Εναρμόνιση της Ελληνικής Νομοθεσίας με την Οδηγία (ΕΕ) 2022/362 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 24ης Φεβρουαρίου 2022 για την τροποποίηση των οδηγιών 1999/62/ΕΚ, 1999/37/ΕΚ και (ΕΕ) 2019/520, όσον αφορά την επιβολή τελών στα οχήματα

που χρησιμοποιούν ορισμένα έργα υποδομής.

---

ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΔΙΑΤΑΓΜΑ ΥΠ' ΑΡΙΘΜ. 104/2025

ΦΕΚ 221/Α/5-12-2025

Εναρμόνιση της Ελληνικής Νομοθεσίας με την Οδηγία (ΕΕ) 2022/362 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 24ης Φεβρουαρίου 2022 για την τροποποίηση των οδηγιών 1999/62/ΕΚ, 1999/37/ΕΚ και (ΕΕ) 2019/520, όσον αφορά την επιβολή τελών στα οχήματα που χρησιμοποιούν ορισμένα έργα υποδομής.

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ

ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

Έχοντας υπόψη:

1. Τις διατάξεις:

α) Του άρθρου 3 και 4 του ν. 1338/1983 (Α' 34), όπως το άρθρο 3 αντικαταστάθηκε με το άρθρο 65 του ν. 1892/1990 (Α' 101) και το άρθρο 4 αντικαταστάθηκε με το άρθρο 6 παρ. 4 του ν. 1440/1984 (Α' 70) και τροποποιήθηκε, διαδοχικώς, με τα άρθρα 7 του ν. 1775/1988 (Α' 101), 31 του ν. 2076/1992 (Α' 130), 19 του ν. 2367/1995 (Α' 261), 22 του ν. 2789/2000 (Α' 21), 48 του ν. 3427/2005 (Α' 312), 91 του ν. 3862/2010 (Α' 113), 50 του ν. 4342/2015 (Α' 143) και 20 του ν. 4753/2020 (Α' 227),

β) του άρθρου δεύτερου του ν. 3671/2008 «Κύρωση της Συνθήκης της Λισσαβώνας που τροποποιεί τη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση, τη Συνθήκη περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και ορισμένες συναφείς διατάξεις» (Α' 129).

2. Την Υ7/19.3.2025 κοινή απόφαση του Πρωθυπουργού και του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών «Ανάθεση αρμοδιοτήτων στον Αναπληρωτή Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών, Κωνσταντίνο Κυρανάκη» (Β' 1365).

3. Την 47542 ΕΞ 2025/19.03.2025 κοινή απόφαση του Πρωθυπουργού και του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών «Ανάθεση αρμοδιοτήτων στον Υφυπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Γεώργιο Κώτσηρα» (Β' 1327).

4. Την 102928/10.07.2023 κοινή απόφαση του Πρωθυπουργού και του Υπουργού Οικονομικών «Ανάθεση αρμοδιοτήτων στον Υφυπουργό Οικονομικών Αθανάσιο Πετραλιά» (Β'4441).

5. Την 271/25 κοινή απόφαση του Πρωθυπουργού και του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών «Ανάθεση αρμοδιοτήτων στον Υφυπουργό Υποδομών και Μεταφορών, Νικόλαο Ταχιάο» (Β'4599).

6. Το άρθρο 90 του Κώδικα νομοθεσίας για την Κυβέρνηση και τα κυβερνητικά όργανα (π.δ. 63/2005, Α' 98), το οποίο διατηρήθηκε σε ισχύ με την περ. 22 του άρθρου 119 του ν. 4622/2019 (Α' 133), και το γεγονός ότι από τις διατάξεις του παρόντος δεν προκαλείται δαπάνη σε βάρος του κρατικού προϋπολογισμού, όπως προκύπτει από τη 72997/30.04.2025 Εισηγητική Έκθεση του Προϊσταμένου της Γενικής Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών.

7. Το γεγονός ότι οι διατάξεις του παρόντος δεν αφορούν σε διοικητική διαδικασία, για την οποία υπάρχει υποχρέωση καταχώρισης στο Εθνικό Μητρώο Διοικητικών Διαδικασιών - «Μίτος».

8. Την 142/2025 γνωμοδότηση του Συμβουλίου της Επικρατείας.

Με πρόταση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Υποδομών και Μεταφορών, Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Ανάπτυξης, του Αναπληρωτή Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών και των Υφυπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Υποδομών και Μεταφορών, αποφασίζουμε:

 

Άρθρο 1

Σκοπός

Σκοπός του παρόντος διατάγματος είναι η προσαρμογή της ελληνικής νομοθεσίας προς τις διατάξεις της Οδηγίας (ΕΕ) 2022/362 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 24ης Φεβρουαρίου 2022 για την τροποποίηση των οδηγιών 1999/62/ΕΚ, 1999/37/ΕΚ και (ΕΕ) 2019/520 όσον αφορά την επιβολή τελών στα οχήματα που χρησιμοποιούν ορισμένα έργα υποδομής.

 

Άρθρο 2

Πεδίο Εφαρμογής

(παρ. 2 άρθρου 1 Οδηγίας 2022/362)

Οι διατάξεις του παρόντος διατάγματος ισχύουν για: α) Τους φόρους επί των οχημάτων, που επιβάλλονται στα βαρέα φορτηγά οχήματα και β) τα διόδια που επιβάλλονται στα οχήματα.

 

Άρθρο 3

Ορισμοί

(παρ. 2 άρθρου 1 Οδηγίας 2022/362)

1. Για τους σκοπούς του παρόντος διατάγματος, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:

α) «διευρωπαϊκό οδικό δίκτυο»: η υποδομή οδικών μεταφορών που αναφέρεται στο τμήμα 3 του κεφαλαίου II του Κανονισμού (ΕΕ) με 1315/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (L 348), όπως απεικονίζεται σε χάρτες στο παράρτημα I του εν λόγω κανονισμού·

β) «κεντρικό διευρωπαϊκό δίκτυο μεταφορών»: η υποδομή μεταφορών που προσδιορίζεται σύμφωνα με το κεφάλαιο III του Κανονισμού (ΕΕ) 1315/2013· γ) «κόστος κατασκευής»: το κόστος που συνδέεται με την κατασκευή, συμπεριλαμβανομένου, ενδεχομένως, του χρηματοδοτικού κόστους, οποιουδήποτε εκ των παρακάτω:

γα) νέων υποδομών ή νέων βελτιώσεων υποδομής, συμπεριλαμβανομένων των σημαντικών δομικών επισκευών,

γβ) υποδομών ή βελτιώσεων υποδομής, συμπεριλαμβανομένων σημαντικών δομικών επισκευών, που περατώθηκαν τριάντα (30) το πολύ έτη πριν από τις 10 Ιουνίου 2008, για τις οποίες λειτουργούσαν ήδη κατά τις 10 Ιουνίου 2008 ρυθμίσεις περί διοδίων, ή που περατώθηκαν τριάντα (30) το πολύ έτη πριν από την καθιέρωση τυχόν νέων ρυθμίσεων περί διοδίων που εισήχθησαν μετά τις 10 Ιουνίου 2008 ή

γγ) υποδομών ή βελτιώσεων υποδομής που περατώθηκαν πριν από τις ημερομηνίες που αναφέρονται στην υποπερ. γβ, εφόσον:

i) έχει θεσπιστεί σύστημα διοδίων, το οποίο προβλέπει την ανάκτηση του κόστους αυτού μέσω σύμβασης με φορέα λειτουργίας συστήματος διοδίων ή μέσω άλλων νομικών πράξεων ισοδύναμου αποτελέσματος, που άρχισαν να ισχύουν πριν από τις 10 Ιουνίου 2008, ή

ii) μπορεί να αποδειχθεί ότι η κατασκευή της συγκεκριμένης υποδομής εξαρτήθηκε από το εάν η υποδομή αυτή θα είχε εκ σχεδιασμού διάρκεια ζωής άνω των τριάντα (30) ετών·

δ) «χρηματοδοτικό κόστος»: ο τόκος για δάνεια και η απόδοση της τυχόν μετοχικής χρηματοδότησης από τους μετόχους·

ε) «σημαντικές δομικές επισκευές»: οι δομικές επισκευές, πλην των επισκευών που δεν παρουσιάζουν πλέον τρέχον όφελος για τους χρήστες της οδού, ιδίως στις περιπτώσεις κατά τις οποίες οι εργασίες επισκευής αντικαταστάθηκαν από περαιτέρω επανακατασκευή του οδοστρώματος ή άλλες κατασκευαστικές εργασίες· στ) «αυτοκινητόδρομος»: οδός σύμφωνα με το άρθρο 4 του ν. 5209/2025 (Α' 100), η οποία έχει μελετηθεί και κατασκευαστεί ειδικά για την κυκλοφορία μηχανοκίνητων οχημάτων και η οποία δεν εξυπηρετεί τις παρόδιες ιδιοκτησίες και πληροί τα ακόλουθα κριτήρια: στα) διαθέτει, εκτός από ορισμένες θέσεις της ή εκτός από προσωρινές διευθετήσεις, σε αμφότερες τις κατευθύνσεις κυκλοφορίας, χωριστά οδοστρώματα, τα οποία διαχωρίζονται μεταξύ τους είτε με διαχωριστική νησίδα, που δεν προορίζεται για την κυκλοφορία είτε, κατ' εξαίρεση, με άλλα μέσα,

στβ) δεν διασταυρώνεται στο ίδιο επίπεδο με άλλη οδό, με σιδηροδρομική ή τροχιοδρομική γραμμή, ποδηλατολωρίδα ή λωρίδα για πεζούς, και

στγ) χαρακτηρίζεται συγκεκριμένα ως αυτοκινητόδρομος

ζ) «διόδια»: καθορισμένο ποσό που πρέπει να καταβάλλεται για ένα όχημα βάσει της διανυόμενης απόστασης επί συγκεκριμένης υποδομής και του τύπου του οχήματος, η καταβολή του οποίου δημιουργεί το δικαίωμα χρήσης των υποδομών από το εν λόγω όχημα και συνίσταται σε ένα ή περισσότερα από τα ακόλουθα τέλη: ζα) τέλος υποδομής,

ζβ) τέλος κυκλοφοριακής συμφόρησης ή ζγ) τέλος εξωτερικού κόστους· η) «τέλος υποδομής»: τέλος που επιβάλλεται με σκοπό την ανάκτηση των δαπανών κατασκευής, συντήρησης, λειτουργίας και επέκτασης της υποδομής που προέκυ- ψαν στην Ελλάδα·

θ) «τέλος εξωτερικού κόστους»: τέλος που επιβάλλεται με σκοπό την ανάκτηση των δαπανών που σχετίζονται με ένα ή περισσότερα από τα ακόλουθα: θα) την ατμοσφαιρική ρύπανση λόγω κυκλοφορίας, θβ) την ηχορύπανση λόγω κυκλοφορίας ή θγ) τις εκπομπές CO2 λόγω κυκλοφορίας· ι) «κόστος ατμοσφαιρικής ρύπανσης λόγω κυκλοφορίας»: το κόστος της βλάβης στην ανθρώπινη υγεία και της ζημίας που προκαλούν στο περιβάλλον οι εκπομπές σωματιδίων και προδρόμων του όζοντος, όπως το NOx και οι πτητικές οργανικές ουσίες, κατά τη λειτουργία του οχήματος·

ια) «κόστος ηχορύπανσης λόγω κυκλοφορίας»: το κόστος της βλάβης στην ανθρώπινη υγεία και της ζημίας που προκαλεί στο περιβάλλον ο θόρυβος που εκπέμπει το όχημα ή που δημιουργείται από την αλληλεπίδραση του οχήματος και του οδοστρώματος· ιβ) «κόστος εκπομπών CO2 λόγω κυκλοφορίας»: το κόστος της ζημίας που προκαλείται από την έκλυση CO2 κατά τη λειτουργία του οχήματος· ιγ) «κυκλοφοριακή συμφόρηση»: η κατάσταση κατά την οποία ο όγκος κυκλοφορίας προσεγγίζει ή υπερβαίνει την κυκλοφοριακή ικανότητα του δρόμου· ιδ) «τέλος κυκλοφοριακής συμφόρησης»: τέλος που επιβάλλεται στα οχήματα με σκοπό την ανάκτηση του κόστους κυκλοφοριακής συμφόρησης που προκύπτει και τη μείωση της κυκλοφοριακής συμφόρησης· ιε) «σταθμισμένο μέσο τέλος υποδομής»: τα συνολικά έσοδα που προκύπτουν από τέλος υποδομής, κατά τη διάρκεια δεδομένης περιόδου, διαιρούμενα διά του αριθμού των οχηματοχιλιομέτρων των βαρέων επαγγελματικών οχημάτων που διανύονται στο τμήμα του οδικού δικτύου στο οποίο έχει επιβληθεί το εν λόγω τέλος κατά την εν λόγω περίοδο· ιστ) «τέλος χρήσης»: το καθορισμένο ποσό, η πληρωμή του οποίου δημιουργεί το δικαίωμα χρήσης, από ένα όχημα και επί δεδομένο χρονικό διάστημα, των υποδομών που αναφέρονται στο άρθρο 7α παρ. 1 και 2 της Οδηγίας 1999/62/ΕΚ, όπως τροποποιήθηκε με την παρ. 3 του άρθρου 1 της Οδηγίας 2022/362.

ιζ) «όχημα»: όχημα με κινητήρα, με τέσσερις ή περισσότερους τροχούς, ή συνδυασμός αρθρωτών οχημάτων που προορίζεται ή χρησιμοποιείται για την οδική μεταφορά επιβατών ή εμπορευμάτων·

ιη) «βαρύ επαγγελματικό όχημα»: όχημα με μέγιστη τεχνικά επιτρεπόμενη μάζα εμφόρτου άνω των 3,5 τόνων· ιθ) «βαρύ φορτηγό όχημα»: βαρύ επαγγελματικό όχημα προοριζόμενο για τη μεταφορά εμπορευμάτων· κ) «πούλμαν» και «λεωφορείο»: βαρύ επαγγελματικό όχημα προοριζόμενο για τη μεταφορά περισσότερων από οκτώ επιβατών, επιπλέον του οδηγού· κα) «ελαφρύ όχημα»: όχημα με μέγιστη τεχνικά επιτρεπόμενη μάζα εμφόρτου που δεν υπερβαίνει τους 3,5 τόνους·

κβ) «επιβατικό αυτοκίνητο»: ελαφρύ όχημα προοριζόμενο για τη μεταφορά έως οκτώ επιβατών, επιπλέον του οδηγού·

κγ) «όχημα ιστορικού ενδιαφέροντος»: όχημα ιστορικού ενδιαφέροντος όπως ορίζεται στο σημείο 7 του άρθρου 3 της Οδηγίας 2014/45/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΕ L 127 της 29.04.2014, σ. 51), όπως ενσωματώθηκε στην εθνική νομοθεσία με το άρθρο 4 της απόφασης οικ.49372/3352/07-07-2017 των Υπουργών Οικονομίας και Ανάπτυξης, Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Υποδομών και Μεταφορών και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (Β' 2726)· κδ) «μικρό λεωφορείο»: ελαφρύ όχημα προοριζόμενο για τη μεταφορά περισσότερων από οκτώ επιβατών, επιπλέον του οδηγού·

κε) «μηχανοκίνητο τροχόσπιτο»: όχημα με χώρο ενδιαίτησης, το οποίο περιλαμβάνει καθίσματα και τραπέζι, είτε αυτόνομο χώρο ύπνου είτε θέσεις κοιμώμενων από μετατρέψιμα καθίσματα, εξοπλισμό μαγειρέματος και εξοπλισμό αποθήκευσης·

κστ) «ελαφρύ επαγγελματικό όχημα»: ελαφρύ όχημα προοριζόμενο για τη μεταφορά εμπορευμάτων· κζ) «ημιφορτηγό»: ελαφρύ όχημα κατά την έννοια του σημείου 4.2 του μέρους Γ του παραρτήματος I του Κανονισμού (ΕΕ) 2018/858 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (L 151)· κη) «εκπομπές CO2» βαρέος επαγγελματικού οχήματος: οι ειδικές εκπομπές CO2 του οχήματος που προβλέπονται στο σημείο 2.3 του οικείου φακέλου πληροφοριών πελάτη, όπως ορίζεται στο μέρος II του παραρτήματο IV του Κανονισμού (ΕΕ) 2017/2400 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (L 349)·

κθ) «όχημα μηδενικών εκπομπών»: κθα) «βαρύ επαγγελματικό όχημα μηδενικών εκπομπών» όπως ορίζεται στο σημείο 11 του άρθρου 3 του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/1242 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (L 198) ή κθβ) οποιοδήποτε επιβατικό αυτοκίνητο, μικρό λεωφορείο ή ελαφρύ επαγγελματικό όχημα χωρίς κινητήρα εσωτερικής καύσης·

λ) «βαρύ επαγγελματικό όχημα χαμηλών εκπομπών»: λα) «βαρύ επαγγελματικό όχημα χαμηλών εκπομπών» όπως ορίζεται στο σημείο 12 του άρθρου 3 του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/1242 ή

λβ) βαρύ επαγγελματικό όχημα που δεν καλύπτεται από τις περ. α έως δ της παρ. 1 του άρθρου 2 του εν λόγω κανονισμού, με εκπομπές CO2 χαμηλότερες από το 50% των εκπομπών αναφοράς CO2 της ομάδας οχημάτων του, και το οποίο δεν είναι όχημα μηδενικών εκπομπών·

λα) «φορέας μεταφορών»: κάθε επιχείρηση που εκτε- λεί οδική μεταφορά εμπορευμάτων ή επιβατών· λβ) «όχημα της κατηγορίας εκπομπών «Euro 0», «Euro Ι», «Euro ΙΙ», «Euro ΙΙΙ», «Euro IV», «Euro V», «EEV», «Euro VI»: βαρύ επαγγελματικό όχημα που τηρεί τα όρια εκπομπών τα οποία εκτίθενται στο παράρτημα 0 της Oδηγίας 1999/62/ΕΚ, όπως τροποποιήθηκε με το παράρτημα της Οδηγίας (ΕΕ) 2022/362·

λγ) «τύπος βαρέος επαγγελματικού οχήματος»: η κατηγορία στην οποία εντάσσεται βαρύ επαγγελματικό όχημα, ανάλογα με τον αριθμό αξόνων, τις διαστάσεις ή τη μάζα του ή ανάλογα με άλλους παράγοντες κατάταξης οχήματος οι οποίοι αντικατοπτρίζουν τη ζημία των οδών, όπως το σύστημα ταξινόμησης των ζημιών των οδών που εκτίθεται στο παράρτημα III της Οδηγίας 1999/62/ΕΚ όπως τροποποιήθηκε με την παρ. 3 του Παραρτήματος της Οδηγίας 2022/362, υπό την προϋπόθεση ότι το χρησιμοποιούμενο σύστημα κατάταξης βασίζεται σε χαρακτηριστικά του οχήματος τα οποία αναφέρονται στα έγγραφα του οχήματος που χρησιμοποιούνται σε όλα τα κράτη μέλη ή είναι εμφανή· λδ) «επιμέρους ομάδα οχημάτων»: «επιμέρους ομάδα οχημάτων» όπως ορίζεται στο σημείο 8 του άρθρου 3 του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/1242· λε) «ομάδα οχημάτων»: ομάδα οχημάτων που απαριθ- μούνται στον πίνακα 1 του παραρτήματος I του Κανονισμού (ΕΕ) 2017/2400·

λστ) «περίοδος υποβολής στοιχείων του έτους Υ»: «περίοδος υποβολής στοιχείων του έτους Y» όπως ορίζεται στο σημείο 3 του άρθρο 3 του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/1242·

λζ) «πορεία μείωσης των εκπομπών», για την περίοδο υποβολής στοιχείων του έτους Y και την επιμέρους ομάδα (sg) οχημάτων, δηλαδή ETY,sg: το γινόμενο του συντελεστή μείωσης των ετήσιων εκπομπών CO2 (R-ETY) επί τις εκπομπές αναφοράς CO2 (rCO2sg) της επιμέρους ομάδας (sg), δηλαδή ETY,sg = R-ETY x rCO2sg· για τα έτη Y < 2030, ο R-ETY και οι rCO2sg καθορίζονται αμφότερα σύμφωνα με το παράρτημα I σημείο 5.1 του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/1242· για τα έτη Y>2030, ο R-ETY είναι 0,70· οι rCO2sg ισχύουν όπως προσαρμόζονται από τις κατ' εξουσιοδότηση πράξεις που εκδίδονται σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρο 11 του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/1242 για τις περιόδους υποβολής στοιχείων που αρχίζουν μετά τις αντίστοιχες ημερομηνίες εφαρμογής των εν λόγω κατ' εξουσιοδότηση πράξεων· λη) «εκπομπές αναφοράς CO2 ομάδας οχημάτων»: ληα) για τα οχήματα που καλύπτονται από τον Κανονισμό (ΕΕ) 2019/1242, η ποσότητα που υπολογίζεται σύμφωνα με τον τύπο στο σημείο 3 του παραρτήματος I του εν λόγω κανονισμού·

ληβ) για τα οχήματα που δεν καλύπτονται από τον Κανονισμό (ΕΕ) 2019/1242, η μέση τιμή όλων των εκπομπών CO2 οχημάτων που ανήκουν στην εν λόγω ομάδα οχημάτων, η οποία δηλώνεται σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2018/956 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (L 173) για την πρώτη περίοδο υποβολής στοιχείων, η οποία θα αρχίζει μετά την ημερομηνία κατά την οποία απαγορεύεται σύμφωνα με το άρθρο 24 του Κανονισμού (ΕΕ) 2017/2400 η ταξινόμηση, η πώληση ή η θέση σε κυκλοφορία οχημάτων της εν λόγω ομάδας οχημάτων που δεν συμμορφώνονται με τις υποχρεώσεις που αναφέρονται στο άρθρο 9 του Κανονισμού (ΕΕ) 2017/2400·

λθ) «σύμβαση παραχώρησης»: «σύμβαση παραχώρησης έργων» ή «σύμβαση παραχώρησης υπηρεσιών» όπως ορίζονται στο σημείο 1 περ. α ή β του άρθρου 5 της Οδηγίας 2014/23/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (L 94), όπως ενσωματώθηκε στην εθνική νομοθεσία με το ν. 4413/2016 (Α' 148)· μ) «διόδια εκ παραχωρήσεως»: διόδια επιβαλλόμενα από ανάδοχο σύμβασης παραχώρησης σύμφωνα με σύμβαση παραχώρησης·

μα) «ρυθμίσεις περί διοδίων ή τελών που έχουν υπο- στεί ουσιαστική τροποποίηση»: ρυθμίσεις περί διοδίων ή τελών, όπου η τροποποίηση των συντελεστών αναμένεται να αυξήσει τα έσοδα άνω του 10% σε σύγκριση με το προηγούμενο λογιστικό έτος, εξαιρουμένης της επίπτωσης της αύξησης της κυκλοφορίας και μετά τη διόρθωση για τον πληθωρισμό που μετράται με αλλαγές στον πανενωσιακό εναρμονισμένο δείκτη τιμών καταναλωτή (ΕνΔΤΚ) και εξαιρουμένης της ενέργειας και των μη μεταποιημένων τροφίμων, όπως δημοσιεύεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή (Eurostat).

2. Για τους σκοπούς της περ. γ της παρ. 1:

α) σε κάθε περίπτωση, το ποσοστό του κόστους κατασκευής που λαμβάνεται υπόψη δεν υπερβαίνει το ποσοστό της υφιστάμενης εκ σχεδιασμού διάρκειας ζωής των κατασκευαστικών στοιχείων της υποδομής, η οποία υπολείπεται στις 10 Ιουνίου 2008 ή κατά την ημερομηνία εισαγωγής των νέων ρυθμίσεων περί διοδίων, εάν η ημερομηνία αυτή είναι μεταγενέστερη· β) το κόστος υποδομών ή βελτιώσεων υποδομής μπορεί να συμπεριλαμβάνει τυχόν ειδικές δαπάνες υποδομής που αποσκοπούν στη μείωση των οχλήσεων, οι οποίες σχετίζονται με τον θόρυβο, στην καθιέρωση καινοτόμων τεχνολογιών ή στη βελτίωση της οδικής ασφάλειας και τα ποσά που όντως κατέβαλε ο φορέας λειτουργίας και αντιστοιχούν σε αντικειμενικά περιβαλλοντικά στοιχεία, όπως η προστασία έναντι της μολύνσεως του εδάφους.

3. Με την επιφύλαξη της παρ. 3 του άρθρου 9, με κοινή απόφαση των Υπουργών Υποδομών και Μεταφορών, Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Ανάπτυξης ορίζεται η κατηγοριοποίηση των μηχανοκίνητων τροχόσπιτων είτε ως πούλμαν ή λεωφορείων, είτε ως επιβατικών αυτοκινήτων.

 

Άρθρο 4

Επιβολή διοδίων

(παρ. 3 άρθρου 1 Οδηγίας 2022/362)

1. Με την επιφύλαξη της παρ. 1 του άρθρου 18, μπορούν να διατηρούνται ή να εισάγονται διόδια στο διευρωπαϊκό οδικό δίκτυο ή σε ορισμένα τμήματα του εν λόγω δικτύου, καθώς και σε οποιαδήποτε άλλα επιπλέον τμήματα του δικτύου αυτοκινητοδρόμων που δεν είναι τμήμα του διευρωπαϊκού οδικού δικτύου υπό τις προϋποθέσεις που ορίζονται στις παρ. 4 έως 10 του παρόντος άρθρου και στα άρθρα 5 έως 16.

2. Τηρουμένης της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ), μπορούν να επιβάλλονται διόδια σε άλλες οδούς, υπό την προϋπόθεση ότι η επιβολή τους δεν εισάγει διακρίσεις εις βάρος της διεθνούς κυκλοφορίας και δεν προκαλεί στρεβλώσεις του ανταγωνισμού μεταξύ μεταφορέων. Τα διόδια που επιβάλλονται σε οδούς πέραν αυτών που ανήκουν στο διευρωπαϊκό οδικό δίκτυο και πέραν των αυτοκινητοδρόμων συμμορφώνονται με τους όρους των παρ. 4 και 5 του παρόντος άρθρου και των παρ. 1,2 και 5 του άρθρου 6. Η επιβολή διοδίων σε άλλες οδούς γίνεται με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Υποδομών και Μεταφορών και Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κατόπιν αξιολόγησης των επιπτώσεων στην κυκλοφορία, το περιβάλλον και την τοπική οικονομία μετά από διενέργεια κυκλοφοριακής μελέτης και μελέτης επιπτώσεων από ανεξάρτητο Επιστημονικό Φορέα ή Ερευνητικό Ίδρυμα.

3. Με την επιφύλαξη άλλων διατάξεων του παρόντος, τα διόδια για διάφορες κατηγορίες οχημάτων, όπως τα βαρέα επαγγελματικά οχήματα, τα βαρέα φορτηγά οχήματα, τα πούλμαν και τα λεωφορεία, τα ελαφρά οχήματα, τα ελαφρά επαγγελματικά οχήματα, τα μικρά λεωφορεία και τα επιβατικά αυτοκίνητα, μπορούν να εισάγονται ή να διατηρούνται ανεξάρτητα το ένα από το άλλο. Σε περίπτωση επιβολής διοδίων σε επιβατικά αυτοκίνητα, επιβάλλονται τέλη και στα ελαφρά επαγγελματικά οχήματα.

4. Μπορεί να αποφασιστεί η μη εφαρμογή της παρ. 5 του άρθρου 8, της παρ. 1 του άρθρου 13 και της παρ. 2 του άρθρου 14 στα διόδια αυτά για τη χρήση γεφυρών, σηράγγων και ορεινών διαβάσεων, εφόσον πληρούται μία ή και οι δύο από τις ακόλουθες προϋποθέσεις:

α) η εφαρμογή της παρ. 5 του άρθρου 8, της παρ. 1 του άρθρου 13 και της παρ. 2 του άρθρου 14 δεν θα ήταν τεχνικά εφικτή για την εισαγωγή αυτής της διαφοροποίησης για το συγκεκριμένο σύστημα διοδίων, β) η εφαρμογή της παρ. 5 του άρθρου 8, της παρ. 1 του άρθρου 13 και της παρ. 2 του άρθρου 14 θα οδηγούσε σε παράκαμψη των πιο ρυπογόνων οχημάτων, με αρνητικές συνέπειες στην οδική ασφάλεια και τη δημόσια υγεία.

Με διαπιστωτική πράξη του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών βεβαιώνεται η τήρηση των ως άνω προϋποθέσεων. Εφόσον αποφασιστεί η μη εφαρμογή της παρ. 5 του άρθρου 8, της παρ. 1 του άρθρου 13 και της παρ. 2 του άρθρου 14 σύμφωνα με το πρώτο εδάφιο της παρούσας παραγράφου, η απόφαση αυτή γνωστοποιείται από την Αυτοτελή Υπηρεσία Οδικών Τελών - Ηλεκτρονικής Διαχείρισης Οδικών Υποδομών στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

5. Τα διόδια δεν εισάγουν, άμεσα ή έμμεσα, διακρίσεις λόγω:

α) της ιθαγένειας του χρήστη του οδικού δικτύου, β) του κράτους μέλους ή της τρίτης χώρας όπου είναι εγκατεστημένος ο φορέας μεταφορών, γ) του κράτους μέλους ή της τρίτης χώρας όπου έχει εκδοθεί η άδεια κυκλοφορίας του οχήματος ή δ) της προέλευσης ή του προορισμού της μεταφοράς.

6. Στην περίπτωση οδικών υποδομών που καλύπτονται από συμβάσεις παραχώρησης, όπου η σύμβαση έχει υπογραφεί πριν από τις 24 Μαρτίου 2022 ή οι προσφορές ή απαντήσεις σε προσκλήσεις διαπραγμάτευσης στο πλαίσιο της διαδικασίας με διαπραγμάτευση έχουν παραληφθεί δυνάμει διαδικασίας ανάθεσης δημόσιας σύμβασης πριν από τις 24 Μαρτίου 2022, δεν εφαρμόζονται η παρ. 5 του άρθρου 8, οι παρ. 1 και 2 του άρθρου 10 και τα άρθρα 13 και 14 για τα διόδια στις εν λόγω υποδομές, έως ότου η σύμβαση παραχώρησης ανανεωθεί ή η ρύθμιση περί διοδίων υποστεί ουσιαστική τροποποίηση.

7. Η προηγούμενη παράγραφος ισχύει επίσης για τις μακροπρόθεσμες συμβάσεις οι οποίες συνάπτονται μεταξύ ενός δημόσιου και ενός μη δημόσιου φορέα και οι οποίες έχουν υπογραφεί πριν από τις 24 Μαρτίου 2022 για την εκτέλεση εργασιών και/ή τη διαχείριση άλλων υπηρεσιών εκτός από την εκτέλεση εργασιών που δεν περιλαμβάνουν τη μεταφορά του κινδύνου της ζήτησης.

8. Από τις 25 Μαρτίου 2030 δεν επιβάλλονται τέλη χρήσης για βαρέα επαγγελματικά οχήματα στο κεντρικό διευρωπαϊκό δίκτυο μεταφορών.

9. Έως τις 25 Μαρτίου 2027, όσον αφορά τα βαρέα φορτηγά οχήματα, μπορεί, με απόφαση του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών έπειτα από γνωμοδότηση της επιτροπής του άρθρου 17, να επιλεγεί η επιβολή διοδίων μόνο σε βαρέα φορτηγά οχήματα με μέγιστη τεχνικά επιτρεπόμενη μάζα εμφόρτου τουλάχιστον δώδεκα (12) τόνων, εφόσον θεωρείται ότι η επιβολή διοδίων σε βαρέα φορτηγά οχήματα κάτω των δώδεκα (12) τόνων:

α) θα επέφερε σημαντικές δυσμενείς επιπτώσεις επί της ελεύθερης ροής της κυκλοφορίας, του περιβάλλοντος, των επιπέδων θορύβου, της κυκλοφοριακής συμφόρησης, της υγείας ή της οδικής ασφάλειας, λόγω της εκτροπής της κυκλοφορίας,

β) θα επέφερε διοικητικές δαπάνες πάνω από το 15% του πρόσθετου εισοδήματος το οποίο θα προέκυπτε από την εν λόγω επέκταση ή

γ) θα αφορούσε κατηγορία οχημάτων, η οποία δεν προκαλεί άνω του 10% του κόστους της υποκείμενης σε τέλη υποδομής.

Εάν επιλεγεί η επιβολή διοδίων μόνο σε βαρέα φορτηγά οχήματα με μέγιστη τεχνικά επιτρεπόμενη μάζα εμφόρτου τουλάχιστον 12 τόνων, ενημερώνεται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή από την Αυτοτελή Υπηρεσία Οδικών Τελών - Ηλεκτρονικής Διαχείρισης Οδικών Υποδομών του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών για την απόφαση αυτή και για τους λόγους στους οποίους βασίζεται.

10. Σε περίπτωση επιβολής διοδίων σε όλες τις κατηγορίες βαρέων επαγγελματικών οχημάτων, δύναται να ανακτάται διαφορετικό ποσοστό κόστους για κάθε κατηγορία, λαμβάνοντας υπόψη:

α) Το περιβαλλοντικό αποτύπωμα του οχήματος, όπως καθορίζεται από την κατηγορία εκπομπών CO2 και άλλων ρύπων, σύμφωνα με τις προδιαγραφές Euro.

β) Τη φθορά που προκαλεί το όχημα στις υποδομές, βάσει του μικτού βάρους, του αριθμού αξόνων και της χρήσης του οδικού δικτύου.

γ) Τις κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις που μπορεί να έχει η εφαρμογή διαφορετικών ποσοστών κόστους σε συγκεκριμένες κατηγορίες, όπως πούλμαν και λεωφορεία που εξυπηρετούν δημόσιες ή τουριστικές

ανάγκες. Η επιβολή διαφοροποιημένων ποσοστών γίνεται με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Υποδομών και Μεταφορών, κατόπιν αξιολόγησης της αρμόδιας επιτροπής του άρθρου 17. Οι σχετικές αποφάσεις κοινοποιούνται στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή με πλήρη αιτιολόγηση, σύμφωνα με την Οδηγία (ΕΕ) 2022/362.

 

Άρθρο 5

Μειώσεις - Απαλλαγές

(παρ. 13 άρθρου 1 Οδηγίας 2022/362)

1. Μπορεί να προβλέπονται μειωμένα διόδια σε ορισμένα τμήματα του οδικού δικτύου, ιδίως σε αραιοκατοικημένες περιοχές όπου η ένταση της κυκλοφορίας είναι χαμηλή. Τα τμήματα του οδικού δικτύου καθορίζονται με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Υποδομών και Μεταφορών.

2. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Υποδομών και Μεταφορών, Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Ανάπτυξης προβλέπονται μειωμένα διόδια ή απαλλαγές από την υποχρέωση καταβολής διοδίων για:

α) βαρέα επαγγελματικά οχήματα που εξαιρούνται από την υποχρέωση εγκατάστασης και χρήσης συσκευής ελέγχου δυνάμει του Κανονισμού (ΕΕ) 165/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (L 60),

β) τα οχήματα εθνικής ή πολιτικής άμυνας, τα οχήματα των πυροσβεστικών υπηρεσιών και των άλλων υπηρεσιών εκτάκτου ανάγκης, τα ασθενοφόρα καθώς και τα οχήματα των σωμάτων ασφαλείας και τα οχήματα συντήρησης των οδών,

γ) οποιοδήποτε όχημα χρησιμοποιείται από άτομα με αναπηρίες ή ανήκει σε αυτά και έχει χαρακτηριστεί ανάλογα,

δ) οχήματα μηδενικών εκπομπών με μέγιστη τεχνικά επιτρεπόμενη μάζα εμφόρτου έως 4,25 τόνων και

ε) βαρέα φορτηγά οχήματα με μέγιστη τεχνικά επιτρεπόμενη μάζα εμφόρτου άνω των 3,5 τόνων και κάτω των 7,5 τόνων που χρησιμοποιούνται για τη μεταφορά υλικών, εξοπλισμού ή μηχανημάτων προς χρήση από τον οδηγό κατά τη διάρκεια της εργασίας του οδηγού ή για την παράδοση εμπορευμάτων που παράγονται βιοτεχνικά, εφόσον η μεταφορά δεν πραγματοποιείται για λογαριασμό τρίτων ή για ίδιο λογαριασμό.

3. Με την επιφύλαξη των διατάξεων των παρ. 2 και 6 του άρθρου 8, δεν επιτρέπεται να προβλέπονται εκπτώσεις ή μειώσεις για οιονδήποτε χρήστη όσον αφορά τη συνιστώσα «τέλος εξωτερικού κόστους» των διοδίων.

4. Eπιτρέπεται να προβλέπονται εκπτώσεις ή μειώσεις του τέλους υποδομής, υπό τις εξής προϋποθέσεις:

α) η προκύπτουσα διάρθρωση τελών είναι αναλογική, δημοσιοποιείται και προσφέρεται σε όλους τους χρήστες επί ίσοις όροις και δεν επιφέρει μετακύλιση του πρόσθετου κόστους σε άλλους χρήστες υπό τη μορφή υψηλότερων διοδίων,

β) οι εν λόγω εκπτώσεις ή μειώσεις αντικατοπτρίζουν την πραγματική εξοικονόμηση διοικητικών δαπανών από την αντιμετώπιση των τακτικών χρηστών σε σχέση με τους περιστασιακούς χρήστες και

γ) οι μειώσεις δεν υπερβαίνουν το 13% του τέλους υποδομής το οποίο καταβάλλουν ισοδύναμα οχήματα που δεν είναι επιλέξιμα για την έκπτωση ή τη μείωση.

5. Μπορεί να προβλέπονται εκπτώσεις ή μειώσεις του τέλους υποδομής για επιβατικά αυτοκίνητα για συχνούς χρήστες, ιδίως σε περιοχές διάσπαρτης δόμησης και στα περίχωρα των πόλεων. Μείωση εσόδων λόγω χορήγησης έκπτωσης σε συχνούς χρήστες δεν επιβαρύνει λιγότερο συχνούς χρήστες.

6. Με την επιφύλαξη των προϋποθέσεων της περ. β της παρ. 1 του άρθρου 10 και της παρ. 3 του άρθρου 10, το ύψος των διοδίων επιτρέπεται, για μεγάλα έργα του κεντρικού διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών, οι χάρτες των οποίων προσδιορίζονται στο παράρτημα I του Κανονισμού (ΕΕ) 1315/2013, να διαφοροποιείται με άλλο τρόπο, προκειμένου να διασφαλίζεται η εμπορική βιωσιμότητα των εν λόγω έργων, όταν αυτά είναι εκτεθειμένα σε άμεσο ανταγωνισμό με άλλους τρόπους μεταφορών. Η επακόλουθη διάρθρωση της χρέωσης είναι γραμμική και αναλογική. Οι λεπτομέρειές της δημοσιοποιούνται και προσφέρονται σε όλους τους χρήστες επί ίσοις όροις. Δεν επιφέρει μετακύλιση του πρόσθετου κόστους σε άλλους χρήστες υπό τη μορφή υψηλότερων διοδίων. Η εξειδίκευση της παρούσας γίνεται με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Υποδομών και Μεταφορών, κατόπιν αιτιολογημένης εισήγησης του αρμοδίου τμήματος της Αυτοτελούς Υπηρεσίας Οδικών Τελών - Ηλεκτρονικής Διαχείρισης Οδικών Υποδομών του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών.

 

Άρθρο 6

Είσπραξη διοδίων

(παρ. 14 άρθρου 1 Οδηγίας 2022/362)

1. Η παρακολούθηση της πληρωμής των διοδίων πραγματοποιείται κατά τρόπο, ώστε η ροή της κυκλοφορίας να παρακωλύεται το λιγότερο δυνατόν και να αποφεύγεται κάθε υποχρεωτικός έλεγχος ή εξακρίβωση στα εσωτερικά σύνορα της Ένωσης. Γ ια τον σκοπό αυτό, η Αυτοτελής Υπηρεσία Οδικών Τελών - Ηλεκτρονικής Διαχείρισης Οδικών Υποδομών του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών συνεργάζεται με αντίστοιχους φορείς ή υπηρεσίες των άλλων κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προκειμένου να προβλέπονται μέθοδοι που να επιτρέπουν στους χρήστες του οδικού δικτύου να καταβάλλουν διόδια όλο το εικοσιτετράωρο, τουλάχιστον ηλεκτρονικά ή, στα σύνορα ή σε σημαντικά σημεία πω- λήσεων, χρησιμοποιώντας τα συνήθη μέσα πληρωμής, εντός και εκτός των κρατών μελών, στα οποία επιβάλλονται τα τέλη αυτά. Δεν υπάρχει υποχρέωση παροχής φυσικών σημείων πληρωμής διοδίων.

2. Οι ρυθμίσεις για την είσπραξη διοδίων δεν θέτουν, από οικονομική ή άλλη άποψη, τους μη τακτικούς χρήστες του οδικού δικτύου σε αδικαιολόγητα μειονεκτική θέση. Συγκεκριμένα, όταν εισπράττονται διόδια αποκλειστικά μέσω συστήματος που απαιτεί τη χρήση συσκευής εγκατεστημένης επί του οχήματος, εξασφαλίζεται ότι οι χρήστες έχουν τη δυνατότητα να προμηθεύονται κατάλληλες συσκευές, οι οποίες τοποθετούνται επί

του οχήματος και οι οποίες πληρούν τις απαιτήσεις της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/520 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 19ης Μαρτίου 2019 σχετικά με τη διαλειτουργικότητα των συστημάτων τηλεδιοδίων και με τη διευκόλυνση της διασυνοριακής ανταλλαγής πληροφοριών για μη καταβολή οδικών τελών στην Ένωση, που ενσωματώθηκε στην ελληνική νομοθεσία με το π.δ. 96/2021 (Α' 225). Για τον σκοπό αυτό, οι φορείς επιβολής τελών μπορούν να συνεργάζονται με τους αναγνωρισμένους παρόχους της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Τηλεδιοδίων (Ε.Υ.Τ.), σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2020/204, προκειμένου να διασφαλίζεται η τεχνική και διοικητική διαλειτουργικότητα και η δίκαιη πρόσβαση όλων των χρηστών.

3. Όταν ο οδηγός ή, κατά περίπτωση, ο φορέας μεταφορών ή ο πάροχος της Ε.Υ.Τ. αδυνατεί να παράσχει αποδεικτικά στοιχεία για την κατηγορία εκπομπών του οχήματος για τους σκοπούς της παρ. 2 του άρθρου 10, του άρθρου 13 ή του άρθρου 14, δύναται να επιβληθούν διόδια μέχρι το μέγιστο προβλεπόμενο όριο.

Με απόφαση του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών καθορίζονται τα αναγκαία μέτρα, ώστε ο χρήστης του οδικού δικτύου να μπορεί να δηλώσει την κατηγορία εκπομπών του οχήματος τουλάχιστον με ηλεκτρονικά μέσα πριν από τη χρήση της υποδομής. Δύναται να προσφέρονται ηλεκτρονικά και μη ηλεκτρονικά μέσα, ώστε ο χρήστης να μπορεί να παράσχει αποδεικτικά στοιχεία προκειμένου να επωφεληθεί από μειώσεις διοδίων ή, ενδεχομένως, σε περίπτωση ελέγχου. Δύναται να απαιτείται η παροχή αποδεικτικών στοιχείων που προκύπτουν με ηλεκτρονικά μέσα, πριν από τη χρήση της υποδομής.

Με απόφαση του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών δύνανται να καθορίζονται τα αναγκαία μέτρα για να εξασφαλίζεται ότι η προσκόμιση αποδεικτικών στοιχείων μετά τη χρήση της υποδομής γίνεται δεκτή για εξήντα (60) ημέρες μετά τη χρήση της υποδομής, καθώς και για να διασφαλίζεται η επιστροφή τυχόν διαφοράς μεταξύ των διοδίων που επιβλήθηκαν και των διοδίων που αντιστοιχούν στην κατηγορία εκπομπών του συγκεκριμένου οχήματος, η οποία προκύπτει από τα αποδεικτικά στοιχεία που προσκομίζονται εντός της ισχύουσας προθεσμίας. Δύναται να προβλεφθεί με απόφαση του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών η ετερο- χρονισμένη και μέχρι εξήντα (60) ημέρες μετά τη χρήση της υποδομής δυνατότητα αποστολής των αποδεικτικών στοιχείων σε ειδική ηλεκτρονική εφαρμογή της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της Δημόσιας Διοίκησης (gov.gr).

4. Σε περίπτωση που επιβάλλονται διόδια σε όχημα, το συνολικό ποσό των διοδίων, το ποσό του τέλους υποδομής, το ποσό του τέλους εξωτερικού κόστους και το ποσό του τέλους κυκλοφοριακής συμφόρησης, όπου επιβάλλονται, αναφέρονται σε απόδειξη που χορηγείται στον χρήστη του οδικού δικτύου, κατά το δυνατόν με ηλεκτρονικά μέσα. Οι χρήστες του οδικού δικτύου μπορούν να συμφωνήσουν να μην τους χορηγηθεί απόδειξη.

5. Όταν είναι οικονομικά εφικτό, μπορεί να διενεργεί- ται η επιβολή και είσπραξη του τέλους υποδομής, του τέλους εξωτερικού κόστους και του τέλους κυκλοφοριακής συμφόρησης μέσω ηλεκτρονικού συστήματος τηλεδιοδίων, το οποίο πληροί τις διατάξεις της παρ. 1 του άρθρου 3 της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/520 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (L 91), η οποία ενσωματώθηκε στην ελληνική νομοθεσία με το π.δ. 96/2021 (Α' 225).

 

Άρθρο 7

Τέλος υποδομής

(παρ. 5 άρθρου 1 Οδηγίας 2022/362)

1. Το τέλος υποδομής για βαρέα επαγγελματικά οχήματα βασίζεται στην αρχή της ανάκτησης του κόστους των υποδομών. Το σταθμισμένο μέσο τέλος υποδομής για βαρέα επαγγελματικά οχήματα συναρτάται με το κόστος κατασκευής και το κόστος λειτουργίας, συντήρησης και ανάπτυξης του σχετικού δικτύου υποδομής. Το σταθμισμένο μέσο τέλος υποδομής μπορεί επίσης να περιλαμβάνει απόδοση επί του κεφαλαίου και/ή περιθώριο κέρδους βάσει των συνθηκών της αγοράς.

2. Το κόστος που λαμβάνεται υπόψη συναρτάται με το δίκτυο ή το τμήμα του δικτύου για το οποίο επιβάλλονται τέλη υποδομής για βαρέα επαγγελματικά οχήματα και με τα οχήματα τα οποία υπόκεινται στα εν λόγω τέλη. Η ανάκτηση μέρους του κόστους επιτρέπεται και καθορίζεται με κοινή υπουργική απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Υποδομών και Μεταφορών, Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Ανάπτυξης.

 

Άρθρο 8

Τέλος εξωτερικού κόστους

(παρ. 6 άρθρου 1 Οδηγίας 2022/362)

1. Το τέλος εξωτερικού κόστους σχετίζεται με το κόστος της ατμοσφαιρικής ρύπανσης λόγω κυκλοφορίας, της ηχορύπανσης λόγω κυκλοφορίας, των εκπομπών CO2 λόγω κυκλοφορίας ή οποιουδήποτε συνδυασμού των ανωτέρω. Όταν επιβάλλεται τέλος εξωτερικού κόστους για τα βαρέα επαγγελματικά οχήματα διαφοροποιείται και καθορίζεται σύμφωνα με τις ελάχιστες απαιτήσεις και τις μεθόδους που αναφέρονται στο παράρτημα Να και συμμορφώνονται με τις τιμές αναφοράς που καθορίζονται στα παραρτήματα ίίβ και ΙΙγ. Είναι δυνατή η ανάκτηση μέρους του κόστους. Η ανάκτηση μέρους ή του συνόλου του κόστους επιτρέπεται και καθορίζεται με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Υποδομών και Μεταφορών, Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Ανάπτυξης λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη διατήρησης της κοινωνικής αποδοχής του τέλους και τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις από την κυκλοφορία.

2. Μπορεί να εφαρμόζεται εξαίρεση που επιτρέπει την προσαρμογή του τέλους εξωτερικού κόστους για τα οχήματα ιστορικού ενδιαφέροντος, υπό τις εξής σωρευτικές προϋποθέσεις:

α) Το όχημα φέρει επίσημη πιστοποίηση ως ιστορικό, σύμφωνα με τον ν. 4850/2021 (Α' 208) για την καταχώρισή του.

β) Η χρήση του περιορίζεται σε περιστασιακή κυκλοφορία, όπως σε εκδηλώσεις πολιτιστικού ή ιστορικού ενδιαφέροντος.

γ) Η εξαίρεση ή προσαρμογή εγκρίνεται με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και

Οικονομικών, Υποδομών και Μεταφορών και Ανάπτυξης, κατόπιν αιτιολογημένης εισήγησης της αρμόδιας αρχής.

3. Για την επιβολή τέλους εξωτερικού κόστους για ατμοσφαιρική ρύπανση ή ηχορύπανση λαμβάνεται υπόψη το κόστος που συναρτάται με το δίκτυο ή το τμήμα του δικτύου, για το οποίο επιβάλλεται το εν λόγω τέλος και με τα οχήματα τα οποία υπόκεινται στο εν λόγω τέλος.

4. Δεν επιβάλλεται τέλος εξωτερικού κόστους που αφορά την ατμοσφαιρική ρύπανση λόγω κυκλοφορίας στα βαρέα επαγγελματικά οχήματα που συμμορφώνονται με τα πλέον αυστηρά πρότυπα εκπομπών Euro.

Το πρώτο εδάφιο παύει να ισχύει τέσσερα έτη μετά την ημερομηνία κατά την οποία άρχισαν να ισχύουν οι κανόνες που ορίζουν τα εν λόγω πρότυπα.

5. Από τις 25 Μαρτίου 2026 επιβάλλεται τέλος εξωτερικού κόστους για την ατμοσφαιρική ρύπανση λόγω κυκλοφορίας στα βαρέα επαγγελματικά οχήματα στο δίκτυο με διόδια που αναφέρεται στην παρ. 1 του άρθρου 4. Κατά παρέκκλιση, μπορεί να αποφασιστεί η μη επιβολή του τέλους σε συγκεκριμένα τμήματα του δικτύου, εφόσον τεκμηριώνεται ότι:

α) Η επιβολή του τέλους θα προκαλέσει παράκαμψη του δικτύου από πιο ρυπογόνα οχήματα.

β) Η παράκαμψη αυτή θα έχει αρνητικές επιπτώσεις στην οδική ασφάλεια, τη δημόσια υγεία ή τη ρύπανση σε περιοχές που δεν καλύπτονται από το δίκτυο με διόδια. Η απόφαση για την εξαίρεση λαμβάνεται με κοινή απόφαση των Υπουργών Υποδομών και Μεταφορών και Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κατόπιν αξιολόγησης των σχετικών επιπτώσεων μετά από υποβολή μελέτης επιπτώσεων από ανεξάρτητο Επιστημονικό Φορέα ή Ερευνητικό Ίδρυμα.

6. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Υποδομών και Μεταφορών, Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Ανάπτυξης μπορεί να επιβάλλεται το τέλος εξωτερικού κόστους για τις εκπομπές CO2 και για την ατμοσφαιρική ρύπανση ή εφαρμογής εκπτώσεων, που σχετίζονται με τις εν λόγω εκπομπές, όταν τα διόδια εκ παραχωρήσεως δεν διαφοροποιούνται σύμφωνα με τα άρθρα 10 και 13 για τα βαρέα επαγγελματικά οχήματα και σύμφωνα με το άρθρο 14 για τα ελαφρά οχήματα.

Το αποτέλεσμα της εν λόγω προαιρετικής αξιολόγησης, συμπεριλαμβανομένης της αιτιολόγησης του λόγου για τον οποίο δεν επιβάλλεται τέλος εξωτερικού κόστους ή δεν εφαρμόζεται έκπτωση, γνωστοποιείται στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή από την Αυτοτελή Υπηρεσία Οδικών Τελών - Ηλεκτρονικής Διαχείρισης Οδικών Υποδομών του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών.

7. Δύναται να εφαρμόζονται υψηλότερα τέλη εξωτερικού κόστους για τις εκπομπές CO2 από τις τιμές αναφοράς που καθορίζονται στο παράρτημα ίίγ, υπό την προϋπόθεση ότι αυτό γίνεται κατά τρόπο που δεν εισάγει διακρίσεις και περιορίζεται σε τιμές διπλάσιες κατ' ανώτατο όριο των τιμών που καθορίζονται στο παράρτημα ίίγ. Σε περίπτωση εφαρμογής της παρούσας παραγράφου εκδίδεται κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Υποδομών και Μεταφορών, Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Ανάπτυξης, στην οποία εξειδικεύονται τα κριτήρια επιβολής υψηλότερων τελών εξωτερικού κόστους για τις εκπομπές και γνωστοποιείται στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σύμφωνα με το παράρτημα Να.

8. Όσον αφορά τα λεωφορεία και τα πούλμαν, μπορεί να επιλεγεί η εφαρμογή ίδιων ή χαμηλότερων τιμών από τις προβλεπόμενες για τα βαρέα φορτηγά οχήματα.

9. Το τέλος εξωτερικού κόστους για εκπομπές CO2 μπορεί να συνδυαστεί με το τέλος υποδομής που διαφοροποιείται σύμφωνα με το άρθρο 13.

 

Άρθρο 9

Τέλος κυκλοφοριακής συμφόρησης

(παρ. 8 άρθρου 1 Οδηγίας 2022/362)

1. Δύναται, σύμφωνα με τις απαιτήσεις που ορίζονται στο παράρτημα IV, να θεσπίζεται τέλος κυκλοφοριακής συμφόρησης σε οποιοδήποτε τμήμα του οδικού δικτύου επηρεάζεται από κυκλοφοριακή συμφόρηση. Το τέλος κυκλοφοριακής συμφόρησης μπορεί να επιβάλλεται μόνο στα τμήματα εκείνα των οδών που υφίστανται τακτικά κυκλοφοριακή συμφόρηση και μόνο κατά τα χρονικά διαστήματα που παρατηρείται συνήθως η εν λόγω συμφόρηση.

2. Τα τμήματα του οδικού δικτύου, οι χρονικές περίοδοι και ο τρόπος υπολογισμού του τέλους καθορίζονται με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Υποδομών και Μεταφορών και του κατά περίπτωση αρμόδιου Υπουργού, λαμβάνοντας υπόψη αντικειμενικά κριτήρια, όπως ο μέσος χρόνος καθυστέρησης, το μήκος των σειρών αναμονής, καθώς και οι κοινωνικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Η ίδια απόφαση μπορεί να προβλέπει εξαιρέσεις ή μειώσεις για κοινωνικά ευάλωτες ομάδες και περιοχές.

3. Τέλος κυκλοφοριακής συμφόρησης που επιβάλλεται σε οποιοδήποτε τμήμα του οδικού δικτύου εφαρμόζεται χωρίς διακρίσεις σε όλες τις κατηγορίες οχημάτων, σύμφωνα με τους τυποποιημένους συντελεστές ισοδυναμίας που καθορίζονται στο παράρτημα IV. Μπορούν, ωστόσο, να εξαιρούνται, εξ ολοκλήρου ή εν μέρει, από το τέλος κυκλοφοριακής συμφόρησης τα μικρά λεωφορεία, τα λεωφορεία και τα πούλμαν, με σκοπό την προώθηση των συλλογικών μέσων μεταφοράς και την κοινωνικοοικονομική ανάπτυξη και εδαφική συνοχή. Τα μηχανοκίνητα τροχόσπιτα, ανεξάρτητα από τη μέγιστη τεχνικά επιτρεπόμενη μάζα εμφόρτου, δεν τυγχάνουν μεταχείρισης ως πούλμαν και λεωφορεία για τους σκοπούς της παρούσας παραγράφου.

4. Το τέλος κυκλοφοριακής συμφόρησης ορίζεται σύμφωνα με τις ελάχιστες απαιτήσεις που αναφέρονται στο παράρτημα IV. Αντανακλά το κόστος που επιβάλλει ένα όχημα σε άλλους χρήστες του οδικού δικτύου, και έμμεσα στην κοινωνία, και τηρεί τις τιμές αναφοράς που καθορίζονται στο παράρτημα V για οποιονδήποτε τύπο οδικού δικτύου. Όταν υπάρχει πρόθεση επιβολής τελών κυκλοφοριακής συμφόρησης που είναι υψηλότερα από τις τιμές αναφοράς που καθορίζονται στο παράρτημα V, ενημερώνεται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σύμφωνα με τις απαιτήσεις που αναφέρονται στο παράρτημα IV.

Τα έσοδα από τα τέλη κυκλοφοριακής συμφόρησης ή το χρηματικό τους ισοδύναμο χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση του προβλήματος της συμφόρησης ή την ανάπτυξη βιώσιμων μεταφορών και κινητικότητας εν γένει. Όταν τα έσοδα αυτά διοχετεύονται στον κρατικό προϋπολογισμό θεωρείται ότι έχει εφαρμοστεί το προηγούμενο εδάφιο, εάν εφαρμόζονται πολιτικές χρηματοδοτικής στήριξης για την αντιμετώπιση του προβλήματος της συμφόρησης ή την ανάπτυξη βιώσιμων μεταφορών και κινητικότητας, οι οποίες έχουν αξία ισοδύναμη με τα έσοδα που προκύπτουν από τα τέλη κυκλοφοριακής συμφόρησης.

5. Η παρακολούθηση του αντικτύπου των τελών κυκλοφοριακής συμφόρησης και η επανεξέταση του ύψους τους γίνεται από την Επιτροπή του άρθρου 17. Το ύψος των τελών επανεξετάζεται τακτικά, τουλάχιστον κάθε τρία έτη, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι δεν υπερβαίνουν το κόστος της κυκλοφοριακής συμφόρησης που παρατηρείται στα τμήματα του οδικού δικτύου που υπόκεινται στο τέλος κυκλοφοριακής συμφόρησης.

 

Άρθρο 10

Διαφοροποίηση ύψους τέλους υποδομής διοδίων

(παρ. 10 άρθρου 1 Οδηγίας 2022/362)

1. Το τέλος υποδομής επιτρέπεται να διαφοροποιείται με σκοπό τη μείωση της κυκλοφοριακής συμφόρησης, την ελαχιστοποίηση των ζημιών στην υποδομή και τη βέλτιστη δυνατή χρήση της σχετικής υποδομής ή την προώθηση της οδικής ασφάλειας, εφόσον πληρούνται οι ακόλουθες προϋποθέσεις: α) η διαφοροποίηση είναι διαφανής, δημοσιοποιείται και διατίθεται επί ίσοις όροις σε όλους τους χρήστες, β) η διαφοροποίηση εφαρμόζεται ανάλογα με την ώρα της ημέρας, τον τύπο της ημέρας ή την εποχή, γ) το τέλος υποδομής δεν υπερβαίνει κατά ποσοστό μεγαλύτερο από 175% το μέγιστο ύψος του σταθμισμένου μέσου τέλους υποδομής, όπως αναφέρεται στο άρθρο 7,

δ) οι περίοδοι αιχμής κατά τις οποίες επιβάλλονται υψηλότερα τέλη υποδομής με σκοπό τη μείωση της συμφόρησης δεν υπερβαίνουν τις έξι ώρες ημερησίως, ε) η διαφοροποίηση σχεδιάζεται και εφαρμόζεται με διαφάνεια και χωρίς να επηρεάζονται τα έσοδα σε τμήμα του οδικού δικτύου που παρουσιάζει προβλήματα κυκλοφοριακής συμφόρησης, με την προσφορά μειωμένων διοδίων για τους χρήστες του οδικού δικτύου που ταξιδεύουν κατά τη διάρκεια περιόδων εκτός κυκλοφοριακής αιχμής και την επιβολή αυξημένων διοδίων στους χρήστες του οδικού δικτύου που ταξιδεύουν κατά τις ώρες αιχμής στο ίδιο τμήμα του οδικού δικτύου, στ) δεν επιβάλλεται τέλος κυκλοφοριακής συμφόρησης στο σχετικό τμήμα του οδικού δικτύου.

Σε περίπτωση που πρόκειται να καθιερωθεί τέτοια διαφοροποίηση ή να τροποποιηθεί ισχύουσα διαφοροποίηση, η Αυτοτελής Υπηρεσία Οδικών Τελών - Ηλεκτρονικής Διαχείρισης Οδικών Υποδομών του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών ενημερώνει σχετικά την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και της παρέχει τις πληροφορίες που απαιτούνται, προκειμένου αυτή να αξιολογήσει αν πληρούνται οι προϋποθέσεις.

2. Έως ότου εφαρμοστεί η διαφοροποίηση των τελών υποδομής που αναφέρονται στο άρθρο 13, όσον αφορά τα βαρέα επαγγελματικά οχήματα, το τέλος υποδομής διαφοροποιείται ανάλογα με την κατηγορία εκπομπών Euro του οχήματος κατά τρόπο ώστε το τέλος υποδομής να μην υπερβαίνει κατά ποσοστό μεγαλύτερο από 100% το ίδιο τέλος για ισοδύναμα οχήματα που ικανοποιούν τα πιο αυστηρά πρότυπα εκπομπών Euro. Η εν λόγω διαφοροποίηση παύει όταν τεθεί σε ισχύ η διαφοροποίηση του άρθρου 13.

Κατά παρέκκλιση από το πρώτο εδάφιο δύναται να αποφασιστεί η μη εφαρμογή της απαίτησης διαφοροποίησης του τέλους υποδομής βάσει Euro, εάν συντρέχει ένα από τα ακόλουθα:

α) αυτό θα υπονόμευε σοβαρά τη συνοχή των συστημάτων επιβολής διοδίων στην Ελληνική επικράτεια, β) δεν θα ήταν τεχνικά εφικτή η εισαγωγή αυτής της διαφοροποίησης για το συγκεκριμένο σύστημα διοδίων, γ) αυτό θα οδηγούσε σε παράκαμψη των πιο ρυπογόνων οχημάτων με αρνητικές συνέπειες στην οδική ασφάλεια και τη δημόσια υγεία, δ) τα διόδια περιλαμβάνουν τέλος εξωτερικού κόστους για την ατμοσφαιρική ρύπανση.

Οποιεσδήποτε τέτοιες παρεκκλίσεις ή απαλλαγές γνωστοποιούνται στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

3. Οι διαφοροποιήσεις που αναφέρονται στο παρόν άρθρο δεν σχεδιάζονται έτσι ώστε να αποφέρουν πρόσθετα έσοδα.

 

Άρθρο 11

Προσαύξηση ύψους τέλους υποδομής διοδίων

(παρ. 10 άρθρου 1 Οδηγίας 2022/362)

1. Κατόπιν ενημέρωσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής από την Αυτοτελή Υπηρεσία Οδικών Τελών - Ηλεκτρονικής Διαχείρισης Οδικών Υποδομών του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών επιτρέπεται να προστεθεί προσαύξηση στο τέλος υποδομής που επιβάλλεται σε συγκεκριμένα τμήματα του οδικού δικτύου, στα οποία σημειώνεται τακτικά κυκλοφοριακή συμφόρηση ή των οποίων η χρήση από οχήματα προκαλεί σημαντικές περιβαλλοντικές ζημίες, εφόσον πληρούνται οι ακόλουθες προϋποθέσεις:

α) τα έσοδα από την προσαύξηση επενδύονται στη χρηματοδότηση της ανάπτυξης υπηρεσιών μεταφορών ή της κατασκευής ή συντήρησης της υποδομής μεταφορών του κεντρικού διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών, οι οποίες συμβάλλουν άμεσα στην ελάφρυνση της κυκλοφοριακής συμφόρησης ή της περιβαλλοντικής ζημίας και βρίσκονται στον ίδιο διάδρομο μεταφορών με το οδικό τμήμα, στο οποίο επιβάλλεται η προσαύξηση, β) η προσαύξηση δεν υπερβαίνει το 15% του σταθμισμένου μέσου τέλους υποδομής που υπολογίζεται σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 7 και το άρθρο 12, εκτός αν τα απορρέοντα έσοδα επενδύονται σε διασυνοριακά τμήματα διαδρόμου κεντρικού δικτύου που προσδιορίζεται σύμφωνα με το κεφάλαιο IV του Κανονισμού (ΕΕ) 1315/2013, οπότε η προσαύξηση δεν μπορεί να υπερβαίνει το 25% του εν λόγω σταθμισμένου μέσου τέλους υποδομής, ή αν δύο ή περισσότερα κράτη μέλη εφαρμόζουν προσαύξηση στον ίδιο διάδρομο, οπότε, κατόπιν συμφωνίας όλων των κρατών μελών που αποτελούν μέρος του εν λόγω διαδρόμου και γειτνιάζουν με τα κράτη μέλη στο έδαφος των οποίων βρίσκεται το τμήμα του διαδρόμου, στο οποίο πρόκειται να εφαρμοστεί προσαύξηση, η εν λόγω προσαύξηση μπορεί να υπερβαίνει το 25% αλλά δεν μπορεί να υπερβαίνει το 50% του εν λόγω σταθμισμένου μέσου τέλους υποδομής,

γ) η επιβολή της προσαύξησης δεν αποβαίνει εις βάρος των εμπορικών μεταφορών σε σχέση με άλλους χρήστες του οδικού δικτύου,

δ) πριν από την επιβολή της προσαύξησης υποβάλλονται στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή περιγραφή της επακριβούς τοποθεσίας επιβολής της προσαύξησης και έγγραφο, το οποίο αποδεικνύει την ύπαρξη απόφασης για χρηματοδότηση της υποδομής μεταφορών ή των υπηρεσιών μεταφορών που αναφέρονται στην περ. α,

ε) η περίοδος εφαρμογής της προσαύξησης καθορίζεται και περιορίζεται εκ των προτέρων και συνάδει, όσον αφορά τα αναμενόμενα έσοδα, με τα χρηματοοικονομικά σχέδια και την ανάλυση κόστους/οφέλους για τα έργα που συγχρηματοδοτούνται με τα έσοδα από την προσαύξηση.

Με διαπιστωτική πράξη του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών βεβαιώνεται η τήρηση των ως άνω προϋποθέσεων.

2. Σε περίπτωση νέου διασυνοριακού έργου, επιτρέπεται να προστεθεί προσαύξηση μόνο εφόσον συμφωνούν όλα τα κράτη μέλη που εμπλέκονται στο εν λόγω έργο.

3. Επιτρέπεται προσαύξηση τέλους υποδομής που διαφοροποιείται σύμφωνα με το άρθρο 10, 13 ή 14.

4. Δεν μπορεί να εφαρμόζεται προσαύξηση σε τμήματα του οδικού δικτύου όπου επιβάλλεται τέλος κυκλοφοριακής συμφόρησης.

 

Άρθρο 12

Καθορισμός μέγιστου ύψους τέλους υποδομής διοδίων

(παρ. 9 του άρθρου 1 της Οδηγίας 2022/362)

1. Το μέγιστο ύψος του τέλους υποδομής υπολογίζεται για τα βαρέα επαγγελματικά οχήματα χρησιμοποιώντας μεθοδολογία, η οποία στηρίζεται στις βασικές αρχές υπολογισμού που καθορίζονται στο άρθρο 7 και στο παράρτημα II.

2. Όσον αφορά τα διόδια εκ παραχωρήσεως το ανώτατο επίπεδο του τέλους υποδομής για τα βαρέα επαγγελματικά οχήματα είναι ισοδύναμο προς ή κατώτερο από το επίπεδο το οποίο θα προέκυπτε από τη χρησιμοποίηση μεθοδολογίας στηριζόμενης στις βασικές αρχές υπολογισμού που καθορίζονται στο άρθρο 7 και στο παράρτημα II. Ο υπολογισμός αυτού του ισοδυνάμου γίνεται με βάση περίοδο αναφοράς εύλογης διάρκειας ανάλογα με τη φύση της σύμβασης παραχώρησης.

3. Οι ρυθμίσεις περί διοδίων, οι οποίες είχαν ήδη θεσπισθεί στις 10 Ιουνίου 2008 ή για τις οποίες έχουν ήδη ληφθεί προσφορές ή απαντήσεις σε προσκλήσεις διαπραγμάτευσης δυνάμει της κατόπιν διαπραγματεύσεων διαδικασίας δημόσιων συμβάσεων πριν από τις 10 Ιουνίου 2008, δεν υπόκεινται στις υποχρεώσεις που καθορίζονται στις παρ. 1 και 2 εφόσον οι εν λόγω ρυθμίσεις εξακολουθούν να ισχύουν και υπό τον όρο ότι δεν τροποποιούνται ουσιωδώς.

 

Άρθρο 13

Διαφοροποίηση τελών υποδομής για τα βαρέα επαγγελματικά οχήματα

(παρ. 11 άρθρου 1 Οδηγίας 2022/362)

1. Τα τέλη υποδομής για τα βαρέα επαγγελματικά οχήματα διαφοροποιούνται σύμφωνα με το παρόν άρθρο.

Η εν λόγω διαφοροποίηση εφαρμόζεται στις επιμέρους ομάδες βαρέων επαγγελματικών οχημάτων που καλύπτονται από τις περ. α έως δ της παρ. 1 του άρθρου 2 του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/1242, το αργότερο δύο έτη μετά τη δημοσίευση των εκπομπών αναφοράς CO2 για τις εν λόγω επιμέρους ομάδες οχημάτων στις εκτελεστικές πράξεις που εκδίδονται σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 11 του εν λόγω Κανονισμού.

Για τις κατηγορίες εκπομπών CO2 1, 4 και 5 που αναφέρονται στην παρ. 2 του παρόντος άρθρου η εν λόγω διαφοροποίηση εφαρμόζεται στις ομάδες βαρέων επαγγελματικών οχημάτων που δεν καλύπτονται από τις περ. α έως δ της παρ. 1 του άρθρου 2 του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/1242, το αργότερο δύο έτη μετά τη δημοσίευση των εκπομπών αναφοράς CO2 στις εκτελεστικές πράξεις που εκδίδονται σύμφωνα με την παρ. 7 του άρθρου 7ζα της Οδηγίας 1999/62/ΕΚ, όπως προστέθηκε με την παρ. 11 του άρθρου 1 της Οδηγίας 2022/362/ΕΕ, για τη σχετική ομάδα. Οταν το σημείο 5.1 του παραρτήματος I του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/1242 τροποποιηθεί από νομοθετική πράξη της Ένωσης κατά τρόπο ώστε να καλύπτονται οι εκπομπές αναφοράς CO2 που σχετίζονται με ομάδα βαρέων επαγγελματικών οχημάτων, οι εν λόγω εκπομπές αναφοράς CO2 δεν θα καθορίζονται πλέον σύμφωνα με την παρ. 7 του παρόντος άρθρου, αλλά σύμφωνα με το σημείο 5.1 του παραρτήματος I του εν λόγω κανονισμού.

Όταν πορείες μείωσης των εκπομπών για ομάδες βαρέων επαγγελματικών οχημάτων που δεν καλύπτονται από τις περ. α έως δ της παρ. 1 του άρθρου 2 του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/1242 έχουν οριστεί από νομοθετική πράξη της Ένωσης που τροποποιεί το σημείο 5.1 του παραρτήματος I του εν λόγω κανονισμού, οι διαφοροποιήσεις για τις κατηγορίες εκπομπών CO2 2 και 3, όπως ορίζονται στην παρ. 2 του παρόντος άρθρου, εφαρμόζονται από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της νέας πορείας μείωσης των εκπομπών.

Με την επιφύλαξη των μειώσεων που προβλέπονται στην παρ. 3, μπορούν να προβλέπονται μειωμένες τιμές για τα τέλη υποδομής ή εξαιρέσεις από την καταβολή τελών υποδομής για τα οχήματα μηδενικών εκπομπών οποιασδήποτε ομάδας οχημάτων από την ημερομηνία δημοσίευσης του παρόντος έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025. Από την 1η Ιανουαρίου 2026 οι εν λόγω μειώσεις περιορίζονται στο 75% συγκριτικά με το τέλος που επιβάλλεται για την κατηγορία εκπομπών CO2 1, όπως ορίζεται στην παρ. 2.

2. Με την επιφύλαξη της παρ. 1 καθορίζονται με κοινή απόφαση των Υπουργών Υποδομών και Μεταφορών

και Περιβάλλοντος και Ενέργειας για κάθε τύπο βαρέος επαγγελματικού οχήματος οι ακόλουθες κατηγορίες εκπομπών CO2:

α) κατηγορία εκπομπών CO2 1 - οχήματα που δεν εμπίπτουν σε καμία από τις κατηγορίες εκπομπών CO2 που αναφέρονται στις περ. β έως ε,

β) κατηγορία εκπομπών CO2 2 - οχήματα της επιμέρους ομάδας οχημάτων sg που ταξινομούνται για πρώτη φορά την περίοδο υποβολής στοιχείων του έτους Y με εκπομπές CO2 χαμηλότερες από την πορεία μείωσης των εκπομπών για την περίοδο υποβολής στοιχείων του έτους Y και την επιμέρους ομάδα οχημάτων sg κατά ποσοστό άνω του 5%, αλλά που δεν ανήκουν σε καμία από τις κατηγορίες εκπομπών CO2 που αναφέρονται στις περ. γ, δ και ε,

γ) κατηγορία εκπομπών CO2 3 - οχήματα της επιμέρους ομάδας οχημάτων sg που ταξινομούνται για πρώτη φορά την περίοδο υποβολής στοιχείων του έτους Y με εκπομπές CO2 χαμηλότερες από την πορεία μείωσης των εκπομπών για την περίοδο υποβολής στοιχείων του έτους Y και την επιμέρους ομάδα οχημάτων sg κατά ποσοστό άνω του 8%, που δεν ανήκουν σε καμία από τις κατηγορίες εκπομπών CO2 που αναφέρονται στις περ. δ και ε,

δ) κατηγορία εκπομπών CO2 4 - βαρέα επαγγελματικά οχήματα χαμηλών εκπομπών,

ε) κατηγορία εκπομπών CO2 5 - οχήματα μηδενικών εκπομπών.

Με την ως άνω απόφαση διασφαλίζεται ότι η κατάταξη οχήματος που ανήκει στην κατηγορία εκπομπών CO2 2 ή 3 επαναξιολογείται κάθε έξι (6) έτη μετά την ημερομηνία της πρώτης ταξινόμησής του και ότι, κατά περίπτωση, το όχημα ανακατατάσσεται στη σχετική κατηγορία εκπομπών με βάση τα κατώτατα όρια που ισχύουν εκείνη τη στιγμή.

3. Με την επιφύλαξη της παρ. 1, μειωμένα τέλη επιβάλλονται στα οχήματα που εμπίπτουν στις κατηγορίες εκπομπών CO2 2, 3, 4 και 5, ως εξής:

α) κατηγορία εκπομπών CO2 2 - μείωση 5% έως 15% συγκριτικά με το τέλος που επιβάλλεται για την κατηγορία εκπομπών CO2 1,

β) κατηγορία εκπομπών CO2 3 - μείωση 15% έως 30% συγκριτικά με το τέλος που επιβάλλεται για την κατηγορία εκπομπών CO2 1,

γ) κατηγορία εκπομπών CO2 4 - μείωση 30% έως 50% συγκριτικά με το τέλος που επιβάλλεται για την κατηγορία εκπομπών CO2 1,

δ) κατηγορία εκπομπών CO2 5 - μείωση 50% έως 75% συγκριτικά με το τέλος που επιβάλλεται για την κατηγορία εκπομπών CO2 1.

Όταν το τέλος υποδομής διαφοροποιείται επίσης ανάλογα με την κατηγορία εκπομπών Euro, οι μειώσεις που αναφέρονται στο πρώτο εδάφιο εφαρμόζονται συγκριτικά με το τέλος που επιβάλλεται στα αυστηρότερα πρότυπα εκπομπών Euro.

4. Οι διαφοροποιήσεις που αναφέρονται στο παρόν άρθρο δεν σχεδιάζονται έτσι ώστε να αποφέρουν πρόσθετα έσοδα.

5. Κατά παρέκκλιση της παρ. 1 μπορεί να αποφασίζεται η μη εφαρμογή της απαίτησης διαφοροποίησης του τέλους υποδομής σύμφωνα με την παρ. 2, όταν επιβάλλεται τέλος εξωτερικού κόστους για εκπομπές CO2, το οποίο διαφοροποιείται ανάλογα με τις τιμές αναφοράς του τέλους εξωτερικού κόστους για τις εκπομπές CO2 στο παράρτημα Νγ.

6. Σε τμήματα του οδικού δικτύου όπου μπορεί να επαληθευτεί ότι ένα όχημα λειτουργεί χωρίς εκπομπές CO2, δύναται να εφαρμόζονται μειωμένα τέλη στο εν λόγω όχημα σύμφωνα με την κατηγορία εκπομπών CO2 5. Αν γίνει χρήση της εν λόγω δυνατότητας, εφαρμόζονται τα τέλη που ισχύουν για την κατηγορία εκπομπών CO2 1 στο εν λόγω όχημα σε άλλα τμήματα του οδικού δικτύου.

7. Για τις ομάδες οχημάτων που δεν καλύπτονται από τις περ. α έως δ της παρ. 1 του άρθρου 2 του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/1242, οι εκπομπές αναφοράς CO2 προσδιορίζονται με βάση τις εκτελεστικές πράξεις που εκδίδονται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

8. Η εφαρμογή της διαφοροποίησης των τελών με βάση τις εκπομπές CO2 που αναφέρονται στο παρόν άρθρο δεν είναι υποχρεωτική όταν εφαρμόζεται μέτρο τιμολόγησης ανθρακούχων εκπομπών καυσίμων οδικών μεταφορών.

 

Άρθρο 14

Διαφοροποίηση διοδίων για τα ελαφρά οχήματα

(παρ. 11 άρθρου 1 Οδηγίας 2022/362)

1. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Υποδομών και Μεταφορών, Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Ανάπτυξης, καθορίζονται οι όροι και οι προϋποθέσεις, ώστε τα διόδια όσον αφορά τα ελαφρά οχήματα να διαφοροποιούνται ανάλογα με τις περιβαλλοντικές επιδόσεις του οχήματος που καθορίζονται από τις τιμές των ειδικών εκπομπών CO2 συνδυασμένες ή σταθμισμένες συνδυασμένες, οι οποίες καταγράφονται στη θέση 49 του πιστοποιητικού συμμόρφωσης του οχήματος, και από την επίδοση ως προς τις εκπομπές Euro.

Με την επιφύλαξη της παρ. 2 του παρόντος άρθρου, χαμηλότεροι συντελεστές διοδίων επιβάλλονται σε επιβατικά αυτοκίνητα, μικρά λεωφορεία και ελαφρά επαγγελματικά οχήματα που πληρούν αμφότερες τις ακόλουθες προϋποθέσεις:

α) οι ειδικές εκπομπές CO2 που παράγουν, οι οποίες καθορίζονται σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2017/1151 (L 175) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, είναι μηδενικές ή κάτω από τα ακόλουθα επίπεδα: αα) για την περίοδο 2025-2029, τους στόχους για το σύνολο του στόλου της ΕΕ που ορίζονται σύμφωνα με το σημείο 6.1.1 του μέρους Α του παραρτήματος I και το σημείο 6.1.1 του μέρους Β του παραρτήματος I του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/631 (L 111), αβ) για την περίοδο 2030 και έπειτα, τους στόχους για το σύνολο του στόλου της ΕΕ που ορίζονται σύμφωνα με το σημείο 6.1.2 του μέρους Α του παραρτήματος I και το σημείο 6.1.2 του μέρους Β του παραρτήματος I του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/631, β) οι εκπομπές ρύπων που παράγουν και οι οποίες καθορίζονται σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2017/1151 είναι αυτές που προβλέπονται στον πίνακα του παραρτήματος VI του παρόντος. Μπορεί να εφαρμόζεται η μείωση για τα οχήματα μηδενικών εκπομπών που αναφέρεται

στο παράρτημα VI του παρόντος χωρίς να εφαρμόζονται μειώσεις για τις άλλες κατηγορίες επιδόσεων ως προς τις εκπομπές που αναφέρονται στο εν λόγω παράρτημα.

2. Από την 1η Ιανουαρίου 2026, όπου είναι τεχνικά εφικτό, τα διόδια για ημιφορτηγά και μικρά λεωφορεία διαφοροποιούνται ανάλογα με τις περιβαλλοντικές επιδόσεις του οχήματος, σύμφωνα με τους κανόνες που καθορίζονται στο παράρτημα VI. Για τον σκοπό αυτό, οι διατάξεις του δεύτερου εδαφίου της παρ. 1 είναι ενδεικτικές.

Όταν επιλέγεται η εφαρμογή διαφορετικών κριτηρίων επίδοσης ως προς τις εκπομπές, ή επίπεδα μείωσης από εκείνα που ορίζονται στην παρ. 1 ή επιλέγεται να συμπεριληφθούν διαφορετικά ή επιπρόσθετα κριτήρια, η Αυτοτελής Υπηρεσία Οδικών Τελών - Ηλεκτρονικής Διαχείρισης Οδικών Υποδομών του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών αποστέλλει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενημέρωση και αιτιολόγηση για τις εν λόγω επιλογές, τουλάχιστον έξι μήνες πριν από την εισαγωγή οποιασδήποτε διαφοροποίησης.

Ωστόσο, μπορεί να επιλεγεί να εφαρμοστούν μειώσεις μόνο σε οχήματα μηδενικών εκπομπών, χωρίς να εφαρμοστεί καμία διαφοροποίηση σε άλλα οχήματα και χωρίς να ενημερωθεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

3. Με την επιφύλαξη των όρων που προβλέπονται στις παρ. 1 και 2, μπορεί να λαμβάνεται υπόψη βελτίωση των περιβαλλοντικών επιδόσεων του οχήματος ως αποτέλεσμα της μετατροπής του για τη χρήση εναλλακτικών καυσίμων.

4. Δύναται να θεσπίζονται έκτακτα μέτρα για την επιβολή τελών σε οχήματα ιστορικού ενδιαφέροντος.

5. Οι διαφοροποιήσεις που αναφέρονται στο παρόν άρθρο δεν σχεδιάζονται έτσι ώστε να αποφέρουν πρόσθετα έσοδα.

 

Άρθρο 15

Νέες ρυθμίσεις διοδίων - Διόδια από παραχώρηση

(παρ. 12 άρθρου 1 Οδηγίας 2022/362)

1. Τουλάχιστον έξι (6) μήνες πριν από την επιβολή νέων ή ουσιωδώς τροποποιημένων ρυθμίσεων περί διοδίων με τέλος υποδομής η Αυτοτελής Υπηρεσία Οδικών Τελών - Ηλεκτρονικής Διαχείρισης Οδικών Υποδομών του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών αποστέλλει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή για γνωμοδότηση επί της συμμόρφωσης με τις υποχρεώσεις του άρθρου 12: α) όσον αφορά ρυθμίσεις περί διοδίων πλην των ρυθμίσεων περί διοδίων εκ παραχωρήσεως: αα) τις τιμές μονάδας και λοιπές παραμέτρους που χρησιμοποιούν κατά τον υπολογισμό των διάφορων στοιχείων του κόστους υποδομής, αβ) σαφείς πληροφορίες σχετικά με τα οχήματα που εμπίπτουν στις ρυθμίσεις περί διοδίων, τη γεωγραφική έκταση του δικτύου, ή του τμήματος του δικτύου, που χρησιμοποιούνται για κάθε υπολογισμό του κόστους, καθώς και σχετικά με το ποσοστό του κόστους που επιδιώκουν να ανακτήσουν και αγ) κατά περίπτωση, σαφείς πληροφορίες σχετικά με τα κύρια χαρακτηριστικά του συστήματος τηλεδιοδίων, συμπεριλαμβανομένης της διαλειτουργικότητας·

β) όσον αφορά ρυθμίσεις περί διοδίων που αφορούν διόδια εκ παραχωρήσεως:

βα) τις συμβάσεις παραχώρησης ή τις σημαντικές μεταβολές των συμβάσεων αυτών και

ββ) τις βασικές πληροφορίες στις οποίες η Αναθέτουσα Αρχή στήριξε την προκήρυξη της σύμβασης παραχώρησης, όπως αναφέρεται στην Οδηγία (ΕΕ) 2014/23, η οποία έχει ενσωματωθεί με τον ν. 4413/2016 (Α' 148). Οι πληροφορίες περιλαμβάνουν το κατ' εκτίμηση κόστος, όπως ορίζεται στην παρ. 1 του άρθρου 7 και προβλέπεται στην παραχώρηση, τον προβλεπόμενο φόρτο κυκλοφορίας ανά τύπο οχήματος, τα σχεδιαζόμενα επίπεδα διοδίων και τη γεωγραφική έκταση του δικτύου που διέπεται από τη σύμβαση παραχώρησης.

2. Όταν διαβιβάζονται πληροφορίες στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή σύμφωνα με την παρ. 1, μπορούν να συμπεριληφθούν πληροφορίες σχετικά με περισσότερες από μία τροποποιήσεις σε μία ρύθμιση περί διοδίων με τέλος υποδομής. Όταν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη ενημερωθεί για μία τροποποίηση, θεωρείται πως έχουν εκπληρωθεί ήδη οι υποχρεώσεις πληροφόρησης της παρ. 1 και η εν λόγω τροποποίηση μπορεί να εφαρμοστεί χωρίς να ενημερωθεί περαιτέρω η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

3. Πριν από την επιβολή νέων ή ουσιωδώς τροποποιημένων ρυθμίσεων περί διοδίων με τέλος εξωτερικού κόστους ή τέλος κυκλοφοριακής συμφόρησης, ενημερώνεται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχετικά με το οικείο δίκτυο, τα προβλεπόμενα τέλη ανά κατηγορία οχήματος και την προβλεπόμενη κατηγορία εκπομπών και ενημερώνεται, όπου χρειάζεται, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σύμφωνα με το σημείο 2 του παραρτήματος Να ή το σημείο 2 του παραρτήματος iV.

 

Άρθρο 16

(παρ. 15 άρθρου 1 Οδηγίας 2022/362)

Με την επιφύλαξη των άρθρων 107 και 108 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι διατάξεις του παρόντος δεν επηρεάζουν τη δυνατότητα, κατά την καθιέρωση συστήματος διοδίων, να προβλέπεται κατάλληλη αντιστάθμιση.

 

Άρθρο 17

Επιτροπή Παρακολούθησης συστήματος διοδίων

1. Για την παρακολούθηση του συστήματος διοδίων και την εξασφάλιση της λειτουργίας του κατά τρόπο διαφανή και χωρίς διακρίσεις, συστήνεται Επιτροπή, αποτελούμενη από:

α) τον Προϊστάμενο της Γενικής Διεύθυνσης Συγκοινωνιακών Υποδομών της Γενικής Γραμματείας Υποδομών, ως Πρόεδρο,

β) τον Προϊστάμενο της Ειδικής Υπηρεσίας Δημοσίων Έργων Κατασκευής Συγκοινωνιακών Έργων με Σύμβαση Παραχώρησης (Ε.Υ.Δ.Ε. Κ.Σ.Ε.Σ.Π.) της Γενικής Γραμματείας Υποδομών,

γ) τον Προϊστάμενο της Διεύθυνσης Λειτουργίας, Συντήρησης και Εκμετάλλευσης Συγκοινωνιακών Υποδομών με Σύμβαση Παραχώρησης (Δ17) της Γενικής Γραμματείας Υποδομών,

δ) τον Νομικό Σύμβουλο του Κράτους που υπηρετεί στη Γενική Γραμματεία Υποδομών,

ε) Έναν υπάλληλο κατηγορίας ΠΕ, Προϊστάμενο Διεύθυνσης ή Τμήματος του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών,

στ) Έναν υπάλληλο κατηγορίας ΠΕ της Αυτοτελούς Υπηρεσίας Οδικών Τελών - Ηλεκτρονικής Διαχείρισης Οδικών Υποδομών του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών,

ζ) Έναν εκπρόσωπο της Γενικής Γραμματείας Εμπορίου του Υπουργείου Ανάπτυξης και η) Έναν εκπρόσωπο του φορέα «Ελληνικές Υποδομές και Οδοί με Διόδια» (Hellastron).

2. Η Επιτροπή συγκροτείται με απόφαση του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών. Με την απόφαση αυτή ορίζονται και οι αναπληρωτές του Προέδρου και των μελών της Επιτροπής και ορίζεται κάθε άλλη λεπτομέρεια σχετικά με τη διαδικασία και τον τρόπο λειτουργίας για την υλοποίηση του έργου της.

3. Κατά τα λοιπά εφαρμόζονται οι σχετικές με τα συλλογικά όργανα διατάξεις του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας (ν. 2690/1999, Α' 45).

 

Άρθρο 18

(παρ. 17 άρθρου 1 Οδηγίας 2022/362)

1. Το παρόν διάταγμα δεν εμποδίζει την εφαρμογή:

α) ειδικών φόρων ή τελών:

αα) που επιβάλλονται στην καταχώριση του οχήματος ή

αβ) που επιβάλλονται σε οχήματα ή φορτία ιδιάζοντος βάρους διαστάσεων,

β) τελών στάθμευσης και ειδικών τελών αστικής κυκλοφορίας,

γ) ρυθμιστικών τελών που προορίζονται ειδικά για τη μείωση της κυκλοφοριακής συμφόρησης ή την καταπολέμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων, συμπερι- λαμβανομένης της κακής ποιότητας του αέρα, σε τυχόν οδούς ευρισκόμενες σε αστική περιοχή, συμπεριλαμβανομένων των οδών του διευρωπαϊκού δικτύου που διασχίζουν αστικές περιοχές, δ) τελών που προορίζονται ειδικά για τη χρηματοδότηση της κατασκευής, της λειτουργίας, της συντήρησης και της ανάπτυξης εγκαταστάσεων, ενσωματωμένων ή τοποθετημένων κατά μήκος ή πάνω από το οδικό δίκτυο, οι οποίες παρέχουν ενέργεια σε οχήματα χαμηλών και μηδενικών εκπομπών εν κινήσει και επιβάλλονται στα οχήματα αυτά.

Τα εν λόγω τέλη και οι ειδικοί φόροι εφαρμόζονται χωρίς διακρίσεις.

2. Προκειμένου να καταστεί δυνατή η συνολική ανάπτυξη του δικτύου μεταφορών, τα έσοδα από τη χρέωση της υποδομής και τον καταλογισμό του εξωτερικού κόστους, ή το χρηματικό τους ισοδύναμο, θα πρέπει να χρησιμοποιούνται προς όφελος του τομέα μεταφορών, για να βελτιστοποιηθεί το σύστημα μεταφορών στο σύνολό του. Ειδικότερα, τα έσοδα από τα τέλη εξωτερικού κόστους, ή το χρηματικό τους ισοδύναμο, θα πρέπει να χρησιμοποιούνται για να γίνουν πιο βιώσιμες οι μεταφορές, μεταξύ άλλων για ένα ή περισσότερα από τα ακόλουθα:

α) την αποτελεσματικότερη τιμολόγηση, β) τη μείωση της λόγω της οδικής κυκλοφορίας ρύπανσης στην πηγή,

γ) τον μετριασμό των επιπτώσεων της λόγω της οδικής κυκλοφορίας ρύπανσης στην πηγή, δ) τη βελτίωση των ενεργειακών επιδόσεων των οχημάτων και των επιδόσεών τους όσον αφορά στις εκπομπές CO2,

ε) την ανάπτυξη εναλλακτικών υποδομών για τους χρήστες των μεταφορών και/ή τη διεύρυνση της ικανότητας,

στ) την υποστήριξη του πανευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών,

ζ) τη βέλτιστη χρήση των υλικοτεχνικών μέσων,

η) τη βελτίωση της οδικής ασφάλειας και

θ) την εξασφάλιση ασφαλών χώρων στάθμευσης.

 

Άρθρο 19

Σύνταξη και αποστολή έκθεσης στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή

(παρ. 21 άρθρου 1 Οδηγίας 2022/362)

1. Αμέσως μετά τη δημοσίευση του παρόντος και, εν συνεχεία, ανά πενταετία, η Αυτοτελής Υπηρεσία Οδικών Τελών - Ηλεκτρονικής Διαχείρισης Οδικών Υποδομών του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών δημοσιεύει στην ιστοσελίδα της ή στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών σε συγκεντρωτική μορφή έκθεση σχετικά με τα διόδια που επιβάλλονται στην ελληνική επικράτεια.

2. Η έκθεση που δημοσιεύεται σύμφωνα με την παρ. 1 περιλαμβάνει πληροφορίες σχετικά με:

α) την εξέλιξη της επιβολής τελών για τη χρήση έργων οδικής υποδομής, δηλαδή των δικτύων και των κατηγοριών οχημάτων που καλύπτονται, συμπεριλαμβανομένης οποιασδήποτε εξαίρεσης κατά το άρθρο 4, 5, 8 ή 14, β) τη διαφοροποίηση των τελών υποδομής ανάλογα με την κατηγορία του οχήματος και τον τύπο του βαρέος επαγγελματικού οχήματος,

γ) τη διαφοροποίηση των τελών υποδομής ανάλογα με τις περιβαλλοντικές επιδόσεις των οχημάτων, σύμφωνα με το άρθρο 10, 13 ή 14,

δ) κατά περίπτωση, τη διαφοροποίηση των τελών υποδομής ανάλογα με την ώρα της ημέρας, τον τύπο της ημέρας ή την εποχή, σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 10,

ε) το τέλος εξωτερικού κόστους που εισπράττεται για κάθε συνδυασμό κλάσης οχημάτων, τύπου οδικού δικτύου και χρονικής περιόδου, στ) το σταθμισμένο μέσο τέλος υποδομής και τα συνολικά έσοδα από τα τέλη υποδομής, ζ) το σύνολο των εσόδων από τέλη εξωτερικού κόστους,

η) το σύνολο των εσόδων από τέλη κυκλοφοριακής συμφόρησης ανά κατηγορία οχήματος, θ) το σύνολο των εσόδων από τις προσαυξήσεις και τα οδικά τμήματα επί των οποίων επιβλήθηκαν,

ι) το σύνολο των εσόδων από διόδια,

ια) τη χρήση των εσόδων που προέκυψαν από την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας και τον τρόπο με τον οποίο η εν λόγω χρήση έδωσε στο ελληνικό κράτος τη δυνατότητα να επιτύχει τους στόχους που αναφέρονται στην παρ. 1 του άρθρου 18 ή, όταν τα έσοδα αυτά διοχετεύονται στον γενικό προϋπολογισμό, πληροφορίες σχετικά με το ύψος των δαπανών που καταλογίζονται για έργα υποδομής οδικών μεταφορών και βιώσιμων μεταφορών και

ιβ) την εξέλιξη του μεριδίου των οχημάτων που ανήκουν στις διάφορες κατηγορίες εκπομπών σε οδούς με διόδια.

 

Άρθρο 20

Παραρτήματα

Προσαρτώνται και αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του παρόντος τα παρακάτω παραρτήματα, τα οποία έχουν ως εξής:

(Ακολουθούν Παραρτήματα για τα οποία βλέπε στο οικείο ΦΕΚ)

 

Άρθρο 21

Αναπροσαρμογή τιμών

(παρ. 21 άρθρου 1 Οδηγίας 2022/362)

Τα ποσά σε λεπτά του ευρώ που ορίζονται στους πίνακες των παραρτημάτων Νβ και ΙΙγ προσαρμόζονται ανά διετία προκειμένου να λαμβάνονται υπόψη οι αλλαγές στον πανενωσιακό εναρμονισμένο δείκτη τιμών καταναλωτή (ΕνΔΤΚ), εξαιρουμένης της ενέργειας και των μη μεταποιημένων τροφίμων, όπως δημοσιεύεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή (Eurostat). Η πρώτη προσαρμογή πραγματοποιείται αμέσως μετά τη δημοσίευση του παρόντος.

Τα ποσά ενημερώνονται αυτομάτως, με την προσαρμογή του βασικού ποσού σε ευρώ ή σε λεπτά κατά το ποσοστό μεταβολής του εν λόγω δείκτη. Τα ποσά που προκύπτουν στρογγυλοποιούνται στο πλησιέστερο δέκατο του λεπτού όσον αφορά στα παραρτήματα ίίβ και ΙΙγ.

 

Άρθρο 22

Τροποποίηση της Οδηγίας 1999/37/ΕΚ (άρθρο 2 Οδηγίας 2022/362)

Το παράρτημα ίί της Α-33824/2683/30-04-2004 κοινής απόφασης των Υπουργών Οικονομίας και Οικονομικών και Μεταφορών και Επικοινωνιών (Β' 1514), όπως έχει τροποποιηθεί με την Α-7788/633/11-04-2014 κοινή απόφαση των Υπουργών Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας και Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων (Β' 990), τροποποιείται ως εξής:

(Ακολουθεί το παράρτημα για το οποίο βλέπε στο οικείο ΦΕΚ)

 

Άρθρο 24

Καταργούμενες Διατάξεις

Από την έναρξη ισχύος του παρόντος, κάθε αντίθετη διάταξη κανονιστικής πράξης, που εκδόθηκε κατ' εφαρμογή της Οδηγίας 1999/62/ΕΚ ή των Οδηγιών που την τροποποποίησαν, παύει να ισχύει κατά το μέρος που ρυθμίζει διαφορετικά τα προβλεπόμενα στο παρόν. Ειδικότερα, καταργούνται ή τροποποιούνται αναλόγως, κατά το μέρος που αντίκεινται στις διατάξεις του παρόντος:

α) Η Δ17γ/06/238/ΦΝ 447.α/29.10.2013 κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών, Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων, Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας και Περιβάλλοντος Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής (Β' 2778), με την επιφύλαξη των διατάξεων των άρθρων 12, 14 και 16, όπως ισχύουν.

β) Κάθε άλλη υπουργική απόφαση που ρυθμίζει την επιβολή, κοστολόγηση, είσπραξη ή διαφοροποίηση διοδίων ή τελών χρήσης κατά τρόπο ασύμβατο με την Οδηγία (ΕΕ) 2022/362.

 

Άρθρο 25

Έναρξη Ισχύος

Η ισχύς του παρόντος διατάγματος αρχίζει από την 24η Μαρτίου 2024.

Στον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών αναθέτουμε τη δημοσίευση και εκτέλεση του παρόντος Διατάγματος.

Αθήνα, 5 Δεκεμβρίου 2025