Μοντέλο Ενεργειών Συμμόρφωσης («ΜΕΣ») για τις περιβαλλοντικές επιθεωρήσεις.

---

Υπουργική Απόφαση Αριθμ. ΥΠΕΝ/ΓΔΣΕΕ/16675/165/2022

ΦΕΚ 776/Β/21-2-2022

Μοντέλο Ενεργειών Συμμόρφωσης («ΜΕΣ») για τις περιβαλλοντικές επιθεωρήσεις.

Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

Έχοντας υπόψη:

1. Τον ν. 4843/2021 «Ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2018/2002 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 11ης Δεκεμβρίου 2018 “σχετικά με την τροποποίηση της Οδηγίας 2012/27/ΕΕ για την ενεργειακή απόδοση”, προσαρμογή στον Κανονισμό 2018/1999/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 11ης Δεκεμβρίου 2018 σχετικά με τη διακυβέρνηση της Ενεργειακής Ένωσης και της Δράσης για το Κλίμα και στον κατ’ εξουσιοδότηση Κανονισμό 2019/826/ΕΕ της Επιτροπής, της 4ης Μαρτίου 2019, “για την τροποποίηση των Παραρτημάτων VIII και IX της Οδηγίας 2012/27/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με το περιεχόμενο των περιεκτικών αξιολογήσεων του δυναμικού αποδοτικής θέρμανσης και ψύξης” και συναφείς ρυθμίσεις για την ενεργειακή απόδοση στον κτιριακό τομέα, καθώς και την ενίσχυση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και του ανταγωνισμού στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, και άλλες επείγουσες διατάξεις» (Α’ 193) και ιδίως τα άρθρα 50 έως 53 και 75.

2. Τον ν. 4512/2018 «Ρυθμίσεις για την εφαρμογή των Διαρθρωτικών Μεταρρυθμίσεων του Προγράμματος Οικονομικής Προσαρμογής και άλλες διατάξεις» (Α’ 5) και ιδίως τα άρθρα 141, 149 και 151.

3. Τον ν. 4759/2020 «Εκσυγχρονισμός της Χωροταξικής και Πολεοδομικής Νομοθεσίας και άλλες διατάξεις» (Α’ 245) και ιδίως τα άρθρα 124 και 125.

4. Τον ν. 4014/2011 «Περιβαλλοντική αδειοδότηση έργων και δραστηριοτήτων, ρύθμιση αυθαιρέτων σε συνάρτηση με δημιουργία περιβαλλοντικού ισοζυγίου και άλλες διατάξεις αρμοδιότητας Υπουργείου Περιβάλλοντος» (Α’ 209) και ιδίως τα άρθρα 20 και 21.

5. Τον ν. 4622/2019 «Επιτελικό Κράτος: οργάνωση, λειτουργία και διαφάνεια της Κυβέρνησης, των κυβερνητικών οργάνων και της κεντρικής δημόσιας διοίκησης» (Α’ 133).

6. Τον ν. 4635/2019 «Επενδύω στην Ελλάδα και άλλες διατάξεις» (Α’ 167).

7. Τη Σύσταση 2001/331/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 4ης Απριλίου 2001 για τον καθορισμό ελάχιστων κριτηρίων σχετικά με τις περιβαλλοντικές επιθεωρήσεις στα κράτη μέλη.

8. Το π.δ. 2/2021 «Διορισμός Υπουργών, Αναπληρωτών Υπουργών και Υφυπουργών» (Α’ 2).

9. Το υπό στοιχεία ΥΠΕΝ/ΓΔΠΠ/17191/280/21.2.2022 έγγραφο της Γενικής Διεύθυνσης Περιβαλλοντικής Πολιτικής του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

10. Το υπό στοιχεία οικ. 17192/301/21.2.2022 έγγραφο της Διεύθυνσης Διαχείρισης Αποβλήτων του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

11. Το γεγονός ότι από τις διατάξεις της απόφασης αυτής δεν προκαλείται δαπάνη σε βάρος του κρατικού προϋπολογισμού, αποφασίζουμε:

 

Άρθρο 1

Αντικείμενο και πεδίο εφαρμογής

1. Με την παρούσα απόφαση, υιοθετείται το «Μοντέλο Ενεργειών Συμμόρφωσης («ΜΕΣ») για τις περιβαλλοντικές επιθεωρήσεις», σύμφωνα με την παρ. 21 του άρθρου 20 του ν. 4014/2011 (Α’ 209), όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 50 του ν. 4843/2021 (Α’ 193), όπως αυτό αναλυτικώς περιγράφεται στο Παράρτημα της παρούσας. Το «Μοντέλο Ενεργειών Συμμόρφωσης («ΜΕΣ») για τις περιβαλλοντικές επιθεωρήσεις» καταρτίστηκε από τη Γενική Διεύθυνση του Σώματος Επιθεωρητών και Ελεγκτών του ΥΠΕΝ ως Αρχή Οργάνωσης Εποπτείας και Συντονισμού του άρθρου 124 του ν. 4759/2020 (Α’ 245), στο πλαίσιο της ενιαίας αντιμετώπισης των ελέγχων από τις αρχές που πραγματοποιούν περιβαλλοντικές επιθεωρήσεις, όπως αυτές περιγράφονται στο άρθρο 20 του ν. 4014/2011 και, όπως αυτές εφαρμόζονται σε οικονομικές και λοιπές δραστηριότητες.

2. Το ΜΕΣ περιλαμβάνει:

α) τη μεθοδολογία αξιολόγησης των ελλείψεων συμμόρφωσης που διαπιστώνονται κατά τον έλεγχο και της επικινδυνότητάς τους για το περιβάλλον,

β) τη μεθοδολογία κατάταξης των τελικών παραβάσεων στις τέσσερις (4) κατηγορίες «ΧΑΜΗΛΗΣ», «ΜΕΤΡΙΑΣ», «ΣΗΜΑΝΤΙΚΗΣ» και «ΠΟΛΥ ΣΗΜΑΝΤΙΚΗΣ» σοβαρότητας της παρ. 1α του άρθρου 21 του ν. 4014/2011, σύμφωνα με τα κριτήρια της παρ. 15β του άρθρου 20 του ν. 4014/2011,

γ) το σύνολο των ελαφρυντικών ή επιβαρυντικών παραγόντων που συνεκτιμώνται για την αξιολόγηση της σοβαρότητας της παράβασης, σύμφωνα με την παρ. 15β του άρθρου 20 του ν. 4014/2011,

δ) κατάλογο ενδεικτικών παραδειγμάτων παραβάσεων της παρ. 15 του άρθρου 20 του ν. 4014/2011 για κάθε κατηγορία σοβαρότητας του εδαφίου (β),

ε) τις διαδικασίες επιβολής των μέτρων και κυρώσεων της παρ. 1 του άρθρου 21 του ν. 4014/2011 που λαμβάνονται στο πλαίσιο των περιβαλλοντικών επιθεωρήσεων έργων και δραστηριοτήτων,

στ) το περιεχόμενο της προσωρινής και της οριστικής έκθεσης ελέγχου της παρ. 11 του άρθρου 20 του ν. 4014/2011,

ζ) το περιεχόμενο του Πλάνου Διορθωτικών Ενεργειών (ΠΔΕ) της παρ. 15 και της υποπερ. ββ) της περ. β’ της παρ. 15γ του άρθρου 20 του ν. 4014/2011, καθώς και τα ειδικότερα κριτήρια για τον καθορισμό της προθεσμίας συμμόρφωσης,

η) τον τρόπο υπολογισμού του προστίμου που επιβάλλεται σύμφωνα με το άρθρο 21 του ν. 4014/2011.

 

Άρθρο 2

Ορισμοί

Για τις ανάγκες της παρούσας ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:

1. Περιβαλλοντική Επιθεώρηση: Η τακτική ή έκτακτη επιθεώρηση που πραγματοποιείται για τον έλεγχο της τήρησης των όρων των Αποφάσεων Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων (ΑΕΠΟ) ή των Πρότυπων Περιβαλλοντικών Δεσμεύσεων (ΠΠΔ) και της εν γένει περιβαλλοντικής νομοθεσίας (ν. 4014/2011), που ιδίως περιλαμβάνει επιτόπιες επισκέψεις, έλεγχο της επίτευξης των προτύπων περιβαλλοντικής ποιότητας, εξέταση εκθέσεων και δηλώσεων περιβαλλοντικού ελέγχου, εξέταση και έλεγχο των κατ’ ιδίαν εκτελούμενων επιθεωρήσεων από ή εξ ονόματος των διοικήσεων των ελεγχόμενων εγκαταστάσεων, αξιολόγηση των δραστηριοτήτων και των εργασιών που εκτελούνται στην ελεγχόμενη εγκατάσταση, έλεγχο των χώρων και του σχετικού εξοπλισμού (συμπεριλαμβανομένης της καταλληλότητας της συντήρησής του), έλεγχο της καταλληλότητας της επιτόπιας περιβαλλοντικής διαχείρισης και έλεγχο των σχετικών αρχείων που τηρούν οι διοικήσεις των ελεγχόμενων εγκαταστάσεων, σύμφωνα με τη Σύσταση 2001/331/ΕΚ για τον καθορισμό ελάχιστων κριτηρίων σχετικά με τις περιβαλλοντικές επιθεωρήσεις στα κράτη μέλη.

2. Επιθεωρητές/ελεγκτές: Τα στελέχη των αρμόδιων αρχών, όπως αυτές ορίζονται στο άρθρο 20 του ν. 4014/2011.

3. Στοιχείο επιθεώρησης: Κάθε ενέργεια ή πρακτική του φορέα της ελεγχόμενης δραστηριότητας ή του ελεγχόμενου έργου, η οποία ελέγχεται ως προς τη συμμόρφωσή της με νομική διάταξη ή διοικητική απόφαση ή κανονισμό.

4. Συνολικό επίπεδο συμμόρφωσης: Η συνολική εικόνα συμμόρφωσης της δραστηριότητας ή του έργου, όπως καθορίζεται από τη συνδυαστική αξιολόγηση των συμμορφώσεων που διαπιστώνονται κατά τον έλεγχο.

5. Πλάνο Διορθωτικών Ενεργειών (ΠΔΕ): Το σύνολο των οδηγιών, μέτρων και ενεργειών που οφείλει να εφαρμόσει ο φορέας ενός ελεγχόμενου έργου ή δραστηριότητας, εντός χρονοδιαγράμματος, για την άρση των περιβαλλοντικών παραβάσεων.

6. Υποτροπή: Η κατ’ επανάληψη παράβαση νομοθετικών προβλέψεων από τον φορέα λειτουργίας του έργου ή της δραστηριότητας. Η υποτροπή εξετάζεται σε βάθος 10ετίας και αφορά την ίδια ή οποιαδήποτε άλλη περιβαλλοντική παράβαση ή την έλλειψη συμμόρφωσης εντός προθεσμίας με το Πλάνο Διορθωτικών Ενεργειών (ΠΔΕ) που συνοδεύει την Πράξη Βεβαίωσης Παράβασης.

 

Άρθρο 3

Λεπτομέρειες εφαρμογής ΜΕΣ

1. Σε κάθε περίπτωση περιβαλλοντικής επιθεώρησης, η οριστική έκθεση ελέγχου αναρτάται αμελλητί από την αρμόδια για τη διενέργεια της περιβαλλοντικής επιθεώρησης αρχή, σύμφωνα με τις παρ. 11 και 15α του άρθρου 20 του ν. 4014/2011.

2. Σε περίπτωση που δεν διαπιστώνονται παραβάσεις ή διαπιστώνονται ασήμαντες μη συμμορφώσεις στο πλαίσιο του ελέγχου, η έκθεση αυτοψίας ή το φύλλο ελέγχου, όπου αυτό υφίσταται, ενσωματώνει τα αποτελέσματα του ελέγχου και δύναται να επέχει θέση οριστικής έκθεσης ελέγχου, η οποία και αναρτάται σύμφωνα με την παρ. 11 του άρθρου 20 του ν. 4014/2011.

3. Η αρμόδια για τη διενέργεια της περιβαλλοντικής επιθεώρησης αρχή μπορεί να ζητήσει πρόσθετα στοιχεία σε σχέση με τον έλεγχο, τα οποία προσκομίζονται εντός προθεσμίας πέντε (5) εργασίμων ημερών. Το διάστημα αυτό μπορεί να παραταθεί για άλλες πέντε (5) ημέρες μετά από αίτημα του ελεγχόμενου φορέα. Το χρονικό διάστημα για την προσκόμιση των πρόσθετων αυτών στοιχείων καθώς και για την προσκόμιση τυχόν εργαστηριακών μετρήσεων και αναλύσεων ή τη λήψη πορισμάτων από άλλες συναρμόδιες υπηρεσίες, δεν προσμετράται στις προθεσμίες σύνταξης της προσωρινής και της οριστικής έκθεσης ελέγχου.

4. Σε συνέχεια της κλήσης του σε απολογία, ο ελεγχόμενος κατά την υποβολή των απόψεών του, δύναται να συμπεριλάβει πρόταση με αναλυτική περιγραφή διορθωτικών ενεργειών, προτεινόμενο χρονοδιάγραμμα εφαρμογής τους και οποιαδήποτε άλλο χρήσιμο στοιχείο για την πραγματοποίησή τους. Η προτεινόμενη πρόταση αφού ελεγχθεί και ενδεχομένως τροποποιηθεί από την ελεγκτική αρχή, ενσωματώνεται στο ΠΔΕ μαζί με χρονοδιάγραμμα υλοποίησής του.

5. Το ΠΔΕ δεν απαλλάσσει τον ελεγχόμενο από τυχόν ποινικές ή αστικές ευθύνες λόγω έλλειψης συμμόρφωσής του. Στο χρονικό διάστημα εφαρμογής του ΠΔΕ, και μέχρι την συμπλήρωση της προθεσμίας που έχει ταχθεί προς συμμόρφωση, μπορεί να διενεργηθεί νέος έλεγχος από τις αρμόδιες αρχές αποκλειστικά για τον έλεγχο της εφαρμογής του ΠΔΕ ή τον έλεγχο άλλων στοιχείων επιθεώρησης. Σε καμιά περίπτωση δεν μπορεί να διενεργηθεί στο διάστημα αυτό, νέος έλεγχος επί των διαπιστωμένων παραβάσεων.

6. Σε περίπτωση που διαπιστωθεί ότι ο ελεγχθείς φορέας του έργου ή της δραστηριότητας δεν έχει συμμορφωθεί με το ΠΔΕ, εντός της ταχθείσης σε αυτόν προθεσμία συμμόρφωσης, θεωρείται υπότροπος, και καλείται σε απολογία από την αρμόδια για την περιβαλλοντική επιθεώρηση αρχή με σκοπό να εξετασθεί η επιβολή κυρώσεων, ανάλογων του βαθμού

υποτροπής.

7. Μέχρι την πλήρη λειτουργία του Ηλεκτρονικού Περιβαλλοντικού Μητρώου (ΗΠΜ) η ανάρτηση της Δήλωσης Συμμόρφωσης σύμφωνα με την παρ. 15α του άρθρου 20 του ν. 4014/2011 που επέχει θέση αποδοχής της από την αρμόδια για την περιβαλλοντική επιθεώρηση αρχή και παύσης της σχετικής διαδικασίας ελέγχου πραγματοποιείται με τη διαβίβαση σχετικού εγγράφου προς τον ελεγχόμενο.

8. Οι κυρώσεις της παρούσας εφαρμόζονται με την επιφύλαξη ειδικότερων διατάξεων της τομεακής περιβαλλοντικής νομοθεσίας για επιμέρους παραβάσεις ή είδη ή ομάδες παραβάσεων.

 

Άρθρο 4

Έναρξη ισχύος

Η ισχύς της παρούσας απόφασης αρχίζει από τη δημοσίευσή της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Η απόφαση αυτή να δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Αθήνα, 21 Φεβρουαρίου 2022

 

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

(Ακολουθεί Παράρτημα για το οποίο βλέπε στο οικείο ΦΕΚ)