Καθορισμός όρων και προϋποθέσεων χρήσης φωτιάς από το Πυροσβεστικό Σώμα για την κατάσβεση υπαίθριας πυρκαγιάς.

ΠΡΟΣΟΧΗ
Η παρούσα καταργήθηκε με το άρθρο 126 του Ν.5281/2026 - ΦΕΚ 28/Α/25-2-2026

---

Κοινή Υπουργική Απόφαση Αριθμ. 167/2022

ΦΕΚ 3232/Β/23-6-2022

Καθορισμός όρων και προϋποθέσεων χρήσης φωτιάς από το Πυροσβεστικό Σώμα για την κατάσβεση υπαίθριας πυρκαγιάς.

ΟΙ ΥΠΟΥΡΓΟΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ - ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

Έχοντας υπόψη:

1.Τις διατάξεις:

α. Του άρθρου 91 του ν. 4916/2022 «Εκσυγχρονισμός του πλαισίου λειτουργίας της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς - Πρόγραμμα συνεισφοράς Δημοσίου σε ευάλωτους οφειλέτες μέχρι τη μεταβίβαση της κατοικίας τους στον φορέα απόκτησης και επαναμίσθωσης του κεφαλαίου Α' του μέρους δευτέρου του τρίτου βιβλίου του ν. 4738/2020 - Ενσωμάτωση στην ελληνική νομοθεσία των Οδηγιών (ΕΕ) 2020/1151 και (ΕΕ) 2021/1159, νέος μειωμένος Ενιαίος Φόρος Ιδιοκτησίας Ακινήτων (ΕΝ.Φ.Ι.Α.), επείγουσες φορολογικές και τελωνειακές ρυθμίσεις για την αντιμετώπιση ιδίως της ενεργειακής κρίσης και άλλες διατάξεις» (Α' 65), β. του ν. 4662/2020 «Εθνικός Μηχανισμός Διαχείρισης Κρίσεων και Αντιμετώπισης Κινδύνων, αναδιάρθρωση της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας, αναβάθμιση συστήματος εθελοντισμού πολιτικής προστασίας,

αναδιοργάνωση του Πυροσβεστικού Σώματος και άλλες διατάξεις» (Α' 27),

γ. του άρθρου 90 του Κώδικα Νομοθεσίας για την Κυβέρνηση και τα κυβερνητικά όργανα (π.δ. 63/2005, A' 98), όπως διατηρήθηκε σε ισχύ με την παρ. 22 του άρθρου 119 του ν. 4622/2019 (Α' 133), δ. του π.δ. 132/2017 «Οργανισμός Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας» (Α' 160), ε. του π.δ. 2/2021 «Διορισμός Υπουργών, Αναπληρωτών Υπουργών και Υφυπουργών» (Α' 2), στ. του π.δ. 70/2021 «Σύσταση Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, μεταφορά υπηρεσιών και αρμοδιοτήτων μεταξύ Υπουργείων» (Α' 161), ζ. του π.δ. 71/2021 «Διορισμός Υπουργού και Υφυπουργού» (Α' 162),

η. της υπ' αρ. 1/2021 απόφασης Πρωθυπουργού και Υπουργού Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας «Ανάθεση αρμοδιοτήτων στον Υφυπουργό Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Ευάγγελο Τουρνά» (Β' 4215),

θ. της υπ' αρ. 35/21.01.2021 απόφασης Πρωθυπουργού και του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας «Ανάθεση αρμοδιοτήτων στον Υφυπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Γεώργιο Αμυρά» (Β' 178).

2.Το γεγονός ότι με τις διατάξεις της παρούσας απόφασης δεν προκαλείται οικονομική επιβάρυνση σε βάρος του κρατικού προϋπολογισμού σύμφωνα με την υπό στοιχεία 5942/ΓΔΟΥ/ΔΠΔΑ/17-06-2022 εισήγηση της Διεύθυνσης Προϋπολογισμού και Δημοσιονομικών Αναφορών της Γενικής Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας.

3.Την ανάγκη εξειδίκευσης των ειδικότερων όρων και προϋποθέσεων χρήσης φωτιάς ως μέσου κατάσβεσης υπαίθριων πυρκαγιών από το Πυροσβεστικό Σώμα, αποφασίζουμε:

 

Άρθρο 1

Σκοπός - Πεδίο εφαρμογής

1.Σκοπός της παρούσας είναι ο καθορισμός των όρων και προϋποθέσεων χρήσης φωτιάς από το Πυροσβεστικό Σώμα, ως επιχειρησιακά αναγκαίου μέσου, για την κατάσβεση υπαίθριας εν εξελίξει πυρκαγιάς, η οποία λαμβάνει διαστάσεις ή ενέχει κίνδυνο περαιτέρω εξάπλωσης, εξαιτίας της οποίας υφίσταται κοινός κίνδυνος για πρόσωπα, πράγματα ή το φυσικό περιβάλλον.

2.Η χρήση φωτιάς από το Πυροσβεστικό Σώμα για την κατάσβεση υπαίθριας πυρκαγιάς γίνεται με τη χρήση των μεθόδων του Αντιπυρός και της Κατάκαυσης (εφεξής «αντιπύρ» και «κατάκαυση»), υπό τους όρους και τη διαδικασία της παρούσας.

 

Άρθρο 2

Έννοιες - Ορισμοί

Γ ια τους σκοπούς της παρούσας εφαρμόζονται οι ακόλουθοι ορισμοί:

1.Αντιπύρ (Βackfire) ορίζεται ως η ελεγχόμενη και ακολουθούσα συγκεκριμένη διαδικασία φωτιά που τίθεται προς την πλευρά του μετώπου, στην εσωτερική πλευρά μίας αντιπυρικής λωρίδας ή ασυνέχειας της καύσιμης ύλης (ενδεικτικά βραχώδεις σχηματισμοί, λίμνες, ποτάμια, καλλιέργειες, οικισμοί κ.λπ.), σε πορεία αντίθετη προς το μέτωπο της πυρκαγιάς. Στόχος είναι η συνένωση του μετώπου της πυρκαγιάς με το μέτωπο του αντιπυρός, με απώτερο σκοπό την κατάσβεση ή την απομείωση της καύσιμης ύλης, προκειμένου να σταματήσει ή να μειωθεί ο ρυθμός εξάπλωσής της ή να επηρεαστεί προς το ηπιότερο η συμπεριφορά της πυρκαγιάς.

2.Κατάκαυση (BurnOut)) ορίζεται ως ελεγχόμενη και ακολουθούσα συγκεκριμένη διαδικασία φωτιά, που τίθεται προς την πλευρά της περιμέτρου μίας πυρκαγιάς που είναι σε εξέλιξη, εσωτερικά μίας αντιπυρικής ζώνης, ή μίας αντιπυρικής λωρίδας που δημιουργείται από μηχανήματα έργου ή χειρωνακτικά μέσα ή μίας ζώνης με λεπτά καύσιμα που έχει διαβραχεί, ή σε ασυνέχειες της καύσιμης ύλης (ενδεικτικά βραχώδεις σχηματισμοί, λίμνες, ποτάμια, καλλιέργειες, δρόμοι, οικισμοί κ.λπ.). Η ελεγχόμενη φωτιά αποκαίει σε συγκεκριμένο πλάτος την καύσιμη ύλη, διαπλατύνοντας τις υπάρχουσες ζώνες διάσπασης της καύσιμης ύλης και ελαχιστοποιώντας την πιθανότητα η πυρκαγιά να υπερπηδήσει τη ζώνη με ακτινοβολία ή κηλίδες.

3.Επικεφαλής Συμβάντος: Ο ανώτερος ή μεταξύ ομοιοβάθμων αρχαιότερος Αξιωματικός του Πυροσβεστικού Σώματος στο πεδίο επιχείρησης, υπεύθυνος για τη διοίκησή της και τη διαχείριση των διατιθέμενων δυνάμεων για την κατάσβεση της πυρκαγιάς.

4.Επικεφαλής Καύσης: Ο Επικεφαλής της ομάδας των Ειδικών Μονάδων Δασικών Επιχειρήσεων (Ε.ΜΟ.Δ.Ε.) στο πεδίο επιχείρησης, υπεύθυνος για τη μέθοδο και τις τεχνικές εφαρμογής της εντολής του Επικεφαλής Συμβάντος για αντιπύρ ή κατάκαυση.

5.Σχέδιο Εφαρμογής αντιπυρός/κατάκαυσης: Συντάσσεται σύμφωνα με το υπόδειγμα του Παραρτήματος Ι από την Ομάδα Σχεδιασμού, και απουσία αυτής από τον Επικεφαλής της ομάδας Ε.ΜΟ.Δ.Ε., που βρίσκεται στο πεδίο της επιχείρησης. Το Σχέδιο υπογράφεται από τον Συντάκτη και τον Επικεφαλής Συμβάντος.

6.Δελτίο Τελικού Ελέγχου για την έναρξη του αντιπυρός/κατάκαυσης: Συντάσσεται σύμφωνα με το υπόδειγμα του Παραρτήματος ΙΙ από τον Επικεφαλής Καύσης που είναι παρών στο συμβάν και εγκρίνεται από τον Επικεφαλής Συμβάντος πριν την έναρξη της επιχείρησης αντιπυρός/κατάκαυσης, εφόσον όλες οι απαντήσεις είναι «ΝΑΙ».

7.Απογραφικό Δελτίο Εφαρμογής αντιπυρός/κατάκαυσης: Συντάσσεται σύμφωνα με το υπόδειγμα του Παραρτήματος ΙΙΙ από τον Επικεφαλής Συμβάντος και συνυπογράφεται από τον Επικεφαλής Καύσης.

8.Ομάδα Σχεδιασμού: Η ομάδα που συγκροτείται από τον Επικεφαλής Συμβάντος σε μεγάλης έκτασης, έντασης, πολυπλοκότητας ή δυναμικής συμβάντα και έχει ως αποστολή τη σύνταξη του Σχεδίου Εφαρμογής αντιπυρός/κατάκαυσης και τη συνεχή παρακολούθηση των μεταβλητών παραμέτρων αυτού, την πρόβλεψη εξέλιξης της πυρκαγιάς και τη συγκριτική αξιολόγηση όλων των ενδεχόμενων κίνδυνων που προκύπτουν. Μέλη της Ομάδας Σχεδιασμού μπορούν να είναι επιστημονικό προσωπικό των Ε.ΜΟ.Δ.Ε., πυροσβεστικοί ή δασικοί υπάλληλοι με κατάλληλη εκπαίδευση στην πρόβλεψη και ανάλυση της εξέλιξης δασικών πυρκαγιών είτε συνδυασμός των παραπάνω. Η Ομάδα Σχεδιασμού δύναται να ζητά, σε οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας, τη γνώμη επιστημόνων με ειδική εκπαίδευση στην εφαρμογή αντιπυρός/κατάκαυσης.

9.Ομάδα Εφαρμογής Αντιπυρός: Η ομάδα η οποία έχει ως αποστολή τη διεξαγωγή της επιχείρησης αντιπυρός και τον έλεγχό της. Αποτελείται αποκλειστικά από ειδικά εκπαιδευμένους υπαλλήλους των Ε.ΜΟ.Δ.Ε.

10.Ομάδα Εφαρμογής Κατάκαυσης: Η ομάδα η οποία έχει ως αποστολή τη διεξαγωγή της επιχείρησης κατάκαυσης και τον έλεγχό της. Αποτελείται αποκλειστικά από ειδικά εκπαιδευμένους υπαλλήλους του Πυροσβεστικού Σώματος.

 

Άρθρο 3

Όροι εφαρμογής των μεθόδων του αντιπυρός και της κατάκαυσης

Το αντιπύρ και η κατάκαυση εφαρμόζονται όταν πληρούνται σωρευτικά οι ακόλουθοι όροι:

1.Δεν δύναται να ελεγχθεί η πυρκαγιά με άλλα μέσα και συντρέχει επείγουσα ανάγκη αποτροπής κοινού κινδύνου για πρόσωπα, πράγματα ή το φυσικό περιβάλλον.

2.Κρίνεται επιχειρησιακά αναγκαία η εφαρμογή της μεθόδου από τον Επικεφαλής του Συμβάντος στον τόπο της πυρκαγιάς και συντρέχουν οι προϋποθέσεις της παρ. 1 του άρθρου 1.

3.Διενεργείται από ειδικά εκπαιδευμένο προσωπικό του Πυροσβεστικού Σώματος με τη συνδρομή κατά περίπτωση επαρκών δυνάμεων υποστήριξης, σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 4.

 

Άρθρο 4

Διαδικασία εφαρμογής των μεθόδων αντιπυρός και κατάκαυσης

1. Πριν την εφαρμογή του αντιπυρός/κατάκαυσης συντάσσεται από την Ομάδα Σχεδιασμού, εφόσον έχει συγκροτηθεί, ή από τον Επικεφαλής της ομάδας των Ε.ΜΟ.Δ.Ε., σε κάθε άλλη περίπτωση, το «Σχέδιο Εφαρμογής Αντιπυρός» (Σ.Ε.Α.) ή το Σχέδιο Εφαρμογής Κατάκαυσης (Σ.Ε.Κ.), κατά περίπτωση. Τα Σ.Ε.Α. και Σ.Ε.Κ. ακολουθούν το υπόδειγμα του Παραρτήματος Ι και συμπληρώνονται με βάση πληροφορίες και παρατηρήσεις που συλλέγονται στο πεδίο της επιχείρησης, με δυνατότητα λήψης πληροφοριών και από τα Περιφερειακά Κέντρα Επιχειρήσεων (ΠΕ.Κ.Ε.) του Πυροσβεστικού Σώματος.

2.Εν συνεχεία, και υπό την προϋπόθεση τήρησης των όρων του άρθρου 3, συντάσσεται από τον Επικεφαλής Καύσης των Ε.ΜΟ.Δ.Ε. το Δελτίο Τελικού Ελέγχου για την έναρξη του αντιπυρός/κατάκαυσης, σύμφωνα με το υπόδειγμα του Παραρτήματος ΙΙ, το οποίο εγκρίνεται από τον Επικεφαλής Συμβάντος.

3.Ο Επικεφαλής Συμβάντος, κατά περίπτωση και κατά την κρίση του, ενημερώνει για την επικείμενη επιχείρηση, με κάθε πρόσφορο μέσο, τις αρμόδιες υπηρεσίες του οικείου Δήμου, της οικείας Δασικής Υπηρεσίας και της Ελληνικής Αστυνομίας, προς το σκοπό συντονισμού και ενδεχόμενης συνδρομής τους.

4.Ο Επικεφαλής του Συμβάντος διατάσσει τον Επικεφαλής Καύσης για την εφαρμογή αντιπυρός/κατάκαυσης, έχοντας συγκροτήσει τις Ομάδες Εφαρμογής αντιπυρός/κατάκαυσης.

5.Μετά το πέρας της επιχείρησης, ο Επικεφαλής Συμβάντος υποβάλλει αναφορά με συνημμένα τα υποδείγματα των παραρτημάτων Ι, ΙΙ και ΙΙΙ στο Συντονιστή Επιχειρήσεων του Πυροσβεστικού Σώματος.

6.Κατ' εξαίρεση, όταν η εφαρμογή αντιπυρός/κατάκαυσης αποτελεί την τελευταία διαθέσιμη λύση (ύστατη καταφυγή-ultimum refugium) έκτακτης και επείγουσας ανάγκης, για την προστασία από άμεσο κίνδυνο ζωής πυροσβεστών ή/και πολιτών σε περιπτώσεις εγκλωβισμού, αδυναμίας διαφυγής από ταχέως κινούμενη πυρκαγιά, δεν εφαρμόζονται οι παρ. 1 και 2. Στην περίπτωση αυτή, γνωστοποιείται η συνδρομή της έκτακτης ανάγκης στον τοπικό Επικεφαλής του Συμβάντος με κάθε πρόσφορο μέσο, ενώ κατά τα λοιπά εφαρμόζονται οι διατάξεις του παρόντος.

 

Άρθρο 5

Λοιπά ζητήματα

Ειδικότερα ζητήματα που αφορούν στην εκπαίδευση και τον εξοπλισμό του προσωπικού, στον ορισμό, σύνθεση, οργάνωση και λειτουργία των Ομάδων Σχεδιασμού και στην εφαρμογή και λοιπές τεχνικές λεπτομέρειες εφαρμογής της παρούσας, δύναται να εξειδικεύονται με οδηγίες και εγκυκλίους που εκδίδονται από το Πυροσβεστικό Σώμα.

 

Άρθρο 6

Παραρτήματα

Προσαρτώνται και αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της παρούσας συνοδευόμενα στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως τα παραρτήματα Ι, ΙΙ και ΙΙΙ.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I

Σχέδιο Εφαρμογής Αντιπυρός/Κατάκαυσης

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II

Δελτίο Τελικού Ελέγχου για την έναρξη αντιπυρός/κατάκαυσης

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III

Απογραφικό Δελτίο Εφαρμογής αντιπυρός/κατάκαυσης

(Για τα παραρτήματα βλέπε στο οικείο ΦΕΚ)

 

Άρθρο 7

Έναρξη ισχύος

Οι διατάξεις της παρούσας τίθενται σε εφαρμογή από τη δημοσίευσή τους στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Η απόφαση αυτή να δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Μαρούσι, 20 Ιουνίου 2022