της χώρας του υπόχρεου.
4. Στην περίπτωση που διαπιστώνεται παρατυπία από την Αρχή Ελέγχου, για το περιεχόμενο και την κοινοποίηση της απόφασης δημοσιονομικής διόρθωσης εφαρμόζονται οι σχετικές διατάξεις που ισχύουν για τους ελέγχους της συγκεκριμένης Αρχής.
Άρθρο 9
Καθορισμός του ύψους της δημοσιονομικής διόρθωσης
1. Αναλογική διόρθωση: Η διόρθωση/δημοσιονομική διόρθωση είναι ανάλογη της παράτυπης δαπάνης που διαπιστώνεται. Το ποσό της διόρθωσης/δημοσιονομικής διόρθωσης, το οποίο επιβάλλεται, υπολογίζεται με βάση τις μεμονωμένες παράτυπες δαπάνες που ο δικαιούχος δήλωσε στον αρμόδιο φορέα διαχειριστικών επαληθεύσεων και ισούται προς το ποσό της προκληθείσας ζημίας ή με βάση την αρχή της αναλογικότητας στις περιπτώσεις μη τήρησης των μακροχρόνιων υποχρεώσεων από τους δικαιούχους. Τα ανωτέρω εφαρμόζονται με την επιφύλαξη των προβλεπόμενων στους κανόνες κρατικών ενισχύσεων.
2. Κατ' αποκοπή διόρθωση: Αν η δημοσιονομική επίπτωση μιας παρατυπίας δεν είναι άμεσα μετρήσιμη, και η ζημία του προϋπολογισμού είναι υπαρκτή, αλλά θα ήταν δυσανάλογη η εξ ολοκλήρου ακύρωση της παράτυπης δαπάνης, επιβάλλεται διόρθωση/δημοσιονομική διόρθωση, εφαρμόζοντας κατ' αποκοπή συντελεστές στο σύνολο των δαπανών του επηρεαζόμενου από την παρατυπία πληθυσμού. Η κατ' αποκοπή διόρθωση συνίσταται σε ποσοστό περικοπής, το οποίο προσδιορίζεται με βάση τη βαρύτητα της παράβασης που οδήγησε στη διαπιστωθείσα παρατυπία, λαμβάνοντας υπόψη α) την υπό στοιχεία C(2019) 3452/14.05.2019 απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία θεσπίζει κατευθυντήριες γραμμές για τον καθορισμό των διορθώσεων που πρέπει να γίνονται στις δαπάνες που χρηματοδοτούνται από την Ένωση λόγω μη συμμόρφωσης προς τους εφαρμοστέους κανόνες για τις δημόσιες συμβάσεις και β) το Παράρτημα XXV του Κανονισμού (ΕΕ) 2021/1060 κατά παραπομπή από την παρ. 1 του άρθρου 104 αυτού.
3. Κατά παρεκβολή διορθώσεις: Στις περιπτώσεις που μετά από ελέγχους της Αρχής Ελέγχου εντοπίζονται παρατυπίες, οι οποίες δύνανται να ποσοτικοποιηθούν και επαναλαμβάνονται σε σημαντικό πλήθος ομοιογενών πράξεων ή σε πράξεις που παρουσιάζουν ανάλογα χαρακτηριστικά, η επέκταση όμως των ελέγχων στο σύνολο των πράξεων που επηρεάζονται από αυτές προκαλούν δυσανάλογο κόστος αναφορικά με την προσδοκώμενη ελαχιστοποίηση των κινδύνων, η δημοσιονομική διόρθωση είναι δυνατή σε βάση παρεκβολής. Στις περιπτώσεις αυτές, το αποτέλεσμα που προσδιορίζεται από την εξέταση του αντιπροσωπευτικού δείγματος προεκτείνεται σε όλες τις πράξεις που επηρεάζονται.
4. Στις περιπτώσεις πράξεων ενισχύσεων, οι δημοσιονομικές διορθώσεις και οι ανακτήσεις εφαρμόζονται στη δημόσια συνεισφορά που αντιστοιχεί στις δαπάνες που περιλαμβάνονται στη δήλωση δαπανών και η οποία έχει καταβληθεί στους δικαιούχους από τον φορέα που χορηγεί την ενίσχυση.
5. Εφόσον οι εντοπισθείσες παρατυπίες επηρεάζουν και πληρωμές οι οποίες δεν έχουν ακόμη δηλωθεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή ή/και πραγματοποιηθεί και εμπίπτουν στην παρ. 1, μπορεί να διακόπτεται η περαιτέρω συγχρηματοδότηση του επηρεαζόμενου μέρους, με σχετική αναφορά στην απόφαση του άρθρου 8.
6. Στην περίπτωση που οι παρατυπίες εμπίπτουν στην παρ. 2, η κατ' αποκοπή διόρθωση εφαρμόζεται σε όλες τις πληρωμές, που επηρεάζονται από τη διόρθωση, κατά την καταχώρισή τους στο ΟΠΣ.
Άρθρο 10
Αναλογικές, κατ'αποκοπήν και κατά παρεκβολή διορθώσεις - Επιστροφές της αναλογούσας ενωσιακής συνεισφοράς των διορθώσεων στο Λογαριασμό του Προγράμματος INTERREG και στην Ε.Ε.
1. Οι αναλογικές διορθώσεις σε επίπεδο πράξης εφαρμόζονται από την αρμόδια Διαχειριστική Αρχή με την καταχώριση του σχετικού Δελτίου Διόρθωσης στο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα (ΟΠΣ).
2. Οι κατ'αποκοπήν διορθώσεις σε συνέχεια ελέγχων της Αρχής Ελέγχου ή άλλων αρμόδιων ενωσιακών αρχών/οργάνων που αφορούν σε περισσότερες από μία πράξεις εφαρμόζονται με ευθύνη της Αρχής Πιστοποίησης με την καταχώριση του σχετικού Δελτίου Διόρθωσης στο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα (ΟΠΣ).
3. Οι απαιτούμενες κατά παρεκβολή διορθώσεις για τη μείωση του σφάλματος των Λογαριασμών στο αποδεκτό 2% εφαρμόζονται από την Αρχή Πιστοποίησης με την καταχώριση του σχετικού Δελτίου Διόρθωσης στο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα (ΟΠΣ) κατόπιν εισήγησης της Αρχής Ελέγχου.
4. Στην περίπτωση των αναλογικών διορθώσεων:
α Για την επιστροφή της αναλογούσας ενωσιακής συνεισφοράς στο Λογαριασμό του Προγράμματος INTERREG των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών Ελλήνων Δικαιούχων η Αρχή Πιστοποίησης προβαίνει σε παρακράτηση από επόμενη απόδοση στα έσοδα του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (εφεξής ΠΔΕ). Για την επιστροφή των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών στο ΠΔΕ (εθνική συμμετοχή και ενωσιακή συνεισφορά) ακολουθούνται τα προβλεπόμενα στο άρθρο 5 της παρούσας.
β Για την επιστροφή της αναλογούσας ενωσιακής συνεισφοράς στο Λογαριασμό του Προγράμματος INTERREG των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών Δικαιούχων της συνεργαζόμενης χώρας, η Αρχή Πιστοποίησης εφόσον υπάρχει υπόλοιπο προς απόδοση στον ίδιο δικαιούχο προβαίνει σε παρακράτηση από επόμενη απόδοση του ίδιου δικαιούχου. Σε περίπτωση που δεν υπάρχει υπόλοιπο προς απόδοση στον ίδιο δικαιούχο ή το υπόλοιπο δεν καλύπτει το σύνολο της απαιτούμενης επιστροφής, η επιστροφή στο λογαριασμό του Προγράμματος πραγματοποιείται με ενέργειες της Διαχειριστικής Αρχής. Σε κάθε περίπτωση ακολουθούνται τα προβλεπόμενα στο άρθρο 6 της παρούσας.
5. Στην περίπτωση των κατ' αποκοπήν διορθώσεων:
α. Εφόσον οι κατ' αποκοπήν διορθώσεις έχουν επιβληθεί σε επίπεδο πράξεων λόγω συστημικών προβλημάτων για τα οποία δεν ευθύνονται οι δικαιούχοι, η αναλογούσα ενωσιακή συνεισφορά των κατ' αποκοπή διορθώσεων των δικαιούχων, που είναι εγκατεστημένοι στην Ελλάδα, επιστρέφεται στο λογαριασμό του Προγράμματος INTERREG με παρακράτηση από επόμενη απόδοση στα έσοδα του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων. Στην περίπτωση κατά την οποία ευθύνονται οι δικαιούχοι για την επιστροφή των ποσών στο ΠΔΕ ακολουθούνται τα προβλεπόμενα στο άρθρο 5 της παρούσας.
β. Στην περίπτωση δικαιούχων εγκατεστημένων εκτός Ελλάδας, εφόσον οι κατ' αποκοπήν διορθώσεις έχουν επιβληθεί σε επίπεδο πράξεων λόγω συστημικών προβλημάτων για τα οποία δεν ευθύνονται οι δικαιούχοι, μετά την ενημέρωση της ΔΑ από την Αρχή Πιστοποίησης, ως ανωτέρω, για το ύψος του ποσού της δημοσιονομικής διόρθωσης, η ΔΑ ενημερώνει την αρμόδια Αρχή του Κράτους όπου είναι εγκατεστημένοι οι δικαιούχοι των συγκεκριμένων πράξεων για το ποσό της ενωσιακής συνεισφοράς που μειώνεται λόγω της κατ'αποκοπήν διόρθωσης και το οποίο, κατά συνέπεια, δεν είναι δυνατό να αποδοθεί στους δικαιούχους από την Αρχή Πιστοποίησης. Η επιστροφή μπορεί να πραγματοποιηθεί:
Α) Είτε από την αρμόδια Εθνική Αρχή στους λογαριασμούς των αντίστοιχων Προγραμμάτων INTERREG που τηρούνται στην Τράπεζα της Ελλάδος.
Β) Είτε με συμψηφισμό με επόμενη απόδοση έργων/Δικαιούχων, τα οποία θα υποδείξει η Διαχειριστική Αρχή στην Αρχή Πιστοποίησης.
Στην περίπτωση κατά την οποία ευθύνονται οι δικαιούχοι, για την επιστροφή των ποσών στο Λογαριασμό του Προγράμματος ακολουθούνται τα προβλεπόμενα στην παρ. 4.β.
6. Στην περίπτωση των κατά παρεκβολή διορθώσεων κατόπιν εισήγησης της Αρχής Ελέγχου οι οποίες εφαρμόζονται από την Αρχή Πιστοποίησης στο πλαίσιο της υποβολής των Λογαριασμών προβλέπονται τα κάτωθι:
Α) Η Αρχή Πιστοποίησης ενημερώνει τη ΔΑ για το ακριβές ποσό της διόρθωσης που απαιτήθηκε για τη μείωση του σφάλματος στο αποδεκτό 2% και τον επιμερισμό του ποσού της διόρθωσης ανά χώρα με βάση τη συνεισφορά της κάθε χώρας στο ύψος του σφάλματος σύμφωνα με τα στοιχεία της Αρχής Ελέγχου.
Α.1 Το αναλογούν ποσό ενωσιακής συνεισφοράς της διόρθωσης συνεπεία της προβολής του σφάλματος το οποίο προέρχεται από ευρήματα ελέγχων Ελλήνων Εταίρων επιστρέφεται στο Λογαριασμό του Προγράμματος INTERREG από την Αρχή Πιστοποίησης με συμψηφισμό από επόμενη απόδοση στο ΠΔΕ.
Α.2 Το αναλογούν ποσό ενωσιακής συνεισφοράς της διόρθωσης συνεπεία της προβολής του σφάλματος το οποίο προέρχεται από ευρήματα ελέγχων Εταίρων των συνεργαζόμενων χωρών επιστρέφεται στο Λογαριασμό του Προγράμματος INTERREG:
Α.3.1) Είτε από την αρμόδια Εθνική Αρχή στους λογαριασμούς των αντίστοιχων Προγραμμάτων που τηρούνται στην Τράπεζα της Ελλάδος.
Α.3.2) Είτε με συμψηφισμό με επόμενη απόδοση έργων/Δικαιούχων, τα οποία θα υποδείξει η Διαχειριστική Αρχή στην Αρχή Πιστοποίησης.
Β. Τα παραπάνω ισχύουν στην περίπτωση της μείωσης της ενωσιακής συνδρομής του Προγράμματος χωρίς να απαιτηθεί έκδοση χρεωστικού από την Ε.Ε. ή το χρεωστικό που έχει εκδοθεί μπορεί να εκτελεσθεί με συμψηφισμό άλλων απαιτήσεων του ίδιου Προγράμματος από την Ε.Ε., με δεδομένο ότι μειώνονται τα διαθέσιμα του Λογαριασμού του αντίστοιχου Προγράμματος INTERREG.
Στην περίπτωση της έκδοσης χρεωστικού από την Ε.Ε. το οποίο δεν μπορεί να εκτελεσθεί με συμψηφισμό άλλων απαιτήσεων του ίδιου Προγράμματος από την Ε.Ε. η Αρχή Πιστοποίησης ενημερώνει την αρμόδια ΔΑ για το αναλογούν ποσό της επιστροφής ανά χώρα.
Β.1 Το ποσό της επιστροφής που αναλογεί σε διορθώσεις Ελλήνων Εταίρων και αφορά σε ποσό το οποίο έχει ήδη αποδοθεί στα έσοδα του ΠΔΕ επιστρέφεται στην Ε.Ε. από το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους κατόπιν εγγράφου της Αρχής Πιστοποίησης.
Β.2 Το ποσό της επιστροφής που αναλογεί σε διορθώσεις Εταίρων των συνεργαζόμενων χωρών επιστρέφεται από την αρμόδια Εθνική Αρχή στους λογαριασμούς των αντίστοιχων Προγραμμάτων INTERREG που τηρούνται στην Τράπεζα της Ελλάδος σε προθεσμία που θα τεθεί από την Αρχή Πιστοποίησης έτσι ώστε να καταστεί εφικτό να επιστραφεί το συνολικό ποσό του χρεωστικού εμπρόθεσμα στην Ε.Ε. Σε περίπτωση όπου η Εθνική Αρχή δεν επιστρέψει εμπρόθεσμα το ποσό η ΔΑ ενημερώνει την Ε.Ε. για την εφαρμογή του άρθρου 52 του Κανονισμού INTERREG. Τυχόν τόκοι υπερημερίας θα βαρύνουν την αρμόδια Εθνική Αρχή της συνεργαζόμενης χώρας.
7. Σε περίπτωση όπου κατά το κλείσιμο του Προγράμματος εκδοθεί χρεωστικό σημείωμα από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή με δεδομένο ότι δεν υπάρχει δυνατότητα συμψηφισμού με άλλες απαιτήσεις του ίδιου Προγράμματος ακολουθούνται τα οριζόμενα στην παρ. 6.Β
Άρθρο 11
Δημοσιονομικές διορθώσεις και ανακτήσεις, μετά από ελέγχους ελεγκτικών αρχών/οργάνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Αρχής Ελέγχου και άλλων εθνικών ελεγκτικών αρχών ή ελεγκτικών οργάνων συνεργαζόμενης χώρας
1. Στις περιπτώσεις που διαπιστώνεται παρατυπία με βάση τα οριστικά πορίσματα από ελέγχους ελεγκτικών αρχών/οργάνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή από αρμόδιους φορείς διενέργειας διαχειριστικών επαληθεύσεων των συνεργαζόμενων χωρών κάθε προγράμματος σύμφωνα με το ΣΔΕ, η ΔΑ καταχωρίζει τη δημοσιονομική διόρθωση στο ΟΠΣ, μειώνοντας τα συγχρηματοδοτούμενα ποσά που είχαν καταχωρισθεί. Εφόσον απαιτείται ανάκτηση η ΔΑ εισηγείται στο αρμόδιο όργανο του άρθρου 7 την έκδοση απόφασης δημοσιονομικής διόρθωσης και ανάκτησης, και εφαρμόζονται τα οριζόμενα στα άρθρα 5 αναφορικά με Έλληνες δικαιούχους ή 6 για Δικαιούχους που εδρεύουν σε χώρες εκτός Ελλάδας.
2. Σε συνέχεια οριστικών πορισμάτων από ελέγχους εθνικών ελεγκτικών αρχών της Ελλάδας ή της συνεργαζόμενης χώρας του Προγράμματος (εκτός των αναφερομένων στις παρ. 1 και 3 του παρόντος), η ΔΑ δύναται να επιβάλει δημοσιονομική διόρθωση. Σε αυτή την περίπτωση, η Μονάδα Β στο πλαίσιο διοικητικής εξέτασης ή η Μονάδα Γ στο πλαίσιο έκτακτης επιτόπιας επαλήθευσης προσδιορίζει σε έκθεση, το ύψος του ποσού που πρέπει να ακυρωθεί παραθέτοντας την κατάλληλη τεκμηρίωση, και εφαρμόζονται κατ' αναλογία οι διαδικασίες και τα οριζόμενα στην παρούσα απόφαση, με την καταχώριση της δημοσιονομικής διόρθωσης στο ΟΠΣ να γίνεται στην προθεσμία της παρ. 1 του άρθρου 13. Για τη σύνταξη διοικητικής εξέτασης που αφορά δικαιούχο συνεργαζόμενης χώρας, η Μονάδα Β δύναται να ζητήσει τη συνδρομή αρμοδίων οργάνων της, είτε για διενέργεια έκτακτης επιτόπιας επαλήθευσης είτε για παροχή γνώμης.
3. Σε περίπτωση που διαπιστώνεται παρατυπία σε οριστική έκθεση ελέγχου της Αρχής Ελέγχου και επιβάλλεται δημοσιονομική διόρθωση σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στην υπουργική απόφαση της περ. α) της παρ. 7 του άρθρου 63 του ν. 4914/2022, η ΔΑ καταχωρίζει τη δημοσιονομική διόρθωση στο ΟΠΣ, σε χρονικό διάστημα που ορίζεται στην ανωτέρω υπουργική απόφαση ή, σε διαφορετική περίπτωση, εντός της προθεσμίας της παρ. 1 του άρθρου 13, από την παραλαβή της οριστικής έκθεσης ελέγχου της Αρχής Ελέγχου, μειώνοντας τα συγχρηματοδοτούμενα ποσά που είχαν καταχωρισθεί. Εφόσον απαιτείται ανάκτηση για τις δαπάνες που δηλώνονται μετά τον έλεγχο της Αρχής Ελέγχου και δεν περιλαμβάνονται στις ελεγχθείσες δαπάνες της οριστικής έκθεσης ελέγχου, η ΔΑ εισηγείται την έκδοση απόφασης ανάκτησης και εφαρμόζονται τα οριζόμενα στα άρθρα 5 και 6.
4. Σε περίπτωση που σε οριστική έκθεση ελέγχου της Αρχής Ελέγχου επιβάλλεται διόρθωση που αφορά πληρωμές οι οποίες δεν έχουν ακόμη δηλωθεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή ή/και πραγματοποιηθεί, η διόρθωση αυτή εφαρμόζεται από τον αρμόδιο όργανο διαχειριστικών επαληθεύσεων κάθε συνεργαζόμενης χώρας που αφορά κατά τη διοικητική επαλήθευση των σχετικών δαπανών στο πλαίσιο της διαδικασίας του ΣΔΕ. Εφόσον απαιτείται ανάκτηση, εφαρμόζονται από την ΔΑ διαχείρισης τα οριζόμενα στα άρθρα 5 και 6.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ'
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΕΔΡΑ ΤΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗΣ ΑΡΧΗΣ ΕΚΤΟΣ ΕΛΛΑΔΑΣ
Άρθρο 12
Διαπίστωση παρατυπίας και έκδοση απόφασης δημοσιονομικής διόρθωσης ή/και ανάκτησης αχρεωστήτως ή παρανόμως καταβληθέντων ποσών για δικαιούχους εγκατεστημένους στην Ελλάδα
1. Η διαπίστωση παρατυπίας στο πλαίσιο των Προγραμμάτων INTERREG της παρ. 3 του άρθρου 2 γίνεται σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο πλαίσιο του Συστήματος Διαχείρισης και Ελέγχου των Προγραμμάτων αυτών.
2. Στις περιπτώσεις που αναζητούνται αχρεωστήτως ή παρανόμως καταβληθέντα ποσά ενωσιακής συνεισφοράς από αρμόδιες Αρχές των Προγραμμάτων της παρ. 1 ή από Επικεφαλής Εταίρους/Δικαιούχους των Προγραμμάτων αυτών ή Εταίρους/Δικαιούχους που είναι εγκατεστημένοι στην Ελλάδα, η Μονάδα Β της ΕΥ INTERREG εισηγείται την έκδοση, κατά περίπτωση, απόφασης δημοσιονομικής διόρθωσης ή/και ανάκτησης της αχρεωστήτως ή παρανόμως καταβληθείσας συνολικής δημόσιας (εθνικής και ενωσιακής) δαπάνης.
3. Αρμόδιο όργανο για την έκδοση της απόφασης δημοσιονομικής διόρθωσης ή/και ανάκτησης αχρεωστήτως ή παρανόμως καταβληθέντων ποσών είναι το όργανο του άρθρου 7.
4. Σχετικά με το περιεχόμενο της απόφασης δημοσιονομικής διόρθωσης ή/και Ανάκτησης ισχύουν τα προβλεπόμενα στο άρθρο 8 της παρούσας απόφασης.
5. Η απόφαση Δημοσιονομικής Διόρθωσης/Ανάκτησης αποστέλλεται στον υπόχρεο Δικαιούχο και στον Επικεφαλής Εταίρο/Κύριο Δικαιούχο, με ηλεκτρονική επικοινωνία ή με κάθε πρόσφορο μέσο από το οποίο αποδεικνύεται η κοινοποίησή της. Στη συνέχεια, ακολουθείται η διαδικασία του άρθρου 5 της παρούσας.
6. Στην περίπτωση που, δεν επιστραφούν τα προς ανάκτηση ποσά και απαιτείται καταβολή των ποσών από το Ελληνικό Κράτος προς τη Διαχειριστική Αρχή του Προγράμματος η Ειδική Υπηρεσία INTERREG αιτιολογεί στο Γενικό Λογιστήριο του Κράτους το ποσό που αναζητείται προς ανάκτηση από τον υπόχρεο Δικαιούχο που εδρεύει στην Ελλάδα και εισηγείται την πληρωμή του σε λογαριασμό που υποδεικνύει η αρμόδια Διαχειριστική Αρχή του συγκεκριμένου Προγράμματος.
7. Στην περίπτωση που ο υπόχρεος φορέας που εδρεύει στην Ελλάδα έχει επιστρέψει τα αχρεωστήτως ή παρανόμως καταβληθέντα ποσά ενωσιακής συνδρομής, τότε η διαδικασία ανάκτησης αφορά μόνο στην τυχόν αχρεωστήτως ή παρανόμως καταβληθείσα εθνική (δημόσια) συνεισφορά.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ'
ΓΕΝΙΚΟΙ ΟΡΟΙ
Άρθρο 13
Γενικοί Όροι
1. Σε περίπτωση δημοσιονομικής διόρθωσης, η οποία επιβάλλεται όταν οι δαπάνες που συνδέονται με την παρατυπία έχουν δηλωθεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η ΔΑ καταχωρίζει στο ΟΠΣ το ποσό της, εντός πέντε (5) εργάσιμων ημερών από την έγκριση της οριστικής έκθεσης επαλήθευσης ή διοικητικής εξέτασης ή κάθε άλλης έκθεσης/απόφασης της ΔΑ για Έλληνες δικαιούχους ή εντός επτά (7) εργασίμων ημερών από την κοινοποίηση σε αυτήν των οριστικών αναφορών/εκθέσεων στις υπόλοιπες περιπτώσεις, μειώνοντας έτσι τα συγχρηματοδοτούμενα ποσά που έχουν ήδη καταχωρισθεί, εκτός αν ορίζεται διαφορετικά σε ειδικότερες διατάξεις.
2. Τα ποσά που ακυρώνονται σε μία πράξη σε συνέχεια δημοσιονομικής διόρθωσης, λόγω μεμονωμένης παρατυπίας, δεν μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν για την εν λόγω πράξη, της οποίας η παράτυπη δαπάνη ακυρώθηκε.
3. Σε περίπτωση διαπίστωσης συστημικής παρατυπίας, τα ποσά που ακυρώνονται δεν μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν για πράξη που επηρεάστηκε από τη συστημική παρατυπία.
4. Σε περίπτωση δημοσιονομικής διόρθωσης του συνόλου των δαπανών μιας πράξης, η σύμβαση χρηματοδότησης της πράξης ανακαλείται σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο ΣΔΕ κάθε Προγράμματος.
5. Για τις παρατυπίες της περ. β) της παρ. 1.1 του Παραρτήματος ΧΙΙ του Κανονισμού (ΕΕ) 2021/1060, εκτός από την επιβολή δημοσιονομικών διορθώσεων και ανακτήσεων όπου απαιτείται, ο αρμόδιος φορέας διαχείρισης διαβιβάζει τα στοιχεία, μέσω της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας (ΕΑΔ) στις αρμόδιες εθνικές αρχές ή όργανα για την περαιτέρω διερεύνηση των υποθέσεων ως προς τη διάπραξη ή μη απάτης, σύμφωνα με την παρ. 12 του άρθρου 42 του ν. 4914/2022 και το Εγχειρίδιο Διαδικασιών ΣΔΕ.
6. Οι παρατυπίες που εμπίπτουν στις περιπτώσεις του Παραρτήματος ΧΙΙ του Κανονισμού γνωστοποιούνται επίσης στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή μέσω της καταχώρισης των στοιχείων τους στο Σύστημα Διαχείρισης Παρατυπιών (Irregularity Management System-IMS) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η καταχώριση των στοιχείων γίνεται από τις αρμόδιες Αρχές των Προγραμμάτων σύμφωνα με τις προβλεπόμενες διαδικασίες του Συστήματος Διαχείρισης και Ελέγχου. Υπεύθυνη για την οριστική υποβολή των παρατυπιών στο IMS είναι η Αρχή Ελέγχου (ΕΔΕΛ).
7. Εφόσον συμφωνηθεί, από τα κράτη μέλη ή και τις άλλες χώρες που συμμετέχουν σε ένα Πρόγραμμα INTERREG, αχρεωστήτως καταβληθέν ποσό το οποίο δεν υπερβαίνει, χωρίς τους τόκους, τα διακόσια πενήντα (250) ευρώ συνεισφοράς από οποιοδήποτε από τα κονδύλια INTERREG σε μια πράξη σε μια λογιστική χρήση μπορεί να μην ανακτάται. Σε κάθε περίπτωση καταχωρείται σχετικό Δελτίο Διόρθωσης στο ΟΠΣ, σύμφωνα με την παρ. 1 του παρόντος.
8. Η απόφαση Δημοσιονομικής Διόρθωσης ή/και Ανάκτησης υπόκειται στα ένδικα βοηθήματα που προ- βλέπονται από τις εκάστοτε ισχύουσες διατάξεις.
Η ισχύς της παρούσας αρχίζει από τη δημοσίευσή της.
Η απόφαση αυτή να δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
Θεσσαλονίκη, 10 Μαρτίου 2026
Κοινή Υπουργική Απόφαση 40595 ΕΞ 2026 - ΦΕΚ 1464/Β/16-3-2026
Διαδικασίες δημοσιονομικών διορθώσεων και ανάκτησης αχρεωστήτως ή παρανόμως καταβληθέντων ποσών στο πλαίσιο των Προγραμμάτων INTERREG 2021-2027.
