Υπουργική Απόφαση 321681/2023 - ΦΕΚ 6430/Β/10-11-2023
Έγκριση Κανονισμού Επιθεώρησης και Συντήρησης Γεφυρών-Διοικητική Αρχή Γεφυρών.
Υπουργική Απόφαση Αριθμ. 321681/2023
ΦΕΚ 6430/Β/10-11-2023
Έγκριση Κανονισμού Επιθεώρησης και Συντήρησης Γεφυρών-Διοικητική Αρχή Γεφυρών.
Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ
Έχοντας υπόψη:
1. Τις διατάξεις:
α) Του ν. 3669/2008 «Κατασκευή Δημοσίων Έργων» (Α' 116), και ειδικότερα την παρ. 1β του άρθρου 176 αυτού, όπως προστέθηκε με το άρθρο 15 του ν. 4903/2022 (Α' 46),
β) του ν. 4412/2016 «Δημόσιες Συμβάσεις Έργων Προμηθειών και Υπηρεσιών» (Α' 147) και ιδίως την περ. (31) της παρ. 1 του άρθρου 377 αυτού, γ) του ν. 4622/2019 «Επιτελικό Κράτος: οργάνωση, λειτουργία και διαφάνεια της Κυβέρνησης των Κυβερνητικών οργάνων και της κεντρικής δημόσιας διοίκησης» (Α' 133),
δ) του ν. 4727/2020 «Ψηφιακή Διακυβέρνηση (Ενσωμάτωση στην Ελληνική Νομοθεσία της Οδηγίας (ΕΕ) 2016/2102 και της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1024) - Ηλεκτρονικές Επικοινωνίες (Ενσωμάτωση στο Ελληνικό Δίκαιο της Οδηγίας (ΕΕ) 2018/1972) και άλλες διατάξεις» (Α' 184), ε) του άρθρου 90 του Κώδικα νομοθεσίας για την Κυβέρνηση και τα κυβερνητικά όργανα (π.δ. 63/2005, Α' 98), το οποίο διατηρήθηκε σε ισχύ με την περ. 22 του άρθρου 119 του ν. 4622/2019 (Α' 133), στ) του π.δ. 123/2017 «Οργανισμός του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών» (Α' 151), ζ) του π.δ. 81/2019 «Σύσταση, συγχώνευση, μετονομασία και κατάργηση Υπουργείων και καθορισμός των αρμοδιοτήτων τους - Μεταφορά υπηρεσιών και αρμοδιοτήτων μεταξύ των Υπουργείων» (Α' 119), η) του π.δ. 77/2023 «Σύσταση Υπουργείου και μετονομασία Υπουργείων - Σύσταση, κατάργηση και μετονομασία Γενικών και Ειδικών Γραμματειών - Μεταφορά αρμοδιοτήτων, υπηρεσιακών μονάδων, θέσεων προσωπικού και εποπτευόμενων φορέων» (Α' 130), θ) του π.δ. 79/2023 «Διορισμός Υπουργών, Αναπληρωτών Υπουργών και Υφυπουργών» (Α' 131), ι) του π.δ. 82/2023 «Μετονομασία Υπουργείου - Σύσταση και μετονομασία Γενικών Γραμματειών - Μεταφορά αρμοδιοτήτων, υπηρεσιακών μονάδων και θέσεων προσωπικού - Τροποποίηση και συμπλήρωση του π.δ. 77/2023 (Α' 130) - Μεταβατικές διατάξεις» (Α' 139).
ια) την υπ' αρ. 155/8-7-2023 κοινή απόφαση του Πρωθυπουργού και του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών «Ανάθεση Αρμοδιοτήτων στον Υφυπουργό Υποδομών και Μεταφορών, Νικόλαο Ταχιάο» (Β' 4410) και ιδίως της παρ. 2 του άρθρου 2 αυτής.
2. Τη γνωμοδότηση (Πράξη 5/Συνεδρία 40/16-11-2021) του ΣΔΕ (Τμήμα Κατασκευών) με την οποία γνωμοδότη- σε ομόφωνα υπέρ των εγκρινόμενων με την παρούσα τευχών του Κανονισμού Επιθεώρησης και Συντήρησης Γεφυρών (ΚΕΣΥΓΕ) και Παραρτημάτων του.
3. Το γεγονός ότι από τις διατάξεις του παρόντος δεν προκαλείται δαπάνη για τον κρατικό προϋπολογισμό, αποφασίζουμε:
Εγκρίνουμε τον κατωτέρω:
Κανονισμό Επιθεώρησης και Συντήρησης Γεφυρών (ΚΕΣΥΓΕ) - Διοικητική Αρχή Γεφυρών(ΔΑΓ) ως ακολούθως:
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α'
ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΓΕΦΥΡΩΝ (ΚΕΣΥΓΕ)
Άρθρο 1
Σκοπός
Σκοπός του Κανονισμού είναι η θεσμοθέτηση των διαδικασιών για την καταγραφή υφισταμένων και νέων γεφυρών στο Εθνικό Μητρώο Γεφυρών (ΕΜΓ) καθώς και των κανόνων και των διαδικασιών για την Επιθεώρηση, Αξιολόγηση και Συντήρηση των Γεφυρών, όπως και όλων των υπολοίπων ενεργειών, που είναι άμεσα συνδεδεμένες με τις προαναφερόμενες κύριες διεργασίες.
Ως τέτοιες διεργασίες νοούνται η οργάνωση και η διενέργεια περιοδικών και έκτακτων επιθεωρήσεων μέσω των Εθνικών Εγχειριδίων Επιθεώρησης και Αξιολόγησης υφισταμένων γεφυρών, και οι ενέργειες, που απαιτούνται να πραγματοποιηθούν μετά την αξιολόγηση κάθε γέφυρας. Οι οδηγίες χρήσης, οι Πρότυπες Τεχνικές Εκθέσεις και τα Εθνικά Εγχειρίδια Επιθεώρησης και Αξιολόγησης Γεφυρών εγκρίνονται από τη ΔΑΓ και χρησιμοποιούνται για την υλοποίηση του σκοπού του Κανονισμού.
Στην ίδια κατηγορία ανήκουν επίσης, η πλήρης ανάπτυξη, συντήρηση, επικαιροποίηση και επέκταση του ΕΜΓ, καθώς και η συλλογή των απαραίτητων στοιχείων καταγραφής των γεφυρών σε αυτό.
Η ολιστική προσέγγιση του Κανονισμού αναφορικά με την καταγραφή, επιθεώρηση, αξιολόγηση, συντήρηση και αποκατάσταση του συνόλου των γεφυρών, που απαρτίζουν τον εθνικό πλούτο των γεφυρών της χώρας έχει στόχο να διασφαλίσει την εκπλήρωση όλων των απαιτήσεων επιτελεστικότητας επιτυγχάνοντας με αυτό τον τρόπο υψηλό επίπεδο ασφάλειας, λειτουργικότητας και αισθητικής για κάθε γέφυρα. Ταυτόχρονα αποτρέπει και προλαμβάνει καταστάσεις, οι οποίες θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε απώλεια ζωτικής σημασίας δικτύων επικοινωνίας, δημόσιας και ιδιωτικής περιουσίας και το κυριότερο αποτρέπει καταστάσεις, που θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο την ανθρώπινη ζωή.
Άρθρο 2
Πεδίο Εφαρμογής
Ο κανονισμός, ο οποίος αφορά στην καταγραφή, επιθεώρηση, αξιολόγηση και συντήρηση όλων των υφισταμένων γεφυρών εφαρμόζεται σε όλες τις γέφυρες με καθαρό άνοιγμα άνω των 6,00 μέτρων, του οδικού και σιδηροδρομικού δικτύου της Ελλάδος, που είναι κατασκευασμένες από οπλισμένο ή προεντεταμένο σκυρόδεμα, από χάλυβα ή είναι σύμμικτες κατασκευές από χάλυβα και σκυρόδεμα ή είναι λιθόδμητες. Περιλαμβάνει επίσης τις πεζογέφυρες και κάθε άλλης χρήσης γέφυρες, όπως για παράδειγμα τις υδατογέφυρες.
Ο Κύριος του Έργου υλοποίησης της γέφυρας ή ο Φορέας Λειτουργίας και Συντήρησης αυτής (δημόσιος ή ιδιωτικός) είναι υπεύθυνοι για την τήρηση και εφαρμογή των διατάξεων του Κανονισμού.
Ο κανονισμός δεν αναιρεί τις απορρέουσες, από την ισχύουσα νομοθεσία και τις κείμενες διατάξεις, αρμοδιότητες και ευθύνες του Κυρίου του Έργου, των εξουσιοδοτημένων από αυτόν οργάνων, του εκάστοτε αρμόδιου ιδιωτικού ή δημόσιου φορέα για τη Λειτουργία και Συντήρηση κάθε γέφυρας καθώς και των λοιπών παραγόντων που συμμετέχουν κατά περίπτωση σε όλες τις φάσεις των διεργασιών της καταγραφής, επιθεώρησης αξιολόγησης, αποκατάστασης ή/και ενίσχυσης της γέφυρας.
Αρμόδια για τη διασφάλιση της τήρησης και της συμμόρφωσης των αρμοδίων φορέων και ατόμων με τον Κανονισμό είναι η ΔΑΓ.
Άρθρο 3
Ορισμοί
Για την εφαρμογή του Κανονισμού ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:
Αλλοίωση: είναι η μεταβολή της αρχικής κατάστασης και συντελείται μέσω της μεταβολής των ιδιοτήτων των υλικών (π.χ. μείωση αντοχής) ή/και της μεταβολής της γεωμετρίας.
Ανθεκτικότητα: είναι η ικανότητα ενός τεχνικού έργου να ανθίσταται στις περιβαλλοντικές δράσεις (φυσικές και χημικές) ώστε η φθορά, που υφίσταται κατά τη διάρκεια ζωής σχεδιασμού του να μην εξασθενεί την επιτελεστικότητα του κάτω από το επιδιωκόμενο ανεκτό όριο, λαμβάνοντας υπόψη το περιβάλλον ή/και το αναμενόμενο επίπεδο συντήρησης.
Αξιολόγηση: είναι η εκτίμηση με ποσοτικό τρόπο της κατάστασης της γέφυρας ή άλλης απόδοσης βάσει οπτικής επιθεώρησης, που συμπληρώνονται, εάν είναι απαραίτητο, από συγκεκριμένες έρευνες.
Αποδόμηση: είναι η πλήρης κατεδάφιση της γέφυρας.
Γέφυρα: είναι το τεχνικό έργο, με το οποίο επιτυγχάνεται η σύνδεση (ζεύξη) δύο σημείων του εδάφους, μεταξύ των οποίων μεσολαβεί φυσικό ή τεχνητό εμπόδιο, υπεράνω αυτού.
Διάρκεια ζωής της γέφυρας: είναι ο χρόνος κατά τον οποίο η γέφυρα εκπληροί όλες τις απαιτήσεις επιτελεστικότητας.
Εθνικό Μητρώο Γεφυρών: είναι το ολοκληρωμένο πληροφοριακό σύστημα του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, στο οποίο περιλαμβάνονται η ηλεκτρονική βάση δεδομένων καθώς και οι διαδικασίες δυναμικής τήρησης αυτής με στοιχεία των γεφυρών ως υποδομές δημοσίου ενδιαφέροντος στην Ελληνική Επικράτεια.
Επέμβαση: είναι οποιαδήποτε εργασία που έχει ως αποτέλεσμα τη στοχευόμενη μεταβολή των υφισταμένων μηχανικών χαρακτηριστικών δομικών μελών ή και τμημάτων της γέφυρας και έχει ως συνέπεια, τη βελτίωση της επιτελεστικότητάς της.
Επιθεώρηση: είναι η διαδικασία εντοπισμού και καταγραφής των φθορών και των ελαττωμάτων όλων των προσβάσιμων και επιθεωρήσιμων δομικών μελών και τμημάτων της γέφυρας.
Επιτελεστικότητα: μιας γέφυρας ονομάζεται η ταυτόχρονη εκπλήρωση των απαιτήσεων ασφάλειας, λειτουργικότητας, αισθητικής εμφάνισης και περιβαλλοντικής μέριμνας.
Κύριος του Έργου: νοείται το Δημόσιο ή άλλος φορέας του Δημόσιου Τομέα, για λογαριασμό του οποίου υλοποιείται το έργο της γέφυρας.
Συντήρηση: είναι ο συνδυασμός όλων των τεχνικών, διοικητικών και διαχειριστικών ενεργειών κατά τη διάρκεια ζωής ενός τεχνικού έργου με σκοπό τη διατήρηση ή την επαναφορά σε κατάσταση, που να ικανοποιεί τις εκάστοτε απαιτήσεις ασφάλειας και λειτουργίας.
Tεχνητό Eμπόδιο: νοείται οδικός άξονας, σιδηροδρομική γραμμή, διαμορφωμένη κοίτη ρέματος ή ποταμού με ανοικτή διατομή.
Φορέας Λειτουργίας και Συντήρησης γεφυρών: είναι ο φορέας στον οποίο ανήκει η διαχείριση της γέφυρας αναφορικά με τη λειτουργία, την επιθεώρηση, συντήρηση και ασφαλή χρήση της γέφυρας.
Φθορά: είναι κάθε απώλεια (μείωση)ή δημιουργία ασυνέχειας (ρωγμή)στο υλικό και δύναται να εξελιχθεί με τον χρόνο.
Φυσικό Εμπόδιο: νοείται υδάτινο εμπόδιο (ρέμα, ποταμός, λίμνη), κοιλάδα, χαράδρα.
Άρθρο 4
Εθνικό Μητρώο Γεφυρών
1. Γενικά.
Ως ΕΜΓ ορίζεται το πληροφοριακό σύστημα του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, στο οποίο περιλαμβάνονται η ηλεκτρονική βάση δεδομένων καθώς και οι διαδικασίες δυναμικής τήρησης αυτής με στοιχεία των γεφυρών ως υποδομές δημοσίου ενδιαφέροντος στην Ελληνική Επικράτεια τόσο των υφισταμένων κατά την έκδοση του Κανονισμού όσο και των νέων, που υλοποιούνται μέσω δημοσίων συμβάσεων σύμφωνα με την εκάστοτε ισχύουσα νομοθεσία.
Σκοπός του ΕΜΓ είναι η καταγραφή των απαραίτητων στοιχείων και χαρακτηριστικών όλων των γεφυρών της Ελλάδας, που έχουν καθαρό άνοιγμα άνω των έξι (6,00) μέτρων με στόχο την ακριβή γνώση των στοιχείων και χαρακτηριστικών αυτών από κάθε αρμόδιο για την Εποπτεία,Λειτουργία και Συντήρηση της γέφυρας, αλλά και κάθε συνεμπλεκόμενο Φορέα. Περιλαμβάνει το ιστορικό των επιθεωρήσεων, αξιολογήσεων, συντηρήσεων και επεμβάσεων στις γέφυρες και στοχεύει στη συνεχή παρακολούθηση της κατάστασης τους και την άσκηση εποπτικού ελέγχου από τη ΔΑΓ.
Η διάρθρωση και το περιεχόμενο του ΕΜΓ παρέχουν μια σαφή εικόνα κάθε γέφυρας αλλά και της τρέχουσας κατάστασης στην οποία βρίσκεται αυτή.
Κάθε γέφυρα καταγράφεται στο ΕΜΓ του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, με ευθύνη και έξοδα είτε του Κυρίου του Έργου είτε του Φορέα Λειτουργίας και Συντήρησης της γέφυρας.
2. Περιεχόμενο του Εθνικού Μητρώου Γεφυρών
Η κυριότητα του ΕΜΓ ανήκει στη Γενική Γραμματεία Υποδομών του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών. Η ευθύνη της συνολικής εποπτείας και ελέγχου για τη διαχείριση και την εύρυθμη και αποδοτική λειτουργία του ΕΜΓ ανήκει στη ΔΑΓ.
Το ΕΜΓ περιλαμβάνει, για κάθε γέφυρα τα εξής στοιχεία:
- Τη θέση της γέφυρας εμφανιζόμενη στο χάρτη, βάσει των συντεταγμένων σύμφωνα με το Ελληνικό Γεωδαιτικό Σύστημα Αναφοράς (σύστημα συντεταγμένων ΕΓΣΑ).
- Τον κωδικό ταυτοποίησης της γέφυρας.
- Γενικά στοιχεία που αφορούν στην ονομασία, στη θέση, στις χρονολογίες μελέτης και κατασκευής, στον Κύριο του Έργου και στον αρμόδιο Φορέα Λειτουργίας και Συντήρησης της γέφυρας καθώς και στο εξυπηρετούμενο μέσο.
- Στοιχεία γεωμετρίας.
- Χαρακτηριστικά στοιχεία των πρωτευόντων υλικών κατασκευής.
- Σεισμικά στοιχεία.
- Στοιχεία που αφορούν στον εξοπλισμό της γέφυρας.
- Φωτογραφίες (τουλάχιστον δύο), οι οποίες απεικονίζουν τη γέφυρα.
- Τις εγκεκριμένες μελέτες που αφορούν στο τεχνικό, όπως η εγκεκριμένη οριστική στατική μελέτη καθώς και κάθε άλλη υποστηρικτική εγκεκριμένη μελέτη, που χρησιμοποιήθηκε για την εκπόνηση της εγκεκριμένης οριστικής στατικής μελέτης αλλά και μελέτες υποστηρικτικές της κατασκευής της γέφυρας.
- Καταγραφή της ημερομηνίας διεξαγωγής των επιθεωρήσεων, των ευρημάτων αυτών, της αξιολόγησης και της βαθμολογίας των φθορών της γέφυρας σύμφωνα με τις διατάξεις του Εθνικού Εγχειριδίου Επιθεώρησης και Αξιολόγησης Γεφυρών.
- Τα στοιχεία επεμβάσεων, που αφορούν είτε στις συνήθεις εργασίες συντήρησης, είτε σε εργασίες αποκατάστασης, είτε σε εργασίες ενίσχυσης της γέφυρας, είτε τέλος σε εργασίες αποδόμησης της γέφυρας.
3. Ελάχιστα απαιτούμενα στοιχεία καταγραφής μιας γέφυρας στο Εθνικό Μητρώο Γεφυρών
Τα ελάχιστα απαιτούμενα στοιχεία για να θεωρείται μία γέφυρα καταγεγραμμένη στο ΕΜΓ είναι τα ακόλουθα: ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ
- Κωδικός
- Νομός
- Ημερομηνία Κατασκευής
- Συντεταγμένες ΕΓΣΑ (σε καθορισμένο σημείο της γέφυρας)
- Είδος γέφυρας
- Είδος γεφύρωσης
- Κατάσταση (είναι σε λειτουργία ή όχι)
- Κύριος του Έργου
- Υπεύθυνος Λειτουργίας-Συντήρησης ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ
- Στατικό σύστημα φορέα ανωδομής
- Πλήθος ανοιγμάτων
- Μήκη ανοιγμάτων
- Τύπος φορέα ανωδομής
- Τύπος ακροβάθρων
- Τύπος μεσοβάθρων ΥΛΙΚΑ (*)
- Υλικό φορέα ανωδομής
- Υλικό μεσοβάθρων
- Υλικό ακροβάθρων
(*) χωρίς προσδιορισμό των χαρακτηριστικών αντοχής του υλικού ΛΟΙΠΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ
- Στόμια αποχέτευσης (πλήθος)
- Στηθαία ασφαλείας
- Αρμοί ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ
- Δύο (2)τουλάχιστον, όπου θα εμφανίζονται οι όψεις της γέφυρας στο συνολικό της μήκος.
Σημειώνεται ότι έχοντας εισάγει στο Μητρώο: α) τον νομό στον οποίο βρίσκεται η γέφυρα β) την ημερομηνία, που δηλώνει το πέρας της κατασκευής της γέφυρας και σε συνδυασμό με τον αριθμό της σειράς καταγραφής της γέφυρας, ο οποίος παράγεται αυτόματα από τη βάση δεδομένων, που υποστηρίζει ηλεκτρονικά το ΕΜΓ, παράγεται αυτόματα ο κωδικός αριθμός ταυτότητας για τη γέφυρα, ο οποίος είναι ο μοναδικός αριθμός ταυτοποίησης για κάθε γέφυρα.
4. Καταγραφή γεφυρών στο Εθνικό Μητρώο Γεφυρών Η καταγραφή κάθε γέφυρας πραγματοποιείται ακολουθώντας την εξής διαδικασία:
i. Έρευνα και συλλογή όλων τα απαραίτητων στοιχείων της γέφυρας. Ο αρμόδιος για την καταγραφή θα πρέπει να αναζητήσει την εγκεκριμένη οριστική μελέτη κατασκευής της γέφυρας, τα σχέδια «ως κατασκευάσθη» και όποιο άλλο πιθανό στοιχείο είναι χρήσιμο και απαραίτητο από το Μητρώο Έργου κατασκευής για την καταγραφή της γέφυρας στο ΕΜΓ.
Στην περίπτωση που το Μητρώο Έργου δεν υπάρχει ή είναι ελλιπές, θα πρέπει να γίνεται αναζήτηση των απαιτούμενων στοιχείων από άλλες πηγές. Ως τέτοιες πηγές,
ενδεικτικά και όχι περιοριστικά, αναφέρονται λοιποί δημόσιοι φορείς και οργανισμοί, (Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, Τεχνικές Υπηρεσίες των Περιφερειών και Δήμων, ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟΣ ΑΕ, ΟΣΕ ΑΕ, ΕΡΓΑ ΟΣΕ ΑΕ, ΗΣΑΠ, ΑΤΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ ΑΕ, ΔΕΗ ΑΕ, ΕΥΔΑΠ ΑΕ, Οργανισμοί Λιμένων, Εταιρείες Παραχώρησης, κ.λπ.), οι οποίοι μπορεί να είχαν άμεση ή έμμεση σχέση με τη μελέτη ή την κατασκευή της γέφυρας ή και ιδιωτικοί φορείς (Γραφεία Μελετών, Σύμβουλοι Μελέτης, Σύμβουλοι Κατασκευής του Κυρίου του Έργου, Κατασκευαστικές Εταιρείες, εταιρείες προμήθειας κατασκευαστικών υλικών της γέφυρας, κ.λπ.), που είχαν εργαστεί για τη μελέτη, την κατασκευή, τον έλεγχο μελέτης ή τον έλεγχο κατασκευής της προς καταγραφή γέφυρας.
ii. Μετά τη συλλογή των απαιτούμενων στοιχείων της γέφυρας για την καταγραφή της στο ΕΜΓ πρέπει να πραγματοποιηθεί αυτοψία στη γέφυρα για επιβεβαίωση των στοιχείων αυτών. Σε περίπτωση που παρατηρηθεί διαφοροποίηση καταγράφονται τα υφιστάμενα κατασκευασμένα στοιχεία της γέφυρας.
iii. Σε περίπτωση που δεν καταστεί δυνατή η ανεύρεση της εγκεκριμένης Οριστικής Μελέτης Κατασκευής της γέφυρας/Μελέτη Εφαρμογής της ή η ανεύρεση στοιχείων της γέφυρας από την αναζήτηση σε άλλες πηγές, τότε η συλλογή των στοιχείων πρέπει να γίνει στο πεδίο, όπου συλλέγονται επί τόπου (θέση, διάφορες επί τόπου μετρήσεις, μορφολογία κ.λπ.) τα απαιτούμενα ελάχιστα στοιχεία για την καταγραφή της γέφυρας στο ΕΜΓ, όπως αυτά ορίζονται στην παρ. 3 του άρθρου 4.
iv. Στη συνέχεια γίνεται η καταχώρισητων στοιχείων της γέφυρας στην Ηλεκτρονική Βάση Δεδομένων του ΕΜΓ. Σε περίπτωση που δεν είναι διαθέσιμα όλα τα στοιχεία της γέφυρας, τότε γίνεται σε πρώτο στάδιο η καταχώριση των ελαχίστων απαιτούμενων στοιχείων για την καταγραφή του τεχνικού και την απόδοση κωδικοποιημένου και μοναδικού αριθμού ταυτότητας στη γέφυρα και ακολουθεί η ενημέρωση του ΕΜΓ με τα υπόλοιπα στοιχεία όποτε αυτά ανακτώνται.
v. Καθ' όλη τη διάρκεια, κατά την οποία ο Φορέας Λειτουργίας και Συντήρησης έχει την ευθύνη μιας γέφυρας, θα πρέπει να ενημερώνει το ΕΜΓ με τα ακόλουθα στοιχεία:
α) Όλα τα στοιχεία των επιθεωρήσεων (ημερομηνία πραγματοποίησης της επιθεώρησης, είδος επιθεώρησης, Τεχνική Έκθεση/Φάκελος επιθεώρησης και βαθμολογία φθορών της γέφυρας),
β) όλα τα στοιχεία των συντηρήσεων (ημερομηνία πραγματοποίησης της συντήρησης, είδος συντήρησης, τεχνικά στοιχεία και προδιαγραφές της πραγματοποιηθείσας συντήρησης),
γ) όλα τα στοιχεία των επεμβάσεων (ημερομηνία πραγματοποίησης της επέμβασης, εγκεκριμένη στατική μελέτη της επέμβασης),
δ) όλες τις τυχόν τροποποιήσεις που επήλθαν στη γέφυρα,
ε) αποδόμηση της γέφυρας.
Υπεύθυνος για την καταγραφή των γεφυρών, καθώς και για τη συνεχή επικαιροποίηση ή και τροποποίηση των στοιχείων καταγραφής στο ΕΜΓ, είναι είτε ο Κύριος του Έργου ως την οριστική παραλαβή αυτής, όπως ορίζεται σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία ή τη σύμβαση υλοποίησής της, είτε ο εκάστοτε Φορέας Λειτουργίας και Συντήρησης της κάθε γέφυρας.
Η συλλογή των στοιχείων της γέφυρας, η αυτοψία επαλήθευσης ή συλλογής των στοιχείων καταγραφής της γέφυρας πραγματοποιείται από συνεργείο ατόμων που διαθέτουν τα τυπικά και ουσιαστικά προς τούτο προσόντα (τεχνική εκπαίδευση, πείρα και ικανότητα). Ο επικεφαλής του συνεργείου πρέπει να είναι διπλωματούχος Πολιτικός Μηχανικός, που διαθέτει τις απαραίτητες εξειδικευμένες τεχνικές γνώσεις με τουλάχιστον 5ετή αποδεδειγμένη εμπειρία σε μελέτη ή/και κατασκευή γεφυρών.
5. Έλεγχος καταγραφών στο Εθνικό Μητρώο Γεφυρών
Ο αρμόδιος φορέας καταγραφής είναι υπεύθυνος και
ελέγχει μέσω αρμόδιου προσωπικού, αντίστοιχων προσόντων με την προηγούμενη παράγραφο, την ακρίβεια και την αξιοπιστία των καταγραφών, που πραγματοποιούν οι επικεφαλής Πολιτικοί Μηχανικοί, που έχει ορίσει.
Η ΔΑΓ ασκεί κατά την κρίση της δειγματοληπτικό έλεγχο της πληρότητας και της αξιοπιστίας των καταγραφών, ενώ έχει τη δυνατότητα επαλήθευσης ιδιαίτερα ευαίσθητων στοιχείων μέσω αυτοψιών.
6. Διαχείριση του Εθνικού Μητρώου Γεφυρών
Το ΕΜΓ μορφοποιείται ως ηλεκτρονική βάση δεδομένων, η οποία χρησιμοποιείται για τη συλλογή, την αποθήκευση, την οργάνωση, την επεξεργασία των στοιχείων κάθε γέφυρας καθώς και για την εξαγωγή δεδομένων και πληροφοριών που αφορούν στις γέφυρες του ΕΜΓ.
Η εποπτεία της εν λόγω βάσης δεδομένων ασκείται από τη ΔΑΓ, η οποία βασιζόμενη στο περιεχόμενο του ΕΜΓ συντάσσει και υποβάλει στο Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών εξαμηνιαία Έκθεση. Η υπόψη έκθεση, περιλαμβάνει πληροφορίες και στατιστικά στοιχεία σχετικά με τις Επιθεωρήσεις, Αξιολογήσεις και Συντηρήσεις των γεφυρών της Ελλάδας.
Στους αρμόδιους φορείς Λειτουργίας και Συντήρησης Γεφυρών επιτρέπεται διαβαθμισμένη πρόσβαση στο περιεχόμενο του Εθνικού Μητρώου Γεφυρών, καθώς και η δυνατότητα αντλήσεως στοιχείων και πληροφοριών για την τρέχουσα κατάσταση και το ιστορικό των γεφυρών, τα οποία μπορούν να αξιοποιηθούν στην προτεραιοποίηση και την οργάνωση των επιθεωρήσεων και των συντηρήσεων.
Η ΔΑΓ έχει τη διοικητική αρμοδιότητα για τη διαβάθμιση και απόδοση αδείας και δικαιωμάτων πρόσβασης, στους χρήστες της βάσης δεδομένων του ΕΜΓ.
Η διαχείριση που περιλαμβάνει μεταξύ άλλων την ανάπτυξη, υποστήριξη, και ασφαλή διατήρηση των δεδομένων και τη λειτουργία του ΕΜΓ αναλαμβάνεται από το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών ή από αρμόδιο ιδιωτικό ή δημόσιο φορέα διαχείρισης, ο οποίος ορίζεται από το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών και τελεί υπό την εποπτεία της ΔΑΓ.
Ο Φορέας διαχείρισης του ΕΜΓείναι υπεύθυνος για τις ακόλουθες εργασίες:
- Συντήρησης και επίβλεψης της βάσης δεδομένων, καθώς και διόρθωσης δυσλειτουργιών και πιθανών λαθών σύμφωνα με τα στοιχεία, που ανατροφοδοτούν οι χρήστες της βάσης.
- Ανάπτυξης κατάλληλων εφαρμογών του συστήματος της βάσης δεδομένων, οι οποίες διασφαλίζουν την αποδοτική λειτουργία της βάσης.
- Ανάπτυξης συνδυασμών αναζητήσεων με σκοπό την έκδοση εκθέσεων και στατιστικών στοιχείων για την παρακολούθηση και έλεγχο της πορείας των επιθεωρήσεων και των συντηρήσεων των γεφυρών.
- Διασφάλισης της απρόσκοπτης πρόσβασης όλων των Φορέων Λειτουργίας και Συντήρησης στη βάση μέσω του διαδικτύου.
- Θωράκισης της βάσης από εξωτερικές απειλές (δολιοφθορά).
Άρθρο 5
Επιθεώρηση Γεφυρών
1. Βασικές αρχές
Η επιθεώρηση κάθε γέφυρας είναι καθοριστική για τη συντήρηση του εθνικού πλούτου των γεφυρών και για την ασφάλεια των χρηστών της γέφυρας σε όλη τη διάρκεια ζωής του έργου και πρέπει να έχει ένα συστηματικό χαρακτήρα.
Η επιθεώρηση της γέφυρας αποσκοπεί στην εν χρόνω παρακολούθηση της εξέλιξης της κατάστασης της γέφυρας από μια αρχική κατάσταση αναφοράς και εφεξής. Ως κατάσταση αναφοράς ορίζεται η κατάσταση της γέφυρας κατά την οριστική παραλαβή της από τον Κύριο του Έργου ή από τον Φορέα Λειτουργίας και Συντήρησης της γέφυρας, μετά την κατασκευή της.
Ο Φορέας Λειτουργίας και Συντήρησης της γέφυρας έχει την υποχρέωση σύνταξης και συστηματικής εφαρμογής προγράμματος επιθεωρήσεων των γεφυρών της αρμοδιότητας του σύμφωνα με τον Κανονισμό.
H ΔΑΓ παρακολουθεί και ελέγχει τη συστηματική εφαρμογή των σχετικών με την Επιθεώρηση διατάξεων του Κανονισμού.
Ο Φορέας Λειτουργίας και Συντήρησης της γέφυρας θα πρέπει να ελέγχει αν απαιτείται η διενέργεια επιθεωρήσεων με αυξημένη συχνότητα σε σχέση με αυτή, που προδιαγράφεται στον Κανονισμό και να προβαίνει στις απαραίτητες προσαρμογές αυτών. Αύξηση της συχνότητας των επιθεωρήσεων, δικαιολογείται από τη περιβάλλον της γέφυρας (έντονα διαβρωτικό περιβάλλον), ή από την καθυστέρηση υλοποίησης των προβλεπομένων εργασιών αποκατάστασης της επιτελεστικότητας τους, ή λόγω της σπουδαιότητά τους.
Η ΔΑΓ δύναται κατά την κρίσης της, για τους ίδιους ανωτέρω λόγους να ζητήσει αυξημένη συχνότητα των επιθεωρήσεων για τις εν λόγω γέφυρες.
Οι φορείς επιθεώρησης ορίζονται από τον Φορέα Λειτουργίας και Συντήρησης και δύναται να είναι οργανισμοί (δημόσιοι ή ιδιωτικοί)ή πρόσωπα (φυσικά ή νομικά), που διαθέτουν καταρτισμένο προσωπικό με υψηλό επίπεδο επιστημονικής επάρκειας στο γνωστικό αντικείμενο της γεφυροποιίας και της επιθεώρησης γεφυρών και εφαρμόζουν κατάλληλο σύστημα ποιότητας.
Για τις ειδικές περιπτώσεις γεφυρών, των οποίων η Λειτουργία και η Συντήρηση έχει ήδη παραχωρηθεί σε ιδιώτες, πριν την ημερομηνία ισχύος του Κανονισμού δίνεται η δυνατότητα να συνεχιστεί το ήδη εφαρμοζόμενο πρόγραμμα επιθεωρήσεων όπως αυτό απορρέει από τις εκάστοτε συμβατικές υποχρεώσεις. Στις περιπτώσεις αυτές οι διαπιστώσεις και τα λοιπά σχετικά στοιχεία (είδος, χρόνος, ευρήματα κ.λπ.)των επιθεωρήσεων θα καταχωρούνται με ευθύνη του Φορέα Λειτουργίας και Συντήρησης στο ΕΜΓ.
2. Κατηγορίες επιθεωρούμενων γεφυρών
Οι προς επιθεώρηση γέφυρες κατατάσσονται σε δύο κατηγορίες:
Στην 1η Κατηγορία γεφυρών περιλαμβάνονται οι συνήθεις γέφυρες:
- Κάτω διαβάσεις οπλισμένου σκυροδέματος μορφής πλαισίου.
- Άνω διαβάσεις από οπλισμένο σκυρόδεμα.
- Γέφυρες με φορέα ανωδομής:
• Πλάκα οπλισμένου σκυροδέματος συμπαγής.
• Πλάκα οπλισμένου σκυροδέματος με διάκενα.
• Πλακοδοκοί οπλισμένου σκυροδέματος έγχυτες επιτόπου.
- Γέφυρες με φορέα ανωδομής, ως ανωτέρω και μεσόβαθρα:
• Τοιχοειδή.
• Μορφής «Τ».
• Με στύλους και δοκό έδρασης.
• Μεμονωμένοι στύλοι.
• Κιβωτιοειδούς διατομής.
Στη 2η Κατηγορία γεφυρών περιλαμβάνονται οι ειδικές γέφυρες:
- Γέφυρες με φορέα ανωδομής:
• Διατομής από προκατασκευασμένες προεντεταμένες δοκούς.
• Διατομής από προκατασκευασμένες δοκούς προε- ντεταμένης κλίνης.
• Κιβωτιοειδούς διατομής από οπλισμένο ή προεντεταμένο σκυρόδεμα.
- Γέφυρες με φορέα ανωδομής, ως ανωτέρω και μεσόβαθρα:
• Κιβωτιοειδούς διατομής.
- Χαλύβδινες γέφυρες.
- Σύμμικτης διατομής (μεταλλικών δοκών και πλάκας σκυροδέματος).
- Σύμμικτης διατομής (εγκιβωτισμένων μεταλλικών δοκών σε σκυρόδεμα).
- Λιθόδμητες - Μνημειακού χαρακτήρα.
- Γέφυρες με μηχανοποιημένο τρόπο κατασκευής (προβολοδόμηση, προώθηση, καλωδιωτές).
- Μεγάλες γέφυρες ειδικής και καινοτόμου τεχνολογίας κατασκευής.
Στην 2η Κατηγορία γεφυρών εντάσσονται, μετά την Κύρια Επιθεώρηση και όλες οι γέφυρες της 1ης Κατηγορίας, οι οποίες εμφανίζουν ευρήματα, στα οποία η αξιολόγηση, όπως καθορίζεται στο άρθρο 6,απέδωσε βαθμό 3 ή 3 Ε.
3. Απαραίτητα προσόντα για τη διεξαγωγή των επιθεωρήσεων
Οι Επιθεωρήσεις πρέπει να διενεργούνται από εξειδικευμένους Πολιτικούς Μηχανικούς, με τα εξής προσόντα:
- Διπλωματούχος Πολιτικός Μηχανικός ελληνικού πανεπιστημίου ή πανεπιστημίου του εξωτερικού με αναγνώριση διπλώματος σύμφωνα με τις εκάστοτε διατάξεις και προϋποθέσεις περί ισοτιμίας πτυχίων πανεπιστημίων του εξωτερικού.
- Θα πρέπει να είναι εγγεγραμμένοι στο Μητρώο Μελετητών ή στο Μητρώο Εταιρειών Μελετών, και να είναι κάτοχοι μελετητικού πτυχίου στην κατηγορία 8, Στατικές Μελέτες σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις περί μελετητικών πτυχίων.
- Απαραίτητη η γνώση κανονισμών, οδηγιών, εγκυκλίων, νομικών διατάξεων που αφορούν στην επιθεώρηση φερόντων οργανισμών και κατασκευών Πολιτικού Μηχανικού. Ενδεικτικά αναφέρονται:
• ΕΝ1990, ΕΝ1991, ΕΝ1992, ΕΝ1993, ΕΝ1994, ΕΝ1996, ΕΝ1997, ΕΝ1998.
• Ευρωπαϊκό Πρότυπο ΕΝ1504.
• Ελληνικές Τεχνικές Προδιαγραφές-ΕΤΕΠ.
• Ελληνικός Κανονισμός Οπλισμένου Σκυροδέματος (ΕΚΩΣ).
• Ελληνικός Αντισεισμικός Κανονισμός (ΕΑΚ).
• Κανονισμός Τεχνολογίας Σκυροδέματος (ΚΤΣ -2016).
• Κανονισμός Τεχνολογίας Χαλύβων Οπλισμού Σκυροδέματος (ΚΤΧ -2008).
• Κανονισμός Επεμβάσεων (ΚΑΝ.ΕΠΕ.).
• Κανονισμός για Αποτίμηση και Δομητικές Επεμβάσεις Τοιχοποιίας (ΚΑΔΕΤ).
• Εθνικό Εγχειρίδιο Επιθεώρησης και Συντήρησης Γεφυρών.
• Εθνικό Εγχειρίδιο Βασικής Επιθεώρησης Γεφυρών.
• Κανονισμός Επιθεώρησης και Συντήρησης Γεφυρών.
• Τεχνικές Οδηγίες του ΟΣΕ.
• UICCODE 778-4^ Βλάβες και διαδικασίες συντήρησης σιδηροδρομικών γεφυρών.
- Γνώση των σχετικών νόμων, νομικών διατάξεων και κανόνων που αφορούν στην Ασφάλεια και Υγεία σε χώρους εργοταξίου, στους κανόνες ασφάλειας στην εργασία και στην προστασία από τα ατυχήματα.
- Παράλληλα οι Επιθεωρητές δεν πρέπει να παρουσιάζουν προβλήματα υγείας και φυσικής κατάστασης, τα οποία πρωτίστως ενδέχεται να θέσουν σε κίνδυνο τη σωματική τους ακεραιότητα και δυσχεραίνουν την πρακτική εκτέλεση των καθηκόντων τους σύμφωνα και με τα αναφερόμενα στις διατάξεις του ν. 3850 «Κύρωση του Κώδικα νόμων για την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων» (ν. 3850/2010, Α' 84).
Οι επιθεωρητές σιδηροδρομικών γεφυρών θα πρέπει να έχουν επιπλέον ειδική εμπειρία στη μελέτη ή/και επίβλεψη κατασκευής (υποδομής και επιδομής) σιδηροδρομικών γεφυρών.
Σε περίπτωση σιδηροδρομικών γεφυρών που φέρουν ηλεκτροκινούμενη σιδηροδρομική γραμμή ή γεφυρών που βρίσκονται πάνω από ηλεκτροκινούμενη σιδηροδρομική γραμμή, οι επιθεωρητές αυτών των γεφυρών θα πρέπει να είναι πιστοποιημένοι για περιβάλλον ηλεκτροκίνησης.
Τα απαραίτητα προσόντα των Επιθεωρητών Πολιτικών Μηχανικών θα καθορίζονται με απόφαση της ΔΑΓ.
4. Είδη Επιθεωρήσεων
Αναλόγως του περιεχομένου και της συχνότητας διενέργειας οι Επιθεωρήσεις κατατάσσονται στις εξής κατηγορίες:
Περιοδικές Επιθεωρήσεις,
- Βασική Επιθεώρηση.
- Κύρια Επιθεώρηση.
- Επιθεώρηση εξοπλισμού λόγω ειδικών προδιαγραφών.
- Συνεχής παρακολούθηση.
- Ετήσια Επιθεώρηση.
Επιθεωρήσεις Ειδικού Σκοπού οι οποίες είναι:
- Λεπτομερής Επιθεώρηση.
- Επιθεώρηση λόγω εκτάκτου συμβάντος.
- Αναγνωριστική Επιθεώρηση.
Το χρονικό διάστημα μεταξύ των επιθεωρήσεων μιας υφιστάμενης γέφυρας δεν πρέπει να υπερβαίνει τα επτά έτη.
5. Περιοδικές Επιθεωρήσεις
(α) Βασική Επιθεώρηση
- Σκοπός
Σκοπός της Βασικής Επιθεώρησης είναι να εντοπίσει ενδεχόμενες αλλοιώσεις και φθορές, που παρουσιάζονται στη γέφυρα ή να παρακολουθήσει την εξέλιξη μιας φθοράς ή αλλοίωσης που έχει διαπιστωθεί σε προηγούμενη επιθεώρηση καθώς και η επισήμανση στοιχείων, που κρίνονται επικίνδυνα για την ασφάλεια του χρήστη της γέφυρας ή και του διερχόμενου κάτω από τη γέφυρα. Ο στόχος της Βασικής Επιθεώρησης είναι η έγκαιρη ανίχνευση της φθοράς σε αρχικό στάδιο και η πραγματοποίηση ενεργειών για την άμεση επιδιόρθωση ή και πρόληψή της ώστε για να μην εξελιχθεί σε σοβαρή φθορά.
Η Βασική Επιθεώρηση αφορά σε όλες τις γέφυρες και πραγματοποιείται συστηματικά και ανελλιπώς εκτός και αν έχει πραγματοποιηθεί τον ίδιο χρόνο η Κύρια επιθεώρηση ή Λεπτομερής Επιθεώρηση ή άλλη ενδελεχής επιθεώρηση στο πλαίσιο των επιθεωρήσεων Ειδικού Σκοπού, η οποία όμως να αφορά στο σύνολο της γέφυρας και όχι τμήματος αυτής.
- Συχνότητα
Η Βασική Επιθεώρηση πραγματοποιείται ανά τρία (3) έτη από την οριστική παραλαβή και την απόδοσή της στον Φορέα Λειτουργίας και Συντήρησης ή αρχής γενομένης της καταγραφής της και επιδιώκεται να γίνεται σε διαφορετική εποχή από αυτή της προηγούμενης. Ο έλεγχος της συμπεριφοράς της γέφυρας πρέπει να διενεργείται σε κάθε επιθεώρηση υπό διαφορετικές εποχιακές συνθήκες, ώστε να διασφαλίζεται η αναίρεση όποιας αλλοίωσης των ευρημάτων της επιθεώρησης (π.χ. λόγω θερμοκρασιακών επιδράσεων).
- Περιεχόμενο και Μέσα
Αφορά στον έλεγχο για φθορές, για αλλοιώσεις και για ορθή λειτουργία:
- Του εξοπλισμού της γέφυρας (κιγκλιδώματα, στηθαία ασφαλείας, αρμοί, στόμια και σωλήνες αποχέτευσης του καταστρώματος, ιστών ηλεκτροφωτισμού καθώς και ιστών ηλεκτροκίνησης, καναλιών Η/Μ συστημάτων στις περιπτώσεις σιδηροδρομικών γεφυρών),
- των εφεδράνων εφόσον αυτά είναι ορατά και προσβάσιμα από το επίπεδο της οδού ή του φυσικού εδάφους ή χρησιμοποιώντας τα ειδικά μόνιμα μέσα επιθεώρησης, που διαθέτει η γέφυρα,
- της γεωμετρίας του φορέα ανωδομής και των βάθρων της γέφυρας, εξετάζοντας μετατοπίσεις και παραμορφώσεις,
- του φορέα ανωδομής και των βάθρων εξετάζοντας την ανάπτυξη επιφανειακών αλλοιώσεων, ρηγματώσεων και φθορών του υλικού κατασκευής της γέφυρας,
- των λοιπών τμημάτων του τεχνικού έργου, εξετάζοντας τα επιχώματα πρόσβασης, την επιφάνεια κυκλοφορίας και τα στοιχεία επιδομής που φέρει αντίστοιχα η οδική ή η σιδηροδρομική γέφυρα, τα προστατευτικά έργα της κοίτης και των βάθρων (σε περίπτωση υδάτινου κωλύματος), προστασία πρανών κ.λπ.
Η Βασική Επιθεώρηση πραγματοποιείται με οπτικό έλεγχο, όλων των τμημάτων της γέφυρας, από το επίπεδο του καταστρώματος και από το επίπεδο του οδοστρώματος ή του εδάφους κάτω από τη γέφυρα, χωρίς να χρησιμοποιούνται ειδικά μέσα προσέγγισης, εκτός αυτών, που μπορεί να διαθέτει η γέφυρα.
Η Βασική Επιθεώρηση πραγματοποιείται σύμφωνα με τις οδηγίες και τις συστάσεις του Εθνικού Εγχειριδίου Βασικής Επιθεώρησης Γεφυρών, του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, όπως αυτό συντάσσεται, αναθεωρείται και επικαιροποιείται με φροντίδα της ΔΑΓ.
Συνιστάται η εν λόγω επιθεώρηση να πραγματοποιείται με το φως της ημέρας.
Επιτρέπεται η πραγματοποίηση της επιθεώρησης με χρήση βοηθητικού φωτισμού (προβολείς), με την προϋπόθεση ότι διασφαλίζεται επαρκής φωτισμός όλων των τμημάτων της γέφυρας ώστε να είναι εφικτή και αποτελεσματική η επιθεώρηση.
Για τη διευκόλυνση της οπτικής επιθεώρησης και προ- κειμένου να εντοπιστούν και να καταγραφούν ορισμένες φθορές όπως ρηγματώσεις (μικρού εύρους ρωγμή σε μία προεντεταμένη δοκό) από απόσταση μεγαλύτερη του μέτρου, απαιτείται για τη διεύρυνση των δυνατοτήτων της οπτικής παρατηρήσεως οι Επιθεωρητές να είναι εφοδιασμένοι με διόπτρες (κιάλια).
Συνιστάται επίσης σε περιπτώσεις αδυναμίας πρόσβασης, η χρησιμοποίηση επικουρικά, συστημάτων μη επανδρωμένων αεροσκαφών (ΣμηΕΑ-UAS/dr-ne) εφοδιασμένα με κατάλληλο εξοπλισμό επιθεώρησης και καταγραφής, υψηλής ευκρίνειας.
- Εμπειρία επιθεωρητών
Η Βασική Επιθεώρηση διενεργείται από ομάδα πολιτικών μηχανικών της οποίας ο επικεφαλής Πολιτικός Μηχανικός να είναι κάτοχος μελετητικού Πτυχίου Β' τάξης/βαθμίδας και άνω στην κατηγορία Στατικών Μελετών (08) ή ισοδύναμης αποδεδειγμένης εμπειρίας σε μελέτη ή/και επιθεώρηση και αξιολόγηση γεφυρών. Ο βοηθός του επικεφαλής Πολιτικού Μηχανικού είναι επίσης Πολιτικός Μηχανικός, κάτοχος μελετητικού Πτυχίου Β' τάξης/βαθμίδας και άνω στην κατηγορία Στατικών Μελετών (08) ή ισοδύναμης αποδεδειγμένης εμπειρίας σε μελέτη ή/και επιθεώρηση και αξιολόγηση γεφυρών.
Εκ της φύσεως των ειδικών προβλημάτων, θα εξετάζεται η ενδεχόμενη παρουσία Πολιτικών Μηχανικών και άλλων ειδικοτήτων, αντίστοιχων προσόντων και εμπειρίας. Ο επικεφαλής της Επιθεώρησης θα αποφασίζει ποιες συνεργασίες, με ποιες ειδικότητες και σε ποια έκταση θα γίνονται αυτές κατά την επιθεώρηση, όπως συμβαίνει και στην εκπόνηση της μελέτης των γεφυρών.
Όταν, κατά τη Βασική Επιθεώρηση, παρατηρηθούν σημαντικές βλάβες, καλείται Επιθεωρητής μεγαλύτερης εμπειρίας για να εξετάσει την αναγκαιότητα επιβολής άμεσων μέτρων όπως περιορισμός ή αποκλεισμός της κυκλοφορίας, υποστήριξη της γέφυρας ή ενόργανη παρακολούθηση και λοιπών μέτρων που αφορούν στην ασφαλή λειτουργία της γέφυρας. Σε περίπτωση κατά την οποία το χρονικό διάστημα έλευσης του Επιθεωρητή μεγαλύτερης εμπειρίας κρίνεται ως κρίσιμο για την ασφαλή λειτουργία της γέφυρας τα μέτρα αυτά λαμβάνονται από τον επικεφαλής της ομάδας που διενεργεί τη Βασική Επιθεώρηση και ο Επιθεωρητής μεγαλύτερης εμπειρίας επιβεβαιώνει ή διορθώνει τα μέτρα αυτά.
- Τεχνική Έκθεση Βασικής Επιθεώρησης
Οι διαπιστώσεις και τα ευρήματα κάθε Βασικής Επιθεώρησης καταγράφονται στην αντίστοιχη Τεχνική Έκθεση Βασικής Επιθεώρησης, η οποία περιλαμβάνει κατ' ελάχιστον τα εξής:
- Στοιχεία σχετικά με την επιθεώρηση (ομάδα επιθεώρησης, ημερομηνία επιθεώρησης, κ.λπ.),
- τα διαθέσιμα στοιχεία σχετικά με τις μελέτες της γέφυρας (σχέδια, τεύχη υπολογισμών κ.λπ.),
- αναφορά ευρημάτων της τελευταίας επιθεώρησης και αποτελέσματα ελέγχου πραγματοποίησης ή όχι των ενεργειών που πρότεινε η προηγούμενη επιθεώρηση,
- αναφορά και κατάλληλης έκτασης περιγραφή των φθορών και των αλλοιώσεων και εν γένει όλων των ευρημάτων της υπό πραγματοποίηση Βασικής Επιθεώρησης, σύμφωνα με τα στοιχεία του Εθνικού Εγχειριδίου Βασικής Επιθεώρησης Γεφυρών με αντίστοιχη φωτογραφική τεκμηρίωση,
- αν κρίνεται σκόπιμο για τον εντοπισμό των φθορών η Τεχνική Έκθεση μπορεί να περιλαμβάνει προσεγγιστική αποτύπωση των φθορών και των αλλοιώσεων σε κατάλληλα εποπτικά σκαριφήματα των τμημάτων και των στοιχείων της γέφυρας
- φωτογραφίες (σε κατάλληλο μέγεθος και ανάλυση ώστε να είναι ευκρινείς), οι οποίες θα τεκμηριώνουν την ύπαρξη και τις θέσεις των φθορών, όπως αυτές αποτυπώνονται στα σχέδια ή στα σκαριφήματα που ενδέχεται να συνοδεύουν την Τεχνική Έκθεση, καθώς και τις φωτογραφίες που περιλαμβάνονται στα αποσπάσματα του Εγχειριδίου Επιθεώρησης,
- προτεινόμενες ενέργειες που απαιτούνται να πραγματοποιηθούν ως συνέπεια των ευρημάτων της επιθεώρησης, καθώς και χρονικό περιθώριο για την πραγματοποίηση των εν λόγω ενεργειών. Στις ενέργειες περιλαμβάνονται η πραγματοποίηση συνήθους ή εξειδικευμένης συντήρησης ή άμεση διεξαγωγή Κύριας Επιθεώρησης ή αν προδήλως η κατάσταση της γέφυρας απαιτεί εκπόνηση μελέτης αποκατάστασης σε συνδυασμό με λεπτομερή επιθεώρηση. Επίσης στις ενέργειες συμπεριλαμβάνονται ο περιορισμός ή αποκλεισμός της κυκλοφορίας ή όποιο άλλο μέτρο κριθεί απαραίτητο για την ασφαλή λειτουργία της γέφυρας.
Η συνταχθείσα Τεχνική Έκθεση Βασικής Επιθεώρησης, καταχωρείται στο ΕΜΓ.
- Έλεγχοι
Ο υπεύθυνος Φορέας Λειτουργίας και Συντήρησης των γεφυρών της ευθύνης του, ελέγχει μέσω αρμόδιου προσωπικού την τήρηση των διαδικασιών, την τήρηση των κανόνων ασφάλειας και υγείας των επιθεωρήσεων,την αξιοπιστία των ευρημάτων καθώς και την ορθότητα των προτεινόμενων ενεργειών, της Βασικής Επιθεώρησης.
Η ΔΑΓ ελέγχει την τήρηση των χρονοδιαγραμμάτων και ασκεί κατά την κρίση της δειγματοληπτικό έλεγχο των Εκθέσεων Βασικής Επιθεώρησης ενώ, αν απαιτηθεί, έχει τη δυνατότητα λήψης αναγκαίων μέτρων.
(β) Κύρια Επιθεώρηση
- Σκοπός
Σκοπός της Κύριας Επιθεώρησης είναι:
- Εντοπισμός αλλοιώσεων και φθορών, που αναπτύχθηκαν στη γέφυρα
- Παρακολούθηση της εξέλιξης φθορών ή/και αλλοιώσεων, που ήδη έχουν διαπιστωθεί από προηγούμενες επιθεωρήσεις
- Εντοπισμός κάθε άλλου στοιχείου που ενδέχεται να είναι δυσμενώς σημαντικό για την επιτελεστικότητα της γέφυρας αλλά και για την ασφάλεια του χρήστη της γέφυρας
Η Κύρια Επιθεώρηση αφορά όλες τις γέφυρες και πραγματοποιείται συστηματικά και ανελλιπώς με την καθορισμένη συχνότητα εκτός και αν έχει πραγματοποιηθεί τον ίδιο χρόνο η Λεπτομερής επιθεώρηση ή άλλη ενδελεχής επιθεώρηση, στο πλαίσιο των επιθεωρήσεων Ειδικού Σκοπού, η οποία όμως να αφορά το σύνολο της γέφυρας και όχι τμήματος αυτής.
- Συχνότητα
Η Κύρια Επιθεώρηση πρέπει να πραγματοποιείται ανά έξι (6) έτη από την οριστική παραλαβή και την απόδοσή της στον Φορέα Λειτουργίας και Συντήρησης ή από την καταγραφή της, μεριμνώντας ώστε η επιθεώρηση να διενεργείται σε διαφορετική εποχή όπως και στη Βασική Επιθεώρηση.
Επίσπευση της διενέργειας Κύριας Επιθεώρησης μπορεί να ζητηθεί από τα αποτελέσματα -προτάσεις της Βασικής Επιθεώρησης ή μετά από έκτακτα συμβάντα (σεισμό, πλημμύρα, κ.λπ.).
Επίσης δύναται να ζητηθεί η διενέργεια Κύριας Επιθεώρησης για την κάλυψη ειδικών καταστάσεων όπως είναι η επιθεώρηση μιας γέφυρας πριν την παραχώρησή της σε ιδιωτικό φορέα ή πριν την παραλαβή της από τον ιδιωτικό φορέα,μετά την ολοκλήρωση της παραχώρησης.
- Περιεχόμενο και Μέσα
Η Κύρια Επιθεώρηση αφορά σε αλλοιώσεις, φθορές:
- της γεωμετρίας του φορέα ανωδομής και των βάθρων της γέφυρας, εξετάζοντας μετατοπίσεις και παραμορφώσεις γενικευμένες αλλά και τοπικές τόσο του φορέα της ανωδομής όσο και των βάθρων.
- Της δομικής ακεραιότητας και της ανθεκτικότητας εξετάζοντας την ανάπτυξη ρηγματώσεων και φθορών, που είτε είναι λόγω εγγενών καταστάσεων και οφείλονται στην πλημμελή κατασκευαστική διαδικασία είτε αναπτύχθηκαν κατά τη διάρκεια λειτουργίας της γέφυρας και οφείλονται σε φορτίσεις μεγαλύτερες των κανονιστικών ή σε περιβαλλοντικές δράσεις. Η επιθεώρηση πραγματοποιείται στον φορέας ανωδομής καθώς και στα βάθρα της γέφυρας.
- Του εξοπλισμού της γέφυρας (κιγκλιδώματα, στηθαία ασφαλείας, αρμοί, εφέδρανα, στόμια και σωλήνες αποχέτευσης του καταστρώματος, ιστών ηλεκτροφωτισμού ή ιστών ηλεκτροκίνησης καθώς και καναλιών Η/Μ συστημάτων για τις σιδηροδρομικές γέφυρες) έναντι προβλημάτων γεωμετρίας, φθορών ή ελαττωματικής λειτουργίας.
- Των λοιπών τμημάτων της γέφυρας, εξετάζοντας τα επιχώματα πρόσβασης, το οδόστρωμα που φέρει η γέφυρα ή και το οδόστρωμα που μπορεί να υπάρχει κάτω από τη γέφυρα, τα προστατευτικά έργα της κοίτης και των βάθρων (σε περίπτωση υγρού κωλύματος), προστασία πρανών. Επίσης στις περιπτώσεις σιδηροδρομικών γεφυρών εξετάζονται τα στοιχεία της επιδομής (έρμα, σιδηροτροχιές, στρωτήρες, κ.λπ.).
Εξετάζεται επίσης η κατάσταση των υλικών κατασκευής της γέφυρας, που θα μπορούσε να οδηγήσει δυνητικά στο μέλλον σε αλλοίωση ή φθορά (π.χ. ενανθράκωση σκυροδέματος).
Η Κύρια Επιθεώρηση περιλαμβάνει οπτικό έλεγχο, από απόσταση επαφής του κάθε εξεταζόμενου μέλους δηλαδή από απόσταση μικρότερη του ενός μέτρου (<1,00 m.) από τις επιφάνειες των δομικών μελών. Πραγματοποιείται σε όλα τα τμήματα της γέφυρας και απαιτείται η χρήση ειδικών μέσων προσέγγισης ώστε να εξασφαλίζεται η δυνατότητα επαφής με το χέρι, η άριστη οπτική επαφή δια γυμνού οφθαλμού και η εφαρμογή οργάνου μέτρησης ή δειγματοληψίας στη επιφάνεια του εξεταζόμενου στοιχείου. Η επιθεώρηση αφορά τόσο στα εξωτερικά τμήματα και στις επιφάνειες της γέφυρας όσο και στα εσωτερικά όπως στις κιβωτιοειδείς διατομές του φορέα ανωδομής και των κοίλων βάθρων.
Περιλαμβάνει επίσης την πραγματοποίηση επιτόπου ερευνών και δοκιμών των υλικών και συγκεκριμένα:
- Για γέφυρες από σκυρόδεμα: έλεγχος βάθους ενανθράκωσης του σκυροδέματος, έλεγχος παρουσίας χλωριόντων στο σκυρόδεμα,
- για λιθόδμητες γέφυρες: έλεγχος παρουσίας υγρασίας,
- για χαλύβδινες γέφυρες: δοκιμές σκληρομέτρησης, έλεγχος επιπέδου διάβρωσης μέσω ηλεκτρονικού μικροσκοπίου.
Η Κύρια Επιθεώρηση διενεργείται σύμφωνα με τις προβλέψεις και διατάξεις του Εθνικού Εγχειριδίου Επιθεώρησης και Αξιολόγησης Γεφυρών, του Υπουργείου Υποδομών, το οποίο συντάσσεται, αναθεωρείται και επικαιροποιείται με φροντίδα της ΔΑΓ.
Το Εθνικό Εγχειρίδιο Επιθεώρησης και Αξιολόγησης Γεφυρών αποτελεί οδηγό με αναλυτικούς και εποπτικούς καταλόγους φθορών, ο οποίος πρέπει να ακολουθείται, έτσι ώστε να αποφεύγονται κρίσεις ή σχόλια, που εξαρτώνται από την εμπειρία του εκάστοτε Επιθεωρητή,
διασφαλίζοντας ένα ενιαίο επίπεδο ποιότητας της επιθεώρησης και καθιστώντας αυτή ανεξάρτητη της εμπειρίας του Επιθεωρητή.
Στο πλαίσιο τη Κύριας Επιθεώρησης η τρέχουσα κατάσταση όλων των δομικών μελών και τμημάτων της γέφυρας βαθμολογείται με εφαρμογή κατάλληλης κλίμακας, ενώ εκ των επιμέρους βαθμολογιών προκύπτει ένας ενιαίος βαθμός, που αποδίδει τη δυσμενέστερη κατηγορία των ευρημάτων, που εντοπίστηκαν στη γέφυρα. Η προκύπτουσα, από τα ευρήματα και διαπιστώσεις της Κύριας Επιθεώρησης, βαθμολογία είναι πρωταρχικής σημασίας για τον καθορισμό της προτεραιότητας και την οργάνωση των αναγκαίων κατά περίπτωση επεμβάσεων.
Η Κύρια Επιθεώρηση πραγματοποιείται από το επίπεδο του καταστρώματος της γέφυρας και από το επίπεδο κυκλοφορίας ή το επίπεδο του εδάφους κάτω από τη γέφυρα και ως μέσα προσέγγισης μπορούν να χρησιμοποιηθούν σκάλες, ικριώματα, αναρτώμενοι διάδρομοι επιθεώρησης, τηλεσκοπικός καλαθοφόρος γερανός, ειδικά οχήματα που φέρουν διαδρόμους επιθεώρησης.
Για τις γέφυρες πάνω από υδάτινο εμπόδιο, είναι επιθυμητό να χρησιμοποιηθεί πλωτό μέσο, που να επιτρέπει την προσέγγιση των τμημάτων των βάθρων που βρίσκονται μέσα στο υδάτινο εμπόδιο καθώς και μια γενική μακροσκοπική εξέταση του συνόλου του φορέα ανωδομής, από το κάτω μέρος αυτού. Επίσης πρέπει να πραγματοποιείται επιθεώρηση των τμημάτων των βάθρων, που βρίσκονται κάτω από την υδάτινη στάθμη από δύτες, οι οποίοι έχουν την απαιτούμενη εξειδικευμένη γνώση σε θέματα επιθεώρησης κατασκευών και χαρτογράφησης φθορών και αλλοιώσεων που παρατηρούνται, υπό τις οδηγίες και επίβλεψη του επικεφαλής Πολιτικού Μηχανικού της Επιθεώρησης.
Και στην Κύρια Επιθεώρηση μπορεί να χρησιμοποιηθεί επικουρικά, σύστημα μη επανδρωμένων αεροσκαφών (ΣμηΕΑ-UAS/dr-ne). Η χρήση αυτού του μέσου, επιτρέπει μια αρχική οπτική επιθεώρηση όλων των σημείων της γέφυρας, ώστε να εντοπιστούν τυχόν φθορές και βλάβες και διευκολύνει στη συνέχεια την οργάνωση της επιθεώρησης.
- Εμπειρία επιθεωρητών
Η απαιτούμενη εμπειρία για την πραγματοποίηση της Κύριας Επιθεώρησης εξαρτάται από την κατηγορία της προς επιθεώρηση γέφυρας ως ακολούθως:
- 1η Κατηγορία γεφυρών
Η Κύρια Επιθεώρηση των γεφυρών της 1ης κατηγορίας διενεργείται από ομάδα πολιτικών μηχανικών της οποίας ο επικεφαλής Πολιτικός Μηχανικός είναι κάτοχος μελετητικού Πτυχίου Γ' τάξης/βαθμίδας και άνω στην κατηγορία Στατικών Μελετών (08) ή ισοδύναμης αποδεδειγμένης εμπειρίας σε μελέτη ή/και επιθεώρηση και αξιολόγηση γεφυρών.
Επιπλέον ο επικεφαλής Πολιτικός Μηχανικός συνιστά- ται να έχει την ακόλουθη ειδική τεχνική εμπειρία:
Ια) 6ετή αποδεδειγμένη εμπειρία σε μελέτη ή σε επίβλεψη κατασκευής ή/και επισκευής γεφυρών ή σε επιθεώρηση και αξιολόγηση γεφυρών,
ή εναλλακτικά
Ιβ) 4ετή αποδεδειγμένη εμπειρία σε μελέτη ή σε επίβλεψη κατασκευής ή/και επισκευής γεφυρών σε συνδυασμό με επιπλέον 2ετή αποδεδειγμένη εμπειρία σε θέματα επιθεώρησης και αξιολόγησης ή σε επισκευή έργων Πολιτικού Μηχανικού.
και
ΙΙ) την τελευταία δεκαετία να έχει πραγματοποιήσει επιθεώρηση τουλάχιστον δύο παρόμοιων γεφυρών.
Ο βοηθός του επικεφαλής Πολιτικού Μηχανικού είναι επίσης Πολιτικός Μηχανικός, κάτοχος μελετητικού Πτυχίου Β' τάξης/βαθμίδας και άνω στην κατηγορία Στατικών Μελετών (08) ή ισοδύναμης αποδεδειγμένης εμπειρίας σε μελέτη ή σε επίβλεψη κατασκευής γεφυρών ή/και σε επιθεώρηση και αξιολόγηση γεφυρών.
- 2η Κατηγορία γεφυρών
Η Κύρια Επιθεώρηση των γεφυρών της 2ης κατηγορίας διενεργείται από ομάδα πολιτικών μηχανικών της οποίας ο επικεφαλής Πολιτικός Μηχανικός είναι κάτοχος μελετητικού Πτυχίου Γ' τάξης/βαθμίδας στην κατηγορία Στατικών Μελετών (08) ή ισοδύναμης αποδεδειγμένης εμπειρίας σε μελέτη ή/και επιθεώρηση και αξιολόγηση γεφυρών.
Επιπλέον ο επικεφαλής Πολιτικός Μηχανικός συνιστά- ται να έχει την ακόλουθη ειδική τεχνική εμπειρία:
Ια)10ετή αποδεδειγμένη εμπειρία σε μελέτη ή σε επίβλεψη κατασκευής ή/και επισκευής γεφυρών ή σε επιθεώρηση και αξιολόγηση γεφυρών
ή εναλλακτικά
Ιβ) 7ετή αποδεδειγμένη εμπειρία σε μελέτη ή σε επίβλεψη κατασκευής ή/και επισκευής γεφυρών σε συνδυασμό με επιπλέον 3ετή αποδεδειγμένη εμπειρία σε θέματα επιθεώρησης και αξιολόγησης ή σε επισκευή έργων Πολιτικού Μηχανικού.
και
ΙΙ)την τελευταία δεκαετία να έχει πραγματοποιήσει επιθεώρηση τουλάχιστον δύο παρόμοιων γεφυρών
Ο βοηθός του επικεφαλής Πολιτικού Μηχανικού είναι επίσης Πολιτικός Μηχανικός, κάτοχος μελετητικού Πτυχίου Γ' τάξης/βαθμίδας στην κατηγορία Στατικών Μελετών (08) ή ισοδύναμης αποδεδειγμένης εμπειρίας σε μελέτη ή σε επίβλεψη κατασκευής γεφυρών ή/και σε επιθεώρηση και αξιολόγηση γεφυρών.
Εκ της φύσεως των ειδικών προβλημάτων, θα εξετάζεται η ενδεχόμενη παρουσία Πολιτικών Μηχανικών και άλλων ειδικοτήτων, αντίστοιχων προσόντων και εμπειρίας. Ο επικεφαλής της Επιθεώρησης θα αποφασίζει ποιες συνεργασίες, με ποιες ειδικότητες και σε ποια έκταση θα γίνονται αυτές κατά την επιθεώρηση, όπως συμβαίνει και στην εκπόνηση της μελέτης των γεφυρών.
- Τεχνική Έκθεση Κύριας Επιθεώρησης
Οι διαπιστώσεις και τα ευρήματα κάθε Κύριας Επιθεώρησης καταγράφονται στην αντίστοιχη Τεχνική Έκθεση Κύριας Επιθεώρησης,η οποία περιλαμβάνει κατ' ελάχιστον τα εξής:
- Στοιχεία σχετικά με την επιθεώρηση (ομάδα επιθεώρησης, ημερομηνία επιθεώρησης, μέσα που χρησιμοποιήθηκαν για την επιθεώρηση κ.λπ.).
- Στοιχεία σχετικά με τη γέφυρα (χάρτη της περιοχής της γέφυρας, περιγραφή της γέφυρας κ.λπ.).
- Τα διαθέσιμα στοιχεία σχετικά με τις μελέτες της γέφυρας (σχέδια, τεύχη υπολογισμών κ.λπ.), με πιθανές επεμβάσεις, αναβαθμίσεις κ.λπ.
- Αναφορά ευρημάτων της τελευταίας επιθεώρησης και των αποτελεσμάτων του ελέγχου πραγματοποίησης ή μη των ενεργειών, που πρότεινε η προηγούμενη επιθεώρηση.
- Αναφορά και κατάλληλης έκτασης περιγραφή των φθορών και των αλλοιώσεων και εν γένει όλων των ευρημάτων της υπό πραγματοποίηση Κύριας Επιθεώρησης, σύμφωνα με τα στοιχεία του Εθνικού Εγχειριδίου Επιθεώρησης και Αξιολόγησης Γεφυρών με αντίστοιχη φωτογραφική τεκμηρίωση.
- Σχέδια αποτύπωσης της θέσης και του είδους των φθορών και των αλλοιώσεων, που εντοπίστηκαν και καταγράφηκαν κατά την επιθεώρηση.
- Φωτογραφίες (σε κατάλληλο μέγεθος και ανάλυση ώστε να είναι ευκρινείς), οι οποίες θα τεκμηριώνουν την ύπαρξη και τις θέσεις των φθορών, όπως αυτές εμφανίζονται στα σχέδια αποτύπωσης των φθορών, που συνοδεύουν την Τεχνική Έκθεση καθώς και τις φωτογραφίες που περιλαμβάνονται στα αποσπάσματα του Εγχειριδίου Επιθεώρησης.
- Ρητή αναφορά των δομικών μελών ή/και των τμημάτων της γέφυρας, τα οποία δεν επιθεωρήθηκαν καθώς και οι λόγοι για τους οποίους δεν επιθεωρήθηκαν.
- Αξιολόγηση των ευρημάτων, εντοπισμός της αιτίας πρόκλησης των βλαβών,αποδίδοντας την κατάλληλη βαθμολογία στις φθορές και τις αλλοιώσεις, βάσει του Εθνικού Εγχειριδίου Αξιολόγησης των γεφυρών και όπως αναλύεται στο άρθρο 5. Η προκύπτουσα βαθμολογία καταγράφεται επίσης στο ΕΜΓ.
- Ρητή αναφορά των ενεργειών και των εργασιών, οι οποίες απαιτούνται να πραγματοποιηθούν ως συνέπεια και κατά αντιστοιχία των ευρημάτων της επιθεώρησης και της αξιολόγησης αυτών καθώς και χρονικό περιθώριο για την πραγματοποίηση των εν λόγω ενεργειών.
Οι ενέργειες αυτές μπορεί να είναι:
- Εργασίες συνήθους συντήρησης.
- Εργασίες εξειδικευμένης συντήρησης.
- Εκπόνηση μελέτης αποκατάστασης της γέφυρας η οποία θα βασίζεται στα αποτελέσματα ενδελεχούς επιθεώρησης με ελέγχους της ποιότητας των υλικών κατασκευής και της κατάστασης της γέφυρας, που προηγούνται και απαιτούνται για τη μελέτη αποκατάστασης ή/και ενίσχυσης.
- Οι εργασίες αποκατάστασης ή/και ενίσχυσης της γέφυρας.
Στην περίπτωση, βαθμολογίας 3Ε, ο Επιθεωρητής Πολιτικός Μηχανικός καλείται επιπλέον να εισηγηθεί άμεσα μέτρα επέμβασης, προσωρινού χαρακτήρα, όπως:
- Περιορισμό της κυκλοφορίας (μείωση μεγίστου επιτρεπόμενου βάρους οχημάτων ή/και μείωση πλήθους οχημάτων ταυτόχρονης διάβασης ή/και χρήση περιορισμένου πλάτους οδοστρώματος ή/και μείωση της ταχύτητας των οχημάτων)
- Μέτρα υποστήριξης της γέφυρας
- Διακοπή κυκλοφορίας πάνω στη γέφυρα
Η πρόταση των άμεσων μέτρων, η οποία πρέπει να είναι αιτιολογημένη και όσο το δυνατόν τεκμηριωμένη, γίνεται με ελλιπή δεδομένα και ως εκ τούτου ενέχει και στοιχεία αβεβαιότητας, ενώ βάσει της αρχής της προληπτικότητας, τα μέτρα αυτά ενδέχεται να είναι αυστηρά.
Η απόφαση της εφαρμογής των άμεσων μέτρων, λαμβάνεται από τον Φορέα Λειτουργίας και Συντήρησης της γέφυρας και πρέπει να λαμβάνεται με γνώμονα την ασφάλεια των χρηστών της γέφυρας.
Η συνταχθείσα Τεχνική Έκθεση Κύριας Επιθεώρησης, καταχωρείται στο ΕΜΓ.
- Έλεγχοι
Ο υπεύθυνος Φορέας Λειτουργίας και Συντήρησης των γεφυρών της ευθύνης του, ελέγχει μέσω αρμόδιου προσωπικού την τήρηση των διαδικασιών, την τήρηση των κανόνων ασφάλειας και υγείας των επιθεωρήσεων,την αξιοπιστία των ευρημάτων καθώς και την ορθότητα των προτεινόμενων ενεργειών, της Κύριας Επιθεώρησης.
Η ΔΑΓ ελέγχει την τήρηση των χρονοδιαγραμμάτων και ασκεί κατά την κρίση της δειγματοληπτικό έλεγχο των Εκθέσεων της Κύριας Επιθεώρησης.
Η ΔΑΓ δύναται να πραγματοποιεί δειγματοληπτικά επιθεωρήσεις δια της υποστηρικτικής υπηρεσίας της ή δια εξωτερικών Τεχνικών Συμβούλων (επιθεωρητών - αξιολογητών) ανάλογα με τη σημασία της γέφυρας και τη σοβαρότητα της παθολογίας της.
Επίσης στις περιπτώσεις των μελετών αποκατάστασης, έχει τη δυνατότητα δειγματοληπτικά ανάλογα με τη σημασία της γέφυρας και τη σοβαρότητα των προτεινόμενων επεμβάσεων, να ζητά τον έλεγχο ορισμένων μελετών, ο οποίος διεξάγεται από την υποστηρικτική υπηρεσία της ΔΑΓ ή από ειδικευμένα γραφεία στατικών μελετών, με ενδεχόμενη συνεργασία και με εξειδικευμένα γραφεία μελετών άλλων ειδικοτήτων εφόσον απαιτείται από τα ειδικά προβλήματα της εξεταζόμενης γέφυρας.
(γ) Επιθεώρηση εξοπλισμού λόγω ειδικών προδιαγραφών
Εκτός των δομικών μελών της γέφυρας υπάρχουν και στοιχεία ή συστήματα, όπως τα εφέδρανα, οι αρμοί, τα κιγκλιδώματα, τα συστήματα αναχαίτισης οχημάτων, το σύστημα αποχέτευσης, το σύστημα στεγάνωσης, συστήματα σεισμικής μόνωσης (π.χ. αποσβεστήρες, ειδικοί μονωτήρες κα) κ.λπ., τα οποία αποτελούν τον εξοπλισμό της γέφυρας και συμμετέχουν στη στατική συμπεριφορά και στη λειτουργικότητα αυτής ή αποτελούν στοιχεία προστασίας τόσο της γέφυρας όσο και των χρηστών. Τα εν λόγω στοιχεία αποτελούν αντικείμενο της Κύριας Επιθεώρησης και μερικά εξ αυτών και της Βασικής Επιθεώρησης.
Επιπλέον, τα στοιχεία αυτά πρέπει να επιθεωρούνται στα χρονικά διαστήματα, που ορίζονται από τις προδιαγραφές του κατασκευαστή ή προμηθευτή τους και η επιθεώρηση θα διενεργείται από εξειδικευμένο συνεργείο, κατάλληλα εφοδιασμένο με όλα τα απαραίτητα μέσα διεξαγωγής των ελέγχων αυτών. Ο έλεγχος υλοποιείται μέσω κατάλληλων εγχειριδίων επιθεώρησης και ελέγχου του κατασκευαστή ή του προμηθευτή του εν λόγω εξοπλισμού.
Η τήρηση των χρονοδιαγραμμάτων επιθεώρησης και ελέγχου της ορθής λειτουργίας των στοιχείων και συστημάτων αυτών και ο έλεγχος, σε περίπτωση διαπίστωσης αλλοιώσεων και βλαβών, αν έχουν γίνει ενέργειες και αν έχουν ληφθεί τα απαραίτητα μέτρα για την άρση τους, είναι ευθύνη του φορέα Λειτουργίας και Συντήρησης της γέφυρας.
(δ) Συνεχής παρακολούθηση
- Οπτική παρακολούθηση
Οι Φορείς Λειτουργίας και Συντήρησης Αυτοκινητοδρόμων και Εθνικών Οδών, στο πλαίσιο των επιθεωρήσεων που διεξάγουν με σκοπό την εύρυθμη λειτουργία τους, την παροχή οδικής βοήθειας, τον έλεγχο της κυκλοφορίας κ.λπ., συνιστάται να ασκούν παραλλήλως συνεχή επιτήρηση και στις γέφυρες και να ελέγχουν μακροσκοπικά για πιθανές φθορές, που εγείρουν θέματα ασφαλείας στον χρήστη της γέφυρας και της οδού.
Στην περίπτωση που περιέλθει στην αντίληψή τους κάποια φθορά, οφείλουν να ειδοποιούν τον Φορέα Λειτουργίας και Συντήρησης των γεφυρών, για περαιτέρω έλεγχο.
- Ενόργανη παρακολούθηση
Συνιστάται η πραγματοποίηση συνεχούς ενόργανης παρακολούθησης μεγάλων και σημαντικών γεφυρών για πολύ μεγάλα χρονικά διαστήματα ή και καθ' όλην τη διάρκεια ζωής της γέφυρας.
Η ενόργανη παρακολούθηση, όταν αυτή εκκινεί αμέσως μετά την κατασκευή της γέφυρας, μπορεί να χρησιμοποιείται για να:
- Επιβεβαιώνει την ποιότητα της κατασκευής μετά την αποπεράτωση και ότι η συμπεριφορά της γέφυρας υπό στατικά και δυναμικά φορτία, είναι σύμφωνη με την προβλεπόμενη από τη μελέτη και αποτελεί μία πρώτη διάγνωση πιθανών κατασκευαστικών σφαλμάτων,
- αποδίδει ένα χαρακτηριστικό αποτύπωμα στην ταυτότητα της γέφυρας και αποτελεί σημείο αναφοράς ώστε οποιαδήποτε μεταβολή στη διάρκεια ζωής, όπως για παράδειγμα στις ιδιομορφές της ταλάντωσης να αποτελεί ένδειξη μεταβολής στη δυσκαμψία είτε στη μάζα της κατασκευής ή στην κατάσταση των εφεδράνων,
- δίνεται η δυνατότητα της παρακολούθησης έναντι των αναπόφευκτων χρόνιων περιβαλλοντικών δράσεων (κόπωση, γήρανση υλικών) με βάση τις λειτουργικές ταλαντώσεις από φορτία ανέμου και συνήθους κυκλοφορίας οχημάτων,
- επιβεβαιώνει την ευστάθεια των πρανών πέριξ των ακροβάθρων/μεσοβάθρων και τη φέρουσα ικανότητα/ παραμορφώσεις του εδάφους θεμελίωσης.
Οι τεχνικές και η μεθοδολογία, που θα ακολουθηθεί είναι ευθύνη του Φορέα Λειτουργίας και Συντήρησης.
Οι απαιτήσεις των οργάνων παρακολούθησης για συνεχή, στο χρόνο, παρακολούθηση είναι οι ακόλουθες:
- Να έχουν αντοχή στις περιβαλλοντικές συνθήκες (θερμοκρασία, υγρασία).
- Να μην επηρεάζονται από ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία, ραδιοκύματα.
- Να μπορούν να υποστηρίζουν μεγάλης διάρκειας ενόργανη παρακολούθηση διασφαλίζοντας στη διάρκεια του χρόνου σταθερή και αξιόπιστη μέτρηση και χωρίς απαίτηση περιοδικής διακρίβωσης.
- Να είναι φιλικοί προς το περιβάλλον και να μην εκπέμπουν επικίνδυνη ακτινοβολία ούτε να έχουν τοξικά κατάλοιπα.
- Να έχουν τη δυνατότητα απομακρυσμένης επιτήρησης και μετάδοσης μέσω συμβατικών τηλεπικοινωνιακών μέσων.
(ε) Ετήσια επιθεώρηση
Η Ετήσια Επιθεώρηση εντάσσεται στον κύκλο των περιοδικών επιθεωρήσεων και αφορά μόνο τις σιδηροδρομικές γέφυρες, ώστε να εναρμονίζονται με τον Κανονισμό UICCODE 778-4,περί φθορών και διαδικασιών συντήρησης σιδηροδρομικών γεφυρών, που ακολουθείται από τον ΟΣΕ. Σκοπός της Επιθεώρησης είναι ο εντοπισμός προφανών φθορών και αλλοιώσεων στα δομικά μέλη της γέφυρας με έμφαση σε θέματα ασφάλειας για τον χρήστη της γέφυρας. Η Ετήσια Επιθεώρηση θα πραγματοποιείται συστηματικά και ανελλιπώς, εκτός και αν έχει πραγματοποιηθεί τον ίδιο χρόνο Βασική ή Κύρια Επιθεώρηση ή Λεπτομερής Επιθεώρηση ή άλλη ενδελεχής επιθεώρηση στο πλαίσιο των επιθεωρήσεων Ειδικού Σκοπού,η οποία όμως να αφορά στο σύνολο της γέφυρας και όχι τμήματος αυτής.
Η Ετήσια Επιθεώρηση πραγματοποιείται όπως και στη Βασική Επιθεώρηση σε διαφορετική εποχή από αυτή της προηγούμενης επιθεώρησης, ώστε να διασφαλίζεται η αναίρεση όποιας αλλοίωσης των ευρημάτων της επιθεώρησης αυτής (π.χ. λόγω θερμοκρασιακών επιδράσεων).
Η Ετήσια Επιθεώρηση πραγματοποιείται με οπτικό έλεγχο, όλων των τμημάτων της γέφυρας από το επίπεδο της επιδομής και το επίπεδο του εδάφους κάτω από τη γέφυρα εφόσον είναι προσβάσιμο, χωρίς να χρησιμοποιούνται ειδικά μέσα πρόσβασης. Ο εξοπλισμός επιθεώρησης εκτός από τα Μέσα Ατομικής Προστασίας, μπορεί να περιλαμβάνει, διόπτρες, φωτογραφική μηχανή και φακό φωτισμού.
Η Ετήσια Επιθεώρηση θα πραγματοποιείται από Πολιτικούς Μηχανικούς, που είναι κάτοχοι μελετητικού Πτυχίου Γ' τάξης/βαθμίδας στην κατηγορία Στατικών Μελετών (08) ή ισοδύναμης αποδεδειγμένης εμπειρίας σε μελέτη ή/και επιθεώρηση και αξιολόγηση γεφυρών.
Είναι στη δικαιοδοσία της ΔΑΓ να εντάξει την Ετήσια Επιθεώρηση στον κύκλο των περιοδικών επιθεωρήσεων και για άλλα είδη γεφυρών (οδικές, πεζογέφυρες κ.λπ.).
6. Επιθεωρήσεις ειδικού σκοπού
(α) Λεπτομερής Επιθεώρηση
- Σκοπός
Σκοπός της Λεπτομερούς Επιθεώρησης εκτός από την ενδελεχή οπτική επιθεώρηση ενός δομικού μέλους ή τμήματος ή ολόκληρης της γέφυρας είναι η διερεύνηση σε βάθος των φθορών και των αλλοιώσεων, που αναπτύχθηκαν στη γέφυρα ή η παρακολούθηση της εξέλιξης των φθορών και των αλλοιώσεων, που έχουν ήδη διαπιστωθεί από προηγούμενες επιθεωρήσεις, καθώς και ο εντοπισμός κάθε στοιχείου που κρίνεται σημαντικό για την αιτιολόγηση της συμπεριφορά της γέφυρας αλλά και για την ασφάλεια του χρήστη ή/και του διερχόμενου κάτω από τη γέφυρα.
Η Λεπτομερής Επιθεώρηση αποσκοπεί επίσης στην αξιολόγηση της γέφυρας σε περιπτώσεις κατά την οποία
η απόδοση του βαθμού της παθολογίας ενός στοιχείου ή όλης της γέφυρας τίθεται σε αμφιβολία. Επίσης η Λεπτομερής Επιθεώρηση, συνεισφέρει στην επιλογή των μέτρων επέμβασης για την αποκατάσταση της γέφυρας, τα οποία θα προκύψουν από την αντίστοιχη στατική μελέτη.
Η Λεπτομερής Επιθεώρηση αφορά στις γέφυρες, που παρουσιάζουν φθορές, των οποίων η βαθμολογία τους μετά από την Κύρια Επιθεώρηση είναι 3 ή 3Ε, δηλαδή στις γέφυρες των οποίων το επίπεδο επιτελεστικότητας σε όρους αντοχής ή και ανθεκτικότητας έχει υποβαθμιστεί. Επίσης αφορά σε γέφυρες για τις οποίες αποφασίζεται να αναβαθμισθούν λόγω μεταβολής του κυκλοφοριακού φόρτου ή των σεισμικών δεδομένων.
Περιλαμβάνει τους ελέγχους για επιβεβαίωση ή και περαιτέρω διερεύνηση των μετατοπίσεων και παραμορφώσεων του φορέα ανωδομής και των βάθρων, της δομικής ακεραιότητας και ανθεκτικότητας της γέφυρας, του εδάφους γύρω από τις θεμελιώσεις αυτής, στο εύρος που την επηρεάζουν, της ποιότητας των υλικών και της εν γένει συμπεριφοράς της γέφυρας.
- Συχνότητα
Η Λεπτομερής Επιθεώρηση δεν διεξάγεται συστηματικά ή περιοδικά αλλά ενδέχεται να προκύψει ως απαίτηση λόγω των σημαντικών βλαβών, που εντοπίστηκαν σε μία Κύρια Επιθεώρηση και εντάσσεται δυνητικά στις προτάσεις ενεργειών, μετά από την Κύρια Επιθεώρηση στο πλαίσιο της μελέτης αποκατάστασης της επιτελεστικότητας της γέφυρας. Επίσης η Λεπτομερής Επιθεώρηση διεξάγεται στην περίπτωση ενίσχυσης γεφυρών.
- Περιεχόμενο και Μέσα
Η Λεπτομερής Επιθεώρηση ακολουθεί την ίδια μεθοδολογία με αυτή της Κύριας Επιθεώρησης. Δηλαδή περιλαμβάνει οπτικό έλεγχο, από απόσταση επαφής του κάθε εξεταζόμενου δομικού μέλους δηλαδή από απόσταση μικρότερη του ενός μέτρου (<1,00 m.). Απαιτείται η χρήση ειδικών μέσων προσέγγισης ώστε να εξασφαλίζεται η δυνατότητα επαφής με το χέρι, η άριστη οπτική επαφή και εφαρμογή οργάνου μέτρησης ή δειγματοληψίας στην επιφάνεια του εξεταζόμενου στοιχείου. Η επιθεώρηση αφορά τόσο στα εξωτερικά τμήματα και επιφάνειες της γέφυρας όσο και στα εσωτερικά όπως στις κιβωτιοειδείς διατομές του φορέα ανωδομής και των κοίλων βάθρων.
Εκτός από την πραγματοποίηση οπτικού ελέγχου, η Λεπτομερής Επιθεώρηση περιλαμβάνει κυρίως τη διενέργεια συμπληρωματικών λεπτομερών ενόργανων ελέγχων και μετρήσεων της κατάστασης και της ποιότητας των υλικών σύμφωνα με τα ισχύοντα ευρωπαϊκά πρότυπα. Οι έλεγχοι αυτοί δύναται να είναι επιτόπιοι ή εργαστηριακοί, να είναι άμεσοι με μικρή φθορά στο υλικό (καταστρεπτικοί έλεγχοι) ή έμμεσοι (μη-καταστρεπτικοί έλεγχοι).
Σκοπός των ελέγχων αυτών είναι η δομική αποτύπωση της γέφυρας, δηλαδή ο προσδιορισμός των μηχανικών χαρακτηριστικών των υλικών της, η ανεύρεση φθορών του υλικού κατασκευής και η διάγνωση της γενικής κατάστασης της γέφυρας.
Επιπλέον, μπορεί να απαιτηθεί ενόργανος έλεγχος ή/ και ενόργανη παρακολούθηση των παραμορφώσεων και των μετατοπίσεων όπως και της αναπτυσσόμενης έντασης τόσο στον φορέα της ανωδομής όσο και στα βάθρα.
Ανάλογα με τη φύση των προβλημάτων μπορεί να απαιτηθεί έρευνα για τις θεμελιώσεις της γέφυρας καθώς και έλεγχοι και μετρήσεις, που να επιβεβαιώνουν την ευστάθεια των πρανών πέριξ των βάθρων και τη φέρουσα ικανότητα/παραμορφώσεις του εδάφους θεμελίωσης.
Οι δύο κύριες κατηγορίες ελέγχων είναι:
Α. Ο έλεγχος των υλικών, ο οποίος στην περίπτωση γεφυρών από σκυρόδεμα αφορά στο σκυρόδεμα, στον οπλισμό του και στον χάλυβα προέντασης, στις μεταλλικές και σύμμικτες γέφυρες στο δομικό χάλυβα και τις συνδέσεις και στα στοιχεία δόμησης μιας λιθόδμητης γέφυρας. Οι μέθοδοι ελέγχου των υλικών μπορεί να είναι οπτικές, μηχανικές, φυσικές, χημικές ή ηλεκτρικές,
Β. η καταγραφή και έλεγχος της συμπεριφοράς της γέφυρας υπό στατικές - δυναμικές επιβαλλόμενες καταπονήσεις ή/και περιβαλλοντικές δράσεις.
Οι προτεινόμενοι έλεγχοι από τη μελέτη αποκατάστασης ή/και ενίσχυσης της γέφυρας, θα αφορούν στην εξέταση των παρακάτω ιδιοτήτων (στα υλικά και συνολικά στη γέφυρα):
Έλεγχοι Υλικών
- Σκυρόδεμα
• Αντοχή
• Ομοιογένεια
• Ενανθράκωση (σε βάθος τουλάχιστον της ενανθράκωσης)
• Περιεκτικότητα σε θειικά
• Διαπερατότητα, πορώδες
• Σύσταση
• Εύρος και βάθος ρωγμών
• Εμπεριεχόμενο ποσοστό υγρασίας
• Παρουσία χλωριόντων (σε διάφορα βάθη)
• Πάχος επικαλύψεως σιδηρού οπλισμού
- Χάλυβας οπλισμού σκυροδέματος
• Διάμετρος ράβδων
• Βαθμός διαβρώσεως
• Αντοχή
• Μέτρηση διαφοράς δυναμικού ή/και εντάσεως ηλεκτρικού ρεύματος
- Χάλυβας προέντασης
• Βαθμός διαβρώσεως
• Κατάσταση κώνων αγκύρωσης
• Κατάσταση τσιμεντενέματος (ύπαρξη κενών στο τσιμεντένεμα)
- Δομικός χάλυβας
• Αντοχή μελών και συνδετικών μέσων
• Βαθμός διαβρώσεως
• Κατάσταση συνδέσεων (σύσφιξη κοχλιώσεων, ρηγμάτωση συγκολλήσεων)
Έλεγχοι στη γέφυρα
- Παραμορφώσεις και μετατοπίσεις
• Βέλη
• Μετακινήσεις
• Μετατοπίσεις εφεδράνων
• Μετατοπίσεις αρμών
• Μόνιμες παραμορφώσεις χαλύβδινων στοιχείων (τοπικοί λυγισμοί, στρεβλώσεις διατομών, κ.λπ.)
- Αποτύπωση ρηγματώσεων
- Ταλαντώσεις
• Ιδιοπερίοδοι
• Ιδιομορφές
• Απόσβεση
- Έλεγχος υδατοστεγάνωσης
- Έλεγχοι εδάφους θεμελίωσης ή περιμετρικών πρανών
Η επιθεώρηση αυτού του είδους εκτός από τους ελέγχους που προβλέπονται από το Εθνικό Εγχειρίδιο Επιθεώρησης και Αξιολόγησης Γεφυρών, περιλαμβάνει επιπλέον ελέγχους και ενέργειες προσαρμοσμένες στις ειδικές ανάγκες της εκάστοτε επιθεωρούμενης γέφυρας. Τα πρόσθετα αυτά στοιχεία προκαθορίζονται λαμβάνοντας υπόψη τα ειδικά χαρακτηριστικά της γέφυρας και τα αποτελέσματα της Κύριας Επιθεώρησης σχετικής με την έκταση και το είδος των βλαβών που διαπιστώθηκαν.
Για το σύνολο των θεωρήσεων αυτών, συντάσσεται από τον Μελετητή Πολιτικό Μηχανικό Πρόγραμμα Ελέγχων και Τεχνική Έκθεση στην οποία αιτιολογούνται και τεκμηριώνονται βάσει του σκοπούμενου αποτελέσματος, οι επιλογές:
- Του είδος και της έκτασης των ελέγχων,
- των σημείων ελέγχου,
- των θέσεων όπου θα γίνουν επιτόπιοι έλεγχοι ή απ' όπου θα ληφθούν δείγματα υλικών για τους εργαστηριακούς ελέγχους,
- των τεχνικών και των μέσων,που θα χρησιμοποιηθούν για την επιθεώρηση,
- την απαίτηση ή μη ενόργανης παρακολούθησης της γέφυρας ή τμημάτων αυτής,
- τον τρόπο πρόσβασης για την πραγματοποίηση των προτεινόμενων ερευνών και δοκιμών.
Το Πρόγραμμα Ελέγχων και η Τεχνική Έκθεση αιτιολόγησης των ελέγχων αυτών θα πρέπει να εγκρίνεται αρμοδίως από τον Φορέα Λειτουργίας και Συντήρησης.
Για την επιλογή του πλήθους και των θέσεων της δειγματοληψίας ή των μετρήσεων του ελέγχου των υλικών θα πρέπει να εφαρμόζονται κριτήρια όπως:
- Η αντιπροσωπευτικότητα των μετρήσεων ή των δειγμάτων ή θέσεων ελέγχου. Κατά την επιλογή των θέσεων δειγματοληψίας ή επιτόπιου ελέγχου να περιλαμβάνονται θέσεις υγιούς και θέσεις φθαρμένου υλικού, ώστε να υπάρχει η δυνατότητα εκτίμησης της μεταβολής των ιδιοτήτων των υλικών και να μπορούν να προσδιοριστούν τα αίτια των φθορών μέσω διαφορικής διάγνωσης.
- Οι τοπικές βλάβες και τα εγγενή ελαττώματα της κατασκευής, τα οποία έχουν καταγραφεί κατά την επιθεώρηση.
- Ο καθορισμός του ελάχιστου πλήθους δοκιμών πρέπει να γίνεται έτσι ώστε να παρέχεται η δυνατότητα στατιστικής επεξεργασίας και να είναι αξιόπιστη η αξιολόγηση των αποτελεσμάτων.
- Οι εκάστοτε ιδιαιτερότητες του εδάφους θεμελίωσης, για θέματα που συνδέονται με την επιρροή του εδάφους στα εξεταζόμενα προβλήματα
Εκτός από τους ελέγχους των υλικών και του εδάφους, ο Μελετητής μπορεί να προτείνει ελέγχους στατικής και δυναμικής συμπεριφοράς μιας γέφυρας, για την επιβεβαίωση και αξιολόγηση των επιπτώσεων των φθορών ή αλλοιώσεων στη λειτουργικότητα και τη δομική επάρκεια της γέφυρας. Φυσικά θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι κίνδυνοι, λόγω των ενδεχόμενων προβλημάτων που μπορεί να προκαλέσουν οι έλεγχοι αυτοί (ρηγματώσεις, βλάβη, αστοχία), στο βαθμό κατά τον οποίο η υφιστάμενη κατάσταση θα υπαγορεύσει τον έλεγχο.
Η συμβολή των εν λόγω ελέγχων στην επιθεώρηση και αξιολόγηση των γεφυρών, μπορεί να είναι συμπληρωματική της οπτικής επιθεώρησης και υποστηρικτική αυτής.
Ο έλεγχος συμπεριφοράς μιας γέφυρας θα πραγματοποιείται μέσω στατικών ή δυναμικών φορτίσεων.
Η στατική φόρτιση σε οδικές γέφυρες δύναται να εφαρμόζεται μέσω βαρέων οχημάτων, των οποίων είναι γνωστό το φορτίο και η απόσταση των αξόνων ενώ σε σιδηροδρομικές γέφυρες εφαρμόζεται μέσω καταλλήλων σιδηροδρομικών μηχανών και συρμών.
Στην περίπτωση κατά την οποία διενεργούνται έλεγχοι της δομικής κατάστασης μέσω μετρήσεων απόκρισης της γέφυρας έναντι περιβαλλοντικών δράσεων, η επίτευξη αξιόπιστων αποτελεσμάτων προϋποθέτει ικανή πυκνότητα και καλής ποιότητας μετρήσεις. Οι μετρήσεις αυτές θα πρέπει να προέλθουν από δίκτυα αισθητήρων υψηλής ευαισθησίας στρατηγικά τοποθετημένων στη γέφυρα.
- Εμπειρία επιθεωρητών
Η Λεπτομερής Επιθεώρηση διενεργείται από ομάδα πολιτικών μηχανικών, οι οποίοι έχουν κατάλληλη γνώση και εμπειρία σε θέματα επιθεώρησης, αξιολόγησης και παθολογίας γεφυρών. Ο επικεφαλής της ομάδας Πολιτικός Μηχανικός είναι κάτοχος μελετητικού Πτυχίου Γ' τάξης/βαθμίδας κατηγορία Στατικών Μελετών (08) ή ισοδύναμης εμπειρίας.
Επιπλέον ο επικεφαλής Πολιτικός Μηχανικός συνιστά- ται να έχει την ακόλουθη ειδική τεχνική εμπειρία:
Ια) 15ετή αποδεδειγμένη εμπειρία σε μελέτη ή σε επίβλεψη κατασκευής ή/και επισκευής γεφυρών ή σε επιθεώρηση και αξιολόγηση γεφυρών
ή εναλλακτικά
Ιβ) 10ετή αποδεδειγμένη εμπειρία σε μελέτη ή σε επίβλεψη κατασκευής ή/και επισκευής γεφυρών σε συνδυασμό με επιπλέον 5ετή αποδεδειγμένη εμπειρία σε θέματα επιθεώρησης και αξιολόγησης ή σε επισκευή έργων Πολιτικού Μηχανικού.
και
ΙΙ)την τελευταία δεκαετία να έχει πραγματοποιήσει επιθεώρηση και αξιολόγηση τουλάχιστον δύο παρόμοιων γεφυρών.
Ο βοηθός του επικεφαλής Πολιτικού Μηχανικού είναι επίσης Πολιτικός Μηχανικός, κάτοχος μελετητικού Πτυχίου Γ' τάξης/βαθμίδας στην κατηγορία Στατικών Μελετών (08) ή ισοδύναμης αποδεδειγμένης εμπειρίας σε μελέτη ή σε επίβλεψη κατασκευής ή/και επισκευής γεφυρών ή/ και σε επιθεώρηση και αξιολόγηση γεφυρών.
Εκ της φύσεως των ειδικών προβλημάτων, θα εξετάζεται η ενδεχόμενη συνεργασία με Πολιτικούς Μηχανικούς και άλλων ειδικοτήτων, αντίστοιχων προσόντων και εμπειρίας. Ο επικεφαλής της Επιθεώρησης θα αποφασίζει ποιες συνεργασίες, με ποιες ειδικότητες και σε ποια έκταση θα γίνονται αυτές τόσο κατά τη διενέργεια της Λεπτομερούς επιθεώρησης καθώς και των ελέγχων, όπως συμβαίνει και στην εκπόνηση της μελέτης των γεφυρών.
Επειδή η Λεπτομερής επιθεώρηση περιλαμβάνει επιτόπου ή/και εργαστηριακούς ελέγχους και δοκιμές υλικών, απαιτείται συνεργασία με εξειδικευμένα και διαπιστευμένα εργαστήρια ελέγχου υλικών ή/και με οργανισμούς και ομάδες ενόργανης παρακολούθησης συμπεριφοράς έναντι στατικών και δυναμικών ελέγχων της γέφυρας.
Συνιστάται να προϋπάρχει συνεργασία κατά το παρελθόν μεταξύ εργαστηρίου δοκιμών και ελέγχων και του Μελετητή Πολιτικού Μηχανικού, που εκπονεί τη μελέτη αποκατάστασης.
- Εργαστήρια και φορείς ελέγχων και δοκιμών
Tα εργαστήρια και οι φορείς των ελέγχων, ερευνών και δοκιμών θα πρέπει να τηρούν τις προδιαγραφές και τις απαιτήσεις για ικανότητα πραγματοποίησης των ελέγχων και δοκιμών,τη διασφάλιση αντικειμενικότητας και τη συνεπή λειτουργία.
ϊα εργαστήρια και οι φορείς των ελέγχων, ερευνών και δοκιμών θα πρέπει να είναι διαπιστευμένα κατά το Πρότυπο ΕΝ ISO/IEC 17025:2017 και τα εκάστοτε ισχύ- οντα σχετικά πρότυπα, από ανεξάρτητο φορέα, ώστε να διασφαλίζεται η τεχνική ικανότητα του εργαστηρίου και των ελεγκτών, η ύπαρξη αντικειμενικότητας και η αξιοπιστία των αποτελεσμάτων καθώς και η νομική ισχύς των αποτελεσμάτων. Το υπόψη πρότυπο είναι εφαρμοστέο σε όλους τους οργανισμούς που διενεργούν εργαστηριακές δραστηριότητες ανεξαρτήτως του αριθμού προσωπικού. Τα εργαστήρια που συμμορφώνονται με το Πρότυπο ΕΝ ISO/IEC 17025:2017 λειτουργούν επίσης εν γένει σύμφωνα με τις αρχές του ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 9001:2015.
Η διαπίστευση του εργαστηρίου θα πρέπει να αποτελεί όρο της προκήρυξης κάθε διαγωνισμού, που αφορά σε διερευνητικές και λοιπές εργασίες ελέγχων γεφυρών. Οι φορείς χορήγησης διαπίστευσης πρέπει να είναι ανεξάρτητοι και να λειτουργούν σύμφωνα με το πρότυπο ΕΝ45003.
Το πιστοποιητικό διαπίστευσης θα αναγράφει το πεδίο εφαρμογής της διαπίστευσης (sc-pe-faccreditati-n) το οποίο περιλαμβάνει:
- Τα είδη των ελέγχων και των αναλύσεων.
- Τις παραμέτρους που ελέγχονται στα είδη αυτά.
- Τις μεθόδους και διαδικασίες που εφαρμόζονται για να πραγματοποιηθούν οι εν λόγω έλεγχοι.
- Τεχνική Έκθεση Λεπτομερούς Επιθεώρησης.
Οι διαπιστώσεις και τα ευρήματα της Λεπτομερούς Επιθεώρησης καταγράφονται σε αντίστοιχη Τεχνική Έκθεση με αυτή της Κύριας Επιθεώρησης, η οποία θα περιλαμβάνει επιπλέον τα εξής:
- Αναφορά επιβεβαίωσης ή μη των ευρημάτων της Κύριας Επιθεώρησης καθώς και της περιγραφής και της αξιολόγησης αυτών,
- φωτογραφική τεκμηρίωση αν απαιτείται,
- αναλυτικά τα αποτελέσματα των ελέγχων που πραγματοποιήθηκαν,
- επιβεβαίωση ή κατάλληλη προσαρμογή ή άρση των άμεσων μέτρων, τα οποία προήλθαν ως ενέργειες από την Κύρια Επιθεώρηση όπως περιορισμός ή αποκλεισμός της κυκλοφορίας, υποστήριξη της γέφυρας ή ενόργανη παρακολούθηση και λοιπών μέτρων που αφορούν στην ασφαλή λειτουργία της γέφυρας.
Η Λεπτομερής Επιθεώρηση μπορεί να αφορά σε δομικά μέλη της γέφυρας και όχι στο σύνολο της γέφυρας, τα οποία εμφανίζουν έντονες φθορές και έχουν αξιολογηθεί με τη βαθμολογία 3 ή 3Ε ώστε να χρήζουν περαιτέρω διερεύνησης.
Η ΔΑΓ δύναται να ζητεί την πραγματοποίηση Λεπτομερούς Επιθεώρησης κατ' εξαίρεση σε ειδικές περιπτώσεις γεφυρών ανεξάρτητα της βαθμολογίας των φθορών, που έχουν οι γέφυρες αυτές.
Ενδεικτικά η Λεπτομερής Επιθεώρηση μπορεί να διεξαχθεί, ανεξάρτητα της βαθμολογίας φθορών στις ακόλουθες περιπτώσεις:
- Σε γέφυρες σημαντικού μεγέθους και οι οποίες λόγω θέσης είναι στρατηγικής σημασίας για εμπορικούς ή κοινωνικούς λόγους.
- Σε γέφυρες, οι οποίες λόγω ηλικίας είτε λόγω γεωμετρίας (για παράδειγμα έντονης λοξότητας) ή το στατικό σύστημα (για παράδειγμα στηρίξεις Gerber) παρουσιάζουν αυξημένη τρωτότητα.
- Σε γέφυρες που παρουσιάζουν έντονα και με ταχύ ρυθμό εξελισσόμενα προβλήματα ανθεκτικότητας
- Σε γέφυρες σημαντικού μεγέθους, οι οποίες κατασκευάστηκαν με ειδικές μεθόδους (προβολοδόμηση, προώθηση, καλωδιωτές, κρεμαστές).
(β) Επιθεώρηση λόγω έκτακτου συμβάντος
Μετά από έκτακτα συμβάντα, όπως: σεισμός, πλημμυρικά φαινόμενα, πρόσκρουση οχήματος ή πλοίου στα βάθρα ή στον φορέα ανωδομής ή στα στηθαία ασφαλείας, πυρκαγιά (πάνω στη γέφυρα ή κάτω από τη γέφυρα ή πλησίον της γέφυρας), ολίσθηση πρανούς, υποχώρηση θεμελίωσης,κακοκαιρία με έντονα καιρικά φαινόμενα, ή άλλα συμβάντα που έχουν άμεση ή έμμεση επίδραση στη δομική ακεραιότητα της γέφυρας ή/και στην ασφάλεια του χρήστη της γέφυρας, πρέπει να πραγματοποιείται άμεσα επιθεώρηση της γέφυρας.
Σκοπός της επιθεώρησης είναι να εντοπιστούν βλάβες, που αναπτύχθηκαν στη γέφυρα λόγω του έκτακτου συμβάντος καθώς και η καταγραφή στοιχείων, που κρίνονται επικίνδυνα για την ασφάλεια του χρήστη της γέφυρας ή και διερχόμενου κάτω από τη γέφυρα.
Η Επιθεώρηση Ειδικού Σκοπού στην περίπτωση έκτακτου συμβάντος αποσκοπεί επίσης στην επαναξιολόγηση της γέφυρας και στην απόδοση νέου βαθμού της παθολογίας που παρουσιάζει κάθε τμήμα της γέφυρας. Ο βαθμός αυτός θα καθορίσει και τις ενέργειες, που απαιτούνται να πραγματοποιηθούν σε συνέχεια της αξιολόγησης και συνεισφέρει σε οργανωτικό επίπεδο για την προτεραιοποίηση και τον προγραμματισμό των ενεργειών αυτών.
Η επιθεώρηση λόγω έκτακτου συμβάντος, προτείνεται να πραγματοποιείται ακολουθώντας τη μεθοδολογία της Βασικής Επιθεώρησης η οποία όμως θα διενεργείται από Επιθεωρητή Πολιτικό Μηχανικό ανωτέρων προσόντων, όπως αυτά προδιαγράφονται για τον επιθεωρητή της Λεπτομερούς Επιθεώρησης. Επιπλέον ενδέχεται να
απαιτηθεί κατά την κρίση του Επιθεωρητή και η χρήση ειδικών μέσων προσέγγισης ή να παραπέμψει σε διενέργεια Κύριας Επιθεώρησης.
Σε περίπτωση, που η γέφυρα λόγω των ενδείξεων ή προδήλως αξιολογείται ως κατηγορία 3 ή 3Ε, μπορεί να πραγματοποιηθεί απ' ευθείας Λεπτομερής Επιθεώρηση.
Σημειώνεται ότι στην περίπτωση φθορών και αλλοιώσεων λόγω έκτακτου συμβάντος ο Επιθεωρητής ενδέχεται να εισηγηθεί άμεσα προσωρινά μέτρα επέμβασης.
(γ) Αναγνωριστική Επιθεώρηση
Για τις περιπτώσεις κατά τις οποίες ο αρμόδιος για τη Λειτουργία και Συντήρηση ενός ικανού αριθμού γεφυρών, που δεν έχουν επιθεωρηθεί ούτε έχουν συντηρηθεί στο παρελθόν, δύναται να πραγματοποιεί Αναγνωριστική Επιθεώρηση, προς επίσπευση των διαδικασιών επιθεώρησης και συντήρησης των γεφυρών του.
Σκοπός της Αναγνωριστικής Επιθεώρησης είναι ο γενικός έλεγχος και εντοπισμός προβλημάτων και βλαβών, που παρουσιάζονται στη γέφυρα μέχρι εκείνη τη χρονική στιγμή και αναλόγως των ευρημάτων αυτών να οριστεί το είδος της Επιθεώρησης, που πρέπει να διεξαχθεί κατά προτεραιότητα, συνεισφέροντας στον άμεσο και αποτελεσματικό προγραμματισμό της συντήρησης των γεφυρών.
Η Αναγνωριστική Επιθεώρηση, προτείνεται να πραγματοποιείται ακολουθώντας εν γένει τη μεθοδολογία της Βασικής Επιθεώρησης, η οποία όμως θα διενεργείται από Επιθεωρητή Πολιτικό Μηχανικό υψηλών προσόντων, όπως αυτά προδιαγράφονται για τον επιθεωρητή της Λεπτομερούς Επιθεώρησης.
Ο Επιθεωρητής Πολιτικός Μηχανικός από την αξιολόγηση των ευρημάτων γνωματεύει για το είδος της Επιθεώρησης (Βασική ή Κύρια ή Λεπτομερής), που θα πρέπει να ακολουθηθεί για κάθε γέφυρα.
7. Οδηγίες για τη διεξαγωγή των επιθεωρήσεων
(α) Βασικές αρχές γιατη διεξαγωγή των επιθεωρήσεων
Πριν από την Κύρια Επιθεώρηση και τη Λεπτομερή Επιθεώρηση πρέπει να γίνεται καθαρισμός της περιοχής του έργου από τυχόν βλάστηση, που ενδεχόμενα εμποδίζει την πρόσβαση στη γέφυρα και την εκ του σύνεγγυς επιθεώρηση των τμημάτων αυτής.
Η επιθεώρηση θα πραγματοποιείται με το φως της ημέρας και κατάλληλες καιρικές συνθήκες (όχι βροχή, όχι άνεμος) για να είναι αποτελεσματική και ασφαλής. Σε ειδικές περιπτώσεις υπάρχει η δυνατότητα πραγματοποίησης το βράδυ αλλά με κατάλληλο τεχνητό φωτισμό.
Γ ια λόγους πρακτικούς, αποτελεσματικότητας και αντικειμενικότητας των επιθεωρήσεων, οι επιθεωρήσεις πρέπει να πραγματοποιούνται από τρεις τουλάχιστον Πολιτικούς Μηχανικούς, που φέρουν κατάλληλο εξοπλισμό.
Η Κύρια Επιθεώρηση και η Λεπτομερής Επιθεώρηση διενεργούνται με την προϋπόθεση, ότι ο παρατηρητής έχει τη δυνατότητα να πλησιάζει όσο απαιτείται, ώστε να πραγματοποιεί απρόσκοπτα τον έλεγχο των φθορών, όποια και να είναι η φύση τους και όποιο και αν είναι το μέγεθός τους.
Οι παραπάνω συνθήκες ελέγχου μπορεί να μην είναι εφικτές σε μερικά τμήματα του τεχνικού, ανάλογα με την κάθε περίπτωση και κυρίως λόγω των διαθέσιμων τεχνικών μέσων ελέγχου, που συνήθως είναι περιορισμένα.
Για την ορθή και αξιόπιστη επιθεώρηση των φθορών πρέπει να τηρούνται προϋποθέσεις απόστασης. Συγκεκριμένα για την οπτική εξέταση ρηγματώσεων είναι πολύ δύσκολο να γίνουν αντιληπτές ρηγματώσεις μικρού εύρους, σε απόσταση μεγαλύτερη του ενός μέτρου, εκτός αν τονίζονται από την παρουσία υγρασίας ή βλάστησης.
Ρηγματώσεις εύρους μέχρι 0,3 mm μπορούν να εντοπιστούν από απόσταση μικρότερη του ενός μέτρου ενώ ρηγματώσεις εύρους πάνω από 0,3 mm μπορούν να εντοπιστούν από απόσταση της τάξεως των 3,0 m. Τέλος φθορές όπως αποκολλήσεις και κηλίδες σκουριάς είναι ορατές και από μια απόσταση 3,0 έως 4,0 μέτρων,
Σε κάθε περίπτωση, ακόμη και αν είναι αντιληπτή η ύπαρξη μιας ρωγμής, είναι πρακτικά δύσκολο να εκτιμηθεί το εύρος αυτής και απαιτείται η χρήση μετρητικού οργάνου σε επαφή με την επιφάνεια όπου παρουσιάζεται η ρωγμή.
Αντίστοιχα φθορές όπως μικρορηγματώσεις λόγω συστολής ξήρανσης του σκυροδέματος, απαιτούν μικρή απόσταση οπτικής επαφής για να γίνουν αντιληπτές.
Οι ανωτέρω ενδεικτικές τιμές της απόστασης επιθεώρησης είναι συνάρτηση του παρατηρητή, της φωτεινότητας της εξεταζόμενης επιφανείας, της μορφολογίας της επιφανείας, καθώς και των καιρικών συνθηκών που επικρατούν κατά τη διάρκεια του ελέγχου.
Γ ια κάθε ελεγχόμενο στοιχείο, υπέργειο ή κάτω από την επιφάνεια ύδατος (σε περίπτωση υδάτινου κωλύματος), θα πρέπει να αναφέρονται ρητώς στην Τεχνική Έκθεση της Επιθεώρησης τα τμήματα, για τα οποία δεν στάθηκε δυνατόν να πραγματοποιηθεί ο έλεγχος, καθώς και ο λόγος για τον οποίο συνέβη αυτό, όπως π.χ. σημαντική απόσταση, δυσπρόσιτο σημείο λόγω ύψους, παρουσία υπερβολικής βλάστησης κ.λπ. ώστε να ελεγχθούν με άμεση προτεραιότητα υπό καταλληλότερες συνθήκες ή με τη βοήθεια πρόσθετου, πιο εξειδικευμένου εξοπλισμού.
Τέλος, όλα τα ευρήματα της επιθεώρησης θα πρέπει να καταγράφονται με κατάλληλα καταγραφικά μέσα (π.χ. κάμερες με δυνατότητα μεγάλης εστίασης) ώστε να βοηθούν την αξιολόγηση της γέφυρας και η φωτογραφική τεκμηρίωση των φθορών θα περιλαμβάνεται στην εκάστοτε Τεχνική Έκθεση Επιθεώρησης.
(β) Βασικά στοιχεία ασφαλείας κατά τη διεξαγωγή των επιθεωρήσεων
Οι επιθεωρήσεις των γεφυρών και κυρίως αυτές οι οποίες χρησιμοποιούν ειδικά μέσα προσέγγισης των διαφόρων τμημάτων της γέφυρας ενέχουν κινδύνους που αφορούν στην ασφάλεια του προσωπικού που διενεργεί την επιθεώρηση. Γ ια τον λόγο αυτό θα πρέπει να τηρούνται όλοι οι κανόνες ασφάλειας και υγείας σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις της σχετικής νομοθεσίας και λοιπών προδιαγραφών και κανόνων περί προστασίας από ατυχήματα. Ενδεικτικά και όχι περιοριστικά αναφέρονται πρότυπα και νομικά κείμενα, που διέπουν τους κανόνες ασφαλείας τόσο στον δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό φορέα:
- Κώδικας νόμων για την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων (ν. 3850/2010, Α' 84).
- Μέτρα Ασφάλειας και Υγείας Εργαζομένων (ν. 1396/1983, Α' 126).
- Προδιαγραφή Σήμανσης Εκτελούμενων Οδικών Έργων εντός και εκτός κατοικημένων περιοχών (υπό στοιχεία ΔΙΠΑΔ/οικ/502/2003, Β' 946).
- π.δ. 159/1999 (Α' 157), π.δ. 305/1996 (Α' 212).
- Εγχειρίδιο ασφαλούς εργασίας προσωπικού υποδομής - Ε14.01.20- ΕΔΙΣΥ Α.Ε.
- Κανονισμός Εκπαιδευτικών Κέντρων και αδειοδότησης χειριστών Συστημάτων Μη Επανδρωμένων Αεροσκαφών - ΣμηΕΑ (UnmannedAircraft Systems-UAS) (Β' 4527/2016).
- Κανονισμός - γενικό πλαίσιο πτήσεων Συστημάτων μη Επανδρωμένων Αεροσκαφών- ΣμηΕΑ (UnmannedAircraft Systems - UAS). (υπό στοιχεία ΥΠΑ//2016, Β' 3152).
- Προδιαγραφές για την εκμετάλλευση ΣμηΕΑ σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2019/945.
- Οι κανόνες και οι διαδικασίες που διέπουν τη λειτουργία ΣμηΕΑ σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2019/947 (EU Regulates 2019/947 &2019/945).
- Πρότυπο ISO 22846: Εργασίες σε ύψος με χρήση σχοινιών.
- Πρότυπο ISO 45001:2018 Για την Υγεία και Ασφάλεια στην εργασία.
- Οδηγίες Μελετών Οδικών Έργων (ΟΜΟΕ), Τεύχος 7 Σήμανση Εκτελούμενων Έργων σε Οδούς (ΟΜΟΕ - ΣΕΕΟ).
Εκτός των γενικών άρθρων περί ασφάλειας και υγείας, θα πρέπει να τηρούνται οι σχετικές οδηγίες και κανονισμοί που αφορούν στα ακόλουθα, σχετικά με την επιθεώρηση και ελέγχους, θέματα:
- Στην ασφάλεια εργαζομένων και στα μέτρα ασφαλείας κατά την εκτέλεση εργασιών επί φορητών κλιμάκων, μετακινούμενων εξεδρών μετακινούμενων διαδρόμων επιθεώρησης γεφυρών, τηλεσκοπικών καλαθοφόρων γερανών, ικριωμάτων.
- Στα μέτρα ασφαλείας κατά την εκτέλεση εργασιών και την εξασφάλιση ασφαλών συνθηκών εργασίας πλησίον σιδηροδρομικών γραμμών.
- Στα μέτρα ασφαλείας κατά την εκτέλεση εργασιών ελέγχου και την εξασφάλιση ασφαλών συνθηκών εργασίας σε μεγάλο ύψος από το φυσικό έδαφος ή κάτω από την επιφάνεια ύδατος (λίμνες, ποταμοί).
- Στα μέτρα ασφαλείας κατά την εκτέλεση εργασιών και την εξασφάλιση ασφαλών συνθηκών εργασίας πλησίον ηλεκτροφόρων καλωδίων υψηλής τάσης.
- Στην προδιαγραφές Ασφάλειας και Υγείας για τη χρήση μηχανημάτων και γενικά μηχανικού εξοπλισμού ελέγχου.
- Στις προδιαγραφές Ασφάλειας και Υγείας για τη χρήση ηλεκτρικού εξοπλισμού ελέγχου.
- Προδιαγραφές Ασφάλειας και Υγείας για τη χρήση χημικών ουσιών και αντιδραστηρίων απαιτούμενες για χημικές δοκιμές.
Γ ια λόγους ασφαλείας οι επιθεωρήσεις πρέπει να πραγματοποιούνται από τρία τουλάχιστον άτομα, τα οποία πρέπει να φορούν ή/και να φέρουν Μέσα Ατομικής Προστασίας προς διαφύλαξη από κάθε κίνδυνο που απειλεί την ασφάλεια και την υγεία τους καθώς και κάθε συμπλήρωμα ή εξάρτημα του εξοπλισμού, που εξυπηρετεί τον σκοπό αυτό.
(γ) Απαιτούμενες ενέργειες σε σχέση με εμπλεκομένους φορείς.
Για τη διενέργεια των επιθεωρήσεων των γεφυρών θα πρέπει να ενημερώνονται ή/και να λαμβάνονται οι απαραίτητες άδειες από τους εμπλεκομένους φορείς. Ως εμπλεκομένους φορείς αναφέρονται ενδεικτικά και όχι περιοριστικά οι Υπηρεσίες Αποκεντρωμένης Διοίκησης, οι ιδιωτικοί Φορείς Λειτουργίας και Διαχείρισης Αυτοκινητοδρόμων (Συμβάσεις Παραχώρησης αυτοκινητοδρόμων), οι εταιρείες Λειτουργίας και Διαχείρισης Σιδηροδρομικού Δικτύου, Αστυνομία, Διεύθυνση Διαχείρισης Υδάτων, Εταιρείες Δικτύου Ηλεκτρικής ενέργειες κ.α. Για παράδειγμα όταν επιθεωρείται μια γέφυρα για την επιθεώρηση της οποίας είναι υπεύθυνη εταιρεία Παραχώρησης αλλά η γέφυρα διέρχεται πάνω από οδό που ανήκει σε Περιφέρεια πρέπει να προηγηθούν της Επιθεώρησης οι απαραίτητες εκατέρωθεν ενημερώσεις και οι σχετικές άδειες.
Η Επιθεώρηση γεφυρών συνήθως απαιτεί κατάλληλες κυκλοφοριακές ρυθμίσεις σύμφωνα με τον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας. Για τον λόγο αυτό θα πρέπει να κατατίθεται προς έγκριση και άδεια στις αρμόδιες δημόσιες αρχές το κατάλληλο χρονοδιάγραμμα των εργασιών, σχέδιο κυκλοφορίας, το οποίο θα περιλαμβάνει τις αιτούμενες ρυθμίσεις ή/και περιορισμούς ή παράκαμψη της κυκλοφορίας πάνω στη γέφυρα ή/και κάτω από αυτή. Το σχέδιο θα περιέχει τις θέσεις της απαραίτητης προειδοποιητικής σήμανσης σύμφωνα με τους ισχύοντες κανονισμούς σήμανσης και ασφάλισης καθώς και των κείμενων τεχνικών προδιαγραφών σήμανσης εκτελουμένων οδικών έργων.
Η οργάνωση των επιθεωρήσεων θα πρέπει να περιλαμβάνει μια αρχική αυτοψία της περιοχής της γέφυρας, για τη διερεύνηση της ύπαρξης τοπικού οδικού δικτύου ή αγροτικών οδών και της κατάστασης και των γεωμετρικών χαρακτηριστικών αυτών ή ακόμη της ύπαρξης ιδιοκτησιών, που ενδέχεται να εμποδίζουν την πρόσβαση. Με βάση τα στοιχεία της αυτοψίας θα πρέπει να γίνει ο σχεδιασμός της επιθεώρησης ώστε να εξασφαλιστεί η απρόσκοπτη πρόσβαση σε όλα τα απαιτούμενα σημεία, που θα επιτρέπουν τη μέγιστη δυνατή προσέγγιση της γέφυρας ανάλογα και με το είδος της επιθεώρησης.
Όταν η επιθεώρηση αφορά γέφυρα άνωθεν ή παραπλεύρως σιδηροδρομικής γραμμής θα πρέπει να γίνει αντίστοιχη αίτηση αδείας συνοδευόμενη από τα κατάλληλα σχέδια και τεχνική έκθεση, όπου θα περιγράφονται οι εργασίες επιθεώρησης και όλα τα μέτρα ασφαλείας κατά τη διάρκεια της Επιθεώρησης και θα υποβάλλεται στην αρμόδια υπηρεσία του σιδηροδρομικού δικτύου. Ενδεχομένως να είναι απαραίτητο να απαιτηθεί για την επιθεώρηση και χρήση ειδικού σιδηροδρομικού οχήματος.
Επιπροσθέτως, οι επιθεωρήσεις των σιδηροδρομικών γεφυρών ή γεφυρών πάνω από σιδηροδρομικές γραμμές γίνονται σύμφωνα με το εγχειρίδιο ασφαλούς εργασίας προσωπικού υποδομής, που διατίθεται στον ΟΣΕ, σύμφωνα με τους κανόνες ασφάλειας έναντι ηλεκτροκίνησης και κατόπιν συνεννόησης με τη Διεύθυνση Κυκλοφορίας του ΟΣΕ.
(δ) Επιθεώρηση σιδηροδρομικών γεφυρών και γεφυρών πάνω από σιδηροδρομικές γραμμές.
Επιπλέον της επιθεώρησης της επιδομής, που διενεργείται στο πλαίσιο των τακτικών επιθεωρήσεων των σιδηροδρομικών γεφυρών, ακολουθώντας τα Εθνικά Εγχειρίδια Επιθεώρησης, διενεργούνται επιπλέον έλεγχοι της επιδομής, σύμφωνα με τον προγραμματισμό του ΟΣΕ. Οι επιθεωρήσεις αυτές μπορεί να είναι ανεξάρτητες των τακτικών επιθεωρήσεων της γέφυρας και περιλαμβάνουν την οπτική επιθεώρηση της επιδομής και την επιθεώρηση με τεχνικό εξοπλισμό (π.χ. καταγραφικό όχημα) και πραγματοποιείται από εξειδικευμένο πιστοποιημένο προσωπικό του ΟΣΕ, σύμφωνα με τις τεχνικές οδηγίες του ΟΣΕ.
Ενδεικτικά αναφέρονται οι ακόλουθες οδηγίες:
- Ε_07.01.10-ε1.0/18.01.2010-Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΔΟΜΗΣ ΤΗΣ ΓΡΑΜΜΗΣ,
- Ε_07.01.20-ε1.0/22.07.2011-ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΔΟΜΗΣ ΤΗΣ ΓΡΑΜΜΗΣ,
- Ε_07.01.30Β-ε1/14.06.2011-ΟΡΙΑ ΣΦΑΛΜΑΤΩΝ ΓΡΑΜΜΗΣ - ΜΕΡΟΣ Β,
- Ε_07.03.20-ε1/03.03.2011 - ΘΡΑΥΣΕΙΣ - ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΣΙΔΗΡΟΤΡΟΧΙΩΝ ΣΕ ΓΡΑΜΜΕΣ ΜΕ Σ.Σ.Σ.,
- ΕΤΕΠ 07-04-03-10-ΕΠΙΒΛΕΨΗ ΓΡΑΜΜΩΝ ΜΕ Σ.Σ.Σ.,
- Ε_07.06.10-ε1.0/17.02.2009 - ΣΦΑΛΜΑΤΑ ΣΙΔΗΡΟΤΡΟΧΙΩΝ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ, όπως αυτές αναθεωρούνται, συμπληρώνονται και επικαιροποιούνται από τον ΟΣΕ.
Η επιθεώρηση της επιδομής σιδηροδρομικών γεφυρών, που διενεργείται στο πλαίσιο των τακτικών Επιθεωρήσεων των γεφυρών, σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να υποκαταστήσει την εκάστοτε προγραμματισμένη επιθεώρηση που διενεργείται από το προσωπικό του ΟΣΕ σύμφωνα με τις ισχύουσες τεχνικές οδηγίες και κανονισμούς που διέπουν τις εν λόγω επιθεωρήσεις.
Στις σιδηροδρομικές γέφυρες που φέρουν ιστό ηλεκτροκίνησης, εκτός της οπτικής επιθεώρησης που αφορά στον ιστό και της σύνδεσής του με τη γέφυρα, απαιτούνται εξειδικευμένοι έλεγχοι, που αφορούν στο σύστημα της ηλεκτροκίνησης και της λειτουργίας του.
Κατά την επιθεώρηση γέφυρας, που βρίσκεται πάνω από ηλεκτροκινούμενη σιδηροδρομική γραμμή θα πρέπει να ελέγχεται η μόνωση και η προστασία της γέφυρας, όπως επίσης και η κατάσταση των υφισταμένων πετασμάτων προστασίας των πεζών από την ηλεκτροκίνηση.
Οι ανωτέρω έλεγχοι που αφορούν σε θέματα ορθής λειτουργίας της ηλεκτροκίνησης και ασφάλειας έναντι αυτής, διενεργούνται από το υπεύθυνο πιστοποιημένο προσωπικό του ΟΣΕ με βάση τις τεχνικές οδηγίες του ΟΣΕ σε συνδυασμό με τους ευρωπαϊκούς κανονισμούς και τα διεθνή πρότυπα.
Τα ευρήματα των επιθεωρήσεων σε θέματα ηλεκτροκίνησης (ιστοί ηλεκτροκίνησης, πετάσματα προστασίας πεζών έναντι ηλεκτροκίνησης σε γέφυρες πάνω από ηλεκτροκινούμενη σιδηροδρομική γραμμή) θα πρέπει να γνωστοποιούνται άμεσα στην αρμόδια Διεύθυνση του ΟΣΕ για περαιτέρω διερεύνηση, επιθεώρηση και αξιολόγηση τους από αρμόδιο πιστοποιημένο προσωπικό του ΟΣΕ για τη λήψη μέτρων άρσης του προβλήματος.
Άρθρο 6
Αξιολόγηση Γεφυρών
1. Βασικές αρχές
Η αξιολόγηση κάθε γέφυρας, όπως και η επιθεώρηση είναι ομοίως καθοριστικής σημασίας για τη συντήρηση του εθνικού πλούτου των γεφυρών και αποτελεί το αμέσως επόμενο στάδιο της επιθεώρησης των γεφυρών.
Η αξιολόγηση της κατάστασης μιας γέφυρας όπως αυτή προκύπτει από τα ευρήματα της επιθεώρησης αποσκοπεί στην απόδοση ενός βαθμού, ο οποίος αποτελεί γνώμονα για τα επόμενα βήματα, που πρέπει να ακολουθηθούν και για τις ενέργειες που πρέπει να γίνουν εκ μέρους του Φορέα Λειτουργίας και Συντήρησης της γέφυρας, ώστε η γέφυρα να συνεχίσει να εκπληροί τις απαιτήσεις επιτελεστικότητας.
Η βαθμολογία πρέπει να αποδίδεται στη βάση προκαθορισμένων κριτηρίων ώστε να είναι αντικειμενική και ανεξάρτητη από το επίπεδο της εμπειρίας του επιθεωρητή και βαθμολογητή της γέφυρας.
Η αξιολόγηση των ευρημάτων, που αφορούν στην επιδομή των σιδηροδρομικών γεφυρών καθώς και σε θέματα ηλεκτροκίνησης, θα πραγματοποιούνται μόνο από το αρμόδιο εξειδικευμένο προσωπικό του ΟΣΕ σύμφωνα με τις κείμενες οδηγίες του ΟΣΕ.
Ο Φορέας Λειτουργίας και Συντήρησης της γέφυρας πρέπει αξιολογώντας τα ευρήματα της Κύριας Επιθεώρησης, να αποδίδει ένα βαθμό σε αυτά τα ευρήματα και να καταχωρεί τον δυσμενέστερο βαθμό αξιολόγησης, στο ΕΜΓ.
Η επικαιροποίηση της βαθμολογίας των ευρημάτων κάθε γέφυρας αποτελεί ευθύνη του Φορέα Λειτουργίας και Συντήρησης και γίνεται μετά από επιθεώρηση.
Υπεύθυνος για την αξιολόγηση της γέφυρας είναι ο Φορέας Λειτουργίας και Συντήρησης δια των επιθεωρητών Πολιτικών Μηχανικών, οι οποίοι διενεργούν την επιθεώρηση της γέφυρας και έχουν ιδία αντίληψη των ευρημάτων και της συνολικής κατάστασης της γέφυρας.
Ο βαθμός αξιολόγησης δίνει τη δυνατότητα στον Φορέα Λειτουργίας και Συντήρησης της γέφυρας να συντάξει και να βελτιστοποιήσει τον τεχνικο-οικονομικό προγραμματισμό των απαιτούμενων ενεργειών για τη συντήρηση του συνόλου των γεφυρών, για τις οποίες είναι υπεύθυνος.
H ΔΑΓ παρακολουθεί και ελέγχει τη συστηματική εφαρμογή των σχετικών με την Αξιολόγηση διατάξεων του Κανονισμού.
Επίσης, η ΔΑΓ είναι αρμόδια για τον έλεγχο της υλοποίησης των ενεργειών, που προκύπτουν ως αποτέλεσμα της αξιολόγησης των ευρημάτων στη γέφυρα.
2. Μεθοδολογία Αξιολόγησης
Με βάση τα ευρήματα της Κύριας Επιθεώρησης γίνεται η βαθμολόγηση των φθορών σύμφωνα με τα κριτήρια του Εθνικού Εγχειριδίου Επιθεώρησης και Αξιολόγησης Γεφυρών. Στο Εθνικό Εγχειρίδιο, ανάλογα με το είδος της γέφυρας, είναι καταγεγραμμένες όλες οι πιθανές μορφές φθορών και αλλοιώσεων, που ενδέχεται να αναπτυχθούν
σε μία γέφυρα καθώς και το πιθανό αίτιο που τις προ- κάλεσε.
Στο Εθνικό Εγχειρίδιο Επιθεώρησης και Αξιολόγησης Γεφυρών, για κάθε δομικό μέλος και για κάθε τμήμα της γέφυρας ή στοιχείο του εξοπλισμού της, προτείνεται ένας βαθμός κατηγοριοποίησης της φθοράς και της αλλοίωσης συνεκτιμώντας τα ακόλουθα:
- την πιθανή αιτία δημιουργίας της φθοράς ή της αλλοίωσης
- τη θέση, την έκταση, το πλήθος, το μέγεθος της κάθε μεμονωμένης φθοράς και αλλοίωσης
- τη συνύπαρξη ή/και αλληλοεπίδραση μεταξύ διαφόρων φθορών και αλλοιώσεων
- την επιρροή τους στη δομική ακεραιότητα της γέφυρας και
- την επιρροή τους στην ανθεκτικότητα των υλικών κατασκευής
Ο αποδιδόμενος βαθμός παθολογίας των δομικών μελών της γέφυρας αφορά στα ακόλουθα προβλήματα:
- Προβλήματα παραμορφώσεων και μετατοπίσεων- δομικών μελών
- Προβλήματα ρηγματώσεων Προβλήματα φθορών υλικών κατασκευής.
Από τις επιμέρους βαθμολογίες των ευρημάτων, ο δυσμενέστερος βαθμός,θα αναφέρεται για την υπόψη γέφυρα δηλώνοντας ότι η εν λόγω γέφυρα έχει ευρήματα φθορών ή αλλοιώσεων αυτού του βαθμού.
Στις περιπτώσεις ευρημάτων, ακόμη και μη αξιολογήσιμων για τη λειτουργία ή την ανθεκτικότητα της γέφυρας αλλά που εγείρουν πρόβλημα ασφαλείας για τον χρήστη της γέφυρας ή για τον διερχόμενο κάτω από τη γέφυρα θα πρέπει στον ως άνω βαθμό αξιολόγησης να προσδίδεται ο ειδικός χαρακτηρισμός ^δηλωτικός του προβλήματος ασφάλειας.
Η απόδοση της βαθμολογίας στη δεδομένη χρονική στιγμή της Κύριας Επιθεώρησης καθώς και η επικαιροποίηση του βαθμού αυτού μέσω των υπολοίπων επιθεωρήσεων, είναι κεφαλαιώδους σπουδαιότητας για τον καθορισμό προτεραιοτήτων και για το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής των επεμβάσεων, που απαιτούνται για τη διατήρηση ή αποκατάσταση της επιτελεστικότητας της γέφυρας.
Σε επίπεδο Συστήματος Διαχείρισης Περιουσίας (ΑssetManagementSystem) η απόδοση βαθμολογίας πρέπει να συνεισφέρει στη διασφάλιση της ορθής συντήρησης, την κατάλληλη στιγμή, με ορθολογικό κόστος, λειτουργώντας προληπτικά και όχι διορθωτικά έναντι των αστοχιών ή συμβάντων στα περιουσιακά στοιχεία όπως είναι ο δομικός πλούτος των γεφυρών της χώρας.
3. Βαθμολογία φθορών και αλλοιώσεων
Το Εθνικό Εγχειρίδιο Επιθεώρησης και Αξιολόγησης προτείνει βαθμολογία βάσει βαθμονομημένης τετρα- βάθμιας κλίμακας για την πλειονότητα των φθορών και αλλοιώσεων, που παρατηρούνται σε υφιστάμενες γέφυρες.
Γ ια τη βαθμονόμηση της κλίμακας αυτής, λαμβάνεται υπόψη το είδος των φθορών, η επικινδυνότητα, το μέγεθος και η έκταση της φθοράς καθώς και ο κίνδυνος άμεσης εξέλιξής της δίνοντας μεγαλύτερο βάρος στην ασφάλεια της γέφυρας δηλαδή στην ικανότητα ανάληψης των επιβαλλομένων δράσεων αλλά και την αντοχή σε κόπωση. Ο κάθε βαθμός της κλίμακας αξιολόγησης αντιστοιχεί στην απώλεια της επιτελεστικότητας της γέφυρας.
Οι βαθμολογίες φθοράς είναι 1- 2 - 3-3Ε, με το 1 να αντιστοιχεί σε μικρή απώλεια ενώ το 3Ε σε μεγάλη απώλεια επιτελεστικότητας.
Η αντιστοίχιση μεταξύ των ευρημάτων, από την Επιθεώρηση μιας γέφυρας και της βαθμολόγησης των φθορών και των αλλοιώσεων είναι η ακόλουθη:
|
Ευρήματα Παθολογίας |
|
ΒΑΘΜΟ ΛΟΓΙΑ ΦΘΟΡΑΣ |
|
Η γέφυρα δεν εμφανίζει προβλήματα γεωμετρίας ή/και ρηγματώσεων ή/και αλλοιώσεων και φθορών στα υλικά των δομικών μελών της αλλά ούτε και στα στοιχεία του εξοπλισμού, που εξυπηρετούν τη λειτουργία και την προστασία της. |
- |
«1» |
Η γέφυρα βρίσκεται εμφανώς σε καλή κατάσταση.
|
Ευρήματα Παθολογίας |
|
ΒΑΘΜΟ ΛΟΓΙΑ ΦΘΟΡΑΣ |
|
Η γέφυρα εμφανίζει μικρού μεγέθους ή περιορισμένης έκτασης προβλήματα γεωμετρίας ή/και εντός ανεκτώς ορίων ρηγματώ- σεις ή/και αλλοιώσεις και φθορές στα υλικά των δομικών μελών της ή/και του εξοπλισμού,τα οποία επηρεάζουν:
|
■=> |
«2» |
Η γέφυρα, που εμφανίζει προβλήματα που έχουν αξιολογηθεί με βαθμό «2»βρίσκεται σε γενικώς καλή κατάσταση ή παρατηρείται έναρξη ή και ύπαρξη μικρών προβλημάτων, όπως:
α) Περίπτωση γεφυρών με δομικά μέλη οπλισμένου ή προεντεταμένου σκυροδέματος:
- Ρηγματώσεις μικρού εύρους χωρίς παρουσία υγρασίας,
- αποκολλήσεις και άλλες αλλοιώσεις σε περιορισμένη έκταση,
- εμφάνιση και έκθεση του οπλισμού ή/και των τενόντων προέντασης χωρίς από μείωση διατομής.
β) περίπτωση χαλύβδινων γεφυρών:
- Τοπικές διαβρώσεις δομικού χάλυβα,
- περιορισμένης έκτασης φθορά στρώσεων αντιδιαβρωτικής προστασίας δομικού χάλυβα,
- μικρής έκτασης φθορά στις συνδέσεις, που δεν επηρεάζει τη λειτουργία των μελών.
γ) Περίπτωση λιθόδμητων γεφυρών:
- Ρηγματώσεις μικρού εύρους σε μη κρίσιμες περιοχές,
- τοπική αποδιοργάνωση αρμών λιθοδομής,
- αποκόλληση ή φθορές λίθων σε μικρή έκταση.
δ) Τμήματα και στοιχεία εξοπλισμού της γέφυρας:
- Τοπικές και μικρής έκτασης φθορές στα στηθαία ασφαλείας και στα κιγκλιδώματα,
- μικρός βαθμός καθίζησης των επιχωμάτων ή/και υδραυλικής διάβρωσης,
- μικρός βαθμός διάβρωσης χωρίς υποσκαφή του φυσικού πρανούς ή της προστασίας της θεμελίωσης,
- τοπικές φθορές ή τοπική αποδιοργάνωση του αρμού συστολοδιαστολής,
- περιορισμένα προβλήματα στη λειτουργία των εφεδράνων ή τοπικές φθορές των επιμέρους στοιχείων των
Γέφυρες, που εμφανίζουν προβλήματα, που έχουν αξιολογηθεί με βαθμό «3» παρουσιάζουν κατά τμήμα ή συνολικά ανεπαρκή αντοχή και μειωμένη δυσκαμψία και υποβαθμισμένη επιτελεστικότητα.
|
Ευρήματα Παθολογίας |
|
ΒΑΘΜΟ ΛΟΓΙΑ ΦΘΟΡΑΣ |
|
Η γέφυρα παρουσιάζει σοβαρές βλάβες εμφανίζοντας μεγάλου μεγέθους προβλήματα γεωμετρίας ή/και έντονες ρηγματώσεις ή/και εκτεταμένες και έντονες αλλοιώσεις και φθορές στα υλικά των δομικών μελών της, τα οποία επηρεάζουν δυσμενώς:
|
Ο |
«3» |
Παρατηρείται ύπαρξη προβλημάτων, όπως:
α) Περίπτωση γεφυρών με δομικά μέλη οπλισμένου ή προεντεταμένου σκυροδέματος:
- Εκτεταμένες ρηγματώσεις, τόσο καμπτικές όσο και διατμητικές, σημαντικού εύρους με παρουσία υγρασίας ή/και με κηλίδες σκουριάς,
- εκτεταμένες αποκολλήσεις ή άλλες αλλοιώσεις του σκυροδέματος,
- εμφάνιση και έκθεση του σιδηρού οπλισμού και των τενόντων προέντασης με έντονη διάβρωση και απομείωση διατομής ή και θραύση οπλισμών, αποκάλυψη τενόντων προέντασης.
β) Περίπτωση χαλύβδινων γεφυρών:
- Σημαντικές διαβρώσεις δομικού χάλυβα με ενδεχόμενη μείωση της διατομής του,
- εμφάνιση ρηγματώσεων στις συγκολλήσεις,
- ανάπτυξη διαβρώσεων στα μέσα και τα μέλη συνδέσεων,
γ)Περίπτωση λιθόδμητων γεφυρών:
- Σημαντική έκταση αποδιοργάνωσης αρμών λιθοδομής,
- εμφάνιση ρηγματώσεων μικρού εύρους σε κρίσιμες περιοχές,
- διαχωρισμός τμημάτων,
- αποκολλήσεις ή μετατοπίσεις λίθων.
δ) Τμήματα και στοιχεία εξοπλισμού της γέφυρας:
- Σημαντικός βαθμός υδραυλικής διάβρωσης με ή χωρίς διάβρωση της προστασίας της θεμελίωσης,
- σημαντικές φθορές των εφεδράνων που επηρεάζουν τη στατική λειτουργία της γέφυρας.
|
Ευρήματα Παθολογίας |
|
ΒΑΘΜΟ ΛΟΓΙΑ ΦΘΟΡΑΣ |
|
Η γέφυρα παρουσιάζει βαριές βλάβες εμφανίζοντας σημαντικού και κρίσιμου μεγέθους προβλήματα γεωμετρίας ή/και κρίσιμες και επικίνδυνες ρηγματώσεις ή/ και εκτεταμένες και κρίσιμες αλλοιώσεις και φθορές στα υλικά των δομικών μελών της, με αποτέλεσμα: - η λειτουργία της γέφυρας να κρί- νεται επισφαλής. |
- |
«3Ε» |
Γέφυρες που εμφανίζουν προβλήματα που έχουν αξιολογηθεί με βαθμό«3Ε» απαιτούν την κατεπείγουσα ενεργοποίηση του Φορέα Λειτουργίας και Συντήρησης και τίθεται υπό αυστηρή επιτήρηση παραλλήλως με άμεση εφαρμογή εκτάκτων μέτρων, παραδείγματος χάριν υπο- στύλωση με περιορισμό ή αποκλεισμό της κυκλοφορίας.
Παρατηρείται ύπαρξη προβλημάτων, όπως:
α) Περίπτωση γεφυρών με δομικά μέλη οπλισμένο ή προεντεταμένο σκυρόδεμα:
- Εκτεταμένες και σημαντικές ρηγματώσεις τόσο καμπτικές όσο και διατμητικές, μεγάλου εύρους και μή- κους,εξελισσόμενες με παρουσία υγρασίας ή/και με κηλίδες σκουριάς, ιδίως αναπτυσσόμενες σε κρίσιμες για την αντοχήθέσεις,
- γενικευμένες αποκολλήσεις ή άλλες αλλοιώσεις,
- εμφάνιση οπλισμών με έντονη διάβρωση και μείωση διατομής ή/και θραύση οπλισμών, εμφάνιση τενόντων προέντασης με έντονη διάβρωση και μείωση διατομής ή/και θραύση τενόντων ιδίως εμφανιζόμενες σε κρίσιμες για την αντοχήθέσεις.
β) Περίπτωση γεφυρών με χαλύβδινα μέλη:
- Εμφανείς αποκλίσεις από την ευθυγραμμία και παραμορφώσεις των μελών,
- σημαντικές γενικευμένες διαβρώσεις δομικού χάλυβα με παράλληλη μείωση της ενεργού διατομής του,
- εμφάνιση ρηγματώσεων λόγω κόπωσης,
- αστοχίες συγκολλήσεων σε κρίσιμες θέσεις,
- έναρξη αποδιοργάνωσης των συνδέσεων.
γ) Περίπτωση πέτρινων γεφυρών:
- Εκτεταμένη και σε σημαντικό βάθος αποδιοργάνωση αρμών λιθοδομής,
- γενικευμένος διαχωρισμός τμημάτων,
- αποκολλήσεις και μετατοπίσεις αρκετών λίθων,
- έντονες και κρίσιμες ρηγματώσεις με μετατόπιση των
εκατέρωθεν της ρωγμής τμημάτων.
|
Ευρήματα Παθολογίας |
|
ΒΑΘΜΟ ΛΟΓΙΑ ΦΘΟΡΑΣ |
|
Η γέφυρα παρουσιάζει προβλήματα ρηγματώσεων ή/και αλλοιώσεων και φθορών στα υλικά των δομικών μελών της κατασκευής καθώς και στα στοιχεία του εξοπλισμού της γέφυρας. Τα προβλήματα αυτά δημιουργούν κίνδυνο για την ασφάλεια του χρήστη της γέφυρας ή για των διερχόμενο κάτω από τη γέφυρα (π.χ. αποκόλληση σκυροδέματος με κίνδυνο πτώσης επί πεζών ή οχημάτων). |
- |
Ένδειξη «S» |
Για τις περιπτώσεις των γεφυρών στις οποίες δεν πραγματοποιήθηκε επιθεώρηση λόγω δυσκολίας στην πρόσβαση ή δεν υπάρχει καταγραφή στο ΕΜΓ σχετικά με την υφιστάμενη κατάστασή τους ή η τελευταία καταγραφή στο ΕΜΓ ξεπερνά την εξαετία, αυτές θα καταγράφονται στο ΕΜΓ με την ένδειξη «ΜΕ» δηλαδή ως«Μη Επιθεωρημένες».
4. Απαιτούμενες ενέργειες μετά την αξιολόγηση
Η βαθμολογία και η κατάταξη της παθολογίας στις αντίστοιχες κατηγορίες (1 έως 3Ε) προσδιορίζει το είδος των απαιτούμενων τεχνικών και λειτουργικών ενεργειών. Οι ενέργειες ως προς τον χρόνο εκτέλεσης τους χαρακτηρίζονται ως:
- Επείγουσες και άμεσες ώστε να ανατάξουν τη γέφυρα και να την επαναφέρουν σε κατάσταση ασφαλείας,
- βραχυπρόθεσμες που αποβλέπουν σε αποκατάσταση της γέφυρας μέσω επεμβάσεων διορθωτικού χαρακτήρα,
- μεσοπρόθεσμες με προληπτικό και διορθωτικό χαρακτήρα,
- περιοδικές ενέργειες συντήρησης καθόσον η γέφυρα βρίσκεται σε καλή κατάσταση.
Ως προς το τεχνικό περιεχόμενο τους, οι ενέργειες παρουσιάζονται συνοπτικώς στο παρακάτω πίνακα:
|
Γέφυρες με ευρήματα βαθμολογίας φθορών |
|
ΕΝΕΡΓΕΙ ΕΣ |
|
«1» Γέφυρες που εμφανίζονται σε καλή κατάσταση |
- |
Συνήθης συντήρη ση |
|
«2» Γέφυρες, των οποίων τα δομικά στοιχεία παρουσιάζονται σε επαρκώς ικανοποιητική κατάσταση με μικρής σημασίας φθορές ή αλλοιώσεις τοπικού χαρακτήρα ή/και τα πρόσθετα στοιχεία εξοπλισμού της γέφυρας παρουσιάζουν αντίστοιχες φθορές ή αλλοιώσεις. |
|=> |
Εξειδικευμένη συντήρηση |
|
«3» Γέφυρες των οποίων τα δομικά μέλη παρουσιάζουν σοβαρές βλάβες με εκτεταμένες και έντονες αλλοιώσεις και φθορές. |
|=> |
Εργασίες αποκατά στασης |
|
«3E» Γέφυρες, των οποίων τα δομικά μέληπαρουσιάζουν βαριές βλάβες με έντονες και κρίσιμες αλλοιώσεις και φθορέςμε αποτέλεσμα η λειτουργία της γέφυρας να κρίνεται επισφαλής. |
- |
Εργασίες άμεσης αποκατάστασης και Λήψη άμεσων προσωρινών μέτρων |
|
Ένδειξη'^": Γέφυρες στις οποίες μετά την κατάταξη σε μία από τις ανωτέρω κατηγορίες (2 έως 3Ε), ταπρο- βλήματα, που εμφανίζουν μπορεί να έχουν συνέπειες τυχημα- τικού χαρακτήρα στην ασφάλεια των χρηστών. |
- |
Άμεση αποκατάσταση και άρση της αιτίας της επικινδυ- νότητας |
|
Ένδειξη ΜΕ: Γέφυρες (ή δομικά μέλη γεφυρών), για τις οποίες δεν έχει πραγματοποιηθεί Κύρια Επιθεώρηση ή έχει παρέλθει εξαετία από την τελευταία Κύρια Επιθεώρηση. |
Ο |
Άμεση διεξαγωγή Κύριας Επιθεώρησης |
Στην περίπτωση κατά την οποία, η γέφυρα φέρει την ένδειξη «ΜΕ», που σημαίνει ότι δεν έχει πραγματοποιηθεί Κύρια Επιθεώρηση ή έχει παρέλθει εξαετία από την τελευταία Κύρια Επιθεώρηση, θα πρέπει ο υπεύθυνος Φορέας Λειτουργίας και Συντήρησης, να διεξάγει άμεσα Κύρια Επιθεώρηση.
Η τήρηση του χρονοδιαγράμματος των ενεργειών των Φορέων Λειτουργίας και Συντήρησης τελεί υπό την παρακολούθηση και έλεγχο της ΔΑΓ.
5. Έλεγχοι
Ο Φορέας Λειτουργίας και Συντήρησης ελέγχει την Τεχνική Έκθεση Επιθεώρησης και την αξιολόγηση των φθορών, για την ορθή απόδοση της βαθμολογίας, στις φθορές και κατά συνέπεια να επιβεβαιώσει ή να απορρίψει τα προτεινόμενα μέτρα συντήρησης.
Σε περίπτωση κατά την οποία η βαθμολογία, μετά την Κύρια Επιθεώρηση, προκύψει 3 ή 3Ε απαιτείται η επανάληψη της επιθεώρησης και της αξιολόγησης, που μπορεί να αφορά το σύνολο της γέφυρας ή να επικεντρώνεται στα σημεία που παρουσιάζονται οι φθορές με βαθμολογία 3 ή 3Ε. Η εν λόγω επιθεώρηση και αξιολόγηση διενεργείται από Επιθεωρητή αντιστοίχων προσόντων, όπως αυτά προδιαγράφονται για τον επιθεωρητή της Λεπτομερούς Επιθεώρησης.
Η ΔΑΓ κατά την κρίση της ασκεί δειγματοληπτικό έλεγχο των αποτελεσμάτων της αξιολόγησης.
Η ΔΑΓ δύναται να αξιολογεί τα ευρήματα, που καταγράφει κατά τις επιθεωρήσεις, τις οποίες πραγματοποιεί δειγματοληπτικά δια της υποστηρικτικής υπηρεσίας της ή δια εξωτερικών Τεχνικών Συμβούλων (επιθεωρητών - αξιολογητών).
Άρθρο 7
Συντήρηση Γεφυρών
1. Γενικά.
Ο όρος Συντήρηση περιλαμβάνει τον συνδυασμό όλων των τεχνικών, διοικητικών και διαχειριστικών ενεργειών κατά τη διάρκεια ζωής ενός τεχνικού έργου με σκοπό τη διατήρηση ή την επαναφορά σε κατάσταση, που να ικανοποιεί τις εκάστοτε απαιτήσεις ασφάλειας και λειτουργίας.
Η στρατηγική συντήρησης ορίζεται με ευθύνη του Φορέα Λειτουργίας και Συντήρησης συνεκτιμώντας την υπολειπόμενη λειτουργική διάρκεια ζωής της γέφυρας, ώστε να εξασφαλίζεται η επιτελεστικότητα κάθε γέφυρας και να εκπληρώνονται οι ακόλουθες απαιτήσεις:
- Ασφάλεια και κάθε σχετική κανονιστική απαίτηση, η οποία αναφέρεται στην ικανότητα αναλήψεως των επι- βαλλομένων δράσεων, αλλά και στην αντοχή σε κόπωση.
- Λειτουργικότητα, δηλαδή την ικανοποίηση των σκοπών λειτουργίας της γέφυρας όπως αυτές ορίζονται κανονιστικά από τον σχεδιασμό της γέφυρας (π.χ. περιορισμός των παραμορφώσεων, στεγανότητα, περιορισμός κραδασμών κ.λπ.) υπό το βέλτιστο κόστος.
- Ανθεκτικότητα, δηλαδή η ικανότητα διατήρησης των φυσικών και μηχανικών χαρακτηριστικών των υλικών στη διάρκεια του χρόνου υπό την επίδραση περιβαλλοντικών δράσεων.
- Περιβαλλοντική μέριμνα, δηλαδή περιορισμός του αντίκτυπου στο περιβάλλον στο ελάχιστο δυνατόν.
- Αισθητική εμφάνιση, με αποφυγή εμφανών ρηγ- ματώσεων, μεταβολής γεωμετρικών χαρακτηριστικών, χρωματικών αλλοιώσεων κ.λπ.
2. Είδη Συντήρησης
Διακρίνονται δύο είδη συντήρησης με κριτήριο τον επιδιωκόμενο σκοπό:
Α. Προληπτική συντήρηση, η οποία πρέπει να πραγματοποιείται σε προκαθορισμένα διαστήματα σύμφωνα με την αντίστοιχη στρατηγική και αποσκοπεί στην αποτροπή ανάπτυξης ενδεχόμενης φθοράς ή αντιστοίχως στην ανάσχεση της εξέλιξης υπάρχουσας φθοράς.
Η προληπτική συντήρηση, πραγματοποιείται:
Α1. Είτε σε προκαθορισμένα χρονικά διαστήματα και χωρίς την προϋπόθεση πρότερης επιθεώρησης.
Α2. Είτε υπό την προϋπόθεση και ως επακόλουθο αποτελεσμάτων συνεχούς και συστηματικής παρακολούθησης, ή/και περιοδικής επιθεώρησης ή/και ελέγχων.
Β. Συντήρηση αποκατάστασης, η οποία πρέπει να πραγματοποιείται μετά τον εντοπισμό μιας φθοράς ή αλλοίωσης και αποσκοπεί να επαναφέρει τη γέφυρα ή ένα δομικό μέλος ή ένα στοιχείο του εξοπλισμού σε κατάσταση κατά την οποία να μπορεί να εκτελεί τη σκοπούμενη λειτουργία.
Η συντήρηση αποκατάστασης, πραγματοποιείται:
Β1. Μετά τη διαπίστωση μίας φθοράς ή ενός ελαττώματος χωρίς όμως τον χαρακτήρα του επείγοντος αλλά να μεσολαβεί επιτρεπόμενο χρονικό διάστημα για τη σωστή οργάνωση των διορθωτικών ενεργειών.
Β2. Μετά τη διαπίστωση φθορών, λαμβάνοντας το χαρακτηρισμό του επείγοντος ώστε να μην επιτρέπεται χρονική καθυστέρηση μεταξύ της διαπίστωσης μίας φθοράς και των διορθωτικών ενεργειών αλλά να επιβάλεται η λήψη άμεσων μέτρων ώστε να αποφευχθούν συνέπειες, που αφορούν την ασφάλεια της δομικής ακεραιότητας της γέφυρας.
3. Προληπτική συντήρηση
(α) Συνήθης Συντήρηση
Η συνήθης συντήρηση εντάσσεται στην προληπτική συντήρηση η οποία προβλέπεται για τη γέφυρα και θα πρέπει να πραγματοποιείται συστηματικά σε προκαθορισμένα χρονικά διαστήματα ή όταν μια γέφυρα μετά από επιθεώρηση αξιολογηθεί με βαθμό 1.
Κατηγορία 1 => Συνήθης συντήρηση
Η συνήθης συντήρηση μπορεί να έχει διττή και αλληλοσυμπληρούμενη σκοπιμότητα: και της περιοδικής συντήρησης και του ελέγχου (έμμεση επιθεώρηση) της γέφυρας με άμεση ενέργεια συντήρησης ανάλογα με τα ευρήματα.
- Σκοπός
Σκοπός της συνήθους συντήρησης είναι η πρόληψη εμφάνισης ή διόρθωσης μίας φθοράς ή μιας αλλοίωσης, που βρίσκεται σε αρχικό στάδιο πριν εξελιχθεί ή πριν προκαλέσει άλλες φθορές ή αλλοιώσεις δυσμενοποιώντας τις απαιτούμενες διορθωτικές ενέργειες.
Η συνήθης συντήρηση αφορά κυρίως σε μη δομικά στοιχεία και δεν απαιτεί για την πραγματοποίηση της, υψηλή τεχνογνωσία και ειδίκευση. Η υλοποίηση της συνήθους συντήρησης γίνεται ετησίως χωρίς να αποκλείεται, ορισμένες ενέργειες συντήρησης να απαιτείται η πραγματοποίησή τους να γίνεται περισσότερες φορές μέσα στο έτος.
Από το σύνολο των απαιτούμενων ενεργειών, που περιλαμβάνει η συνήθης ετήσια συντήρηση, η ενέργεια που αφορά σε υδραυλικά στοιχεία, όπως καθαρισμός του συστήματος αποχέτευσης των ομβρίων υδάτων, θα πρέπει να πραγματοποιείται χρονικά απαρεγκλίτως και πριν την έναρξη της περιόδου βροχοπτώσεων.
- Περιεχόμενο
Συνοπτικά οι ενέργειες που περιλαμβάνει η συνήθης ετήσια συντήρηση είναι οι ακόλουθες:
- Καθαρισμός και απομάκρυνση όλων των απορριμμάτων που συσσωρεύονται στη στέψη των βάθρων,
- καθαρισμός βλάστησης σε όλα τα δομικά μέλη της γέφυρας (φορέας ανωδομής, ακρόβαθρα, μεσόβαθρα),
- καθαρισμός του συστήματος αποχέτευσης ανωδομής (στόμια, σωληνώσεις) των πλευρικών αποχετευτικών τάφρων, των σημείων απόληξης στις οπές αποτόνωσης των υπερπιέσεων (μπαρπαμακάνες), των φρεατίων που ανήκουν στο σύστημα αποχέτευσης κ.λπ.,
- καθαρισμός των καναλιών ή των φορέων καλωδίων, που βρίσκονται στον φορέα ανωδομής των σιδηροδρομικών γεφυρών,
- καθαρισμός του οδοστρώματος από τυχόν κατάλοιπα (όπως έλαια, χάλικες, σκουπίδια κ.λπ.) που συσσωρεύονται κυρίως στα άκρα αυτού,
- καθαρισμός των αρμών καταστρώματος,
- καθαρισμός των πεζοδρομίων, των εσωτερικών και εξωτερικών παρειών από γκράφιτι, αφίσες κ.λπ.,
- καθαρισμός της κοίτης από διάφορα φερτά αντικείμενα (π.χ. κλαδιά, κορμούς δέντρων, κ.λπ.) καθώς και
- έλεγχος, καθαρισμός και συντήρηση των στηθαίων ασφαλείας και των κιγκλιδωμάτων,
- έλεγχος λειτουργίας και κατάστασης των θυρίδων πρόσβασης στο εσωτερικό του φορέα και
- οπτικός έλεγχος υποβάθμισης και παραμόρφωσης των μέτρων προστασίας θεμελίωσης των βάθρων της γέφυρας και αποκατάσταση αυτών.
Ο Φορέας Λειτουργίας και Συντήρησης της γέφυρας έχει την ευθύνη του προγραμματισμού και της οργάνωσης καθώς και της πραγματοποίησης της συνήθους συντήρησης κατ' ελάχιστον μία φορά ετησίως.
Η συνήθης συντήρηση πρέπει να πραγματοποιείται από εργατοτεχνικό προσωπικό, που ασχολείται με αυτού του είδους εργασίες υπό την επίβλεψη Πολιτικού Μηχανικού ή Εργοδηγού, ο οποίος έχει καλή γνώση του αντικείμενου αποκτηθείσα είτε μέσω επαγγελματικής εκπαίδευσης ή κατάρτισης ή είτε μέσω επαγγελματικής εμπειρίας. Γ ια την πραγματοποίηση της συνήθους συντήρησης, είναι απαραίτητη, από το εργατοτεχνικό προσωπικό η γνώση χειρισμού καταλλήλων και απαραίτητων τεχνικών μέσων και εργαλείων.
Ο Φορέας Λειτουργίας και συντήρησης θα ενημερώνει το ΕΜΓ για κάθε πραγματοποιούμενη συνήθη συντήρηση.
- Έλεγχοι
Ο Φορέας Λειτουργίας και Συντήρησης της γέφυρας, επιβλέπει και ελέγχει μέσω αρμόδιου προσωπικού την τήρηση των διαδικασιών, την τήρηση των κανόνων ασφάλειας και υγείας της συνήθους συντήρησης.
Η ΔΑΓ ελέγχει την υλοποίηση της συνήθους συντήρησης μέσω του Εθνικού Μητρώου Γεφυρών και ασκεί κατά την κρίση της δειγματοληπτικό έλεγχο μέσω επιθεωρήσεων.
(β) Εξειδικευμένη Συντήρηση
Εκτός από τη συνήθη συντήρηση στο πλαίσιο της προληπτικής συντήρησης εντάσσεται και η εξειδικευμένη συντήρηση, η οποία πρέπει να πραγματοποιείται όταν στη γέφυρα μετά από περιοδική επιθεώρηση, υπάρχουν ευρήματα κατηγορίας 2.
Κατηγορία 2 => Εξειδικευμένη συντήρηση
- Σκοπός
Ως προληπτική συντήρηση, η εξειδικευμένη συντήρηση αποσκοπεί στην αποφυγή επιδείνωσης μιας φθοράς, η οποία παρατηρείται στον εξοπλισμό ή μιας φθοράς περιορισμένης έκτασης και μεγέθους στα δομικά μέλη της γέφυρας, που δεν θέτει σε κίνδυνο τη φέρουσα ικανότητα της γέφυρας αλλά η μη αποκατάστασή της, μπορεί βραχυπρόθεσμα ή μεσοπρόθεσμα να έχει αντίκτυπο τόσο στη δομική ακεραιότητα αλλά και στο μελλοντικό κόστος αποκατάστασής της.
Η εξειδικευμένη συντήρηση διαφέρει από τη συνήθη συντήρηση γιατί αφορά εργασίες οι οποίες είναι συνήθως σημαντικού μεγέθους, συχνά απαιτούν την εφαρμογή ειδικών τεχνικών προδιαγραφών και μεθόδων αλλά και υλικών και κατά συνέπεια απαιτούν εξειδικευμένες εργασίες και έμπειρο και εξειδικευμένο προσωπικό για να τις υλοποιήσει.
- Περιεχόμενο
Ο Φορέας Λειτουργίας και Συντήρησης είναι υπεύθυνος για τον σχεδιασμό και την οργάνωση εκτέλεσης της εξειδικευμένης συντήρησης βάσει συγκεκριμένης διαδικασίας η οποία περιλαμβάνει: την περιγραφή των απαιτούμενων υλικών και τεχνικών προδιαγραφών για την εκτέλεση των εργασιών συντήρησης, την υλοποίηση των εργασιών και την επίβλεψη αυτών.
Ο ανάδοχος επισκευαστής, που θα πραγματοποιήσει τις εργασίες της εξειδικευμένης συντήρησης παραλαμβάνει από τον Φορέα Λειτουργίας και Συντήρησης, την Τεχνική Έκθεση της Επιθεώρησης, όπου περιέχεται ο κατάλογος με τις περιγραφές των βλαβών και εντοπίζει τις κατάλληλες τεχνικές προδιαγραφές τις οποίες θα εφαρμόσει για την πραγματοποίηση της απαιτούμενης εξειδικευμένης συντήρησης. Στην περίπτωση που δεν υπάρχει προδιαγραφή, που να ανταποκρίνεται στην επισκευή της αναφερόμενης φθοράς υποβάλει σχέδιο αντίστοιχης προδιαγραφής, προς έγκριση από τον αρμόδιο ελεγκτικό φορέα (π.χ. Ανεξάρτητος Μηχανικός).
Για την υλοποίηση των εργασιών της εξειδικευμένης συντήρησης εν γένει, θα εφαρμόζονται οι εκάστοτε ισχύουσες Ελληνικές Τεχνικές Προδιαγραφές - ΕΤΕΠ και οι κανονιστικές διατάξεις του ΕΝ 1504. Βεβαίως δεν αποκλείονται οι προδιαγραφές που ορίζονται από την εφαρμοζόμενη τεχνική και τα εφαρμοζόμενα υλικά καθώς και όποια άλλη σύγχρονη ή καινοτομική τεχνική και μεθοδολογία με την προϋπόθεση η ελάχιστη επιτελεστικότητατων μεθόδων αυτών θα είναι τουλάχιστον ίση της σκοπούμενης από τις ΕΤΕΠ και του ΕΝ 1504.
Σε κάθε περίπτωση πριν την έναρξη των εργασιών θα υποβάλλεται από τον ανάδοχο κατασκευαστή Φάκελος Προδιαγραφών Συντήρησης, προς έγκριση από τον αρμόδιο ελεγκτικό φορέα, ως αυτός έχει οριστεί από τον Φορέα Λειτουργίας και Συντήρησης (π.χ. Ανεξάρτητος Μηχανικός), ο οποίος θα περιλαμβάνει:
- Τεχνική Έκθεση Προδιαγραφών Συντήρησης, η οποία θα περιέχει:
- Αναλυτική περιγραφή των εργασιών και του τρόπου με τον οποίο θα πραγματοποιηθούν αυτές,
- αναφορά των υλικών που θα χρησιμοποιηθούν,
- περιγραφή της απαιτούμενης προετοιμασίας πριν την εφαρμογή των διορθωτικών και επισκευαστικών υλικών, των φάσεων καθώς και της μεθοδολογίας των εργασιών συντήρησης,
- ότι άλλο κρίνεται απαραίτητο για την έντεχνη και σωστή υλοποίηση της συντήρησης από τον Πολιτικό Μηχανικό, ο οποίος συντάσσει την υπόψη Τεχνική Έκθεση.
- Σχέδια
- Γενικά σχέδια περιγραφής των επεμβάσεων, συμβατά με την υπόψη Τεχνική Έκθεση,
- σχέδια κατασκευαστικών λεπτομερειών με αναφορές αντιστοιχίας στα γενικά σχέδια.
Ενδεικτικά αναφέρονται στη συνέχεια εργασίες, που πραγματοποιούνται μέσω μιας εξειδικευμένης συντήρησης ανάλογα με το αν αφορούν στον εξοπλισμό ή δομικό μέλος της γέφυρας:
Στοιχεία εξοπλισμού και λοιπά στοιχεία της γέφυρας
- Αποκατάσταση συστήματος αποχέτευσης ανωδομής (στόμια, σωληνώσεις) καθώς και των διατάξεων επίσκεψης και ελέγχου στα διάφορα σημεία του τεχνικού,
- αποκατάσταση - επισκευή των μεταλλικών στοιχείων (στηθαία ασφαλείας, κιγκλιδώματα προστασίας πεζών, πινακίδες σήμανσης, θυρίδες πρόσβασης κ.λπ.),
- αποκατάσταση του οδοστρώματος κυκλοφορίας από φθορές ή βλάβες της επιφάνειας κύλισης, των επενδύσεων των πεζοδρομίων, των κρασπέδων, της βαφής των μεταλλικών στοιχείων ή των στοιχείων από σκυρόδεμα που είναι βαμμένα και των τελειωμάτων των ορατών επιφανειών,
- αποκατάσταση των στρώσεων προστασίας και της εξωτερικής βαφής των μεταλλικών φορέων και λοιπών φερόντων δομικών στοιχείων, καθώς και των στοιχείων καθοδικής προστασίας μεταλλικών δομικών στοιχείων ή οπλισμών,
- συντήρηση ή επισκευή όλων των στοιχείων των αρμών και των εφεδράνων,
- αποκατάσταση βλαβών (π.χ. πλακών κάλυψης-καπάκια, τοιχωμάτων)στα κανάλια ή στους φορείς καλωδίων επί των σιδηροδρομικών γεφυρών,
- επισκευή ή αποκατάσταση των μέτρων προστασίας θεμελίωσης των βάθρων της γέφυρας και των επιχωμάτων πρόσβασης.
Δομικά στοιχεία γεφυρών από σκυρόδεμα
- Αποκατάσταση επικάλυψης οπλισμών σε σημεία μικρής έκτασης της υπόψη φθοράς, τοπικά και σε ορατά σημεία (όχι έπειτα από αποκάλυψη με σκαπτικά μέσα),
- αποκατάσταση επικάλυψης κώνων ή σημείων αγκύρωσης τενόντων προέντασης. Δομικά στοιχεία γεφυρών από χάλυβα
- αντικατάσταση μεμονωμένων βλήτρων ή κοχλιών στον φορέα μεταλλικών γεφυρών,
- αποκατάσταση των στρώσεων προστασίας και της εξωτερικής βαφής των μεταλλικών φορέων και λοιπών φερόντων δομικών στοιχείων, καθώς και των στοιχείων καθοδικής προστασίας μεταλλικών δομικών στοιχείων ή οπλισμών.
Δομικά στοιχεία γεφυρών από λιθοδομή
- Περιορισμένης έκτασης αρμολόγημα.
Στο πλαίσιο της εξειδικευμένης συντήρησης εντάσσεται και η συντήρηση, που αφοράστον εξοπλισμό της γέφυρας, όπως προβλέπεται από τις προδιαγραφές των διαφόρων στοιχείων εξοπλισμού της γέφυρας. Η συντήρηση αυτών των στοιχείων όπως αρμοί, εφέδρανα, βιομηχανικοί σύνδεσμοι (κλείδες, διατμητικοί σύνδεσμοι, διατάξεις απόσβεσης σεισμικών φορτίων κ.λπ.), στοιχεία στεγανοποίησης κ.λπ., θα πρέπει να πραγματοποιείται στα χρονικά διαστήματα που προδιαγράφονται από τον κατασκευαστή τους και να αντικαθίστανται όταν παρέλθει η προδιαγραφόμενη τεχνική διάρκεια ζωής του στοιχείου.
Ο Φορέας Λειτουργίας και Συντήρησης θα μεριμνά για τον εργοταξιακό χώρο ή για τη διευθέτηση της κυκλοφορίας, μερική ή ακόμη και ολική διακοπή της κυκλοφορίας κατά την εκτέλεση των εργασιών αυτών.
- Τεχνική γνώση και εμπειρία προσωπικού εξειδικευμένης συντήρησης
Η πραγματοποίηση των εργασιών της εξειδικευμένης συντήρησης θα αναλαμβάνεται σε συνάρτηση με το προς αποκατάσταση πρόβλημα από εταιρεία με απο- δεικνυόμενη εμπειρία σε παρόμοια έργα, που διαθέτει ειδικό τεχνικό προσωπικό και αν απαιτείται χειριστές ειδικών μηχανημάτων, καταλλήλων προσόντων. Τόσο οι χειριστές μηχανημάτων όσο και οι ειδικοί τεχνίτες πρέπει να διαθέτουν προσόντα και εμπειρία σε παρόμοιας φύσης εργασίες αποδεικνυομένων με βεβαιώσεις εργοδοτών ή από θεσμοθετημένες διαδικασίες έκδοσης πιστοποιητικών εμπειρίας ή/και προσόντων για τις υπόψη εργασίες.
Ο ανάδοχος εκτέλεσης των εργασιών της εξειδικευμένης συντήρησης είναι υπεύθυνος:
- Για τη συνεχή παρουσία Πολιτικού Μηχανικού κατά τη διάρκεια των εργασιών ώστε να εξασφαλίζεται η ορθή εφαρμογή των μεθόδων συντήρησης και σε περίπτωση απρόβλεπτων καταστάσεων ή διαπίστωση νέων βλαβών να είναι σε θέση να προσαρμόσει ανάλογα τις εργασίες σε συνεννόηση με τον αρμόδιο ελεγκτικό φορέα,
- για την τήρηση των μέτρων ασφαλείας και υγείας κατά τη διάρκεια των εργασιών, σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις,
- για την ορθή εκτέλεση των εργασιών,
- για την εφαρμογή των υλικών που προδιαγράφονται για τις εργασίες,
- για την τήρηση κανόνων και εκπλήρωση των υποχρεώσεων που πηγάζουν από την ισχύουσα Νομοθεσία που διέπει τα δημόσια έργα.
- Έλεγχοι
Ο αρμόδιος ελεγκτικός φορέας:
- Ελέγχει την Τεχνική Έκθεση Επιθεώρησης και την αξιολόγηση των φθορών, για την ορθή απόδοση της βαθμολογίας «2», στις φθορές και κατά συνέπεια να επιβεβαιώσει ή να απορρίψει τα προτεινόμενα μέτρα εξειδικευμένης συντήρησης,
- ελέγχει τον Φάκελο Προδιαγραφών Συντήρησης για την ορθότητα και την πληρότητα των προτεινόμενων μέτρων και μεθόδων εφαρμογής των, της εξειδικευμένης συντήρησης,
- ελέγχει τις εργασίες της εξειδικευμένης συντήρησης.
Η επίβλεψη θα πρέπει να πραγματοποιείται με μεγάλη προσοχή και επιμέλεια, από εξειδικευμένους Πολιτικούς Μηχανικούς 10ετούς τουλάχιστον εμπειρίας, οι οποίοι θα είναι παρόντες καθ' όλην τη διάρκεια εκτέλεσης των εργασιών της πραγματοποιούμενης συντήρησης και θα είναι σε άμεση επικοινωνία με τον Πολιτικό Μηχανικό, που συνέταξε τον Φάκελο Προδιαγραφών Συντήρησης και τον Φορέα Λειτουργίας και Συντήρησης της γέφυρας. Με τον τρόπο αυτό θα επιλύονται τα προβλήματα που ανακύπτουν κατά τη διάρκεια των επισκευαστικών εργασιών και απαιτούν λύση επί τόπου και κατά τη διάρκεια που οι εργασίες είναι σε εξέλιξη.
Ο υπεύθυνος Φορέας Λειτουργίας και Συντήρησης των γεφυρών της ευθύνης του, ελέγχει μέσω αρμόδιου προσωπικού την τήρηση των διαδικασιών, την τήρηση των κανόνων ασφάλειας και υγείας κατά την εκτέλεση των εργασιών της εξειδικευμένης συντήρησης, τα προσόντα και την εμπειρία του τεχνικού προσωπικού ώστε να είναι σύμφωνα με τις απαιτήσεις των εργασιών, τα πιστοποιητικά των υλικών που θα χρησιμοποιηθούν και την τήρηση και εφαρμογή των προδιαγραφών και της ακολουθούμενης μεθοδολογίας της εξειδικευμένης συντήρησης, που πραγματοποιεί ο Ανάδοχος επισκευαστής.
Η ΔΑΓ ελέγχει την τήρηση των χρονοδιαγραμμάτων και δύναται να ασκεί κατά την κρίση της δειγματοληπτικό έλεγχο της Τεχνικής Έκθεσης Προδιαγραφών Συντήρησης, καθώς και να παρίσταται των εργασιών της εξειδικευμένης συντήρησης, δια της υποστηρικτικής υπηρεσίας της ή δια εξωτερικών Τεχνικών Συμβούλων (επιθεωρητών - αξιολογητών), ανάλογα με τη σημασία της γέφυρας και τη σοβαρότητα των ευρημάτων της Επιθεώρησης.
4. Συντήρηση αποκατάστασης
Η συντήρηση αποκατάστασης της γέφυρας θα πρέπει να πραγματοποιείται στην περίπτωση κατά την οποία μετά την επιθεώρηση μιας γέφυρας η αξιολόγηση έχει αποδώσει τον βαθμό 3 ή 3Ε.
Κατηγορία 3 ή 3Ε => Επεμβάσεις αποκατάστασης
- Σκοπός
Η συντήρηση αποκατάστασης έχει σκοπό την αποκατάσταση της σκοπούμενης επιτελεστικότητας από την αρχική μελέτη κατασκευής μιας γέφυρας.
Η συντήρηση αποκατάστασης αφορά στις γέφυρες στις οποίες η Κύρια Επιθεώρηση έχει εντοπίσει ευρήματα φθορών και αλλοιώσεων κατηγορίας 3 ή 3Ε. Η πραγματοποίηση των εργασιών αποκατάστασης απαιτείται να γίνει πλήρης αποτίμηση της τρέχουσας κατάστασης της γέφυρας μετη διεξαγωγή Λεπτομερούς Επιθεώρησης και την εκπόνηση στατικής μελέτης αποκατάστασης.
- Περιεχόμενο
Ο Φορέας Λειτουργίας και Συντήρησης είναι υπεύθυνος για τον σχεδιασμό και την οργάνωση εκτέλεσης των εργασιών αποκατάστασης βάσει συγκεκριμένης διαδικασίας η οποία περιλαμβάνει: τη στατική μελέτη αποκατάστασης, την εκτέλεση των εργασιών αποκατάστασης σύμφωνα με τη μελέτη αποκατάστασης και την επίβλεψη αυτών των εργασιών.
Ο Μελετητής Πολιτικός Μηχανικός, ο οποίος εκπονεί τη στατική μελέτη αποκατάστασης,παραλαμβάνει από τον Φορέα Λειτουργίας και Συντήρησης την Τεχνική Έκθεση Επιθεώρησης, όπου περιέχεται ο κατάλογος με τις περιγραφές των βλαβών της Κύριας Επιθεώρησης αλλά και τα ευρήματα φθορών Βασικών Ετήσιων Επιθεωρήσεων, τα οποία δεν έχουν επισκευαστεί.
Στη συνέχεια στο πλαίσιο της Στατικής Μελέτης αποκατάστασης ο Μελετητής Πολιτικός Μηχανικός έχει την ευθύνη πραγματοποίησης των ακόλουθων διεργασιών:
- Προκαταρκτικό έλεγχο ορθότητας της αρχικής μελέτης κατασκευής. Ο έλεγχος περιλαμβάνει ανεξάρτητους υπολογισμούς εντάσεως και διαστασιολογήσεως διατηρώντας τις βάσεις σχεδιασμού της αρχικής μελέτης. Σε περίπτωση απουσίας της αρχικής μελέτης θα γίνεται εξαρχής μελέτη εκτίμησης με βάση τους ισχύοντες κανονισμούς την περίοδο εκπόνησης της μελέτης και τα πραγματικά γεωμετρικά χαρακτηριστικά του φορέα,
- λεπτομερή Επιθεώρηση της γέφυρας και σύνταξη και εκτέλεση κατάλληλου ερευνητικού προγράμματος επιτόπου μετρήσεων και ελέγχων καθώς και εργαστηριακών δοκιμών,
- αξιολόγηση αποτελεσμάτων ερευνητικού προγράμματος,
- επικαιροποίηση των παραδοχών του προκαταρκτικού ελέγχου με θεώρηση των σχετικών αποτελεσμάτων του ερευνητικού προγράμματος,
- σε ειδικές περιπτώσεις είναι ενδεχόμενο να απαιτηθεί εκτέλεση δοκιμαστικής φόρτισης για τη σύγκριση μεταξύ αναμενόμενης και πραγματικής απόκρισης της γέφυρας,
- ενόργανη παρακολούθηση της εξέλιξης των παραμορφώσεων σε κρίσιμες θέσεις,
- ενόργανη παρακολούθηση της εξέλιξης των ρηγματώσεων.
Τα ανωτέρω στοιχεία απαιτούνται για τον ακριβή προσδιορισμό του μηχανισμού και των αιτίων, που προκάλεσαν τις βλάβες καθώς και για την εκτίμηση του ρυθμού εξελίξεως των βλαβών αυτών και είναι απαραίτητα για την πληρότητα και ορθότητα της μελέτης αποκατάστασης, που ακολουθεί ώστε να γίνει η επαναφορά της γέφυρας στην αρχική κατάσταση.
Στην περίπτωση, βαθμολογίας 3Ε, η Τεχνική Έκθεση Επιθεώρησης περιλαμβάνει προτάσεις για άμεσα μέτρα επέμβασης, όπως:
- Περιορισμό της κυκλοφορίας (μείωση μεγίστου επιτρεπόμενου βάρους οχημάτων ή/και μείωση
πλήθους οχημάτων ταυτόχρονης διάβασης ή/και χρήση περιορισμένου πλάτους οδοστρώματος ή/και μείωση της ταχύτητας των οχημάτων).
- Μέτρα υποστήριξης της γέφυρας.
- Διακοπή κυκλοφορίας πάνω στη γέφυρα.
Το σύνολο των προηγουμένων προκαταρκτικών ενεργειών και διεργασιών, που είναι ευθύνη του Μελετητή της στατικής μελέτης αποκατάστασης, στην περίπτωση παθολογίας 3Ε, θα εξειδικεύεται και θα προσαρμόζεται στις ιδιαίτερες απαιτήσεις και συνθήκες της εξεταζόμενης γέφυρας.
Η πρόταση των προσωρινών μέτρων ασφαλείας, που περιλαμβάνεται στην Τεχνική Έκθεση Επιθεώρησης γίνεται με ελλιπή δεδομένα και ως εκ τούτου ενέχουν και στοιχεία αβεβαιότητας, τα οποία μπορούν να αρθούν εν μέρει ή εν συνόλω όσο προχωρούν οι προκαταρκτικοί υπολογισμοί και προκύπτουν τα αποτελέσματα των ερευνών, που θα επιτρέπουν μεταβολή των προσωρινών μέτρων.
Ο φάκελος της στατικής μελέτης αποκατάστασης πρέπει να περιλαμβάνει, εκτός των σχεδίων και των τευχών που προβλέπονται από την κείμενη νομοθεσία περί των περιεχομένων οριστικής μελέτης τεχνικών έργων οδοποιίας, τα ακόλουθα:
- Τεχνική Έκθεση.
- Αναλυτική περιγραφή της γέφυρας.
- Αναλυτική περιγραφή της παθολογίας με αναφορά των βλαβών που κατεγράφησαν τόσο από την Κύρια Επιθεώρηση όσο και από τη Λεπτομερή Επιθεώρηση, την οποία πραγματοποίησε ο μελετητής της μελέτης αποκατάστασης.
- Φωτογραφική τεκμηρίωση των βλαβών.
- Αναλυτική περιγραφή του ερευνητικού προγράμματος που εκτελέστηκε.
- Αναφορά των αποτελεσμάτων του ερευνητικού προγράμματος.
- Τεκμηρίωση των εικαζόμενων αιτίων που προκάλεσαν τις φθορές και τις αλλοιώσεις στα δομικά μέλη της γέφυρας.
- Αποτίμηση της φέρουσας ικανότητας.
- Παραδοχές της μελέτης και κανονισμοί που εφαρμόστηκαν για τη μελέτη.
- Περιγραφή και προδιαγραφές των επεμβάσεων.
- Χαρακτηριστικά των υλικών επεμβάσεων.
- Αναφορά των απαραίτητων μέτρων ασφαλείας κατά- τη διάρκεια των εργασιών αποκατάστασης.
- Αναφορά τεχνικών προδιαγραφών για την περίπτωση πραγματοποίησης εργασιών Εξειδικευμένης Συντήρησης ταυτόχρονα με τις εργασίες αποκατάστασης.
- Σχέδια.
- Σχέδια γεωμετρίας και σχέδια διαστασιολόγησης της γέφυρας.
- Σχέδια χαρτογράφησης των φθορών και των αλλοιώσεων με ενδεικτικές φωτογραφίες τεκμηρίωσης των φθορών (ή αντιστοίχισης στις φωτογραφίες του τεύχους).
- Γενικά σχέδια περιγραφής των επεμβάσεων, οι οποίες περιγράφονται στην Τεχνική Έκθεση.
- Σχέδια κατασκευαστικών λεπτομερειών, όπου θα εμφανίζονται λεπτομέρειες των διορθωτικών επεμβάσεων σε κατάλληλη κλίμακα. Στα σχέδια λεπτομερειών θα υπάρχει αναφορά αντιστοιχίας στα γενικά σχέδια.
- Τεύχη στατικών υπολογισμών.
- Τεύχη αποτελεσμάτων ελέγχων.
- Τεχνική γνώση και εμπειρία προσωπικού εργασιών αποκατάστασης.
Η πραγματοποίηση των εργασιών αποκατάστασης, λόγω της ειδικής φύσεως και της απαιτούμενης τεχνογνωσίας θα αναλαμβάνεται από εταιρεία με αποδεδειγμένη εμπειρία σε παρόμοια έργα, που διαθέτει ειδικό τεχνικό προσωπικό και αν απαιτείται χειριστές ειδικών μηχανημάτων καταλλήλων προσόντων. Τόσο οι χειριστές μηχανημάτων όσο και οι ειδικοί τεχνίτες πρέπει να διαθέτουν προσόντα και εμπειρία σε παρόμοιας φύσης εργασίες αποδεικνυόμενων με βεβαιώσεις εργοδοτών ή από θεσμοθετημένες διαδικασίες έκδοσης πιστοποιητικών εμπειρίας ή/και προσόντων για τις υπόψη εργασίες.
Ο ανάδοχος εκτέλεσης των εργασιών της εξειδικευμένης συντήρησης είναι υπεύθυνος:
- Για την τήρηση των μέτρων ασφαλείας και υγείας κατά τη διάρκεια των εργασιών, σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις.
- Γ ια την ορθή εκτέλεση των εργασιών,
- για την εφαρμογή των υλικών που προδιαγράφονται για τις εργασίες αποκατάστασης,
- για την τήρηση κανόνων και εκπλήρωση των υποχρεώσεων που πηγάζουν από την ισχύουσα Νομοθεσία που διέπει τα δημόσια έργα.
Σε περίπτωση απρόβλεπτων καταστάσεων ή διαπίστωση διαφορετικής έκτασης ή σοβαρότητας των βλαβών ή νέων βλαβών θα ενημερώνεται άμεσα ο Φορέας Λειτουργίας και Συντήρησης για την εκτίμηση της κατάστασης και θα αποφασίζει για τις απαιτούμενες ενέργειες.
- Έλεγχοι
Ο αρμόδιος ελεγκτικός φορέας, ελέγχει τον Φάκελο Συντήρησης Αποκατάστασης και διενεργεί τον έλεγχο των εργασιών αποκατάστασης/ενίσχυσης.
Η επίβλεψη θα πρέπει να πραγματοποιείται με μεγάλη προσοχή και επιμέλεια, από εξειδικευμένους Πολιτικούς Μηχανικούς 15ετούς τουλάχιστον εμπειρίας, οι οποίοι θα είναι παρόντες καθ' όλην τη διάρκεια εκτέλεσης των εργασιών της πραγματοποιούμενης συντήρησης και θα είναι σε άμεση επικοινωνία με τον Πολιτικό Μηχανικό, που συνέταξε τον Φάκελο Μελέτης Αποκατάστασης και τον Φορέα Λειτουργίας και Συντήρησης της γέφυρας.
Ο υπεύθυνος Φορέας Λειτουργίας και Συντήρησης των γεφυρών της ευθύνης του, ελέγχει μέσω αρμόδιου προσωπικού την τήρηση των διαδικασιών, την τήρηση των κανόνων ασφάλειας και υγείας κατά την εκτέλεση των εργασιών αποκατάστασης/ενίσχυσης, τα προσόντα και την εμπειρία του τεχνικού προσωπικού ώστε να είναι σύμφωνα με τις απαιτήσεις των εργασιών, α πιστοποιητικά των υλικών που θα χρησιμοποιηθούν και την τήρηση και εφαρμογή των προδιαγραφών και της ακολουθούμενης μεθοδολογίας των εργασιών, που πραγματοποιεί ο Ανάδοχος επισκευαστής.
Η ΔΑΓ ελέγχει την τήρηση των χρονοδιαγραμμάτων και δύναται να ασκεί κατά την κρίση της δειγματοληπτικό έλεγχο του Φακέλου Συντήρησης Αποκατάστασης καθώς και επίβλεψη των εργασιών, δια της υποστηρικτικής υπηρεσίας της ή δια εξωτερικών Τεχνικών Συμβούλων (επιθεωρητών - αξιολογητών), ανάλογα με τη σημασία της γέφυρας και τη σοβαρότητα των βλαβών.
Οι επεμβάσεις αυτές έχουν κύριο στόχο την αποκατάσταση της αντοχής ή και της ακαμψίας του τρωθέντος- δομήματος ή μέλους αυτού. Η επιλογή του προσφορότερου είδους επεμβάσεως γίνεται με γνώμονα το είδος της βλάβης και η εφαρμογή γίνεται μετά από κατάλληλης και ειδικής προς τούτο μελέτης.
Επίσης, με την ευκαιρία της αποκατάστασης της γέφυρας ο Φορέας Λειτουργίας και Συντήρησης της γέφυρας, αυτενεργώντας ή σε συνεργασία με τον Κύριο του Έργου αποφασίζουν αν η μελέτη αποκατάστασης θα περιλαμβάνει και πιθανή ενίσχυση της γέφυρας έναντι φορτίων λειτουργίας ή/και την αντισεισμική αναβάθμιση. Για την απόφαση αυτή θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη και να συνεκτιμώνται η σπουδαιότητα, η τρέχουσα ηλικία σε συνδυασμό με τη σκοπούμενη υπολειπόμενη διάρκεια ζωής και η υφιστάμενη κατάσταση της γέφυρας καθώς και το κόστος των απαιτούμενων εργασιών αποκατάστασης και ενίσχυσης σε σύγκριση με την κατασκευή της νέας γέφυρας.
Άρθρο 8
Η Ποιότητα στην Επιθεώρηση και Συντήρηση Γεφυρών
1. Ποιοτικός Έλεγχος Επιθεώρησης γεφυρών
Ο Ποιοτικός Έλεγχος των επιθεωρήσεων γεφυρών αφορά στη διεργασία που περιλαμβάνει προσεκτική εξέταση όλων των αρχείων που αποτελούν την τεκμηρίωση της επιθεώρησης μιας γέφυρας.
Ο έλεγχος ποιότητας συντελείται ελέγχοντας τις εκθέσεις επιθεώρησης των γεφυρών στο κατά πόσο περιλαμβάνουν όλα τα απαραίτητα στοιχεία,αν έχουν την απαιτούμενη ακρίβεια και εάν οι εκθέσεις επιθεώρησης συμμορφώνονται με τις σχετικές διαδικασίες επιθεώρησης γεφυρών.
Ο υπεύθυνος Ποιοτικού Ελέγχου του Φορέα Λειτουργίας και Συντήρησης δύναται να παρευρίσκεται κατά την επιθεώρηση μιας γέφυρας, έχοντας έτσι τη δυνατότητα της δια ζώσης αξιολόγησης της εργασίας των επιθεωρητών.
Η από κοντά επιθεώρηση του έργου όλων των ομάδων επιθεώρησης είναι στη δικαιοδοσία του Ποιοτικού Ελέγχου του Φορέα Λειτουργίας. Συνιστάται να συνοδεύσει τουλάχιστον μια φορά τον χρόνο κάθε ομάδα επιθεώρησης.
Ο Φορέας Λειτουργίας και Συντήρησης είναι υποχρεωμένος να ελέγξει όλες τις εκθέσεις επιθεώρησης και να επιβεβαιώσει ότι όλοι οι απαιτούμενοι - προδιαγεγραμμένοι έλεγχοι έχουν πραγματοποιηθεί και ότι έχουν δρομολογηθεί στο προσδιορισμένο από τον κανονισμό χρονικό περιθώριο οι απαιτούμενες συντηρήσεις στα σημεία όπου έχει παρουσιαστεί εύρημα φθοράς.
Σε περίπτωση που διαπιστωθούν ελλείψεις ή ασάφειες και γενικότερα υπάρχει σημαντική διαφωνία ως προς την Τεχνική Έκθεση επιθεώρησης ή μέρος αυτής, ο φάκελος επιθεώρησης της συγκεκριμένης γέφυρας θα πρέπει να εξεταστεί και πάλι από κοινού από τον Ποιοτικό Έλεγχο του Φορέα Λειτουργίας και Συντήρησης και τον επικεφαλής Πολιτικό Μηχανικό, που πραγματοποίησε την επιθεώρηση, ώστε να καταλήξουν σε κοινό αποτέλεσμα (αποδοχή ή απόρριψη του φακέλου επιθεώρησης της συγκεκριμένης γέφυρας). Σε περίπτωση απόρριψης, η επιθεώρηση θα πρέπει να διενεργηθεί εκ νέου με τη συμμετοχή εκπροσώπου του τμήματος Ποιοτικού Ελέγχου και κατά προτίμηση συντονιστή επιθεώρησης διαφορετικού από αυτόν που διενήργησε των πρώτη επιθεώρηση.
Μόνο τότε ο φάκελος επιθεώρησης της γέφυρας μπορεί να προωθηθεί για την εκτέλεση των εργασιών στην περίπτωση που η επιθεώρηση έχει εντοπίσει στη γέφυρα ευρήματα κατηγορίας 1ή να προωθηθεί στον ελεγκτικό φορέα για έγκριση και στη συνέχεια να καταχωρηθεί ο εγκεκριμένος φάκελος συντήρησης ή αποκατάστασης ηλεκτρονικά στο ΕΜΓ.
2. Ποιοτικός Έλεγχος Συντήρησης γεφυρών
Ο Ποιοτικός Έλεγχος της εκτέλεσης των εργασιών συντήρησης ή αποκατάστασης της επιτελεστικότητας της γέφυρας περιλαμβάνει το σύνολο των τεχνικών και των διεργασιών,όπου εφαρμόζονται ώστε να ελεγχθεί αν πληρούνται οι προϋποθέσεις για την ποιότητα ελέγχοντας την τήρηση των τεχνικών προδιαγραφών των υλικών και των εργασιών συντήρησης.
Ο Ποιοτικός Έλεγχος διεξάγεται στα εξής επίπεδα:
- Στο επίπεδο μελέτης
Η μελέτη πρέπει να ελέγχεται για την πληρότητα της, για την κάλυψη όλων των ευρημάτων φθορών και αλλοιώσεων και των θεμάτων που αναφέρονται στην Τεχνική Έκθεση/Φάκελο Επιθεώρησης, για την ορθότητα των παραδοχών, των τεχνικών προδιαγραφών, τη συμβατότητα σχεδίων -τεχνικής έκθεσης -υπολογισμών.
- Στο επίπεδο των υλικών
Τα χρησιμοποιούμενα υλικά θα πρέπει να είναι σύμφωνα με τις προβλέψεις της μελέτης και με τα χαρακτηριστικά των τεχνικών προδιαγραφών. Συνιστάται να πραγματοποιείται δειγματοληπτικός έλεγχος και δοκιμές των υλικών από διαπιστευμένο εργαστήριο, ανάλογα με το είδος επέμβασης, την έκταση του επισκευαστικού έργου και το είδος της γέφυρας. Σε κάθε περίπτωση τα υλικά που θα χρησιμοποιηθούν, πρέπει να συνοδεύονται από πιστοποιητικά συμμόρφωσης, τα οποία θα αποδεικνύουν ότι η τα ποιοτικά χαρακτηριστικά και τρόπος κατασκευής του υλικού είναι σύμφωνα με το αντίστοιχο Πρότυπο. Θα πρέπει να ελέγχεται και να επιβεβαιώνεται πριν τη χρησιμοποίηση των υλικών η καταλληλότητα της κατάστασης των υλικών δηλαδή ότι δεν έχουν υποστεί αλλοιώσεις κατά το χρονικό διάστημα αποθήκευσης ή/ και παραμονής τους στο εργοτάξιο.
- Στο επίπεδο μεθοδολογίας και μέσων κατασκευής
Θα πρέπει να ελέγχονται η εφαρμοζόμενη μεθοδολογία και τα χρησιμοποιούμενα μέσα επισκευής αν είναι σύμφωνα με τις προβλέψεις της μελέτης και τις προδιαγραφές των εργασιών αλλά και ότι διασφαλίζεται το τελικό αποτέλεσμα της ορθής αποκατάστασης των φθορών.
- Στο επίπεδο εκτέλεσης εργασιών
Πριν την εκτέλεση των επισκευαστικών εργασιών θα πρέπει να ελέγχονται η σωστή επεξεργασία των επιφανειών που παρουσίασαν φθορές ώστε να είναι κατάλληλες για την εφαρμογή των επισκευαστικών υλικών, η κατάλληλη εφαρμογή των υλικών και εν γένει ο έλεγχος της έντεχνης εκτέλεσης των επισκευαστικών εργασιών σύμφωνα με τις τεχνικές προδιαγραφές.
- Στο επίπεδο παραλαβής των εργασιών
Θα πρέπει να πραγματοποιούνται έλεγχοι για την παραλαβή ή απόρριψη των εργασιών και αφορούν στα υλικά καθώς και στο σύνολο της επισκευής. Ο έλεγχος του συνόλου των επισκευαστικών εργασιών συνίσταται στην οπτική επιθεώρηση και ελέγχεται αν έχουν ολοκληρωθεί όλες οι εργασίες που προβλέπονται από την Τεχνική Έκθεση Επιθεώρησης.
3. Διασφάλιση Ποιότητας Επιθεωρήσεων γεφυρών
Η Διασφάλιση Ποιότητας της επιθεώρησης των γεφυρών αποτελεί αντικείμενο της ΔΑΓ και έχει τους ακόλουθους στόχους:
- Τη διασφάλιση της συμμόρφωσης του έργου επιθεώρησης των γεφυρών με τις διαδικασίες και το χρονοδιάγραμμα επιθεώρησης που προβλέπεται από τον Κανονισμό,
- την επαλήθευση των προσόντων που απαιτούνται να έχουν οι επιθεωρητές που διενεργούν τις επιθεωρήσεις γεφυρών,
- τη διασφάλιση της σωστής χρήσης της κλίμακας αξιολόγησης για τα ευρήματα και τις αντίστοιχες επεμβάσεις,
- την επαλήθευση της συμμόρφωσης της διαδικασίας επιθεώρησης με την αντίστοιχη διαδικασία που προβλέπεται από τον Κανονισμό. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί είτε μέσω της μελέτης των εκθέσεων επιθεώρησης είτε συνοδεύοντας μια ομάδα επιθεώρησης κατά τη διεξαγωγή της επιθεώρησης της γέφυρας,
- τη συνεχή αξιολόγηση και επικαιροποίηση, όταν και όπου χρειάζεται, της συνολικής πολιτικής επιθεώρησης γεφυρών ή και μεμονωμένων διαδικασιών,
- τη συνεχή επιμόρφωση των εμπλεκόμενων στις επιθεωρήσεις γεφυρών μέσω ημερίδων, συναντήσεων και συνεδρίων,
- τη διασφάλιση της χρήσης, κατά τρόπο ενιαίο, της κλίμακας αξιολόγησης σε όλες τις γέφυρες της χώρας χωρίς αυτό να επηρεάζεται από τους διαφορετικούς Φορείς Λειτουργίας και Συντήρησης των γεφυρών. Πρόκειται ουσιαστικά για μια βαθμονόμηση των επιθεωρητών.
Η ΔΑΓ αξιολογεί τους φακέλους επιθεώρησης, που καταχωρούνται στο ΕΜΓ και είναι στην απόλυτη δικαιοδοσία της να αποφασίσει για τον αριθμό των φακέλων που θα ελέγξει είτε ανά Φορέα Λειτουργίας και Συντήρησης είτε για το σύνολο των γεφυρών. Αυτό εξαρτάται από πολλές παραμέτρους, όπως είναι για παράδειγμα η εμπειρία και τα προσόντα των επιθεωρητών μιας γέφυρας, η εμπειρία του Προϊσταμένου Ελέγχου Ποιότητας του Φορέα Λειτουργίας και Συντήρησης και οι επιδόσεις των ομάδων επιθεώρησης. Επιπλέον, εκπρόσωπος της ΔΑΓ, μπορεί να συνοδεύει και την ομάδα επιθεώρησης των Φορέων Λειτουργίας και Συντήρησης, έχοντας έτσι άμεση γνώση της διαδικασίας που ακολουθείται από τους συγκεκριμένους Φορείς Λειτουργίας και Συντήρησης. Είναι στη δικαιοδοσία της ΔΑΓ το κατά πόσο θα ελέγξει το έργο επιθεώρησης όλων των Φορέων Λειτουργίας και Συντήρησης ή θα αρκεστεί στην επιθεώρηση μερικών εξ' αυτών.
Κατά τον έλεγχο των φακέλων η ΔΑΓ, ελέγχει την πληρότητα των, την τεχνική ακρίβεια των παρατηρήσεων των επιθεωρητών και τη συμμόρφωση των φακέλων με τη σχετική διαδικασία. Σε περίπτωση που διαπιστώσει πως υπάρχει σοβαρό πρόβλημα με τη χρήση της βαθμολογικής κλίμακας ή πολλά κενά στη συμπλήρωση του φύλλου αξιολόγησης, απορρίπτει τον φάκελο και ζητά από τον υπεύθυνο Φορέα Λειτουργίας και Συντήρησης της γέφυρας την επανεξέταση και τη νέα υποβολή του εντός ενός μηνός. Για μικρότερα προβλήματα η ΔΑΓ επικοινωνεί με το τμήμα Ποιοτικού Ελέγχου του Φορέα
Λειτουργίας και Συντήρησης ώστε να επιλυθούν άμεσα οι όποιες διαφωνίες.
Η ολοκλήρωση του έργου της ΔΑΓ υλοποιείται με τη σύνταξη έκθεσης, σε εξαμηνιαία βάση, η οποία δίνει μια ξεκάθαρη εικόνα των επιθεωρήσεων που υλοποιήθηκαν στο συγκεκριμένο χρονικό διάστημα και αυτών που εκ- κρεμούν και τονίζει τα όποια σημεία χρήζουν άμεσης επέμβασης. Από τη στιγμή μάλιστα που η ΔΑΓ μέσω του ΕΜΓ, θα έχει στη διάθεσή της, τις αναλυτικές εκθέσεις των επιθεωρήσεων των γεφυρών από όλους τους Φορείς Λειτουργίας και Συντήρησης, είναι αυτονόητο πως μπορούν να υλοποιηθούν στοχευμένες στατιστικές επεξεργασίες από τις οποίες θα μπορούν να εξαχθούν χρήσιμα συμπεράσματα. Αυτά θα αποτελούν τη βάση μιας τακτικής ανασκόπησης ποιότητας, η οποία και θα οδηγεί σε επικαιροποίηση της σχετικής διαδικασίας, αναβαθμίζοντας συνεχώς την ποιότητα των σκοπούμενων υπηρεσιών δηλαδή της Επιθεώρησης και Συντήρησης των Γεφυρών.
Άρθρο 9
Διαδικασία επιμόρφωσης επιθεωρητών γεφυρών
Σκοπός της παρούσας διαδικασίας είναι να καθορίσει, μεθοδεύσει και τυποποιήσει τις ενέργειες επιμόρφωσης των επιθεωρητών που θα αναλαμβάνουν την επιθεώρηση και αξιολόγηση των γεφυρών, τόσο σε εφαρμοσμένα θέματα που αφορούν στην επιθεώρηση, όσο και σε γενικότερα θέματα επιμόρφωσης (ασφάλεια εργασίας, τεχνολογία, υλικά κ.λπ.).
Η διαδικασία στοχεύει στη διασφάλιση της:
- Απόκτησης από τους επιθεωρητές όλων των ειδικών γνώσεων, εφοδίων και δεξιοτήτων, που απαιτούνται για τη σωστή πραγματοποίηση επιθεωρήσεων και δοκιμών.
- Εγκυρότητας και της αξιοπιστίας των αποφάσεων, οι οποίες θα λαμβάνονται από τους επιθεωρητές σε όλα τα θέματα που χειρίζεται ένας επιθεωρητής γεφυρών.
- Απόκτησης από τους επιθεωρητές των ειδικών γνώσεων και δεξιοτήτων που απαιτούν οι νέες τεχνικές/νέες μέθοδοι/νέα όργανα, που υιοθετούνται με την πάροδο του χρόνου κατά την επιθεώρηση γεφυρών.
- Σωστής και άμεσης προσαρμογής των επιθεωρητών σε όποιες νέες διαδικασίες τίθενται σε εφαρμογή.
Το πρόγραμμα επιμόρφωσης θα πρέπει να καλύπτει όλη τη ροή της επιθεώρησης μιας γέφυρας, από το σχεδιασμό της επιθεώρησης, την ίδια την επιθεώρηση με χρήση των Εθνικών Εγχειριδίων Επιθεώρησης Γεφυρών,τη διεξαγωγή ελέγχων όπου απαιτούνται, την επί τόπου συμπλήρωση στοιχείων και μετρήσεων μέχρι και την ολοκλήρωση του φακέλου που θα καταχωρηθεί στο ΕΜΓ και που θα περιλαμβάνει το πλάνο ενεργειών - συντηρήσεων με το ανάλογο χρονοδιάγραμμα και τους αρμόδιους υλοποίησης αυτών.
Το πρόγραμμα επιμόρφωσης, θα πρέπει να σχεδιάζεται και να υλοποιείται, ακριβώς στις ανάγκες των επιθεωρήσεων χωρίς να έχει κάτι το περιττό και μη εφαρμόσιμο, ώστε να μπορούν οι επιμορφούμενοι να εφαρμόζουν στην πράξη εύκολα και αποτελεσματικά τις αποκτηθείσες γνώσεις. Με την αξιοποίηση των γνώσεων αυτών θα πρέπει να επιτυγχάνεται: ενιαίος τρόπος επιθεώρησης της γέφυρας, διασφάλιση ποιότητας της επιθεώρησης, μείωση των λαθών από ανθρώπινο παράγοντα.
Αρμόδια για τον σχεδιασμό, την υλοποίηση και την αναθεώρηση του προγράμματος επιμόρφωσης είναι η ΔΑΓ.
Άρθρο 10
Κινητές γέφυρες
Στην περίπτωση των κινητών γεφυρών, ο κανονισμός αφορά στην επιθεώρηση, αξιολόγηση και συντήρηση των δομικών μελών των γεφυρών αυτών. Η επιθεώρηση μηχανολογικών και ηλεκτρικών εξαρτημάτων κινητών γεφυρών δεν αποτελεί αντικείμενο των περιοδικών επιθεωρήσεων γεφυρών του Κανονισμού. Αντιθέτως, δομικά μέλη και τα τμήματα μιας κινητής γέφυρας πρέπει να επιθεωρούνται με την ίδια συχνότητα και τις ίδιες διαδικασίες, που προβλέπονται για τις συμβατικές γέφυρες και όπως αυτές αναφέρονται στα ανωτέρω κεφάλαια.
Επιπλέον, για την επαρκή επιθεώρηση και συντήρηση τόσο των δομικών μελών της γέφυρας όσο και των μηχανημάτων θα πρέπει να ελέγχεται η αλληλεπίδραση μεταξύ της κινητής γέφυρας και του μηχανήματος κίνησης της γέφυρας.
Η επιθεώρηση και η περιοδικότητα των επιθεωρήσεωντων ηλεκτρικών και μηχανικών εξαρτημάτων που είναι απαραίτητα για την ασφαλή και σωστή λειτουργία των κινητών γεφυρών είναι ευθύνη του Φορέα Λειτουργίας και Συντήρησης της γέφυρας και θα διενεργείται βάσει καταλλήλου εγχειριδίου. Η επιθεώρηση και αξιολόγηση των μηχανολογικού εξοπλισμού θα διενεργείται από εξειδικευμένους Μηχανολόγους Μηχανικούς ή όπως αλλιώς ορίζεται στο Εγχειρίδιο Επιθεώρησης και Συντήρησης της εν λόγω γέφυρας.
Κάθε κινητή γέφυρα πρέπει να έχει το δικό της Εγχειρίδιο Λειτουργίας Επιθεώρησης και Συντήρησης, το οποίο πρέπει να συμβουλεύονται οι Επιθεωρητές των Περιοδικών επιθεωρήσεων των δομικών μελών και τμημάτων της γέφυρας για να εξετάζει αν υπάρχουν ειδικές συνθήκες που αφορούν την εν λόγω γέφυρα και πρέπει να λαμβάνονται υπόψη.
Για τα αποτελέσματα των ηλεκτρομηχανολογικών συστημάτων των κινητών γεφυρών θα ενημερώνεται ο επικεφαλής Πολιτικός Μηχανικός των επιθεωρήσεων της γέφυρας και η Τεχνική Έκθεση των ηλεκτρομηχανολογικών ευρημάτων φθορών και αλλοιώσεων θα καταχωρείται στο ΕΜΓ.
Άρθρο 11
Μέριμνα για την περιβαλλοντική προστασία κατά τις εργασίες Επιθεώρησης και Συντήρησης γεφυρών
1. Γενικά
Αναφορικά με τις περιβαλλοντικές δεσμεύσεις, που εφαρμόζονται στο σύνολο των εργασιών που περιλαμβάνονται κατά την Επιθεώρηση, Συντήρηση και Αποκατάσταση μιας γέφυρας ο Φορέας Λειτουργίας και Συντήρησης της γέφυρας φέρει την ευθύνη για την τήρηση των κείμενων διατάξεων προστασίας του περιβάλλοντος ακόμη και στην περίπτωση που μέρος ή το σύνολο των ανωτέρω εργασιών πραγματοποιούνται από τρίτους (υπεργολάβους). Στη συνέχεια παρουσιάζονται οι πρόνοιες περιβαλλοντικής προστασίας, που πρέπει να ληφθούν κατά τη διενέργεια της επιθεώρησης και της συντήρησης των γεφυρών.
2. Αέριες εκπομπές
Κατά τη διάρκεια των εργασιών θα πρέπει να υπάρχει ιδιαίτερη μέριμνα για την ελαχιστοποίηση των αιωρούμενων σωματιδίων στην περιοχή της γέφυρας. Προς τον σκοπό αυτό θα πρέπει οι σωροί των προϊόντων π.χ. καθαρισμού ή εκσκαφής κ.α. και γενικότερα οι χώροι του εργοταξίου θα πρέπει να διαβρέχονται περιοδικά και ιδιαίτερα κατά τις ξηρές και/ή με άνεμο περιόδους ώστε να περιοριστεί στο ελάχιστο η δημιουργία σκόνης και η αιώρηση σωματιδίων.
Όλα τα οχήματα και γενικά μηχανήματα και λοιπές μηχανές εσωτερικής καύσης θα πρέπει να διαθέτουν πιστοποιητικά συμμόρφωσης με τα επιτρεπόμενα όρια εκπομπής αερίων ρύπων.
3. Θόρυβος
Σχετικά με τα θέματα θορύβου, τα μηχανήματα και λοιπές συσκευές ελέγχου θα πρέπει να έχουν ρυθμιστεί, ώστε η ηχητική ισχύς τους να βρίσκεται εντός των προ- βλεπόμενων, από τον νόμο, ορίων.
Όταν η γέφυρα βρίσκεται σε κατοικημένη περιοχή ή κοντά σε αυτή,οι εργασίες δεν θα λαμβάνουν χώρα κατά τη διάρκεια των ωρών κοινής ησυχίας σύμφωνα με την υπάρχουσα νομοθεσία. Η χρήση των μηχανημάτων θα γίνεται κατά τρόπο ώστε να ελαχιστοποιείται η όχληση των περιοίκων και να μην γίνεται άσκοπη χρήση αυτών.
4. Απόβλητα
Τα απόβλητα και λοιπά απορρίμματα των εργασιών συντήρησης, πρέπει να συλλέγονται σε κατάλληλες διατάξεις συλλογής, καθώς παράγονται χρησιμοποιώντας σκούπες ή άλλες συσκευές για να αποτραπεί η πτώση τους κάτω από τη γέφυρα. Εάν τα απορρίμματα πέφτουν κάτω από τη γέφυρα, πρέπει να ληφθούν όλα τα απαραίτητα μέτρα για τη συλλογή τους. Η διαχείριση των προϊόντων, που θα προκύπτουν από τυχόν καθαιρέσεις και λοιπών εργασιών συντήρησης θα οδηγούνται σε κατάλληλους αδειοδοτημένους χώρους απόρριψής τους.
Η διαχείριση κάθε ομάδας αποβλήτων στερεών ή υγρών, επικινδύνων και μη, θα γίνεται σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις των αντιστοίχων νόμων, λοιπών διαταγμάτων, κανονιστικών διατάξεων, προδιαγραφών εγκεκριμένων από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, που διέπουν τη διαχείριση, μεταφορά απόθεση ή εναλλακτική διαχείριση αυτών.
5. Υλικά
Τα υλικά, που χρησιμοποιούνται για τη συντήρηση αλλά και την αποκατάσταση των γεφυρών, θα πρέπει να είναι εγκεκριμένα από τους αρμόδιους οργανισμούς υγείας για τους εργαζόμενους, το φυσικό περιβάλλον και τον πληθυσμό και θα ακολουθούν τις προβλέψεις των προδιαγραφών των μελετών συντήρησης και αποκατάστασης.
Τέλος, ο φορέας υποχρεούται στην αποκατάσταση και επαναφορά χώρων εργοταξίου στην πρότερη κατάσταση του περιβάλλοντος περισυλλέγοντας όλα τα όλα εναπομείναντα υλικά.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β'
ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΓΕΦΥΡΩΝ
Άρθρο 12
Αντικείμενο της Διοικητικής Αρχής Γεφυρών
1. Η ΔΑΓ είναι το όργανο του Ελληνικού Κράτους που συγκροτείται και λειτουργεί σύμφωνα με τις διατάξεις της παρούσας Απόφασης και έχει την εποπτεία και την ευθύνη: α) να διασφαλίζει την τήρηση όλων των κανόνων και διαδικασιών καταγραφής στο ΕΜΓ, επιθεώρησης, αξιολόγησης, συντήρησης και ασφαλείας των γεφυρών που υπάγονται στον ΚΕΣΥΓΕ και β) να λαμβάνει όλα τα μέτρα που απαιτούνται για την τήρηση και συμμόρφωση προς τις διατάξεις ΚΕΣΥΓΕ από τους αρμόδιους φορείς για τη Λειτουργία και Συντήρηση των γεφυρών.
Οι ενέργειες ελέγχου που ασκεί η ΔΑΓ αποσκοπούν στη διασφάλιση της επιθυμητής επιτελεστικότητας και της ασφάλειας των χρηστών των γεφυρών προλαμβάνοντας καταστάσεις οι οποίες θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε απώλεια ζωτικής σημασίας δικτύων επικοινωνίας, δημόσιας και ιδιωτικής περιουσίας και το κυριότερο καταστάσεις που θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο την ανθρώπινη ζωή.
2. Συντάσσει και υποβάλλει στο Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, σε εξαμηνιαία βάση Έκθεση Αναφοράς με πληροφορίες και στατιστικά στοιχεία σχετικά με τις Επιθεωρήσεις, Αξιολογήσεις και Συντηρήσεις των γεφυρών της Ελλάδας.
Άρθρο 13
Επιτροπή Διοικητικής Αρχής Γεφυρών
1. Για την άσκηση των καθηκόντων της Διοικητικής Αρχής, συγκροτείται Επιτροπή που λειτουργεί στο πλαίσιο της Γενικής Γραμματείας Υποδομών του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, αποτελούμενη από τα ακόλουθα μέλη:
i) Τον Γενικό Διευθυντή της Γενικής Διεύθυνσης Συγκοινωνιακών Υποδομών της Γενικής Γραμματείας Υποδομών (ΓΓΥ) του ΥΠ.Υ.ΜΕ. ως Πρόεδρο,
ii) τον Διευθυντή της Διεύθυνσης Οδικών Υποδομών (Δ.Ο.Υ.) της ΓΓΥ/ΥΠ.Υ.ΜΕ.,
iii) έναν εκπρόσωπο του Υπουργείου Εσωτερικών (με συνεκτίμηση των προτάσεων των ΟΤΑ α' και β' βαθμού), που ορίζεται με τον αναπληρωτή του από τον Υπουργό Εσωτερικών,
iv) έναν εκπρόσωπο του Ο.Α.Σ.Π. του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, που ορίζεται με τον αναπληρωτή του από τον Υπουργό Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας,
v) έναν εκπρόσωπο μέλος του Τ.Ε.Ε., που ορίζεται με τον αναπληρωτή του από το Τ.Ε.Ε.,
vi) έναν εκπρόσωπο του φορέα «ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΥΠΟΔΟΜΕΣ ΚΑΙ ΟΔΟΙ ΜΕ ΔΙΟΔΙΑ», με διακριτικό τίτλο «HELLASTRON», που ορίζεται με τον αναπληρωτή του από τον φορέα «ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΥΠΟΔΟΜΕΣ ΚΑΙ ΟΔΟΙ ΜΕ ΔΙΟΔΙΑ»,
vii) έναν εκπρόσωπο του Ο.Σ.Ε. Α.Ε., που ορίζεται από το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών.
2. Η Επιτροπή συγκροτείται με απόφαση του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών και με την απόφαση αυτή ορίζονται και οι αναπληρωτές των μελών υπό στοιχεία i), ii) και vii) οι οποίοι πρέπει να είναι τεχνικοί υπάλληλοι του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών ή των νομικών προσώπων που εποπτεύονται από τον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών. Οι εκπρόσωποι των φορέων και ο αναπληρωτής κάθε μέλους φορέα υπό στοιχεία (iii) έως^ϊ) θα πρέπει να είναι διπλωματούχοι Πολιτικοί Μηχανικοί 15ετους εμπειρίας από λήψη του Διπλώματος και με αποδεδειγμένη 5ετή ενασχόληση και εμπειρία σε θέματα γεφυροποιίας, που θα προκύπτουν από το βιογραφικό τους σημείωμα. Γραμματέας της Επιτροπής ορίζεται από το Τμήμα Μελετών Τεχνικών Έργων της Διεύθυνσης Οδικών Υποδομών.
3. Η ΔΑΓ λειτουργεί με βάση εσωτερικό Κανονισμό, τον οποίο συντάσσει η ίδια εντός τριών (3) μηνών από τη συγκρότησή της και ο οποίος εγκρίνεται από τον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών. Με τον εσωτερικό Κανονισμό ρυθμίζονται θέματα λειτουργίας, αρμοδιότητας, υποχρεώσεων, αποζημιώσεων και λοιπών δαπανών, λήψης αποφάσεων κ.τ.λ.
4. Η θητεία των μελών της Επιτροπής ορίζεται 4ετής. Κατά τα λοιπά εφαρμόζονται οι σχετικές με τα συλλογικά όργανα διατάξεις του ν. 2690/1999 (Α' 45).
5. Η Επιτροπή συγκροτείται εντός μηνός από τη δημοσίευση της παρούσας απόφασης με πρωτοβουλία της Διεύθυνσης Οδικών Υποδομών, και η πρώτη θητεία της λήγει την 31η Δεκεμβρίου του τέταρτου έτους.
6. Γ ια κάθε γέφυρα που βρίσκεται κατά ένα μέρος μέσα στα όρια της ελληνικής επικράτειας και κατά το άλλο μέρος σε όμορο κράτος - μέλος, μπορεί να ορίζεται με συμφωνία κοινή Διοικητική Αρχή. Εφόσον δεν υφίσταται κοινή Αρχή, για οποιαδήποτε απόφαση της Επιτροπής σχετικά με την καταγραφή και συντήρηση της γέφυρας- προηγείται επικοινωνία και συμφωνία με την αντίστοιχη Αρχή του όμορου κράτους μέλους.
7. Οι αρμοδιότητες της Επιτροπής είναι οι εξής:
i) Παρακολουθεί και ελέγχει τη συστηματική εφαρμογή των διατάξεων του ΚΕΣΥΓΕ αναφορικά με την Καταγραφή, Επιθεώρηση, Αξιολόγηση, Συντήρηση, Διασφάλιση της Ποιότητας στην Επιθεώρηση και Συντήρηση Γεφυρών.
ii) Εισηγείται προς τον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών την τροποποίηση του ΚΕΣΥΓΕ.
iii) Γνωμοδοτεί επί αιτημάτων των αρμοδίων Φορέων Λειτουργίας και Συντήρησης γεφυρών.
iv) Αναθέτει σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις σε Ειδικούς Επιστήμονες την αντιμετώπιση εξειδικευμένων θεμάτων που απαιτούν περαιτέρω διερεύνηση.
v) Εισηγείται προς τον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών το ύψος των αμοιβών των ειδικών επιστημόνων, που θα απασχολεί.
vi) Συντάσσει Κανονισμούς, Οδηγίες, Τεχνικές Προδιαγραφές, κ.λπ. σχετικά με θέματα επιθεώρησης, αξιολόγησης, συντήρησης και ασφάλειας γεφυρών.
vii) Επεξεργάζεται και εισηγείται προς τον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών την ενσωμάτωση ευρωπαϊκών κανονισμών και οδηγιών που αφορούν στην επιθεώρηση, αξιολόγηση και συντήρηση γεφυρών.
viii) Εισηγείται προς τον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών την εκπροσώπηση της πολιτείας σε διεθνή και ευρωπαϊκά συνέδρια, ημερίδες κ.λπ., σχετικά με την επιθεώρηση, αξιολόγηση και συντήρηση γεφυρών.
ix) Εισηγείται προς τον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών την επιβολή διοικητικών κυρώσεων.
x) Δημιουργεί και συντηρεί ιστοσελίδα, που περιέχει σχετικές πληροφορίες από το ΕΜΓ, νομοθετικές ρυθμίσεις, κ.λπ.
Άρθρο 14
Υπηρεσία Υποστήριξης Διοικητικής Αρχής Γεφυρών
Η Διεύθυνση Οδικών Υποδομών της Γενικής Γραμματείας Υποδομών (ΓΓΥ) του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών μέσω του Τμήματος Μελετών Τεχνικών Έργων μεριμνά για την υποστήριξη και υλοποίηση του έργου της ΔΑΓ, για την κάλυψη των υλικοτεχνικών αναγκών, εξωτερικών Τεχνικών Συμβούλων (επιθεωρητών και αξιολογητών), αυτοψιών και για την εγγραφή στα ετήσια λειτουργικά της έξοδα των δαπανών που απαιτούνται για την ομαλή λειτουργία της ΔΑΓ, ενημερώνει σχετικά την Επιτροπή Διοικητικής Αρχής Γεφυρών και μετά από εισήγηση της Επιτροπής και έγκριση από τον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών, προβαίνει στις απαιτούμενες ενέργειες κάλυψης των εν λόγω αναγκών.
Επίσης το Τμήμα δύναται να συνεργαστεί με τη Διεύθυνση Κεντρικού Εργαστηρίου Δημοσίων Έργων (ΚΕΔΕ) ή και με διαπιστευμένα ιδιωτικά ειδικευμένα Εργαστήρια για τις ανάγκες εργαστηριακών ελέγχων και τεκμηρίωσης στο πλαίσιο των εργασιών και ελέγχων της ΔΑΓ.
Άρθρο 15
Αρμοδιότητες της Διοικητικής Αρχής Γεφυρών σχετικές με το Εθνικό Μητρώο Γεφυρών
1. H ΔΑΓ έχει την ευθύνη της συνολικής εποπτείας και ελέγχου για τη διαχείριση και την εύρυθμη και αποδοτική λειτουργία του ΕΜΓ. Συγκεκριμένα εποπτεύει τον φορέα διαχείρισης, ο οποίος ορίζεται από το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών αναφορικά με την ανάπτυξη, υποστήριξη και ασφαλή διατήρηση των δεδομένων του ΕΜΓ.
2. Ασκεί δειγματοληπτικό έλεγχο της πληρότητας και της αξιοπιστίας των καταγραφών, ενώ έχει τη δυνατότητα επαλήθευσης ιδιαίτερα ευαίσθητων στοιχείων μέσω αυτοψιών.
3. Ελέγχει δειγματοληπτικά την υλοποίηση των διατάξεων περί καταγραφής των γεφυρών στο ΕΜΓ και σε περίπτωση μη καταγραφής, αναζητά τον Φορέα λειτουργίας και Συντήρησης και ορίζει κατά μέγιστο τρίμηνη προθεσμία για τις ενέργειές του.
4. Έχει τη διοικητική αρμοδιότητα για τη διαβάθμιση και απόδοση αδείας και δικαιωμάτων πρόσβασης στους χρήστες της βάσης δεδομένων του ΕΜΓ.
5. Η ΔΑΓ, βασιζόμενη στο περιεχόμενο του ΕΜΓ, στο οποίο περιλαμβάνεται το ιστορικό των επιθεωρήσεων, αξιολογήσεων, συντηρήσεων και επεμβάσεων στις γέφυρες, έχει τη δυνατότητα της συνεχούς παρακολούθησης της κατάστασης των γεφυρών και της άσκησης εποπτικού ελέγχου.
Άρθρο 16
Αρμοδιότητες της Διοικητικής Αρχής Γεφυρών σχετικές με τις Επιθεωρήσεις
1. Καθορίζει τα απαραίτητα προσόντα των Επιθεωρητών Πολιτικών Μηχανικών.
2. Συντάσσει, αναθεωρεί και επικαιροποιεί τα Εθνικά Εγχειρίδια Επιθεωρήσεων των γεφυρών.
3. Συντάσσει, αναθεωρεί και επικαιροποιεί το πρότυπο της Τεχνικής Έκθεσης κάθε είδους επιθεώρησης.
4. Ελέγχει την τήρηση των χρονοδιαγραμμάτων και ασκεί κατά την κρίση της, δειγματοληπτικό έλεγχο των Εκθέσεων τόσο της Βασικής όσο και της Κύριας Επιθεώρησης. Κατά τον έλεγχο των φακέλων επιθεώρησης η ΔΑΓ, ελέγχει την πληρότητα, την τεχνική ακρίβεια των παρατηρήσεων των επιθεωρητών και τη συμμόρφωση των φακέλων με τη σχετική διαδικασία.
5. Δύναται να πραγματοποιεί δειγματοληπτικά Κύριες Επιθεωρήσεις δια της υποστηρικτικής υπηρεσίας της ή δια εξωτερικών Τεχνικών Συμβούλων (επιθεωρητών - αξιολογητών) ανάλογα με τη σημασία της γέφυρας και τη σοβαρότητα της παθολογίας της.
6. Αναφορικά με τις μελέτες αποκατάστασης, έχει τη δυνατότητα δειγματοληπτικά, ανάλογα με τη σημασία της γέφυρας και τη σοβαρότητα των προτεινόμενων επεμβάσεων, να ζητά τον έλεγχο ορισμένων μελετών, ο οποίος διεξάγεται από την υποστηρικτική υπηρεσία της ΔΑΓ ή από ειδικευμένα γραφεία στατικών μελετών, με ενδεχόμενη συνεργασία και με εξειδικευμένα γραφεία μελετών άλλων ειδικοτήτων, εφόσον απαιτείται από τα ειδικά προβλήματα της εξεταζόμενης γέφυρας.
7. Δύναται να καθορίζει τη συχνότητα πραγματοποίησης κάθε είδους επιθεώρησης.
8. Δύναται να ζητεί την πραγματοποίηση Λεπτομερούς Επιθεώρησης κατ' εξαίρεση σε ειδικές περιπτώσεις γεφυρών ανεξάρτητα της βαθμολογίας των φθορών, που έχουν οι γέφυρες αυτές.
Άρθρο 17
Αρμοδιότητες της Διοικητικής Αρχής Γεφυρών σχετικές με τις Αξιολογήσεις
1. Είναι αρμόδια για τον έλεγχο της υλοποίησης των ενεργειών, που προκύπτουν ως αποτέλεσμα της αξιολόγησης των ευρημάτων στη γέφυρα.
2. Ελέγχει την τήρηση των χρονοδιαγραμμάτων των απαιτούμενων ενεργειών, που πρέπει να πραγματοποιηθούν από τους φορείς Λειτουργίας και Συντήρησης.
3. Δύναται να πραγματοποιεί κατά την κρίση της δειγματοληπτικό έλεγχο των αποτελεσμάτων της αξιολόγησης. Αν κατά τον έλεγχο των αποτελεσμάτων της αξιολόγησης διαπιστώσει πως υπάρχει σοβαρό πρόβλημα με τη χρήση της βαθμολογικής κλίμακας ή πολλά κενά στη συμπλήρωση του φύλλου αξιολόγησης, απορρίπτει τον φάκελο και ζητά από τον υπεύθυνο Φορέα Λειτουργίας και Συντήρησης της γέφυρας την επανεξέταση και τη νέα υποβολή του εντός ενός μηνός.
4. Δύναται να αξιολογεί τα ευρήματα, που καταγράφει κατά τις επιθεωρήσεις, τις οποίες πραγματοποιεί δειγματοληπτικά δια της υποστηρικτικής υπηρεσίας της ή δια εξωτερικών Τεχνικών Συμβούλων (επιθεωρητών - αξιολογητών) και να τα συγκρίνει με αυτά των Φορέων Λειτουργίας και Συντήρησης.
Άρθρο 18
Αρμοδιότητες της Διοικητικής Αρχής Γεφυρών σχετικές με τη Συντήρηση γεφυρών
1. Στην περίπτωση συνήθους συντήρησης, ελέγχει την υλοποίηση της, μέσω του ΕΜΓ και ασκεί κατά την κρίση της δειγματοληπτικό έλεγχο μέσω επιθεωρήσεων.
2. Στην περίπτωση εξειδικευμένης συντήρησης, ελέγχει την τήρηση των χρονοδιαγραμμάτων και δύ- ναται να ασκεί κατά την κρίση της δειγματοληπτικό έλεγχο της Τεχνικής Έκθεσης Προδιαγραφών Συντήρησης καθώς και να παρίσταται των εργασιών της εξειδικευμένης συντήρησης, δια της υποστηρικτικής υπηρεσίας της ή δια εξωτερικών Τεχνικών Συμβούλων (επιθεωρητών - αξιολογητών), ανάλογα με τη σημασία της γέφυρας και τη σοβαρότητα των ευρημάτων της Επιθεώρησης.
3. Στην περίπτωση της συντήρησης αποκατάστασης, ελέγχει την τήρηση των χρονοδιαγραμμάτων και δύναται να ασκεί κατά την κρίση της δειγματοληπτικό έλεγχο του Φακέλου Συντήρησης Αποκατάστασης καθώς και να παρίσταται των εργασιών, δια της υποστηρικτικής υπηρεσίας της ή δια εξωτερικών Τεχνικών Συμβούλων (επιθεωρητών - αξιολογητών), ανάλογα με τη σημασία της γέφυρας και τη σοβαρότητα των βλαβών.
Άρθρο 19
Αρμοδιότητες της Διοικητικής Αρχής Γεφυρών σχετικές με τη Διασφάλιση Ποιότητας της επιθεώρησης των γεφυρών
1. Έχει την ευθύνη για τη συνεχή αξιολόγηση και επικαιροποίηση, όταν και όπου χρειάζεται, της συνολικής πολιτικής επιθεώρησης γεφυρών ή/και μεμονωμένων διαδικασιών.
2. Είναι αρμόδια για τη συνεχή επιμόρφωση των εμπλεκόμενων στις επιθεωρήσεις γεφυρών μέσω ημερίδων, συναντήσεων και συνεδρίων.
3. Έχει την ευθύνη διασφάλισης της χρήσης, κατά τρόπο ενιαίο, της κλίμακας αξιολόγησης σε όλες τις γέφυρες της χώρας, χωρίς αυτό να επηρεάζεται από τους διαφορετικούς φορείς Λειτουργίας και Συντήρησης των γεφυρών. Πρόκειται ουσιαστικά για μια βαθμονόμηση των επιθεωρητών.
4. Αξιολογεί τους φακέλους επιθεώρησης, που κατα- χωρούνται στο ΕΜΓ και είναι στην απόλυτη δικαιοδοσία της να αποφασίσει για τον αριθμό των φακέλων που θα ελέγξει είτε ανά Φορέα Λειτουργίας και Συντήρησης είτε για το σύνολο των γεφυρών.
5. Δύναται Μέλος της Επιτροπής ή Εκπρόσωπος της να συνοδεύει την ομάδα επιθεώρησης των Φορέων Λειτουργίας και Συντήρησης, με σκοπό να αποκτήσει άμεση γνώση της διαδικασίας που ακολουθείται από τους συγκεκριμένους φορείς Λειτουργίας και Συντήρησης.
6. Μέσω του ΕΜΓ και των αναλυτικών εκθέσεων των επιθεωρήσεων των γεφυρών από όλους τους φορείς
Λειτουργίας και Συντήρησης, υλοποιεί στοχευμένες στατιστικές επεξεργασίες για την παρακολούθηση, την ανασκόπηση και επικαιροποίηση των διαδικασιών της καταγραφής στο ΕΜΓ, της επιθεώρησης και αξιολόγησης, καθώς και της συντήρησης των γεφυρών, αναβαθμίζοντας συνεχώς την ποιότητα των σκοπούμενων υπηρεσιών.
7. Είναι αρμόδια για τον σχεδιασμό, την υλοποίηση και την αναθεώρηση του προγράμματος επιμόρφωσης των επιθεωρητών των γεφυρών.
Άρθρο 20
Διοικητικές κυρώσεις
Η μη τήρηση των προβλέψεων του Κανονισμού από τους αρμόδιους Φορείς Λειτουργίας και Συντήρησης σε ό,τι αφορά τις διαδικασίες καταγραφής, επιθεώρησης, αξιολόγησης και συντήρησης των γεφυρών επιφέρει στους υπεύθυνους κυρώσεις, τις οποίες επιβάλλει η ΔΑΓ. Το είδος και το ύψος των κυρώσεων (εύρος κύρωσης, ελάχιστο - μέγιστο) καθορίζεται με απόφαση του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών, μετά από σχετική πρόταση της ΔΑΓ.
Άρθρο 21
Υποχρεώσεις Φορέα Λειτουργίας και Συντήρησης της γέφυρας
1. Ο Φορέας Λειτουργίας και Συντήρησης ορίζει Υπεύθυνο αναφορικά με τη λειτουργία, επιθεώρηση, συντήρηση και ασφαλή χρήση της γέφυρας.
2. Ο Υπεύθυνος Λειτουργίας και Συντήρησης κάθε γέφυρας αρμοδιότητάς του υποχρεούται να ορίσει και να ελέγχει τους Φορείς επιθεώρησης, αξιολόγησης και συντήρησης των γεφυρών.
3. Ο Φορέας Λειτουργίας και Συντήρησης της γέφυρας φέρει την ευθύνη για την πραγματοποίηση της περιοδικής επιθεώρησης, του ελέγχου και της κατάλληλης συντήρησης, δηλαδή της προληπτικής συντήρησης, και ενδεχομένως της συντήρησης αποκατάστασης του τεχνικού έργου, ώστε να διατηρείται η επιτελεστικότητα του στα σκοπούμενα από τη μελέτη επίπεδα. Οι υπηρεσίες επιθεώρησης είναι νομικά υπεύθυνες για όλες τις απαιτήσεις όσον αφορά τη λειτουργία, τη δομική ακεραιότητα και την ανθεκτικότητα της γέφυρας,καθώς και για την ασφάλεια των χρηστών της γέφυρας αλλά και των διερχομένων κάτω από αυτή.
Άρθρο 22
Γέφυρες Συμβάσεων Παραχώρησης
Η ΔΑΓ έχει την αρμοδιότητα να εναρμονίσει τα υπάρχοντα συστήματα επιθεώρησης και συντήρησης των γεφυρών, που ανήκουν σε Έργα Συμβάσεων Παραχώρησης. Συγκεκριμένα:
i) Συχνότητα επιθεωρήσεων: αν στο σύστημα που ακολουθεί ο Φορέας Λειτουργίας και Συντήρησης, η συχνότητα και το είδος των επιθεωρήσεων είναι πιο αυστηρό από αυτή του ΚΕΣΥΓΕ δεν υφίσταται θέμα διορθωτικής ενέργειας εκ μέρους του Φορέα, ο οποίος θα συνεχίσει να ακολουθεί το σύστημα, όπως αυτό προβλέπεται από τη Σύμβαση Παραχώρησης.
ii) Περιεχόμενο και είδος επιθεωρήσεων: Ο Φορέας διατηρεί το δικό του σύστημα ως προς το περιεχόμενο και είδος των επιθεωρήσεων, το οποίο έχει κατατεθεί και εγκριθεί και είναι συγκεκριμένο και το οποίο αναφέρει ρητά τους ελέγχους που περιλαμβάνει σε κάθε είδος επιθεώρησης. Διαφορετικά, αν δεν υφίσταται σύστημα με ρητές αναφορές, ο Φορέας υποχρεωτικά εφαρμόζει τα προβλεπόμενα από τον ΚΕΣΥΓΕ.
iii) Αξιολόγηση- Βαθμολόγηση: Η ΔΑΓ συντάσσει μελέτη αντιστοίχισης των βαθμονομημένων κλιμάκων, που χρησιμοποιούνται από τους Φορείς, με αυτή που προβλέπεται από τον ΚΕΣΥΓΕ και η προκύπτουσα αντιστοίχιση θα εφαρμόζεται από όλους τους Φορείς.
iv) Ενέργειες συντήρησης και αποκατάστασης: κατά την αντιστοιχία της βαθμολογίας θα προκύπτουν και οι απαιτούμενες ενέργειες.
Άρθρο 23
Έναρξη ισχύος
Εντός έξι (6) μηνών από τη λειτουργία του Εθνικού Μητρώου Γεφυρών οι Φορείς Λειτουργίας και Συντήρησης γεφυρών υποχρεούνται για την καταχώρηση των γεφυρών αρμοδιότητάς τους στο Εθνικό Μητρώο Γεφυρών.
Η παρούσα ισχύει από τη δημοσίευσή της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, εκτός αν άλλως ορίζεται σε επιμέρους διατάξεις.
Η απόφαση αυτή να δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
Αθήνα, 26 Οκτωβρίου 2023
Υπουργική Απόφαση 321681/2023 - ΦΕΚ 6430/Β/10-11-2023
Έγκριση Κανονισμού Επιθεώρησης και Συντήρησης Γεφυρών-Διοικητική Αρχή Γεφυρών.
