Πώς μπορούν οι επαγγελματίες να αμφισβητήσουν το τεκμαρτό εισόδημα
Ψηφιακά η διαδικασία - Οι προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούνται - Τι προβλέπει η απόφαση Πιτσιλή
Ψηφιακά θα γίνεται η αμφισβήτηση του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος από επιχειρηματική δραστηριότητα, όπως προβλέπεται σε απόφαση του Διοικητή της ΑΑΔΕ, Γιώργου Πιτσιλή, (Α.1055/2024).
Η απόφαση προβλέπει μεταξύ άλλων:
- την προθεσμία υποβολής της αίτησης αμφισβήτησης του τεκμηρίου για αντικειμενικούς λόγους (παρ. 3, αρ. 28Α, ΚΦΕ),
- τα κατά περίπτωση συνυποβαλλόμενα δικαιολογητικά,
- τη διαδικασία, τις προϋποθέσεις και την προθεσμία υποβολής αίτησης για τη διενέργεια ελέγχου (αρ. 23 ΚΦΔ),
- τον χρόνο διενέργειας ελέγχου (παρ. 4, αρ. 28Α ΚΦΕ).
Συγκεκριμένα, οι φορολογούμενοι που αμφισβητούν το ετήσιο τεκμαρτό εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα πρέπει, μέσω της νέας εφαρμογής στην ψηφιακή πύλη myAADE, να υποβάλουν αίτημα αμφισβήτησης.
Ανάλογα με το λόγο αμφισβήτησης, προβλέπονται ειδικότερα τα εξής:
Α. Αίτημα για την διενέργεια ελέγχου
Στην περίπτωση αυτή, η διαδικασία γίνεται σε δύο βήματα:
1ο Βήμα: Ο φορολογούμενος πρέπει να δηλώσει στην εμπρόθεσμη δήλωσή του ότι επιθυμεί να αμφισβητήσει το ελάχιστο εισόδημα, ζητώντας τη διενέργεια φορολογικού ελέγχου (κωδικοί 443-444 του Ε1 της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος).
2ο Βήμα: Εφόσον έχει ήδη συμπληρώσει τον σχετικό κωδικό στο Ε1 της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος, ο φορολογούμενος πρέπει, το αργότερο εντός προθεσμίας 60 ημερών από τη λήξη της προθεσμίας για την υποβολή της δήλωσης, να συμπληρώσει ερωτηματολόγιο με την περιουσιακή του κατάσταση και τις συνθήκες διαβίωσης του ιδίου, της/του συζύγου/ΜΣΣ και των προστατευόμενων μελών, τα οποία θα αξιολογηθούν κατά τον φορολογικό έλεγχο.
Το ερωτηματολόγιο θα συμπληρώνεται σε ειδική ψηφιακή εφαρμογή της ΑΑΔΕ, η οποία θα είναι διαθέσιμη στο πρώτο δεκαπενθήμερο του Μαΐου.
Ο έλεγχος διενεργείται εντός 12 μηνών από την κοινοποίηση της εντολής ελέγχου.
Β. Αίτηση αμφισβήτησης για αντικειμενικούς λόγους
Στις περιπτώσεις αυτές, το αίτημα υποβάλλεται απευθείας στη νέα ψηφιακή εφαρμογή, που θα είναι διαθέσιμη στο πρώτο δεκαπενθήμερο του Μαΐου.
Ειδικότερα, το αίτημα μπορεί να υποβληθεί μετά την υποβολή της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος και την έκδοση του εκκαθαριστικού (πράξη προσδιορισμού φόρου) και μέχρι την κοινοποίηση από τη Φορολογική Διοίκηση εντολής ελέγχου φορολογίας εισοδήματος ή μέχρι την παραγραφή του δικαιώματος της Φορολογικής Διοίκησης για έκδοση πράξης προσδιορισμού φόρου.
Ειδικότερα, οι αντικειμενικοί λόγοι και τα κατά περίπτωση συνυποβαλλόμενα δικαιολογητικά που αποδεικνύουν την αδυναμία άσκησης επιχειρηματικής δραστηριότητας είναι τα ακόλουθα:
Αντικειμενικός Λόγος Συνυποβαλλόμενα δικαιολογητικά
Στρατιωτική θητεία Πιστοποιητικό στρατολογικής κατάστασης ή βεβαίωση της Μονάδας που υπηρετεί
Φυλάκιση Αποφυλακιστήριο από το κατάστημα κράτησης ή Πιστοποιητικό κράτησης
Νοσηλεία Βεβαίωση νοσηλείας
Εγκυμοσύνη Βεβαίωση κυοφορίας ΗΔΙΚΑ / δημόσιο νοσοκομείο ή ιδιωτική κλινική
Ανατροφή τέκνου δώδεκα (12) μήνες μετά:
• τον τοκετό
• ή την τεκνοθεσία
• ή την αναδοχή τέκνου
Πιστοποιητικό ή ληξιαρχική πράξη γέννησης
Δικαστική απόφαση και πιστοποιητικό τελεσιδικίας ή αποδεικτικό /έκθεσης επίδοσης της απόφασης στον αρμόδιο Εισαγγελέα και πιστοποιητικό περί μη άσκησης ενδίκων μέσων
Πράξη τοποθέτησης σε ανάδοχη οικογένεια και Βεβαίωση καταχώρισης του ανηλίκου στο Εθνικό Μητρώο Ανηλίκων ή στο Εθνικό Μητρώο Εγκεκριμένων Αναδοχών ή στο Μητρώο Ασυνόδευτων Ανηλίκων
Φυσικές καταστροφές Απόφαση/Βεβαίωση του αρμόδιου φορέα για τον χαρακτηρισμό της επιχείρησης ως πληγείσας
ή απόφαση/πράξη του αρμοδίου οργάνου με την οποία παρέχεται κρατική αρωγή για την αντιμετώπιση των ζημιών που προκλήθηκαν από θεομηνία ως πρώτη αρωγή ή επιχορήγηση, ή προκαταβολή επιχορήγησης (ν.4797/2021 (Α΄ 66))
Η συνολική ή μερική αδυναμία άσκησης της δραστηριότητας διαρκεί για όσο χρονικό διάστημα (ημέρες) ισχύει η κήρυξη με την απόφαση που εκδίδεται σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 25 και 30 του ν. 4662/2020 (Α΄27), της περιοχής που, κατά περίπτωση, εδρεύει ή έχει εγκατάσταση η επιχείρηση, σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης πολιτικής προστασίας.
- Ανάκληση της άδειας λειτουργίας της ατομικής επιχείρησης ή της άδειας άσκησης επαγγέλματός Απόφαση της δημόσιας αρχής με την οποία ανακλήθηκε η άδεια
- Απαγόρευση λειτουργίας του καταστήματος ή άλλου χώρου άσκησης της επαγγελματικής ή επιχειρηματικής δραστηριότητας Απόφαση της δημόσιας αρχής με την οποία επιβάλλεται η απαγόρευση
- Άλλοι λόγοι ανωτέρας βίας (πχ σοβαρό πρόβλημα υγείας, ατύχημα φορολογούμενου ή τέκνου του για το οποίο δεν απαιτείται νοσηλεία) Ιατρική γνωμάτευση από νοσοκομείο ή κλινική
Για περισσότερες διευκρινίσεις οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να επικοινωνούν με το Κέντρο Εξυπηρέτησης Φορολογουμένων της ΑΑΔΕ, στο τηλέφωνο 213 162 1000, τις εργάσιμες ημέρες και ώρες 07:30 – 17:00.
Το ερωτηματολόγιο
Ο φορολογούμενος υποχρεούται το αργότερο εντός προθεσμίας εξήντα (60) ημερών από τη λήξη της προθεσμίας για την υποβολή της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος να συμπληρώσει ερωτηματολόγιο αναφορικά με την περιουσιακή του κατάσταση και τις συνθήκες διαβίωσης του ιδίου, της/του συζύγου/ΜΣΣ και των προστατευόμενων μελών, τα οποία θα αξιολογηθούν κατά τον φορολογικό έλεγχο. Η συμπλήρωση και υποβολή του ως άνω ερωτηματολογίου λαμβάνει χώρα μέσω ειδικής εφαρμογής στην ψηφιακή πύλη της Α.Α.Δ.Ε. που θα αναπτυχθεί για το σκοπό αυτό.
Σε περίπτωση μη συμπλήρωσης και υποβολής του ερωτηματολογίου εντός της προθεσμίας εξήντα (60) ημερών από τον φορολογούμενο, το δικαίωμα της περί αμφισβήτησης του ελάχιστου ποσού εισοδήματος από την άσκηση της επιχειρηματικής του δραστηριότητας που προσδιορίζεται με βάση τις διατάξεις του άρθρου 28Α του ΚΦΕ απόλλυται. Στην περίπτωση αυτή είναι δυνατή η υποβολή αιτήματος της.
Κατά τη διενέργεια του φορολογικού ελέγχου ο φορολογούμενος υποχρεούται να προσκομίσει οποιοδήποτε διαθέσιμο αποδεικτικό στοιχείο για τη διακρίβωση της ορθότητας και της ακρίβειας των αναφερόμενων στο ερωτηματολόγιο.
Εφόσον κατά την υποβολή της δήλωσης ο φορολογούμενος επιλέξει τη διενέργεια ελέγχου, ενημερώνεται με σχετικό μήνυμα για το δικαίωμα της Φορολογικής Διοίκησης:
α) Να προσδιορίσει το εισόδημά του με βάση κάθε διαθέσιμο στοιχείο ή με έμμεσες μεθόδους ελέγχου κατά τις ειδικότερες προβλέψεις του ΚΦΔ, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 28 του ΚΦΕ, και
β) να επεκτείνει τον έλεγχο σε προγενέστερα φορολογικά έτη ή/και λοιπές φορολογίες ή άλλα φορολογικά αντικείμενα ιδίως σε περίπτωση που οι παρεχόμενες πληροφορίες δεν ανταποκρίνονται στην πραγματική οικονομική του κατάσταση.
Στο Παράρτημα της απόφασης Πιτσιλή, αποκαλύπτεται όλο το ερωτηματολόγιο με το οποίο οι φορολογούμενοι καλούνται να συμπληρώσουν 15 διαφορετικούς πίνακες. Συγκεκριμένα καλούνται να συμπληρώσουν στοιχεία αναφορικά με:
Στο Παράρτημα της απόφασης Πιτσιλή, αποκαλύπτεται όλο το ερωτηματολόγιο με το οποίο οι φορολογούμενοι καλούνται να συμπληρώσουν 15 διαφορετικούς πίνακες. Συγκεκριμένα καλούνται να συμπληρώσουν στοιχεία αναφορικά με:
1. Τραπεζικούς λογαριασμούς, προσωπικούς ή επαγγελματικούς στην Ελλάδα και το εξωτερικό κατά το έτος που αφορά το αίτημα ελέγχου. Περιλαμβάνονται και οι λογαριασμοί που άνοιξαν και έκλεισαν κατά το ίδιο φορολογικό έτος. Ζητούνται λεπτομέρειες για τον τύπο του λογαριασμού, το χρηματοπιστωτικό ίδρυμα, τη χώρα, τον αριθμό λογαριασμού, τους δικαιούχους, το υπόλοιπο έναρξης και το υπόλοιπο λήξης.
2.Στοιχεία επενδύσεων/συμμετοχών και λοιπών χρεογράφων στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Ζητούνται στοιχεία από το είδος της επένδυσης (μετοχές, μερίδια, αμοιβαία κεφάλαια κ.λπ.), το ύψος του επενδεδυμένου κεφαλαίου, ο τρόπος απόκτησης (αγορά, κληρονομιά, δωρεά), το έτος απόκτησης κ.α.
3.Μίσθωση θυρίδων. Με ένα κλικ στο κουτάκι «ναι», ο φορολογούμενος θα πρέπει να συμπληρώσει στη συνέχεια το χρηματοπιστωτικό ίδρυμα στο οποίο τηρείται η θυρίδα, τη χώρα, τους δικαιούχους και συνδικαιούχους.
4.Κινητά αξίας. Έργα τέχνης, συλλογές, τιμαλφή και λοιπά στοιχεία κατά το φορολογικό έτος που αφορά το αίτημα ελέγχου πρέπει να αποτυπωθούν αναλυτικά με περιγραφή, έτος κτήσης, τρόπο απόκτησης, αξία αγοράς και στοιχεία ιδιοκτήτη.
5.Μεταφορικά μέσα. Αυτοκίνητα, μοτοσικλέτες, πλωτά και εναέρια μέσω σκανάρονται με αριθμό κυκλοφορίας, έτος , αξία και τρόπο κτήσης με την εφορία να ζητά μέχρι και το λιμάνι νοηλόγησης (για πλωτά μέσα).
6.Μετρητά. Θα πρέπει να δηλωθούν μετρητά που τυχόν διέθετε ο φορολογούμενος αλλά και η οικογένειά του, σε κάθε νόμισμα, στην αρχή και το τέλος της χρονιάς.
7.Κρυπτονομίσματα. Σε ειδικό πίνακα θα πρέπει να καταγραφούν και τα κρυπτονομίσματα τα οποία τυχόν διαθέτει ο φορολογούμενος και τα μέλη της οικογένειάς του, με προσδιορισμό του δικαιούχου και την αξία τους στην αρχή και τη λήξη του έτους.
8.Ακίνητα. Για ιδιοχρησιμοποιούμενα ακίνητα, είτε πρόκειται για κύρια κατοικία, είτε για δευτερεύουσα, είτε για εξοχική, θα πρέπει να αναγραφεί το είδος της κατοικίας, η χρήση της, η διεύθυνση, ο αριθμός παροχής ηλεκτροδότησης και υδροδότησης, αλλά και η ετήσια δαπάνη για ρεύμα και νερό.
9.Τηλέφωνα. Ξεχωριστός πίνακας για τις δαπάνες σταθερής και κινητής τηλεφωνίας, με το είδος των λογαριασμών, το πρόσωπο στο οποίο εκδίδεται ο λογαριασμός, το ονοματεπώνυμο χρήστη, τον αριθμό σταθερού ή κινητού τηλεφώνου, τον πάροχο και την ετήσια δαπάνη.
10.Κάρτες. Κάθε λογής κάρτες, από χρεωστικές, πιστωτικές και προπληρωμένες, του φορολογούμενου και των μελών της οικογένειάς του, πρέπει να δηλωθούν μαζί με το ετήσιο ποσό συναλλαγών.
11.Ασφάλιση μέσων μεταφοράς. Ειδικός πίνακας για τα ασφαλιστήρια συμβόλαια αυτοκινήτων και δικύκλων με αριθμό κυκλοφορίας, επωνυμία ασφαλιστικής, διάρκεια ασφάλισης και ετήσια ασφάλιστρα.
12.Ασφαλιστικά προγράμματα. Σε ξεχωριστό πίνακα αναγράφονται όλα τα ασφαλιστικά προγράμματα, ζωής, υγείας, συνταξιοδότησης, θανάτου, προσωπικών ατυχημάτων και ό,τι άλλο για όλα τα μέλη τα οικογένειας.
13.Ασφάλιση ακινήτων. Ένας ακόμα πίνακας έρχεται να συμπληρώσει το παζλ των ασφαλιστηρίων συμβολαίων, αυτή τη φορά για τα ακίνητα με αναλυτική καταγραφή του είδους ασφάλισης, την επωνυμία της ασφαλιστικής, τη διάρκεια, τη διεύθυνση του ακινήτου και βέβαια τα ασφάλιστρα.
14.Δίδακτρα, φροντιστήρια, διατροφή, αθλοπαιδιές. Στον προτελευταίο πίνακα αποτυπώνονται τα συνολικά ποσά ετήσιων δαπανών για δίδακτρα σε σχολεία κάθε μορφής εκπαίδευσης εντός κι εκτός Ελλάδας, για φροντιστήρια κάθε μορφής, συμπεριλαμβανομένου του κόστους διαμονής και διαβίωσης και του ποσού των πρόσθετων αμοιβών για τυχόν πρόσθετες παροχές όπως εξέταστρα, μεταφορικά, διατροφή και αθλοπαιδιές.
15.Ταξίδια. Στον τελευταίο πίνακα ζητούνται αναλυτικά στοιχεία για ταξίδια στο εσωτερικό και το εξωτερικό, με προορισμό, διάρκεια σε ημέρες, στοιχεία καταλύματος, έξοδα μετακίνησης, διαμονής και διατροφής.
Διαβάστε αναλυτικά
Απόφαση ΑΑΔΕ Αριθμ. Α.1055/2024 ΦΕΚ 2284/Β/17-4-2024
Καθορισμός της διαδικασίας αμφισβήτησης του ελάχιστου ετήσιου εισοδήματος από επιχειρηματική δραστηριότητα, του χρόνου διενέργειας του ελέγχου, καθώς και ειδικότερων θεμάτων για την εφαρμογή των παρ. 3 και 4 του άρθρου 28Α του ν. 4172/2013 (Α' 167).
