Καθορισμός προστίμων και διαδικασία επιβολής αυτών επί παραβάσεων Κανονισμού (ΕΚ) 261/2004 «για τη θέσπιση κοινών κανόνων αποζημίωσης των επιβατών αεροπορικών μεταφορών και παροχής βοήθειας σε αυτούς σε περίπτωση άρνησης επιβίβασης και ματαίωσης

ή μεγάλης καθυστέρησης της πτήσης».

---

Απόφαση ΑΠΑ Αριθμ. 26825/2025

ΦΕΚ 6115/Β/17-11-2025    

Καθορισμός προστίμων και διαδικασία επιβολής αυτών επί παραβάσεων Κανονισμού (ΕΚ) 261/2004 «για τη θέσπιση κοινών κανόνων αποζημίωσης των επιβατών αεροπορικών μεταφορών και παροχής βοήθειας σε αυτούς σε περίπτωση άρνησης επιβίβασης και ματαίωσης ή μεγάλης καθυστέρησης της πτήσης».

Η ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΡΙΑ ΔΙΟΙΚΗΤΗ ΤΗΣ ΑΡΧΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ

Έχοντας υπόψη:

1. Τον Κανονισμό (ΕΚ) 261/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 11ης Φεβρουαρίου 2004 για τη θέσπιση κοινών κανόνων αποζημίωσης των επιβατών αεροπορικών μεταφορών και παροχής βοήθειας σε αυτούς σε περίπτωση άρνησης επιβίβασης και ματαίωσης ή μεγάλης καθυστέρησης της πτήσης, και ιδίως την παρ. 3 του άρθρου 16 (L46/1/17.2.2004).

2. Τον ν. 4757/2020 «Σύσταση, λειτουργία και αρμοδιότητες Αρχής Πολιτικής Αεροπορίας, ρύθμιση ζητημάτων Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας και άλλες διατάξεις αρμοδιότητας του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών» (Α' 240), και ιδίως το άρθρο 7, παρ. 2, σημείο ζ, το άρθρο 7 παρ. 3 σημείο (ιθ), το άρθρο 12 παρ. 2, το άρθρο 33, το άρθρο 34, το άρθρο 50 παρ. 1 εδαφ. (ιβ) και το άρθρο 51 παρ. 2 αυτού.

3. Τον ν. 1815/1988 περί κύρωσης του Κώδικα Αεροπορικού Δικαίου (Α' 250).

4. Τον Κώδικα Διοικητικής διαδικασίας (ν. 2690/1999, Α'45), και ιδίως το άρθρο 19 αυτού.

5. Τις υπό στοιχεία C214/5/15.6.2016 ερμηνευτικές κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τον Κανονισμό (ΕΚ) 261/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου «για τη θέσπιση κοινών κανόνων αποζημίωσης των επιβατών αεροπορικών μεταφορών και παροχής βοήθειας σε αυτούς [...]».

6. Τις υπό στοιχεία C/2024/5687/25.09.2024 ερμηνευτικές κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τον Κανονισμό (ΕΚ) 261/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου «για τη θέσπιση κοινών κανόνων αποζημίωσης των επιβατών αεροπορικών μεταφορών

και παροχής βοήθειας σε αυτούς [...]» (C/2024/5687/ 25-09-2024).

7. Την υπ' αρ. 24705/22-08-2025 διαπιστωτική πράξη «Ορισμός Αναπληρωτή Διοικητή της Αρχής Πολιτικής Αεροπορίας» (ΑΔΑ 9ΟΧ446Μ8ΥΙ-ΔΜΘ).

8. Την υπ' αρ. 208916/30.7.2021 απόφαση του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών «Διορισμός μελών Εκτελεστικού Συμβουλίου της Αρχής Πολιτικής Αεροπορίας (Α.Π.Α.) (Υ.Ο.Δ.Δ. 659)».

9. Την υπ' αρ. 233749/2.09.2021 απόφαση του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών «Συγκρότηση σε σώμα του Εκτελεστικού Συμβουλίου της Αρχής Πολιτικής Αεροπορίας (Α.Π.Α.) (Υ.Ο.Δ.Δ. 767)».

10. Την υπό στοιχεία ΑΠΑ/31639/17.11.2023 απόφαση του Εκτελεστικού Συμβουλίου της Αρχής Πολιτικής Αεροπορίας «Οργανισμός της Αρχής Πολιτικής Αεροπορίας (Α.Π.Α.)» (Β' 6692) και ιδίως το σημείο (α) της παρ. 5 του άρθρου 18 αυτού.

11. Το γεγονός ότι από τη δημοσίευση της παρούσας διάταξης δεν προκαλείται δαπάνη σε βάρος του κρατικού προϋπολογισμού.

12. Την ανάγκη καθορισμού αποτελεσματικών, αναλογικών και αποτρεπτικών κυρώσεων για τις παραβάσεις του Κανονισμού (ΕΚ) 261/2004, όπως αναφέρεται στην παρ. 3 του άρθρου 16 αυτού.

13. Το γεγονός ότι με τις διατάξεις της παρούσας θεσπίζεται νέα διοικητική διαδικασία με επίσημο τίτλο «Καθορισμός προστίμων και διαδικασία επιβολής αυτών επί παραβάσεων Κανονισμού (ΕΚ) 261/2004», αποφασίζουμε:

 

Άρθρο 1

Καθορισμός προστίμων

Καθορίζουμε χρηματικά πρόστιμα, καθώς και όρια χρηματικών προστίμων, που επιβάλλονται σε αερομεταφορείς για παραβάσεις του Κανονισμού (ΕΚ) 261/2004, ως ακολούθως:

α) Για την άρνηση καταβολής στους επιβάτες της αποζημίωσης του άρθρου 7 (δικαίωμα αποζημίωσης) του ως άνω Κανονισμού, για τις περιπτώσεις που προβλέπονται στα άρθρα 4 και 5 αυτού καθώς και στην παρ. 4.4. των Ερμηνευτικών Κατευθυντηρίων Γραμμών του Κανονισμού (ΕΚ) 261/2004, ως εξής:

i) Για πτήσεις ως και 1.500 χιλιόμετρα: χίλια (1.000) ευρώ ανά επιβάτη,

ii) για όλες τις ενδοκοινοτικές πτήσεις άνω των 1.500 χιλιομέτρων και όλες τις άλλες πτήσεις μεταξύ 1.500 και 3.500 χιλιομέτρων: δύο χιλιάδες (2.000) ευρώ ανά επιβάτη,

iii) για όλες τις πτήσεις που δεν εμπίπτουν στα στοιχεία i) και ii): τρεις χιλιάδες (3.000) ευρώ ανά επιβάτη.

β) για τη μη παροχή στους επιβάτες της προβλεπόμενης στο άρθρο 8 του ως άνω Κανονισμού παροχής βοήθειας (δικαίωμα επιστροφής χρημάτων ή μεταφοράς με άλλη πτήση), στις περιπτώσεις που προβλέπονται στα άρθρα 4,5 και 6 αυτού, το κατώτατο όριο προστίμου καθορίζεται στα χίλια (1.000) ευρώ ανά επιβάτη, το δε ανώτατο στις τρεις χιλιάδες (3.000) ευρώ ανά επιβάτη.

γ) για τη μη παροχή στους επιβάτες της προβλεπόμενης στο άρθρο 9 ως άνω Κανονισμού παροχής βοήθειας (δικαίωμα φροντίδας), στις περιπτώσεις που προβλέπονται στα άρθρα 4,5 και 6 αυτού, το κατώτατο όριο προστίμου καθορίζεται στα πεντακόσια (500) ευρώ ανά επιβάτη, το δε ανώτατο στις δύο χιλιάδες (2.000) ευρώ ανά επιβάτη.

δ) για τη μη ενημέρωση των επιβατών από τις αεροπορικές εταιρείες σχετικά με τα δικαιώματά τους σε περιπτώσεις άρνησης επιβίβασης, καθυστέρησης ή ματαίωσης πτήσεων, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 14 του Κανονισμού (ΕΚ) 261/2004, καθορίζεται πρόστιμο χίλια (1.000) ευρώ ανά επιβάτη.

 

Άρθρο 2

Αρμοδιότητα επιβολής προστίμου

Αρμόδιος για την επιβολή προστίμου για παραβάσεις των προβλεπόμενων στις διατάξεις του Κανονισμού (ΕΚ) 261/2004 και των Ερμηνευτικών Κατευθυντηρίων Γραμμών αυτού είναι ο Διοικητής της Αρχής της Πολιτικής Αεροπορίας (ΑΠΑ).

 

Άρθρο 3

Διαδικασία επιβολής χρηματικού προστίμου

1. Σε περίπτωση που η Αρχή Πολιτικής Αεροπορίας δια του Τμήματος Δικαιωμάτων Επιβατών και Αδειών Εμπορικής Εκμετάλλευσης διαπιστώσει, είτε διαζευκτικά είτε σωρευτικά, παράβαση από αερομεταφορείς των διατάξεων:

α) Περί καταβολής αποζημίωσης του άρθρου 7 του Κανονισμού (ΕΚ) 261/2004,

β) περί παροχής βοήθειας του άρθρου 8 του Κανονισμού (ΕΚ) 261/2004,

γ) περί παροχής βοήθειας του άρθρου 9 του Κανονισμού (ΕΚ) 261/2004,

δ) περί ενημέρωσης των επιβατών σχετικά με τα δικαιώματά τους βάσει του άρθρου 14 του Κανονισμού (ΕΚ) 261/2004, συντάσσει σχετική έκθεση παράβασης, η οποία υπογράφεται από τον Προϊστάμενο του εν λόγω Τμήματος.

2. Στην έκθεση παράβασης αναγράφονται απαραίτητα τα εξής στοιχεία:

α) Ημερομηνία και αριθμός πρωτοκόλλου της έκθεσης παράβασης.

β) Ονοματεπώνυμο, ιδιότητα και υπογραφή του οργάνου που συνέταξε την έκθεση παράβασης.

γ) Αιτιολογία, καταγραφή του περιστατικού που συνιστά παράβαση με αναφορά σε συγκεκριμένο άρθρο των διατάξεων του Κανονισμού (ΕΚ) 261/2004 ή/και των παραγράφων των Ερμηνευτικών Κατευθυντηρίων Γραμμών αυτού που παραβιάστηκε και τις προβλεπόμενες κυρώσεις.

3. Η κατά τα ανωτέρω έκθεση παράβασης, με κλήση του αερομεταφορέα που αφορά, να εκθέσει εγγράφως τις απόψεις του εντός δέκα (10) ημερών από την επομένη της ημέρας παραλαβήςτης υπόψη έκθεσηςπαράβασης, αποστέλλεται με συστημένη επιστολή με απόδειξη παραλαβής στη διεύθυνση της έδρας του αερομεταφορέα που αφορά, όταν αυτή βρίσκεται εντός της χώρας, ή του νόμιμου εκπροσώπου του στην Ελλάδα.

4. Στην περίπτωση που ο αερομεταφορέας δεν έχει έδρα στη χώρα, η ανωτέρω κλήση αποστέλλεται με συστημένη επιστολή με απόδειξη παραλαβής, είτε στη διεύθυνση της έδρας του, εάν αυτή βρίσκεται σε ένα από τα Κράτη - Μέλη της Ε.Ε., είτε στη διεύθυνση της έδρας του αντιπροσώπου αυτού που βρίσκεται σε ένα από τα Κράτη - Μέλη της Ε.Ε. Στην περίπτωση που η έδρα του αερομεταφορέα δεν βρίσκεται σε ένα από τα Κράτη - Μέλη της Ε.Ε., η διαδικασία επίδοσης της κλήσης σε έγγραφη παροχή απόψεων επί της έκθεσης παράβασης, διενεργείται με κάθε πρόσφορο τρόπο σύμφωνα με το άρθρο 19 του ν. 2690/1999 (Α' 45), σε συνδυασμό με τη διαδικασία που προβλέπεται στα άρθρα 47, 54 και 57 του ν. 2717/1999 «Κώδικας Διοικητικής Δικονομίας» (Α' 97) και, συνακόλουθα η επίδοση της υπόψη κλήσης θεωρείται συντελεσθείσα με την παράδοσή της στο Υπουργείο Εξωτερικών. Τούτο όμως δεν απαλλάσσει την αρμόδια οικεία Προξενική Αρχή/Πρεσβεία από την υποχρέωση να προβεί σε πραγματική επίδοση, στον αερομεταφορέα, της κλήσης σε έγγραφη παροχή απόψεων εντός τριάντα (30) ημερών από την επομένη της ημέρας παραλαβής της υπόψη έκθεσης παράβασης, καταβάλλοντας κάθε δυνατή προσπάθεια για την ολοκλήρωση της σχετικής διαδικασίας και την απόκτηση του σχετικού αποδεικτικού επίδοσής της.

5. Μετά την υποβολή των απόψεων του αερομεταφορέα, ή εφόσον αυτές δεν υποβληθούν ή υποβληθούν εκπρόθεσμα, το Τμήμα Δικαιωμάτων Επιβατών και Αδειών Εμπορικής Εκμετάλλευσης της Διεύθυνσης Οικονομικής Εποπτείας της Α.Π.Α., προωθεί το φάκελο ο οποίος περιλαμβάνει τυχόν νομίμως ληφθέντα αποδεικτικά μέσα καθώς και σχετική εισήγηση, η οποία υπογράφεται από τον Προϊστάμενο της εν λόγω Διεύθυνσης προς τον Διοικητή της Α.Π.Α., ο οποίος εκδίδει, εφόσον συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις, τη σχετική καταλογιστική απόφαση.

6. Η απόφαση επιβολής του διακριτού, ανά παράβαση, προστίμου, αποστέλλεται με συστημένη επιστολή με απόδειξη παραλαβής στην έδρα του αερομεταφορέα που αφορά, στην περίπτωση που αυτή βρίσκεται εντός της χώρας ή στην έδρα του νόμιμου εκπροσώπου του.

Στην περίπτωση που ο αερομεταφορέας δεν έχει έδρα στη χώρα, η υπόψη απόφαση αποστέλλεται με συστημένη επιστολή με απόδειξη παραλαβής, είτε στη διεύθυνση της έδρας του αερομεταφορέα, εάν αυτή βρίσκεται σε ένα από τα Κράτη - Μέλη της Ε.Ε., είτε στη διεύθυνση της έδρας του αντιπρόσωπου του αερομεταφορέα που βρίσκεται σε ένα από τα Κράτη - Μέλη της Ε.Ε.

Στην περίπτωση που η έδρα του αερομεταφορέα δεν βρίσκεται σε ένα από τα Κράτη - Μέλη της Ε.Ε., η διαδικασία επίδοσης της απόφασης επιβολής του ανωτέρω προστίμου διενεργείται με κάθε πρόσφορο τρόπο κατά το άρθρο 19 του ν. 2690/1999 (Α'45), σε συνδυασμό με τη διαδικασία που προβλέπεται στα άρθρα 47, 54 και 57 του ν. 2717/1999 «Κώδικας Διοικητικής Δικονομίας» (Α' 97) και, συνακόλουθα, η επίδοση της υπόψη απόφασης θεωρείται συντελεσθείσα με την παράδοσή της στο Υπουργείο Εξωτερικών. Τούτο όμως δεν απαλλάσσει την αρμόδια οικεία προξενική αρχή από την υποχρέωση να προβεί σε πραγματική επίδοση της απόφασης, καταβάλλοντας κάθε δυνατή προσπάθεια για την ολοκλήρωση της σχετικής διαδικασίας και την απόκτηση του σχετικού αποδεικτικού επίδοσής της.

7. Κατά της απόφασης, ο ενδιαφερόμενος μπορεί να ασκήσει τα δικαιώματα που απορρέουν από το άρθρο 34 «Αίτηση αναθεώρησης - Δικαστικός έλεγχος αποφάσεων Α.Π.Α» του ν. 4757/2020.

8. Τα επιβαλλόμενα πρόστιμα αποτελούν δημόσιο έσοδο και εισπράττονται κατά τις διατάξεις του Κώδικα περί εισπράξεως δημοσίων εσόδων, καθώς και την παρ. 4 του άρθρου 33 του ν. 4757/2020.

9. Η ανωτέρω διαδικασία εφαρμόζεται και στις διαπιστωμένες παραβάσεις των αερομεταφορέων από την έναρξη λειτουργίας της Α.Π.Α. έως την έναρξη ισχύος της παρούσας οι οποίες εμπίπτουν στις περιπτώσεις της παρ. 1.

 

Άρθρο 4

Κατάργηση διατάξεων

Από την έναρξη ισχύος της παρούσας, καταργείται κάθε γενική ή ειδική διάταξη που είναι αντίθετη στις διατάξεις της παρούσας ή ανάγεται σε θέματα που ρυθμίζονται από αυτή.

 

Άρθρο 5

Ισχύς

Η ισχύς της παρούσας αρχίζει από τη δημοσίευσή της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Η απόφαση αυτή να δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Σπάτα, 16 Σεπτεμβρίου 2025