Μοναδική προστασία του οφειλέτη μέχρι σήμερα είναι η προσφυγή του στο Ν.3869/2010, γνωστό και ως «Νόμο Κατσέλη».

Είναι θέμα λίγων εβδομάδων (ή μηνών) πλέον να ξεκινήσουν οι ηλεκτρονικοί πλειστηριασμοί, διότι η διαδικασία βρίσκεται ακόμα στο στάδιο μετάβασης από το αναλογικό στο ηλεκτρονικό μοντέλο. Στην έναρξη των ηλεκτρονικών πλειστηριασμών βασίζουν τις προσδοκίες τους και οι τράπεζες για την παύση δημιουργίας νέων μη εξυπηρετούμενων δανείων (NPLs).

Ηλεκτρονικοί Πλειστηριασμοί και πρώτη κατοικία

Μοναδική προστασία του οφειλέτη μέχρι σήμερα είναι η προσφυγή του στο Ν.3869/2010, γνωστό και ως «Νόμο Κατσέλη».

Την μεγάλη αλλαγή που πρόκειται να βιώσουν οι οφειλέτες καλούνται να την αντιμετωπίσουν από 1/1/2019.

 

Μέχρι τις 31/12/2018, σύμφωνα με την τελευταία τροποποίηση του Ν.3869/2010 (Νόμος Κατσέλη), που έγινε με το Ν.4346/2015 για τις ρυθμίσεις σχετικά με την πρώτη κατοικία, μπορεί ο οφειλέτης, που θα αιτηθεί την υπαγωγή του στο Νόμο για τα Υπερχρεωμένα Νοικοκυριά, να ζητήσει την εξαίρεση της πρώτης κατοικίας του (βεβαρημένη ή μη με εμπράγματη ασφάλεια) υπό ορισμένες προϋποθέσεις από την εκποίηση.

Κατά το λόγο αυτό και εφόσον μέχρι τότε δεν έχει δοθεί παράταση της προθεσμίας για προστασία της πρώτης κατοικίας μέσω του Νόμου Κατσέλη, οι οφειλέτες – δανειολήπτες δεν θα έχουν καμία άλλη επιλογή πέραν της εξωδικαστικής ρύθμισης των οφειλών τους.

Εφόσον στη συνέχεια το δάνειο τους καταγγελθεί, τότε γίνεται απαιτητό όλο το ποσό, με αποτέλεσμα την έκδοση διαταγής πληρωμής και την έναρξη της διαδικασίας της αναγκαστικής εκτέλεσης.

 

Ενέργειες τραπεζών αλλά και άμυνα των οφειλετών – δανειοληπτών

1. Μη πληρωμή – καταγγελία της σύμβασης από το δανειστή – ΕΞΩΔΙΚΗ ΔΗΛΩΣΗ

Όταν ο οφειλέτης – δανειολήπτης δεν πληρώνει τις οφειλόμενες δόσεις δίνει το δικαίωμα στην τράπεζα – συνήθως μετά την μη πληρωμή τριών συνεχόμενων δόσεων- σε μονομερή καταγγελία της σύμβασης (δανειακών προϊόντων, πιστωτικής κάρτας) με τη αποστολή εξωδίκου δηλώσεως. Η εξώδικη δήλωση που επιδίδεται με δικαστική επιμελητή αποτελεί μία όχληση του οφειλέτη, ότι θα πρέπει να συμμορφωθεί στις υποχρεώσεις του αλλιώς η πιστώτρια τράπεζα θα ακολουθήσει την δικαστική οδό με τη έκδοση διαταγής πληρωμής.

 

2. ΕΚΔΟΣΗ ΔΙΑΤΑΓΉΣ ΠΛΗΡΩΜΗΣ

Αφού καταγγείλει τη σύμβαση η τράπεζα μπορεί να προβεί στην έκδοση διαταγής πληρωμής. Με τη διαταγή πληρωμής η τράπεζα αποκτά εκτελεστό τίτλο κατά του οφειλέτη (και κατά του εγγυητή εάν υπάρχει). Εκτελεστός τίτλος σημαίνει ότι με αυτή τη διαταγή πληρωμής και με την επίδοση της επιταγής προς πληρωμή, η τράπεζα μπορεί να ξεκινήσει τη διαδικασία της αναγκαστικής εκτέλεσης, δηλαδή κατάσχεση και πλειστηριασμό ακινήτων και κινητών πραγμάτων. Σε περίπτωση που κατά τη λήψη του δανείου δεν είχε εγγραφεί προσημείωση υποθήκης σε ακίνητο του οφειλέτη, τότε με την εκδοθείσα διαταγή πληρωμής, η τράπεζα αποκτά το δικαίωμα εγγραφής προσημείωσης υποθήκης, ενώ στην περίπτωση που είχε ήδη εγγραφεί προσημείωση υποθήκης προς ασφάλιση της απαιτήσεως του δανείου, η προσημείωση αυτή τρέπεται σε υποθήκη. Σημαντικό στο σημείο αυτό είναι να επισημάνουμε ότι με την έκδοση διαταγής πληρωμής σε βάρος του οφειλέτη, αυτός εγγράφεται στο αρχείο του «Τειρεσία» (βάση δεδομένων για την πιστοληπτική ικανότητα εμπόρων και καταναλωτών).

Ποιο είναι το μέσο άμυνας του οφειλέτη;

Ως μέσα άμυνας κατά της διαταγής πληρωμής που έχει επιδοθεί με δικαστικό επιμελητή στον οφειλέτη ο νόμος προβλέπει την άσκηση ανακοπής κατά της διαδικασίας, εντός της προθεσμίας των 15 ημερολογιακών ημερών από την επίδοση αλλά αναγκαία είναι ταυτόχρονα και η αίτηση αναστολής εκτέλεσης, προκειμένου να αποτρέψει περαιτέρω ενέργειες της τράπεζας δηλαδή να μην μπορεί να προχωρήσει σε κατάσχεση και πλειστηριασμό.

 

3. Τι γίνεται εάν ο οφειλέτης δεν ασκήσει ανακοπή, ή εάν η ασκηθείσα ανακοπή και η αίτηση αναστολής απορριφθούν;

Στην περίπτωση αυτή η τράπεζα προβαίνει σε κατάσχεση της περιουσίας κατά του οφειλέτη κατά του οποίου στρέφεται η εκτέλεση, με σκοπό τον πλειστηριασμό του πράγματος που κατασχέθηκε. Η κατάσχεση γίνεται με την αφαίρεση του πράγματος από το δικαστικό επιμελητή και συντάσσεται σχετική έκθεση που ονομάζεται κατασχετήρια έκθεση. Επιπλέον η νομική συνέπεια της κατάσχεσης είναι ότι ο οφειλέτης χάνει την εξουσία διάθεσης του κατασχεμένου δηλαδή με απλά λόγια δεν μπορεί να το εκποιήσει και να το μεταβιβάσει. Ως τιμή πρώτης προσφοράς για τον πλειστηριασμό ακινήτου ορίζεται η εμπορική του αξία, όπως αυτή προσδιορίζεται κατά το χρόνο της κατάσχεσης.

Ποιο είναι το μέσο άμυνας του οφειλέτη;

Αντίγραφο της κατασχετήριας έκθεσης επιδίδεται στον οφειλέτη με δικαστικό επιμελητή, ο οποίος έχει το δικαίωμα να την προσβάλει με ανακοπή εντός 45 ημερολογιακών ημερών από την ημέρα της κατάσχεσης. Σε περίπτωση που αυτή έχει σφάλματα, ιδίως ως προς την περιγραφή του κατασχεθέντος, την εκτίμηση και την τιμή πρώτης προσφοράς, ο οφειλέτης έχει δυνατότητα να ασκήσει ανακοπή το αργότερο 20 εργάσιμες ημέρες πριν από την ημέρα του πλειστηριασμού.

 

4. Πλειστηριασμός

Α. Στο Ειρηνοδικείο

Τα κατασχεμένα πράγματα πλειστηριάζονται δημόσια ενώπιον συμβολαιογράφου της περιφέρειας του τόπου όπου έγινε η κατάσχεση, ο οποίος ορίστηκε για τον πλειστηριασμό. Ο πλειστηριασμός διενεργείται ενώπιον του ίδιου συμβολαιογράφου που ορίστηκε αρχικά και στην περίπτωση πολλαπλών κατασχέσεων. Ο πλειστηριασμός γίνεται στο κατάστημα του ειρηνοδικείου στην περιφέρεια του οποίου έγινε η κατάσχεση. Οι γραπτές και ενσφράγιστες προσφορές υποβάλλονται στον υπάλληλο του πλειστηριασμού. Αν υποβλήθηκε μία μόνο γραπτή προσφορά, τα πράγματα που πλειστηριάζονται κατακυρώνονται στο μοναδικό πλειοδότη, ακόμα και αν δεν παρευρίσκεται στον τόπο του πλειστηριασμού. Αν υποβλήθηκαν δύο ή περισσότερες γραπτές προσφορές, τα πράγματα που πλειστηριάζονται κατακυρώνονται σε εκείνον που προσφέρει τη μεγαλύτερη προσφορά. Αν οι περισσότερες αυτές προσφορές είναι ίσες, τότε η διαδικασία συνεχίζεται με την υποβολή προφορικών προσφορών προς τον υπάλληλο του πλειστηριασμού. Ο υπάλληλος του πλειστηριασμού μετά την ολοκλήρωση των προφορικών προσφορών προβαίνει στην κατακύρωση, αφού προηγουμένως προσκαλέσει τρεις φορές για μεγαλύτερη προφορική προσφορά. Σε περίπτωση ίσων γραπτών προσφορών με τη μεγαλύτερη τιμή, χωρίς να υποβληθεί προφορική προσφορά, ο υπάλληλος του πλειστηριασμού διενεργεί αμέσως κλήρωση, από την οποία αναδεικνύεται ο υπερθεματιστής.

Β. Πλειστηριασμός με ηλεκτρονικά μέσα – ηλεκτρονικός πλειστηριασμός

Ο πλειστηριασμός με ηλεκτρονικά μέσα – ηλεκτρονικός πλειστηριασμός – διενεργείται από τον πιστοποιημένο, για το σκοπό αυτόν, υπάλληλο του ηλεκτρονικού πλειστηριασμού συμβολαιογράφο μέσω των ηλεκτρονικών συστημάτων πλειστηριασμού. Η κυριότητα, διοίκηση και διαχείριση των ηλεκτρονικών συστημάτων πλειστηριασμού ανήκει, στους κατά τόπους αρμοδίους Συμβολαιογραφικούς Συλλόγους. Τα ηλεκτρονικά συστήματα πλειστηριασμού περιέχουν όλα τα πληροφοριακά στοιχεία τα οποία περιλαμβάνονται στο απόσπασμα της κατασχετήριας έκθεσης. Στον ηλεκτρονικό πλειστηριασμό λαμβάνουν μέρος υποψήφιοι πλειοδότες που έχουν προηγουμένως πιστοποιηθεί στα ηλεκτρονικά συστήματα πλειστηριασμών. Κάθε υποψήφιος πλειοδότης δηλώνει τη συμμετοχή του σε συγκεκριμένο πλειστηριασμό, δύο (2) εργάσιμες ημέρες πριν την ορισθείσα ημέρα του πλειστηριασμού. Το τέλος χρήσης των συστημάτων για τη διενέργεια του ηλεκτρονικού πλειστηριασμού καταβάλλεται από τον υπερθεματιστή. Η κατάθεση της εγγύησης, του τέλους χρήσης των ηλεκτρονικών συστημάτων πλειστηριασμών και του πλειστηριάσματος γίνεται αποκλειστικά σε ειδικό ακατάσχετο επαγγελματικό λογαριασμό που θα διατηρείται σε Ελληνικό Τραπεζικό Ίδρυμα από τον υπάλληλο του πλειστηριασμού. Κάθε υποψήφιος πλειοδότης διορίζει με ηλεκτρονική δήλωση αντίκλητο δύο (2) εργάσιμες ημέρες πριν την ορισθείσα ημέρα του πλειστηριασμού, διαφορετικά αντίκλητος θεωρείται ο γραμματέας του πρωτοδικείου του τόπου της εκτέλεσης. Ο υπάλληλος του ηλεκτρονικού πλειστηριασμού μετά το πέρας της προθεσμίας της προηγούμενης παραγράφου ελέγχει τα υποβαλλόμενα αρχεία διαπιστώνει με πράξη του μέχρι ώρα 17.00 της προηγούμενης του ηλεκτρονικού πλειστηριασμού ημέρας την τήρηση των διατυπώσεων που ορίζονται στις προηγούμενες παραγράφους και υποβάλλει στα ηλεκτρονικά συστήματα πλειστηριασμού κατάλογο των υποψήφιων πλειοδοτών που δικαιούνται να λάβουν μέρος. Ο ηλεκτρονικός πλειστηριασμός διενεργείται με επιμέλεια του συμβολαιογράφου της περιφέρειας του τόπου όπου έγινε η κατάσχεση, ο οποίος ορίστηκε για τον πλειστηριασμό. Ο πλειστηριασμός διενεργείται ενώπιον του ίδιου συμβολαιογράφου που ορίστηκε αρχικά και στην περίπτωση πολλαπλών κατασχέσεων. Αρμόδιο για την επίλυση των διαφορών που αναφύονται από τη διενέργεια του ηλεκτρονικού πλειστηριασμού είναι το δικαστήριο της έδρας του συμβολαιογράφου. Οι ηλεκτρονικοί πλειστηριασμοί διενεργούνται ημέρα Τετάρτη ή Πέμπτη ή Παρασκευή, από τις 10:00 π.μ. έως τις 14.00 ή από τις 14.00 έως τις 18:00. Σε περίπτωση υποβολής προσφοράς κατά το τελευταίο λεπτό του ηλεκτρονικού πλειστηριασμού, ήτοι από ώρα 13:59:00 έως 13:59:59 ή από ώρα 17:59:00 έως 17:59:59 δίδεται αυτόματη παράταση πέντε (5) λεπτών. Για κάθε προσφορά που υποβάλλεται κατά το τελευταίο λεπτό της παράτασης, δίδεται νέα αυτόματη παράταση πέντε (5) λεπτών, εφόσον υποβληθεί μεγαλύτερη προσφορά. Οι παρατάσεις μπορούν να συνεχισθούν για χρονικό διάστημα όχι μεγαλύτερο των δύο (2) ωρών από την ορισθείσα ώρα λήξης του ηλεκτρονικού πλειστηριασμού, οπότε ολοκληρώνεται η διαδικασία υποβολής προσφορών.  Ηλεκτρονικός πλειστηριασμός δεν μπορεί να γίνει από 1η Αυγούστου έως 31 Αυγούστου, καθώς και την προηγούμενη και την επομένη εβδομάδα της ημέρας των εκλογών για την ανάδειξη βουλευτών, αντιπροσώπων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και Οργάνων Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Η απαγόρευση αυτή ισχύει και για τις επαναληπτικές εκλογές και μόνο για τις περιφέρειες που διεξάγονται τέτοιες, εκτός αν πρόκειται για πλοία, αεροσκάφη και για πράγματα που μπορούν να υποστούν φθορά. Ο ηλεκτρονικός πλειστηριασμός είναι ανοικτού πλειοδοτικού τύπου κατά τον οποίο υποβάλλονται διαδοχικές προσφορές. Οι συμμετέχοντες υποβάλλουν συνεχώς προσφορά μεγαλύτερη από την εκάστοτε μέγιστη έως το χρόνο λήξης της υποβολής προσφορών. Στα ηλεκτρονικά συστήματα καταγράφονται όλες οι υποβληθείσες κατά τα ανωτέρω προσφορές. Με την υποβολή της προσφοράς, οι υποψήφιοι πλειοδότες ενημερώνονται αμέσως από τα συστήματα για το ποσό της προσφοράς τους, τον ακριβή χρόνο υποβολής της, καθώς και ότι αυτή έχει καταγραφεί. Ο υποψήφιος πλειοδότης ενημερώνεται για την εκάστοτε μέγιστη υποβληθείσα προσφορά. Όλοι οι υποψήφιοι πλειοδότες που λαμβάνουν μέρος στον ηλεκτρονικό πλειστηριασμό ενημερώνονται αμέσως από τα συστήματα για τυχόν αναστολή, ματαίωση ή διακοπή του πλειστηριασμού, καθώς και για το λόγο αυτής. Μετά τη λήξη της διαδικασίας υποβολής των πλειοδοτικών προσφορών ανακοινώνεται το αποτέλεσμα του πλειστηριασμού μέσω των ηλεκτρονικών συστημάτων. Όσοι έχουν λάβει μέρος στον ηλεκτρονικό πλειστηριασμό ενημερώνονται αμελλητί για το αποτέλεσμά του. Ο υπάλληλος του ηλεκτρονικού πλειστηριασμού συντάσσει την έκθεση της παρ. 2 του άρθρου 965, κατακυρώνοντας τα πράγματα στον πλειοδότη. Στον ηλεκτρονικό πλειστηριασμό κινητών, ο υπερθεματιστής έχει υποχρέωση να καταβάλει στον ειδικό τραπεζικό επαγγελματικό λογαριασμό του υπαλλήλου του πλειστηριασμού το πλειστηρίασμα και το τέλος χρήσης το αργότερο την τρίτη εργάσιμη ημέρα από τον πλειστηριασμό. Με την καταβολή του πλειστηριάσματος και του τέλους χρήσης, το κατακυρωμένο πράγμα παραδίδεται στον υπερθεματιστή. Η παράδοση του πράγματος στον υπερθεματιστή δεν μπορεί να γίνει πριν την καταβολή του πλειστηριάσματος και του τέλους χρήσης. Ο υπάλληλος του ηλεκτρονικού πλειστηριασμού οφείλει, το αργότερο την πέμπτη εργάσιμη ημέρα από τον πλειστηριασμό, να καταθέσει το πλειστηρίασμα στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων. Η κατάθεση του πλειστηριάσματος είναι ακατάσχετη, δεν εμπίπτει στην πτωχευτική περιουσία και δεν υπόκειται στις δεσμεύσεις που επιβάλλει το Δημόσιο για τη διασφάλιση των συμφερόντων του. Εντός της επόμενης εργάσιμης ημέρας από την παρέλευση της ανωτέρω προθεσμίας, ο υπάλληλος του πλειστηριασμού αποδίδει το τέλος χρήσης στον οικείο Συμβολαιογραφικό Σύλλογο του οποίου αυτός είναι μέλος. Στον ηλεκτρονικό πλειστηριασμό ακινήτων ο υπερθεματιστής έχει υποχρέωση να καταβάλει στον ειδικό τραπεζικό επαγγελματικό λογαριασμό του υπαλλήλου του πλειστηριασμού το πλειστηρίασμα και το τέλος χρήσης το αργότερο τη δέκατη εργάσιμη ημέρα από τον πλειστηριασμό. Ο υπάλληλος του ηλεκτρονικού πλειστηριασμού οφείλει, το αργότερο τη δωδέκατη εργάσιμη ημέρα από τον πλειστηριασμό, να καταθέσει το πλειστηρίασμα στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων. Η κατάθεση του πλειστηριάσματος είναι ακατάσχετη, δεν εμπίπτει στην πτωχευτική περιουσία και δεν υπόκειται στις δεσμεύσεις που επιβάλλει το Δημόσιο για τη διασφάλιση των συμφερόντων του. Με απόφαση του Υπουργού Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων καθορίζονται οι ειδικότεροι όροι λειτουργίας των ηλεκτρονικών συστημάτων πλειστηριασμού, οι λεπτομέρειες υποβολής των πλειοδοτικών προσφορών, η διαδικασία πιστοποίησης και εγγραφής χρηστών στα συστήματα, το ύψος και ο τρόπος καθορισμού, επιμερισμού, είσπραξης και απόδοσης του τέλους χρήσης των συστημάτων, αναπροσαρμογής του τέλους χρήσης και του μέρους αυτού που αποδίδεται στο ΤΑ.Χ.ΔΙΚ., καθώς και κάθε σχετική λεπτομέρεια.

Ποιο είναι το μέσο άμυνας του οφειλέτη;

Ανακοπή σύμφωνα με το άρθρο 933 ΚΠολΔ μπορεί να ασκηθεί παραδεκτά ανακοπή μέσα σε τριάντα (30) ημέρες αφότου η πράξη αυτή ενεργηθεί και αν πρόκειται για εκτέλεση για την ικανοποίηση χρηματικών απαιτήσεων, μέσα σε τριάντα (30) ημέρες από την ημέρα του πλειστηριασμού ή αναπλειστηριασμού αν πρόκειται για κινητά, και εξήντα (60) ημέρες αφότου μεταγραφεί η περίληψη της κατακυρωτικής έκθεσης, αν πρόκειται για ακίνητα.

Άρθρο της Δικηγόρου – Διαμεσολαβήτριας ΝΙΚΗΣ ΛΕΡΙΔΟΥ στο https://nickileridoulawyer.wordpress.com

 

Σχετικά Αρχεία Νομοθεσίας

Νόμος 4472/2017 - ΦΕΚ 74/Α/19-5-2017 (Κωδικοποιημένος) [Αρθρα 59-60]
Συνταξιοδοτικές διατάξεις Δημοσίου και τροποποίηση διατάξεων του ν. 4387/2016, μέτρα εφαρμογής των δημοσιονομικών στόχων και μεταρρυθμίσεων, μέτρα κοινωνικής στήριξης και εργασιακές ρυθμίσεις, Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο

 

Υπουργική Απόφαση 41756οικ./2017 - ΦΕΚ 1884/Β/30-5-2017 (Κωδικοποιημένη)
Διενέργεια πλειστηριασμού με τη χρήση ηλεκτρονικών μέσων.

 

Υπουργική Απόφαση 46904οικ./2017 - ΦΕΚ 2030/Β/13-6-2017
Τροποποίηση της υπουργικής απόφασης 41756οικ./2017 (ΦΕΚ 1884/Β/3052017) για τη «Διενέργεια πλειστηριασμού με τη χρήση ηλεκτρονικών μέσων».

 

 

---