Νόμος 5271/2026 - ΦΕΚ 11/Α/30-1-2026

Προστασία έργων τέχνης και συλλεκτικών αντικειμένων - Καταπολέμηση της κατασκευής και διακίνησης πλαστών έργων τέχνης και συλλεκτικών αντικειμένων και της φθοράς έργων τέχνης και συλλεκτικών αντικειμένων - Ποινικές διατάξεις - Σύσταση Μητρώου Ορκωτών

Πραγματογνωμόνων - Λοιπές διατάξεις Υπουργείου Πολιτισμού.

ΝΟΜΟΣ ΥΠ' ΑΡΙΘΜ. 5271/2026

ΦΕΚ 11/Α/30-1-2026

Προστασία έργων τέχνης και συλλεκτικών αντικειμένων - Καταπολέμηση της κατασκευής και διακίνησης πλαστών έργων τέχνης και συλλεκτικών αντικειμένων και της φθοράς έργων τέχνης και συλλεκτικών αντικειμένων - Ποινικές διατάξεις - Σύσταση Μητρώου Ορκωτών Πραγματογνωμόνων - Λοιπές διατάξεις Υπουργείου Πολιτισμού.

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

Εκδίδομε τον ακόλουθο νόμο που ψήφισε η Βουλή:

ΜΕΡΟΣ Α'

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΕΡΓΩΝ ΤΕΧΝΗΣ ΚΑΙ ΣΥΛΛΕΚΤΙΚΩΝ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ - ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΚΙΝΗΣΗΣ ΠΛΑΣΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΕΧΝΗΣ ΚΑΙ ΣΥΛΛΕΚΤΙΚΩΝ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΦΘΟΡΑΣ ΕΡΓΩΝ ΤΕΧΝΗΣ KAI ΣΥΛΛΕΚΤΙΚΩΝ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ - ΠΟΙΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ - ΣΥΣΤΑΣΗ ΜΗΤΡΩΟΥ ΟΡΚΩΤΩΝ ΠΡΑΓΜΑΤΟΓΝΩΜΟΝΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α'

ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

Άρθρο 1

Σκοπός

Σκοπός του παρόντος Μέρους είναι:

α) η καταπολέμηση της κατασκευής και διακίνησης έργων τέχνης και συλλεκτικών αντικειμένων με σκοπό παραπλάνησης τρίτων, καθώς και η αποτροπή της φθοράς έργων τέχνης και συλλεκτικών αντικειμένων που ευρίσκονται σε κοινόχρηστους, δημόσιους, δημοτικούς χώρους και χώρους μουσείων,

β) η προστασία του έργου τέχνης και του συλλεκτικού αντικειμένου από παρεμβάσεις σε αυτά προκειμένου να διατηρηθούν αλώβητα για τις μέλλουσες γενεές και

γ) η προστασία των αγοραστών, δημιουργών, επαγγελματιών του χώρου, συλλεκτών, μουσείων και η ασφαλής έκθεση των έργων τέχνης και των συλλεκτικών αντικειμένων σε πολιτιστικούς χώρους.

Άρθρο 2

Αντικείμενο

Αντικείμενο του παρόντος Μέρους είναι:

α) η θέσπιση του ειδικού αδικήματος της κατασκευής, παραποίησης, έκθεσης και διακίνησης έργων τέχνης και συλλεκτικών αντικειμένων, με σκοπό παραπλάνησης τρίτων, καθώς και η πρόβλεψη επιβαρυντικών περιστάσεων και παρεπόμενων ποινών,

β) η σύσταση και λειτουργία μητρώου ορκωτών πραγματογνωμόνων, αρμόδιων για τη διαπίστωση της γνησιότητας έργων τέχνης και συλλεκτικών αντικειμένων,

γ) η σύσταση αυτοτελούς τμήματος στο Υπουργείο Πολιτισμού, αρμόδιου για την παρακολούθηση της κατασκευής και διακίνησης πλαστών έργων τέχνης και συλλεκτικών αντικειμένων και την τήρηση ειδικού αρχείου αυτών και

δ) η θέσπιση του ειδικού αδικήματος της φθοράς έργων τέχνης και συλλεκτικών αντικειμένων που βρίσκονται σε κοινόχρηστους ή δημόσιους ή δημοτικούς χώρους και χώρους μουσείων.

Άρθρο 3

Oρισμοί

Για τους σκοπούς του παρόντος Μέρους ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:

α) «Έργο τέχνης»: κάθε έργο καλλιτεχνικής δημιουργίας ιδίως στα πεδία των εικαστικών τεχνών, όπως είναι η ζωγραφική, η γλυπτική, η χαρακτική, το σχέδιο, η κεραμική, η φωτογραφία και η ταπισερί, των εφαρμοσμένων τεχνών, όπως είναι τα αρχιτεκτονικά σχέδια και οι μακέτες, η γραφιστική και η διακοσμητική, καθώς και των μορφών τέχνης που χρησιμοποιούν την επιστήμη και την τεχνολογία.

β) «Συλλεκτικό αντικείμενο»: κάθε αντικείμενο που έχει τα χαρακτηριστικά που απαιτούνται, ώστε να περιληφθεί σε συλλογή και ιδίως είναι σχετικώς σπάνιο, δεν χρησιμοποιείται συνήθως κατά τον αρχικό του προορισμό, αποτελεί αντικείμενο ειδικής συναλλαγής εκτός του συνήθους εμπορίου των πρακτικώς χρήσιμων ομοειδών αντικειμένων και έχει μεγάλη αξία.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β'

ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΔΙΑΚΙΝΗΣΗΣ ΕΡΓΩΝ ΤΕΧΝΗΣ ΚΑΙ ΣΥΛΛΕΚΤΙΚΩΝ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ ΜΕ ΣΚΟΠΟ ΠΑΡΑΠΛΑΝΗΣΗΣ - ΠΟΙΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

Άρθρο 4

Κατασκευή, παραποίηση, έκθεση, διακίνηση, διάθεση, μεταβίβαση, κατοχή έργου τέχνης ή συλλεκτικού αντικειμένου με σκοπό παραπλάνησης - Επιβαρυντικές περιστάσεις

1. Όποιος, με σκοπό παραπλάνησης ως προς την ταυτότητα του δημιουργού του, την προέλευσή του, τη χρονολόγησή του, τη φύση του ή τη σύνθεσή του, κατασκευάζει, παραποιεί, εκθέτει, διακινεί, διαθέτει, μεταβιβάζει, κατέχει ή δέχεται στην κατοχή του με οποιονδήποτε τρόπο έργο τέχνης ή συλλεκτικό αντικείμενο, τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον έξι (6) μηνών και χρηματική ποινή τουλάχιστον πέντε χιλιάδων (5.000) ευρώ.

2. Οι πράξεις της παρ. 1 τιμωρούνται με ποινή κάθειρξης έως δέκα (10) έτη και με χρηματική ποινή από δέκα χιλιάδες (10.000) έως τριακόσιες χιλιάδες (300.000) ευρώ όταν:

α) αφορούν σε έργο ή συλλεκτικό αντικείμενο που έχει αξία άνω των εκατόν είκοσι χιλιάδων (120.000) ευρώ ή

β) αφορούν σε αντικείμενο της παρ. 1 που έχει ιδιαίτερα μεγάλη αξία και έχουν τελεστεί κατ' επάγγελμα ή

γ) έχουν τελεστεί σε εμπορική κλίμακα ή

δ) έχουν τελεστεί από δύο ή περισσότερους που έχουν οργανωθεί με σκοπό την τέλεση ομοειδών αδικημάτων ή στο πλαίσιο εγκληματικής οργάνωσης.

3. Αν το υπαίτιο πρόσωπο των αδικημάτων των παρ. 1 και 2 δραστηριοποιείται επαγγελματικά στον χώρο των έργων τέχνης και των συλλεκτικών αντικειμένων, επιβάλλεται από το δικαστήριο, ως παρεπόμενη ποινή, η απαγόρευση άσκησης επαγγέλματος στο πλαίσιο λειτουργίας ατομικής επιχείρησης ή συμμετοχής στη διοίκηση και λειτουργία νομικού προσώπου, για χρονικό διάστημα από τρεις (3) μήνες έως πέντε (5) έτη.

Άρθρο 5

Δήμευση - Απόδοση - Καταστροφή

1. Κατά την εφαρμογή του άρθρου 4, το Δικαστήριο δύναται να διατάσσει τη δήμευση του έργου τέχνης ή του συλλεκτικού αντικειμένου ή την απόδοσή του στον δημιουργό ή στους κληρονόμους του ή στο Ελληνικό Δημόσιο, στην περίπτωση του άρθρου 1824 του Αστικού Κώδικα (π.δ. 456/1984, Α' 164).

2. Αν το αντικείμενο της παρ. 1 του άρθρου 4 έχει κατασκευαστεί εξαρχής με σκοπό την παραπλάνηση κατά το άρθρο 4, το Δικαστήριο διατάσσει την καταστροφή του ενώπιον τριμελούς επιτροπής, με Πρόεδρο τον προϊστάμενο του τμήματος του άρθρου 6 και μέλη έναν (1) εκπρόσωπο του Υπουργείου Δικαιοσύνης, που ορίζεται, με τον αναπληρωτή του, με απόφαση του Υπουργού Δικαιοσύνης και έναν (1) εκπρόσωπο του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη, που ορίζεται, με τον αναπληρωτή του, με απόφαση του Υπουργού Προστασίας του Πολίτη. Της καταστροφής του πρώτου εδαφίου προηγείται φωτογραφική ή άλλη αποτύπωση του προς καταστροφή αντικειμένου.

3. Σε περίπτωση αθώωσης ή παύσης της ποινικής δίωξης για τις πράξεις της παρ. 1 του άρθρου 4, το Δικαστήριο διατάσσει τη δήμευση ή την καταστροφή του έργου τέχνης ή του συλλεκτικού αντικειμένου, εάν διαπιστωθεί ότι είναι πλαστό.

4. Στο αυτοτελές τμήμα του άρθρου 6, τηρείται ηλεκτρονικό αρχείο των έργων τέχνης και των συλλεκτικών αντικειμένων της παρ. 1.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ'

ΑΥΤΟΤΕΛΕΣ ΤΜΗΜΑ ΕΡΓΩΝ ΤΕΧΝΗΣ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

Άρθρο 6

Σύσταση Αυτοτελούς Τμήματος Έργων Τέχνης στη Γενική Διεύθυνση Σύγχρονου Πολιτισμού

του Υπουργείου Πολιτισμού

Στο Υπουργείο Πολιτισμού συστήνεται Αυτοτελές Τμήμα Έργων Τέχνης, που υπάγεται στη Γενική Διεύθυνση Σύγχρονου Πολιτισμού.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ'

ΜΗΤΡΩΟ ΟΡΚΩΤΩΝ ΠΡΑΓΜΑΤΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΕΧΝΗΣ ΚΑΙ ΣΥΛΛΕΚΤΙΚΩΝ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ

Άρθρο 7

Μητρώο Ορκωτών Πραγματογνωμόνων - Προσόντα εγγραφής - Δικαιώματα εγγεγραμμένων - Επικαιροποίηση Μητρώου - Δημοσιότητα

1. Για τη διενέργεια πραγματογνωμοσύνης για τη διαπίστωση της γνησιότητας έργων τέχνης και συλλεκτικών αντικειμένων, κατόπιν αίτησης ή εντολής διοικητικής ή δικαστικής ή εισαγγελικής αρχής ή κατόπιν αίτησης ιδιωτών, συστήνεται στο Υπουργείο Πολιτισμού Μητρώο Ορκωτών Πραγματογνωμόνων έργων τέχνης και συλλεκτικών αντικειμένων (Μητρώο Ορκωτών Πραγματογνωμόνων - Μ.Ο.Π.). Το Μ.Ο.Π. τηρείται ψηφιακά στο Αυτοτελές Τμήμα Έργων Τέχνης (Α.Τ.Ε.Τ.) του άρθρου 6.

2. Ως πραγματογνώμονες στο Μ.Ο.Π. εγγράφονται, μετά από αίτησή τους, κατόπιν δημόσιας πρόσκλησης, σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 13, φυσικά πρόσωπα κατά τη διαδικασία του άρθρου 9. Οι πραγματογνώμονες είναι κάτοχοι πτυχίου ή μεταπτυχιακού τίτλου Ανώτατου Εκπαιδευτικού Ιδρύματος (Α.Ε.Ι.) της ημεδαπής στην Ιστορία της Τέχνης ή πτυχίου ή μεταπτυχιακού τίτλου σπουδών Α.Ε.Ι. ή Τ.Ε.Ι. της ημεδαπής στη Συντήρηση Έργων Τέχνης, με τουλάχιστον δεκαετή αποδεδειγμένη επαγγελματική εμπειρία στη διαχείριση, επιμέλεια, συντήρηση, αποκατάσταση, τεκμηρίωση, εκτίμηση ή έκθεση έργων τέχνης και συλλογών. Αν οι τίτλοι του πρώτου εδαφίου προέρχονται από την αλλοδαπή, πρέπει να είναι αναγνωρισμένοι ως ισότιμοι με πράξη του αρμοδίου οργάνου ή με αναγνώριση επαγγελματικής ισοδυναμίας από το Συμβούλιο Αναγνώρισης Επαγγελματικών Προσόντων (Σ.Α.Ε.Π.) ή από το Αυτοτελές Τμήμα Εφαρμογής της Ευρωπαϊκής Νομοθεσίας (Α.Τ.Ε.Ε.Ν.), σύμφωνα με το π.δ. 38/2010 (Α'78).

3. Με μέριμνα του Α.Τ.Ε.Τ., το Μ.Ο.Π. επικαιροποιείται και κοινοποιείται στις Γραμματείες των πολιτικών, ποινικών και διοικητικών δικαστηρίων της χώρας. Το Μ.Ο.Π. είναι ελεύθερα προσβάσιμο στο κοινό και με ηλεκτρονικά μέσα. Τα στοιχεία επικοινωνίας των εγγεγραμμένων στο Μ.Ο.Π. δημοσιεύονται στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Πολιτισμού.

Άρθρο 8

Κωλύματα εγγραφής στο Μητρώο Ορκωτών Πραγματογνωμόνων - Αναστολή εγγραφής - Διαγραφή εγγεγραμμένων

1. Δεν εγγράφονται στο Μητρώο Ορκωτών Πραγματογνωμόνων (Μ.Ο.Π.) όσοι έχουν κώλυμα διορισμού δημόσιου υπαλλήλου, σύμφωνα με τα άρθρα 5 και 7 έως 9 του Κώδικα Κατάστασης Δημοσίων Πολιτικών Διοικητικών Υπαλλήλων και Υπαλλήλων Ν.Π.Δ.Δ. (ν. 3528/2007, Α' 26), καθώς και όσοι έχουν καταδικασθεί για παράβαση της νομοθεσίας για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς ή για παράβαση του παρόντος νόμου ή για ψευδή κατάθεση, ψευδή πραγματογνωμοσύνη ή διερμηνεία, αποδοχή και διάθεση προϊόντων εγκλήματος. Το κώλυμα υφίσταται και για όσο χρόνο εκκρεμεί η ποινική δίωξη.

2. Αν εκκρεμεί ποινική δίωξη πραγματογνώμονα του Μ.Ο.Π. για μια από τις πράξεις του πρώτου εδαφίου της παρ. 1, επέρχεται αυτοδίκαιη αναστολή εγγραφής του στο Μ.Ο.Π. για όσο διάστημα εκκρεμεί η ποινική δίωξη. Για την αναστολή εγγραφής της παρούσας εκδίδεται διαπιστωτική πράξη του Υπουργού Πολιτισμού.

3. Σε περίπτωση αμετάκλητης καταδίκης πραγματογνώμονα του Μ.Ο.Π. για κάποια από τις πράξεις του πρώτου εδαφίου της παρ. 1 επέρχεται αυτοδίκαιη διαγραφή του από το Μ.Ο.Π., για την οποία εκδίδεται διαπιστωτική πράξη του Υπουργού Πολιτισμού.

Άρθρο 9

Διαδικασία εγγραφής στο Μητρώο Ορκωτών Πραγματογνωμόνων - Επιμόρφωση επιτυχόντων

1. Για την εγγραφή τους στο Μητρώο Ορκωτών Πραγματογνωμόνων (Μ.Ο.Π.) οι πραγματογνώμονες συμμετέχουν σε εξετάσεις. Οι ενδιαφερόμενοι υποβάλλουν προς το Αυτοτελές Τμήμα Έργων Τέχνης (Α.Τ.Ε.Τ.) της Γενικής Διεύθυνσης Σύγχρονου Πολιτισμού του Υπουργείου Πολιτισμού σχετική αίτηση, που συνοδεύεται από τα αποδεικτικά προσόντων και έλλειψης κωλυμάτων της παρ. 2 του άρθρου 7 και της παρ. 1 του άρθρου 8 αντίστοιχα, καθώς και τα αποδεικτικά πρόσθετων σχετικών ακαδημαϊκών τίτλων και εμπειρίας, τα οποία συνεκτιμώνται.

2. Οι εξετάσεις για την εγγραφή στο Μ.Ο.Π. διενεργούνται από πενταμελή επιτροπή, που συγκροτείται από τον Υπουργό Πολιτισμού και αποτελείται από:

α) τρεις (3) Ιστορικούς Τέχνης και

β) δύο (2) Συντηρητές.

Τα πρόσωπα των περ. α) και β) υπηρετούν ή έχουν αφυπηρετήσει από τα νομικά πρόσωπα με τις επωνυμίες «Εθνική Πινακοθήκη - Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτσου», «Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης (Ε.Μ.Σ.Τ.)» και «Μητροπολιτικός Οργανισμός Μουσείων Εικαστικών Τεχνών Θεσσαλονίκης - ΜOMUS» και διαθέτουν τουλάχιστον δεκαετή προϋπηρεσία ή κατέχουν θέση ευθύνης στους φορείς αυτούς ή είναι ιστορικοί τέχνης με τουλάχιστον δωδεκαετή εμπειρία στην επιμέλεια εκθέσεων ή στη διαχείριση συλλογών. Με την ίδια απόφαση ορίζεται ένα από τα μέλη ως πρόεδρος και ένας υπάλληλος του Α.Τ.Ε.Τ. ως γραμματέας της επιτροπής.

3. Η επιτροπή της παρ. 2 έχει τριετή θητεία, η οποία δύναται να ανανεωθεί έως δύο (2) φορές και υποστηρίζεται διοικητικά στο έργο της από το Α.Τ.Ε.Τ..

4. Το αργότερο εντός δύο (2) μηνών από τη διενέργεια των εξετάσεων της παρ. 1, η επιτροπή της παρ. 2 διαβιβάζει στο Α.Τ.Ε.Τ. το πρακτικό κατάρτισης του τελικού πίνακα με τα στοιχεία των επιτυχόντων, οι οποίοι παρακολουθούν δωρεάν πρόγραμμα επιμόρφωσης τρίμηνης διάρκειας, που διοργανώνει το νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου «Εθνική Πινακοθήκη - Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτσου» σε συνεργασία με το Α.Τ.Ε.Τ., με αντικείμενα τη μελέτη και ανάλυση δικαστικών υποθέσεων πλαστών έργων τέχνης και συλλεκτικών αντικειμένων, την ενημέρωση επί ζητημάτων διαπίστωσης της γνησιότητας αυτών και την εξάσκηση στη σύνταξη ολοκληρωμένων εκθέσεων πραγματογνωμοσύνης.

5. Η εγγραφή στο Μ.Ο.Π. διενεργείται με απόφαση του αρμοδίου οργάνου του Υπουργείου Πολιτισμού, που εκδίδεται εντός ενός (1) μηνός από την ολοκλήρωση του προγράμματος επιμόρφωσης της παρ. 4 και δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Άρθρο 10

Κώδικας δεοντολογίας και υποχρεώσεις εγγεγραμμένων στο Μητρώο Ορκωτών Πραγματογνωμόνων

1. Για την εξειδίκευση των υποχρεώσεων των πραγματογνωμόνων κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους και των συνεπειών που επιφέρει η μη συμμόρφωσή τους με αυτές, καταρτίζεται Κώδικας Δεοντολογίας σύμφωνα με την παρ. 5 του άρθρου 13, ο οποίος αναρτάται στον ιστότοπο του Υπουργείου Πολιτισμού.

2. Για τη διαπίστωση της γνησιότητας έργων τέχνης και συλλεκτικών αντικειμένων, οι εγγεγραμμένοι στο Μ.Ο.Π. συντάσσουν εκθέσεις πραγματογνωμοσύνης, σύμφωνα με τις εξειδικευμένες γνώσεις τους, την εμπειρία τους και τον Κώδικα Δεοντολογίας. Κατά τη σύνταξη των εκθέσεων του πρώτου εδαφίου οι εγγεγραμμένοι στο Μ.Ο.Π. δύνανται να συνεργάζονται με πρόσωπα ή φορείς που μπορούν να συνεισφέρουν στην έρευνά τους, όπως ερευνητικά κέντρα και εμπειρογνώμονες εξειδικευμένους σε συγκεκριμένες κατηγορίες έργων τέχνης και συλλεκτικών αντικειμένων. Οι εκθέσεις πραγματογνωμοσύνης του πρώτου εδαφίου αποστέλλονται στο Α.Τ.Ε.Τ. του άρθρου 6, το οποίο τηρεί ψηφιακό αρχείο πραγματογνωμοσυνών γνησιότητας έργων τέχνης και συλλεκτικών αντικειμένων και μεριμνά για την καταχώρησή τους σε αυτό.

3. Οι εγγεγραμμένοι στο Μ.Ο.Π. παρακολουθούν υποχρεωτικά, επί ποινή διαγραφής τους από το Μ.Ο.Π., δωρεάν προγράμματα επιμόρφωσης σε θέματα που άπτονται του αντικειμένου εργασίας τους, τα οποία διοργανώνει το Υπουργείο Πολιτισμού, σε συνεργασία με το νομικό πρόσωπο «Εθνική Πινακοθήκη - Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτσου», τουλάχιστον άπαξ ετησίως και με τουλάχιστον εβδομαδιαία διάρκεια.

4. Οι εγγεγραμμένοι στο Μ.Ο.Π. ενημερώνουν αμελλητί και εγγράφως το Α.Τ.Ε.Τ. για οποιαδήποτε μεταβολή των στοιχείων και των συνθηκών της παρ. 2 του άρθρου 7 και της παρ. 1 του άρθρου 8. Το Α.Τ.Ε.Τ. δύναται, σε περίπτωση που απαιτείται, κατόπιν θετικής γνώμης της επιτροπής της παρ. 2 του άρθρου 9, να προβαίνει με οποιονδήποτε πρόσφορο τρόπο, σε αναζήτηση, διασταύρωση και επαλήθευση των υποβληθέντων στοιχείων της παρ. 2 του άρθρου 7 και της παρ. 1 του άρθρου 8, καθώς και σε διαπίστωση της συμμόρφωσης των εγγεγραμμένων στο Μ.Ο.Π. προς τα οριζόμενα στις παρ. 2 και 3 του παρόντος.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε'

ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΦΘΟΡΑΣ ΕΡΓΩΝ ΤΕΧΝΗΣ ΚΑΙ ΣΥΛΛΕΚΤΙΚΩΝ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ - ΠΟΙΝΙΜ ΔΙΑΤΑΞH

Άρθρο 11

Φθορά έργων τέχνης και συλλεκτικών αντικειμένων - Προσθήκη άρθρου 378Α στον Ποινικό Κώδικα

Στον Ποινικό Κώδικα (ν. 4619/2019, Α' 95), προστίθεται άρθρο 378Α, ως εξής:

«Άρθρο 378Α

Φθορά έργων τέχνης και συλλεκτικών αντικειμένων

1. Όποιος καταστρέφει, βλάπτει, ρυπαίνει, αλλοιώνει με οποιονδήποτε τρόπο τη μορφή ή καθιστά ανέφικτη ή δυσχερή τη χρήση έργου τέχνης ή συλλεκτικού αντικειμένου, το οποίο εκτίθεται ή φυλάσσεται σε κοινόχρηστους χώρους, εσωτερικούς ή εξωτερικούς χώρους του Δημοσίου, των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης, νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου και μουσείων του Υπουργείου Πολιτισμού ή εποπτευόμενων ή αναγνωρισμένων από αυτό, ή σε οποιονδήποτε χώρο όπου εκτίθενται ή φυλάσσονται τα έργα τέχνης και συλλεκτικά αντικείμενα δυνάμει συμβάσεων μεταξύ των ανωτέρω φορέων και τρίτων, τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον δύο (2) ετών και χρηματική ποινή τουλάχιστον δύο χιλιάδων (2.000) ευρώ.

2. Αν η πράξη της παρ. 1 τελέστηκε από αμέλεια, τιμωρείται με φυλάκιση έως ένα (1) έτος ή με χρηματική ποινή.

3. Αν πρόκειται για έργο τέχνης ή συλλεκτικό αντικείμενο αξίας άνω των εκατόν είκοσι χιλιάδων (120.000) ευρώ και η πράξη της παρ. 1 έγινε στο πλαίσιο εγκληματικής οργάνωσης ή από δύο ή περισσότερους ενωμένους για την τέλεσή της, επιβάλλεται κάθειρξη έως δέκα (10) ετών και χρηματική ποινή τουλάχιστον δέκα χιλιάδων (10.000) ευρώ.»

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ'

ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

Άρθρο 12

Εξουσιοδοτικές διατάξεις Κεφαλαίου Β'

1. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Πολιτισμού και Δικαιοσύνης, η οποία, για την πρώτη εφαρμογή του παρόντος, εκδίδεται εντός έξι (6) μηνών από τη δημοσίευση του παρόντος, καθορίζονται η διαδικασία απόδοσης του έργου τέχνης ή του συλλεκτικού αντικειμένου της παρ. 1 του άρθρου 5 προς τον δημιουργό ή τους κληρονόμους του, καθώς και η υπηρεσία προς την οποία αποδίδεται το αντικείμενο, και κάθε ειδικότερο ζήτημα φύλαξης, στην περίπτωση που κληρονόμος είναι το Ελληνικό Δημόσιο.

2. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Πολιτισμού και Δικαιοσύνης, η οποία, για την πρώτη εφαρμογή του παρόντος, εκδίδεται εντός έξι (6) μηνών από τη δημοσίευση του παρόντος, καθορίζονται ο τρόπος, ο τόπος και η προθεσμία καταστροφής του αντικειμένου της παρ. 1 του άρθρου 4, τα πρόσωπα που δύνανται να παρίστανται κατόπιν έγκρισης της επιτροπής της παρ. 2 του άρθρου 5, η διαδικασία προσωρινής φύλαξης και μεταφοράς του αντικειμένου στον τόπο καταστροφής, η διαδικασία προηγούμενης φωτογράφησης ή άλλης αποτύπωσης του αντικειμένου, το περιεχόμενο του πρωτοκόλλου καταστροφής, καθώς και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την καταστροφή της παρ. 2 του άρθρου 5.

3. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Πολιτισμού, Δικαιοσύνης και Ψηφιακής Διακυβέρνησης, η οποία, για την πρώτη εφαρμογή του παρόντος, εκδίδεται εντός έξι (6) μηνών από τη δημοσίευση του παρόντος, καθορίζονται τα στοιχεία που καταχωρίζονται στο ηλεκτρονικό αρχείο της παρ. 4 του άρθρου 5, τα όργανα, ο χρόνος και η διαδικασία της συλλογής και επεξεργασίας των σχετικών πληροφοριών και τα ειδικότερα θέματα που αφορούν στη σύσταση, λειτουργία, ενημέρωση, τήρηση και επικαιροποίηση και πρόσβαση σε αυτό, σύμφωνα με τον ν. 4624/2019 (Α' 137), περί προστασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και τον ν. 5160/2024 (Α' 195), περί των μέτρων για υψηλό κοινό επίπεδο κυβερνοασφάλειας σε ολόκληρη την Ένωση.

Άρθρο 13

Εξουσιοδοτικές διατάξεις Κεφαλαίου Δ'

1. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Πολιτισμού και Δικαιοσύνης, η οποία, για την πρώτη εφαρμογή του παρόντος εκδίδεται εντός έξι (6) μηνών από τη δημοσίευση του παρόντος, καθορίζονται τα στοιχεία που καταχωρίζονται στο μητρώο της παρ. 1 του άρθρου 7, ο χρόνος και τρόπος της επικαιροποίησής τους, η διαδικασία κοινοποίησης του Μητρώου στις Γραμματείες των πολιτικών, ποινικών και διοικητικών δικαστηρίων της χώρας και ο τρόπος με τον οποίο διασφαλίζεται η πρόσβαση του κοινού σε αυτό.

2. Με δημόσια πρόσκληση του Υπουργού Πολιτισμού, η οποία, για την πρώτη εφαρμογή του άρθρου 7, εκδίδεται εντός τεσσάρων (4) μηνών από τη δημοσίευση του παρόντος, καθορίζονται οι ειδικότερες λεπτομέρειες σχετικά με το περιεχόμενο, τα δικαιολογητικά, τη διαδικασία, τον χρόνο και τρόπο υποβολής της αίτησης εγγραφής στο μητρώο της παρ. 1 του άρθρου 7.

3. α) Με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού, η οποία, για την πρώτη εφαρμογή του παρόντος, εκδίδεται εντός τεσσάρων (4) μηνών από τη δημοσίευση του παρόντος, ύστερα από εισήγηση της επιτροπής της παρ. 2 του άρθρου 9, ορίζονται η εξεταστέα ύλη, ο τρόπος εξέτασης και βαθμολόγησης των υποψηφίων, η συχνότητα των εξετάσεων και κάθε άλλο θέμα συναφές με τη διενέργεια των εξετάσεων εγγραφής στο Μητρώο Ορκωτών Πραγματογνωμόνων.

β) Με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού, η οποία, για την πρώτη εφαρμογή του παρόντος, εκδίδεται εντός τεσσάρων (4) μηνών από τη δημοσίευση του παρόντος, ορίζονται τα θέματα οργάνωσης και λειτουργίας της επιτροπής της παρ. 2 του άρθρου 9.

4. α) Με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού, η οποία, για την πρώτη εφαρμογή του παρόντος, εκδίδεται εντός τεσσάρων (4) μηνών από τη δημοσίευση του παρόντος, καθορίζονται το περιεχόμενο των προγραμμάτων επιμόρφωσης της παρ. 4 του άρθρου 9 και της παρ. 3 του άρθρου 10, ο χρόνος και ο τρόπος διενέργειας αυτών, τα προσόντα των διδασκόντων, καθώς και κάθε θέμα σχετικό με τα εν λόγω προγράμματα επιμόρφωσης.

β) Με κοινή απόφαση των Υπουργών Πολιτισμού και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, η οποία, για την πρώτη εφαρμογή του παρόντος, εκδίδεται εντός τεσσάρων (4) μηνών από τη δημοσίευση του παρόντος, ορίζεται η αμοιβή των διδασκόντων στα προγράμματα επιμόρφωσης της παρ. 4 του άρθρου 9 και της παρ. 3 του άρθρου 10.

5. Με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού, η οποία, για την πρώτη εφαρμογή του παρόντος, εκδίδεται εντός τριών (3) μηνών από τη δημοσίευση του παρόντος, θεσπίζεται ο Κώδικας Δεοντολογίας της παρ. 1 του άρθρου 10.

ΜΕΡΟΣ Β'

ΛΟΙΠΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α'

ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥΣ

ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΕΠΟΠΤΕΥΟΜΕΝΟΥΣ ΦΟΡΕΙΣ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

Άρθρο 14

Ιστορικής σημασίας κινηματογράφοι

1. Ως ιστορικής σημασίας κινηματογράφος νοείται κάθε ακίνητο εντός του οποίου λειτουργεί κινηματογράφος που είναι λειτουργικά αναπόσπαστα συνδεδεμένος με το όλο ακίνητο και εφόσον: α) έχει χαρακτηριστεί ως μνημείο, λόγω της ιδιαίτερης καλλιτεχνικής σημασίας του, σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 6 του Κώδικα νομοθεσίας για την προστασία των αρχαιοτήτων και εν γένει της πολιτιστικής κληρονομιάς (ν. 4858/2021, Α' 220), περί διακρίσεων των ακινήτων μνημείων και του χαρακτηρισμού τους, ή β) έχει καθοριστεί χρήση κινηματογράφου ή έχει χαρακτηριστεί ως διατηρητέα η χρήση κινηματογράφου με αποφάσεις του πρώτου ή του δευτέρου εδαφίου της περ. α) της παρ. 3 του άρθρου 6 του ν. 4067/2012 (Α' 79), αντίστοιχα.

2. Συστήνεται Μητρώο Ιστορικών Κινηματογράφων στο Υπουργείο Πολιτισμού. Στο μητρώο του πρώτου εδαφίου εγγράφονται οι κινηματογράφοι της παρ. 1, κατόπιν αιτήσεως του ιδιοκτήτη ή του μισθωτή του ακινήτου, και τεκμηρίωσης της ιστορικότητας του κινηματογράφου. Για την εγγραφή του δευτέρου εδαφίου εκδίδεται διαπιστωτική πράξη του Υπουργού Πολιτισμού.

3. Στους ιστορικής σημασίας κινηματογράφους που εγγράφονται στο μητρώο της παρ. 2 παρέχονται οικονομικά κίνητρα σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 48 του Κώδικα νομοθεσίας για την προστασία των αρχαιοτήτων και εν γένει της πολιτιστικής κληρονομιάς, περί οικονομικών κινήτρων, τηρουμένων των κανόνων κρατικών ενισχύσεων.

4. Για τους κινηματογράφους της παρ. 1, μετά το πέρας της τελευταίας παράτασης της σύμβασης μίσθωσης, οι εγκατεστημένοι μισθωτές δύνανται να καταθέσουν πρόταση στον εκμισθωτή, για την ανανέωση της υφιστάμενης σύμβασης μίσθωσης ή για τη σύναψη νέας σύμβασης μίσθωσης, η οποία υποβάλλεται εγγράφως στον εκμισθωτή έως τη λύση της σύμβασης μίσθωσης και εξετάζεται πριν από την αποδοχή της πρότασης άλλου ενδιαφερόμενου μισθωτή.

5. Ειδικά για τους κινηματογράφους της περ. α) της παρ. 1, δύναται να καθορισθεί χρήση κινηματογράφου ή να χαρακτηριστεί ως διατηρητέα η χρήση κινηματογράφου, σύμφωνα με την περ. α'της παρ. 3 του άρθρου 6 του ν. 4067/2012 και μετά από γνώμη της αρμόδιας υπηρεσίας του Υπουργείου Πολιτισμού, κατόπιν αιτήματος του ιδιοκτήτη ή του εγκατεστημένου μισθωτή, που συνοδεύεται από εισήγηση του αρμοδίου οργάνου του Υπουργείου Πολιτισμού αναφορικά με την ιδιαίτερη καλλιτεχνική σημασία του κινηματογράφου.

Άρθρο 15

Διοικητικό Συμβούλιο του Ευρωπαϊκού Πολιτιστικού Κέντρου Δελφών - Τροποποίηση παρ. 1 άρθρου 4 ν. 645/1977

Στην παρ. 1 του άρθρου 4 του ν. 645/1977 (Α' 202), περί Διοικητικού Συμβουλίου του Ευρωπαϊκού Πολιτιστικού Κέντρου Δελφών, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στο πρώτο εδάφιο οι λέξεις «από 11 μέλη» αντικαθίσταται από τις λέξεις «από εννέα (9) μέλη», β) στο τέλος της περ. γ) προστίθενται οι λέξεις «με τον αναπληρωτή του», γ) η περ. δ) αντικαθίσταται, και, κατόπιν νομοτεχνικών βελτιώσεων, η παρ. 1 διαμορφώνεται ως εξής:

«1. Το Διοικητικό Συμβούλιο αποτελείται από εννέα (9) μέλη που διορίζονται με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού με τριετή θητεία ως εξής:

α) Έναν (1) ανώτατο ή ανώτερο υπάλληλο του Υπουργείου Εξωτερικών, υποδεικνυόμενο από τον Υπουργό των Εξωτερικών, με τον αναπληρωτή του.

β) Έναν (1) υπάλληλο κατηγορίας ΠΕ με βαθμό Α' του Υπουργείου Πολιτισμού, υποδεικνυόμενο από τον Υπουργό Πολιτισμού με τον αναπληρωτή του.

γ) Έναν (1) εκπρόσωπο του γενικού γραμματέα του Συμβουλίου της Ευρώπης με τον αναπληρωτή του.

δ) Έξι (6) προσωπικότητες που υποδεικνύονται από τον Υπουργό Πολιτισμού με τους αναπληρωτές τους.»

Άρθρο 16

Διαδικασία επιλογής οργάνων διοίκησης των νομικών προσώπων δημοσίου και ιδιωτικού δικαίου που εποπτεύονται από τον Υπουργό Πολιτισμού

1. Τα νομικά πρόσωπα δημοσίου και ιδιωτικού δικαίου που έχουν συσταθεί και εποπτεύονται από τον Υπουργό Πολιτισμού με βάση ειδικές διατάξεις, εξαιρούνται από το πεδίο εφαρμογής του Μέρους Α' του ν. 5062/2023 (Α' 183). Οι Πρόεδροι, συμπεριλαμβανομένων και των Προέδρων των Διοικητικών Συμβουλίων, είτε έχουν εκτελεστικές αρμοδιότητες είτε όχι, Αντιπρόεδροι, Διευθύνοντες ή Εντεταλμένοι Σύμβουλοι των νομικών προσώπων του πρώτου εδαφίου επιλέγονται, σύμφωνα με το παρόν άρθρο, από την Επιτροπή της παρ. 3 και διορίζονται με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού.

2. Για την επιλογή των οργάνων διοίκησης του δευτέρου εδαφίου της παρ. 1 εκδίδεται δημόσια ή δημόσια διεθνής πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος, στην οποία προβαίνει το Διοικητικό Συμβούλιο των νομικών προσώπων της παρ. 1, μετά από έγκρισή της από τον Υπουργό Πολιτισμού.

3. Για την αξιολόγηση και την επιλογή των υποψηφίων συγκροτείται, με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού, πενταμελής Ειδική Επιτροπή Αξιολόγησης και Επιλογής, που αποτελείται από:

α) ένα (1) μέλος του Α.Σ.Ε.Π. που υποδεικνύεται με πράξη του Προέδρου του Α.Σ.Ε.Π., ως Πρόεδρο,

β) τον αρμόδιο Γενικό Γραμματέα του Υπουργείου Πολιτισμού,

γ) τρία (3) μέλη που αποτελούν προσωπικότητες διεθνούς κύρους ή αναγνώρισης ή συμβολής στο αντικείμενο εκάστου των φορέων της παρ. 1.

Με την ίδια απόφαση ορίζεται ο γραμματέας της Επιτροπής από τους υπαλλήλους του κλάδου Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης του Υπουργείου Πολιτισμού και καθορίζονται τα ζητήματα της σύγκλησης, συζήτησης και ψηφοφορίας, καθώς και κάθε άλλο ζήτημα σχετικά με τη λειτουργία αυτής.

4. Στην πρόσκληση της παρ. 2 ορίζεται η διαδικασία αξιολόγησης εκ μέρους της Ειδικής Επιτροπής της παρ. 3.

5. Αν η διαδικασία επιλογής δεν έχει ολοκληρωθεί κατά τη λήξη της θητείας του οργάνου διοίκησης της παρ. 1 και μέχρι την ολοκλήρωση αυτής, με απόφαση του αρμόδιου οργάνου διορισμού παρατείνεται προσωρινά η θητεία του υπηρετούντος προσώπου ή η θέση πληρούται προσωρινά.

Στις περιπτώσεις:

α) πρόωρης λήξης της θητείας για οποιονδήποτε λόγο και

β) σύστασης νέων νομικών προσώπων ή οργάνων διοίκησης, η θέση πληρούται προσωρινά υπό τις προϋποθέσεις του προηγούμενου εδαφίου. Στην περίπτωση αυτή η διαδικασία επιλογής νέου προσώπου κατ' εφαρμογή του παρόντος άρθρου εκκινεί εντός προθεσμίας τριών (3) μηνών.

6. Εκκρεμείς διαδικασίες επιλογής των οργάνων της παρ. 1 κατά τον χρόνο δημοσίευσης του παρόντος νόμου, ανεξαρτήτως της υποβολής ή μη υποψηφιοτήτων, καταργούνται και οι σχετικές θέσεις επαναπροκηρύσσονται εντός έξι (6) μηνών από τη δημοσίευση του παρόντος νόμου.

7. Κάθε αναφορά ειδικών διατάξεων περί επιλογής διοικήσεως των φορέων της παρ. 1 στον ν. 4735/2020 (Α' 197) ή στον ν. 5062/2023, νοείται ως αναφορά στο παρόν άρθρο.

Άρθρο 17

Τοπικά Συμβούλια Μνημείων του Υπουργείου Πολιτισμού - Τροποποίηση παρ. 1 άρθρου 49 Κώδικα νομοθεσίας για την προστασία των αρχαιοτήτων και εν γένει της πολιτιστικής κληρονομιάς

Στην περ. γ) της παρ. 1 του άρθρου 49 του Κώδικα νομοθεσίας για την προστασία των αρχαιοτήτων και εν γένει της πολιτιστικής κληρονομιάς (ν. 4858/2021, Α' 220), περί συγκρότησης των Τοπικών Συμβουλίων Μνημείων, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) μετά τη λέξη «αρχιτέκτονα» προστίθενται οι λέξεις «ή πολιτικό μηχανικό», β) οι λέξεις «που αναπληρώνεται από υπάλληλο της ίδιας ειδικότητας» αντικαθίστανται από τις λέξεις «που αναπληρώνεται από υπάλληλο των ανωτέρω ειδικοτήτων», και η περ. γ), μετά από νομοτεχνικές βελτιώσεις, διαμορφώνεται ως εξής:

«γ) Έναν (1) αρχιτέκτονα ή πολιτικό μηχανικό υπάλληλο του Υπουργείου Πολιτισμού, που αναπληρώνεται από υπάλληλο των ανωτέρω ειδικοτήτων.»

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β'

ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

Άρθρο 18

Εξουσιοδοτική διάταξη Κεφαλαίου Α'

Με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού καθορίζονται:

α) τα ειδικότερα κριτήρια τεκμηρίωσης της ιστορικότητας των κινηματογράφων της παρ. 2 του άρθρου 14,

β) η διαδικασία ένταξης στο μητρώο της παρ. 2 του άρθρου 14,

γ) οι αρμόδιες υπηρεσίες ή τα όργανα που συμμετέχουν στην αξιολόγηση της παρ. 5 του άρθρου 14,

δ) ο τύπος και το περιεχόμενο της βεβαίωσης εγγραφής στο μητρώο της παρ. 2 του άρθρου 14 και

ε) κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή του άρθρου 14.

ΜΕΡΟΣ Γ'

ΕΝΑΡΞΗ ΙΣΧΥΟΣ

Άρθρο 19

Έναρξη ισχύος

Η ισχύς του παρόντος αρχίζει από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Παραγγέλλομε τη δημοσίευση του παρόντος στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και την εκτέλεσή του ως νόμου του Κράτους.

Αθήνα, 30 Ιανουαρίου 2026