Την Τρίτη εισάγεται προς επεξεργασία στην κοινοβουλευτική επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου

Κατατέθηκε στη Βουλή προς ψήφιση το νομοσχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με τίτλο: «Βελτίωση του σχεδιασμού της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας - Ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1711 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 13ης Ιουνίου 2024 για την τροποποίηση των οδηγιών (ΕΕ) 2018/2001 και (ΕΕ) 2019/944 και λοιπές διατάξεις».

Σύμφωνα με τη συνοδευτική Έκθεση με το σχέδιο νόμου, προβλέπονται τα ακόλουθα:

ΜΕΡΟΣ Α

1. Καθορίζεται ο σκοπός και το αντικείμενο των προτεινόμενων διατάξεων που συνίστανται στην ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1711, όσον αφορά στη βελτίωση του σχεδιασμού της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας της Ένωσης και στη ρύθμιση λοιπών θεμάτων, που αφορούν στην προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας, στην πρόσβαση και λειτουργία των συστημάτων μεταφοράς και διανομής κ.λπ. (άρθρα 1-3)

2. Τροποποιούνται - συμπληρώνονται συγκεκριμένες διατάξεις του ν.4001/2011 και μεταξύ άλλων:

α. Επανακαθορίζονται οι αρμοδιότητες και οι υποχρεώσεις της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (Ρ.Α.Α.Ε.Υ.), στην οποία ανατίθεται, η παρακολούθηση και η εποπτεία για την άρση αδικαιολόγητων εμποδίων και περιορισμών στην ανάπτυξη της κατανάλωσης αυτοπαραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας, της κοινής χρήσης ενέργειας, των κοινοτήτων ανανεώσιμης ενέργειας και των ενεργειακών κοινοτήτων πολιτών.

β. Παρέχεται στους πελάτες δικαίωμα να συνάπτουν ταυτόχρονα περισσότερες από μία συμβάσεις προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας και απαγορεύεται η καταγγελία σύμβασης ή η αποσύνδεση πελάτη, λόγω εκκρεμών καταγγελιών ή εξωδικαστικής επίλυσης διαφορών, γ. Εισάγονται ρυθμίσεις σχετικά με τη δυνατότητα των προμηθευτών να παρέχουν στους πελάτες σύμβαση ορισμένου χρόνου για την προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας σε σταθερή τιμή, διάρκειας τουλάχιστον ενός έτους, την οποία δεν μπορούν να τροποποιήσουν μονομερώς ή να την καταγγείλουν πριν τη λήξη της, κατά τα ειδικότερα οριζόμενα.

δ. Θεσπίζονται μέτρα για τη διαχείριση του κινδύνου από τους προμηθευτές, μέσω κατάλληλων στρατηγικών αντιστάθμισης και μέτρων για τον περιορισμό του κινδύνου για διακοπή της προσφοράς, ελεγχόμενων από τη Ρ.Α.Α.Ε.Υ.

ε. Θεσπίζεται το δικαίωμα των νοικοκυριών, των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων, καθώς και των δημοσίων φορέων να συμμετέχουν στην κοινή χρήση ενέργειας, ως ενεργοί πελάτες χωρίς διακρίσεις, εντός της ίδιας ζώνης προσφοράς του Διασυνδεδεμένου Συστήματος ή εντός του ηλεκτρικού συστήματος Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών.

Με την παρεχόμενη νομοθετική εξουσιοδότηση καθορίζονται ειδικότεροι όροι άσκησης τους εν λόγω δικαιώματος. (άρθρα 4-12)

3. Τροποποιούνται - συμπληρώνονται συγκεκριμένες διατάξεις του ν.4951/2022 και μεταξύ άλλων:

α. Καθορίζεται, με απόφαση της Ρ.Α.Α.Ε.Υ., το Πλαίσιο σύναψης Συμβάσεων Σύνδεσης Ευέλικτης Ισχύος («Πλαίσιο Ευέλικτων Συμβάσεων»).

β. Παρέχεται η δυνατότητα στη Ρ.Α.Α.Ε.Υ. για:

- τον χαρακτηρισμό του ηλεκτρικού δικτύου ή τμημάτων αυτού, ως περιοχής ή περιοχών με περιορισμένη δυναμικότητα δικτύου ή περιοχής ή περιοχών με μηδενική δυναμικότητα δικτύου για νέα εγγυημένη ισχύ («Απόφαση Χαρακτηρισμού Περιοχών»),

- τον καθορισμό του περιθωρίου ισχύος, για το οποίο οι αρμόδιοι διαχειριστές δύνανται να χορηγούν Προσφορές Σύνδεσης και να προσδιορίζονται για την ίδια περιοχή περισσότερες ομάδες περιθωρίων ισχύος.

γ. Θεσπίζεται το δικαίωμα αποζημίωσης των ιδιοκτητών εγκαταστάσεων (χρηστών) για την περιορισθείσα εγχεόμενη ή απορροφώμενη ενέργεια στις περιπτώσεις, που παραβιάζονται οι περιορισμοί Έγχυσης ή Απορρόφησης ή της Εγγυημένης Ισχύος Έγχυσης ή Απορρόφησης κάθε εγκατάστασης, που επιβλήθηκαν από τον αρμόδιο διαχειριστή.

δ. Προβλέπεται η επιβολή κυρώσεων στους ιδιοκτήτες εγκαταστάσεων που έχουν συνάψει Συμβάσεις Σύνδεσης Ευέλικτης Ισχύος, αν δεν τηρούν τους περιορισμούς έγχυσης ή απορρόφησης.

Επιβάλλονται επίσης, χρεώσεις μη συμμόρφωσης στους ιδιοκτήτες εγκαταστάσεων και για τις χρονικές περιόδους κατά τις οποίες η ισχύς έγχυσης ή απορρόφησης των εγκαταστάσεών τους υπερβαίνει το άθροισμα της Εγγυημένης Ισχύος Έγχυσης ή Απορρόφησης και της Ευέλικτης Ισχύος Έγχυσης ή Απορρόφησης.

ε. Παρατίθενται τελικές και μεταβατικής ισχύος διατάξεις, (άρθρα 13-18)

4. Ρυθμίζονται θέματα αναφορικά με τη σύνδεση των Κέντρων Δεδομένων στο δίκτυο και ειδικότερα, προβλέπονται τα εξής:

α. Εντάσσονται τα Κέντρα Δεδομένων στο δεκαετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης του Ελληνικού Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (Ε.Σ.Μ.Η.Ε.).

β. Καθορίζονται ο αρμόδιος Διαχειριστής, ανάλογα με τη μέγιστη ισχύ κατανάλωσης κάθε εγκατάστασης, καθώς και οι προϋποθέσεις και η διαδικασία χορήγησης Οριστικών Προσφορών Σύνδεσης, για την υλοποίηση των Κέντρων Δεδομένων. Μεταξύ άλλων, προσδιορίζονται:

- το διαχειριστικό τέλος υπέρ του αρμόδιου Διαχειριστή για την υποβολή αίτησης χορήγησης Προσφοράς Σύνδεσης από τον ενδιαφερόμενο, οι όροι έκδοσης, ανανέωσης και κατάπτωσης της απαιτούμενης εγγυητικής επιστολής, υπέρ του Υπολογαριασμού Ενισχύσεων του Ειδικού Λογαριασμού A.ILE. και Σ.Η.Θ.Υ.Α.,

- οι όροι και οι προϋποθέσεις για τυχόν παράταση της διάρκειας ισχύος και της δέσμευσης ηλεκτρικού χώρου της Προσφοράς Σύνδεσης, με την καταβολή του σχετικού τέλους από τους ενδιαφερομένους στον Υπολογαριασμό Ενισχύσεων του Ειδικού Λογαριασμού Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α.,

γ. Συνιστάται και τηρείται στη Ρ.Α.Α.Ε.Υ. Μητρώο Κέντρων Δεδομένων σε μορφή ηλεκτρονικής βάσης δεδομένων, με τις οριζόμενες προδιαγραφές.

δ. Επιβάλλεται η υποχρέωση στα Κέντρα Δεδομένων να καλύπτουν, κατά το οριζόμενο ποσοστό, τις ανάγκες ηλεκτρικής ενέργειας από νέους σταθμούς ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (Α.Π.Ε.), με την οριζόμενη έννοια.

Περαιτέρω ορίζεται ότι:

- Οι σταθμοί Α.Π.Ε. και τα συστήματα αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας, κατά το μέρος της ισχύος που αντιστοιχεί στην κάλυψη αναγκών ηλεκτρικής ενέργειας Κέντρων Δεδομένων ή την εξασφάλιση νέας ισχύος, δεν δύναται να λαμβάνουν λειτουργική ενίσχυση.

- Οι κάτοχοι των Κέντρων Δεδομένων υποχρεούνται, από την έναρξη λειτουργίας τους, στην καταβολή του οριζόμενου ετήσιου ειδικού τέλους υπέρ των οικιακών καταναλωτών και των δήμων των περιοχών εγκατάστασής τους, το οποίο κατανέμεται και αποδίδεται στους δικαιούχους κατ' αναλογική εφαρμογή του άρθρου 87 του ν. 4964/2022.

ε. Παρέχονται οι απαιτούμενες εξουσιοδοτήσεις για την εφαρμογή των προτεινόμενων ρυθμίσεων, μεταξύ των οποίων προβλέπεται η επιβολή κυρώσεων και προστίμων, στην περίπτωση που δεν τηρούνται από τα Κέντρα Δεδομένων τα ελάχιστα ποσοστά υποχρεωτικής κάλυψης της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας από νέους σταθμούς Α.Π.Ε. (άρθρα 19 -28)

5. Τροποποιούνται οι διατάξεις του ν.3468/2006 που αναφέρονται στους σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές. Μεταξύ άλλων:

- Επανακαθορίζεται ο τρόπος αποζημίωσης των φωτοβολταϊκών συστημάτων για φωτοβολταϊκά έργα αυτοκακατανάλωσης σε οικιακούς καταναλωτές, που εγκαθίστανται στο Διασυνδεδεμένο Δίκτυο και Σύστημα, καθώς και στα Μη Διασυνδεδεμένα Νησιά. Για τα έργα αυτά, η τιμή αποζημίωσης:

- υπολογίζεται και κατά παρέκκλιση των ισχυόντων, σχετικά με το καθεστώς στήριξης των σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (Α.Π.Ε.), κατόπιν της συμμετοχής αυτών στην Αγορά Επόμενης Ημέρας (Α.Ε.Η.) ή βάσει της Ειδικής Τιμής Αγοράς για κάθε τεχνολογία Α.Π.Ε. και Συμπαραγωγής Ηλεκτρισμού Θερμότητας Υψηλής Απόδοσης (Σ.Η.Θ.Υ.Α.). [Κατά τα ισχύοντα, η εν λόγω αποζημίωση πραγματοποιείται με σταθερή τιμή αναφοράς, κατά τα οριζόμενα],

- λογίζεται ως μηδενική, σε περίπτωση που η τιμή της Αγοράς Επόμενης Ημέρας (Α.Ε.Η.) για οποιαδήποτε Περίοδο Εκκαθάρισης Αποκλίσεων είναι αρνητική και η προκαλούμενη δαπάνη βαρύνει τον Ειδικό Λογαριασμό Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. (Ε.Λ.Α.Π.Ε.). (άρθρα 29,30)

6. Τροποποιούνται οι διατάξεις του ν.4951/2022 που αναφέρονται στην αδειοδοτική διαδικασία των σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (Α.Π.Ε.) και Συμπαραγωγής Ηλεκτρισμού - Θερμότητας Υψηλής Απόδοσης (Σ.Η.Θ.Υ.Α.). Ειδικότερα:

α. Επανακαθορίζονται οι κατηγορίες των σταθμών και τα έργα στο πλαίσιο εφαρμογής του Μηχανισμού Αναδιανομής των εσόδων σταθμών Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. μεταξύ των παραγωγών, για την αντιστάθμιση της επίπτωσης που προκαλείται στα έσοδα αυτών από τη μη τήρηση των προγραμμάτων αγοράς χαρτοφυλακίων (Χ/Φ) Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. και την απόκλιση, λόγω της τεχνικής αδυναμίας εφαρμογής αναλογικού επιμερισμού των περιορισμών σε όλους τους σταθμούς Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α..

Προβλέπεται υποχρέωση του Διαχειριστή Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και Εγγυήσεων Προέλευσης (Δ.Α.Π.Ε..Ε.Π.) Α.Ε., μεταξύ άλλων, να προβεί σε διαγραφή από το μητρώο μονάδων ΑΠΕ, Σ.Η.Θ.Υ.Α. και Αποθήκευσης και από τον πίνακα αντιστοίχισης μονάδων Α.Π.Ε., Σ.Η.Θ.Υ.Α. και Αποθήκευσης και Συμμετεχόντων στην Αγορά, των σταθμών που κατασκευάζουν ιδιωτικά δίκτυα Μέσης Τάσης (Μ.Τ.) και δεν προσκομίζουν τα απαραίτητα δικαιολογητικά εντός της τασσόμενης προθεσμίας.

β. Καθορίζεται εκ νέου το καθεστώς αποζημίωσης για σταθμούς Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. που έχουν σε ισχύ Σύμβαση Λειτουργικής Ενίσχυσης ή Σύμβαση Πώλησης ηλεκτρικής ενέργειας ή Σύμβαση αγοραπωλησίας ηλεκτρικής ενέργειας και προβαίνουν σε ριζική ανανέωση. Στην περίπτωση αυτή προβλέπεται η υπό προϋποθέσεις διατήρηση της λειτουργικής ενίσχυσης που οι εν λόγω σταθμοί λαμβάνουν στο πλαίσιο των συναφθεισών συμβάσεων με τις οριζόμενες επιφυλάξεις. (Κατά τα ισχύοντα, οι εν λόγω σταθμοί δεν εδικαιούντο λειτουργική ενίσχυση εάν προέβαιναν σε ριζική ανανέωση μετά την οριζόμενη ημερομηνία).

Για τους προαναφερόμενους σταθμούς επιτρέπεται η υπό προϋποθέσεις έκδοση ενιαίας Βεβαίωσης Παραγωγού ή Βεβαίωσης Ειδικών Έργων από τον Φορέα Αδειοδότησης, η οποία προκύπτει από τη συνένωση περισσότερων Βεβαιώσεων ή Βεβαιώσεων Ειδικών Έργων μεταξύ τους ή με Άδεια ή Άδειες Παραγωγής ή περισσότερων Αδειών Παραγωγής. (άρθρα 31-41)

7. Καταργείται, πλην των μνημονευόμενων περιπτώσεων, η εφαρμογή των ρυθμίσεων του άρθρου 98 του ν.4951/2022 σχετικά με τη σύνδεση των μνημονευόμενων κατηγοριών σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, για τους οποίους δεν έχει συναφθεί Σύμβαση Σύνδεσης στο Εθνικό Σύστημα Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (Ε.Σ.Μ.Η.Ε.) ή στο Ελληνικό Δίκτυο Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας (Ε.Δ.Δ.Η.Ε.) με τον αρμόδιο Διαχειριστή.

Οι κάτοχοι των εν λόγω σταθμών επιβαρύνονται για το σύνολο του κόστους κατασκευής των έργων σύνδεσης καθώς και για το σύνολο του κόστους επέκτασης του Ε.Σ.Μ.Η.Ε. ή το Ε.Δ.Δ.Η.Ε. που τους αναλογεί. (Κατά τα ισχύοντα, το ανωτέρω κόστος επιμερίζεται μεταξύ κατόχων των σταθμών και των Διαχειριστών). (άρθρα 42 - 44)

8. Επέρχονται επιμέρους τροποποιήσεις στον ν.5215/2025, αναφορικά με το πλαίσιο παραγωγής βιομεθανίου και υδρογόνου, και μεταξύ άλλων:

α. Ορίζεται ότι το κόστος κατασκευής της Μονάδας Ελέγχου και Μέτρησης (Μ.Ε.Μ.) Βιομεθανίου εντάσσεται στη ρυθμιζόμενη περιουσιακή βάση του αρμόδιου διαχειριστή.

β. Επιτρέπεται η αδειοδότηση, η σύναψη σύμβασης σύνδεσης και η σύναψη σύμβασης λειτουργικής ενίσχυσης με τον Διαχειριστή Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και Εγγυήσεων Προέλευσης (Δ.Α.Π.Ε.Ε.Π.) Α.Ε. για σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από βιοαέριο μεγίστης ισχύος παραγωγής ίσης με ένα μεγαβάτ (1MW), μέχρι την έκδοση των κανονιστικών αποφάσεων για την οργάνωση και λειτουργία της αγοράς παραγωγής βιομεθανίου και για το μνημονευόμενο χρονικό διάστημα, κατά τα ειδικότερα οριζόμενα.

γ. Ρυθμίζονται εκ νέου θέματα σχετικά με την υποχρέωση σύναψης σύμβασης κατασκευής και λειτουργίας Μ.Ε.Μ. Υδρογόνου, με την οριζόμενη έννοια, καθώς και ειδικά θέματα σύνδεσης και λειτουργίας μονάδων παραγωγής υδρογόνου. (άρθρα 45 —51)

9. Ρυθμίζονται θέματα που αφορούν στον Διαχειριστή Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου Α.Ε. (Δ.Ε.Σ.Φ.Α. Α.Ε.) και στην Ελληνική Διαχειριστική Εταιρεία Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων Α.Ε. (Ε.Δ.Ε.Υ.Ε.Π. Α.Ε.). Ειδικότερα:

α. Παρέχεται η δυνατότητα μεταβίβασης με κανονιστική διοικητική πράξη της πλήρους κυριότητας του ποσοστού ιδιοκτησίας του Ελληνικού Δημοσίου στην Δ.Ε.Σ.Φ.Α. Α.Ε. (34% των μετοχών), ως εισφορά σε είδος στο μετοχικό κεφάλαιο άλλης αποκτώσας εταιρείας που ανήκει, κατά ποσοστό 100%, άμεσα ή έμμεσα στο Ελληνικό Δημόσιο, με αντάλλαγμα την έκδοση μετοχών της αποκτώσας εταιρείας προς το Ελληνικό Δημόσιο, κατά τα ειδικότερα οριζόμενα.

β. Παρέχεται η δυνατότητα στην Ε.Δ.Ε.Υ.Ε.Π. Α.Ε. να:

- συνάπτει συμβάσεις για την κάλυψη τριών (3) θέσεων δικηγόρων με σχέση έμμισθης εντολής, σύμφωνα με τον Κώδικα Δικηγόρων (ν.4194/2013), για τις αποδοχές των οποίων εφαρμόζεται ο ν.4354/2015,

- προσλαμβάνει Γενικούς Διευθυντές, με αναλογική εφαρμογή των διατάξεων του ν.4972/2022 (με αποδοχές Γενικού Γραμματέα Υπουργείου, κατ’ ανώτατο όριο).

Επιπρόσθετα:

- επιτρέπεται ο δανεισμός ή η διάθεση υπαλλήλων μεταξύ της Ε.Δ.Ε.Υ.Ε.Π. Α.Ε. και των θυγατρικών εταιρειών της ή συνδεδεμένων ή των εταιρειών στο κεφάλαιο των οποίων έχει άμεση ή έμμεση συμμετοχή η Ε.Δ.Ε.Υ.Ε.Π. Α.Ε.,

- δύναται να καθορίζονται ετησίως, με απόφαση της Γενικής Συνέλευσης,

οι όροι, οι προϋποθέσεις και το συνολικό ύψος ειδικών κινήτρων παραγωγικότητας στους εργαζόμενους στην Ε.Δ.Ε.Υ.Ε.Π. Α.Ε., το ύψος των οποίων δεν μπορεί να υπερβαίνει, ανά έτος, το δεκαπέντε τοις εκατό (15%) του αθροίσματος του ετήσιου βασικού μισθού και του επιδόματος θέσης ευθύνης κάθε υπαλλήλου. (άρθρα 52 - 54)

ΙΟ.α. Ρυθμίζονται ζητήματα σχετικά με τη λειτουργία και εκκαθάριση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας της Κρήτης κατά το μεταβατικό διάστημα μεταξύ της Α' και της Β' φάσης της ηλεκτρικής διασύνδεσης με το Ηπειρωτικό Σύστημα και ορίζεται η 24η Μαΐου 2025 ως ημερομηνία έναρξης έγχυσης ενεργού ισχύος δοκιμαστικής λειτουργίας της διασύνδεσης Κρήτης - Αττικής.

β. Επανακαθορίζονται τα μέτρα για τη λειτουργία των ενισχυόμενων Σταθμών Αποθήκευσης Ηλεκτρικής Ενέργειας (Σ.Α.Η.Ε.) και προβλέπεται ότι, σε περίπτωση που:

- η σχετική άδεια λειτουργίας δεν έχει εκδοθεί μετά την πάροδο της οριζόμενης προθεσμίας από τη θέση του σταθμού σε λειτουργία, η μεθοδολογία για τον υπολογισμό της λειτουργικής ενίσχυσης εφαρμόζεται μόνο ως προς το σκέλος που αφορά στην ανάκτηση τυχόν υπερεσόδων από τη δραστηριοποίηση του ενισχυόμενου σταθμού στις αγορές ηλεκτρικής ενέργειας, με ταυτόχρονη εφαρμογή των κινήτρων αποδοτικής συμμετοχής στις αγορές ηλεκτρικής ενέργειας. Προς τούτο, αξιοποιείται το Απολογιστικό Έσοδό Αγορών Ομάδων Σ.Α.Η.Ε. με κατάλληλη αναγωγή του στη διάρκεια της χρονικής περιόδου εφαρμογής,

- παρέλθει το μνημονευόμενο χρονικό διάστημα χωρίς να υποβληθεί πλήρες αίτημα στις αρμόδιες αρχές για την έκδοση άδειας λειτουργίας του Σ.Α.Η.Ε., απομειώνεται, κατά το οριζόμενο ποσοστό για κάθε μήνα καθυστέρησης, η τιμή προσφοράς στην ανταγωνιστική διαδικασία υποβολής προσφορών που λαμβάνεται υπόψη στον υπολογισμό του επιτρεπόμενου εσόδου του κάθε σταθμού.

γ. Επανακαθορίζονται, από την οριζόμενη ημερομηνία, μειούμενες, για τους καταναλωτές οικιακής χρήσης - Χαμηλής Τάσης, οι τιμές των χρεώσεων ανά μονάδα παραγόμενης ενέργειας, σύμφωνα με τις οποίες υπολογίζεται το αντάλλαγμα Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (Υ.Κ.Ω.), το οποίο εισπράττουν οι προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας από τους χρήστες και αποδίδουν μαζί με τους αυτοπρομηθευόμενους πελάτες σε ειδικό λογαριασμό που τηρεί ο Διαχειριστής Ελληνικού Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας (Δ.Ε.Δ.Δ.Η.Ε.), ως αρμόδιος Διαχειριστής.

δ. Αναβιώνουν και παρατείνεται η διάρκεια ισχύος των αδειών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α., οι οποίες ανήκουν σε ο.τ.α. α' και β' βαθμού και νομικά πρόσωπα αυτών και έχουν παύσει ή ανακληθεί λόγω μη τήρησης των προβλεπόμενων προθεσμιών, κατά τα ειδικότερα οριζόμενα.

Περαιτέρω, αναφορικά με τις προαναφερόμενες άδειες παραγωγής των ο.τ.α. α' και β' βαθμού και των νομικών τους προσώπων προβλέπεται απαλλαγή από την καταβολή:

- του τέλους υποβολής αίτησης για Βεβαίωση Παραγωγού στη Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (Ρ.Α.Α.Ε.Υ.) και Οριστικής Προσφοράς Σύνδεσης στους αρμόδιους διαχειριστές.

- του Τέλους Δέσμευσης Φυσικού Χώρου Εγκατάστασης και του Τέλους Παράτασης Εγκατάστασης και Δέσμευσης Ηλεκτρικού Χώρου. (άρθρα 55 - 58)

11. α. Αναβιώνουν αυτοδικαίως από τη λήξη τους και ισχύουν έως την οριζόμενη ημερομηνία οι άδειες λειτουργίας αιολικών σταθμών που εμπίπτουν στις μνημονευόμενες διατάξεις του άρθρου πρώτου του ν.4254/2014, οι οποίες έχουν λήξει και ανανεώνονται σύμφωνα με την οριζόμενη διαδικασία.

β. Διευρύνονται οι εξαιρέσεις από την υποχρέωση εκπόνησης Δημοτικών Σχεδίων Μείωσης Εκπομπών (Δη.Σ.Μ.Ε.) από τους ο.τ.α. α' βαθμού, ως προϋπόθεση για την αξιολόγηση προτάσεων υλοποίησης προγραμμάτων μέσω χρηματοδοτικών εργαλείων στον τομέα της εξοικονόμησης ενέργειας και της κλιματικής αλλαγής.

γ. Παρατείνεται, έως την οριζόμενη ημερομηνία, η προθεσμία υποβολής από τους κατ’ επάγγελμα αγρότες παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας της ετήσιας δήλωσης διατήρησης της ιδιότητας του κατ’ επάγγελμα αγρότη, για το έτος 2Ό25. Για την εφαρμογή της ανωτέρω ρύθμισης, η τιμή αποζημίωσης επανυπολογίζεται αναδρομικά και επιβάλλεται στον κάτοχο του σταθμού η προβλεπόμενη εφάπαξ παρακράτηση (άρθρο 62 του ν. 5299/2026).

δ. Παρέχεται η δυνατότητα έκδοσης, κατά προτεραιότητα, από τον αρμόδιο Διαχειριστή, αδειών αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας με την οριζόμενη διάρκεια ισχύος, μετά από σχετικό αίτημα στη Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων Ενέργειας και Υδάτων (Ρ.Α.Α.Ε.Υ.), κατόχων αδειών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας για εγκαταστάσεις με καύσιμο φυσικό αέριο ή πετρελαϊκά προϊόντα πριν τη μνημονευόμενη ημερομηνία.

ε. Παρατίθενται οι εξουσιοδοτικές, οι τελικές και οι μεταβατικής ισχύος διατάξεις για την εφαρμογή των προτεινόμενων ρυθμίσεων, (άρθρα 59 - 65)

 

ΜΕΡΟΣ Β

1. Εισάγονται ρυθμίσεις που αποσκοπούν στην απανθρακοποίηση του εφοδιασμού ηλεκτρικής ενέργειας των νησιών της ελληνικής επικράτειας, με τη θέσπιση νέου πλαισίου για την εφαρμογή της από 21.11.2024 τριμερούς Σύμβασης Συνεργασίας μεταξύ της Ελληνικής Δημοκρατίας, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων. Στο πλαίσιο αυτό: α. Συστήνεται ταμείο με την ονομασία «Ταμείο Απανθρακοποίησης Νησιών» (εφεξής «Ταμείο»), με σκοπό τη συγχρηματοδότηση δράσεων (μέχρι ποσοστού 60%), για την απεξάρτηση του εφοδιασμού ηλεκτρικής ενέργειας των νησιών της ελληνικής επικράτειας από ανθρακούχες εκπομπές.

β. Προσδιορίζονται οι πόροι του εν λόγω Ταμείου, τους οποίους συνιστούν αποκλειστικά τα έσοδα από τη δημοπράτηση έως και 25 εκατομμυρίων δικαιωμάτων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, καθώς και οι τόκοι που θα προκόψουν από το θετικό υπόλοιπο του Λογαριασμού Δράσης, που τηρείται από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ), αφαιρουμένων των κρατήσεων που προβλέπονται στην προαναφερόμενη τριμερή Σύμβαση Συνεργασίας.

- Στο πλαίσιο της προαναφερόμενης Σύμβασης Συνεργασίας, η ΕΤΕπ είναι

αρμόδια για την απόδοση των πόρων στην Ελληνική Δημοκρατία και συγκεκριμένα στον ειδικό λογαριασμό του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για το Ταμείο.

Οι πόροι του Ταμείου από τα προαναφερόμενα έσοδα δημοπράτησης, αφαιρουμένων των αμοιβών της ΕΤΕπ και των εξόδων των διευθετήσεων μεταξύ της ΕΤΕπ και της Κοινής Πλατφόρμας Δημοπράτησης, αποτελούν έσοδο του κρατικού προϋπολογισμού.

γ. Καθορίζονται οι σκοποί για τους οποίους χρησιμοποιούνται κατ’ αποκλειστικότητα οι πόροι του Ταμείου και οι οποίοι είναι η χρηματοδότηση των εγκεκριμένων Δράσεων του Ταμείου και η καταβολή των αμοιβών και των δαπανών στην ΕΤΕπ για το σύνολο των παρεχόμενων υπηρεσιών της.

Τυχόν καταβολές της Ελληνικής Δημοκρατίας προς την ΕΤΕπ, δυνάμει ειδικότερων διατάξεων της Σύμβασης Συνεργασίας (άρθρο 23.8), βαρύνουν τον κρατικό προϋπολογισμό. (άρθρα 66-70)

2. α. Καθορίζεται η σύνθεση της Συντονιστικής Επιτροπής που προβλέπεται στην προαναφερόμενη Σύμβαση Συνεργασίας για την επίλυση ζητημάτων σχετικών με την εφαρμογή των ρυθμίσεων που αφορούν στο Ταμείο. Περαιτέρω, καθορίζεται η εκπροσώπηση της χώρας μας σε αυτή, για τη συμμετοχή στην οποία δεν καταβάλλεται οποιαδήποτε αμοιβή ή αποζημίωση.

β. Ορίζεται η Γενική Γραμματεία Ενέργειας και Ορυκτών Πρώτων Υλών του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας ως Διαχειριστική Αρχή του Ταμείου Απανθρακοποίησης Νησιών (Δ.Α.Τ.Α.Ν.) και συνιστά το αποκλειστικό εθνικό σημείο επικοινωνίας με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την ΕΤΕπ για τους σκοπούς του Ταμείου. Καθορίζονται επίσης οι αρμοδιότητες της εν λόγω Διαχειριστικής Αρχής.

Παρέχεται νομοθετική εξουσιοδότηση για τη ρύθμιση της Δράσης Τεχνικής Βοήθειας της Δ.Α.Τ.Α.Ν. συμπεριλαμβανομένων ιδίως του καθορισμού του ανώτατου ποσού και της πηγής χρηματοδότησης, καθώς και των επιλέξιμων δαπανών, (π.χ. λειτουργικών δαπανών, δαπανών στελέχωσης, εξοπλισμού και προμηθειών υπηρεσιών).

γ. Ρυθμίζονται θέματα στελέχωσης της Δ.Α.Τ.Α.Ν. και ειδικότερα, συστήνονται δέκα (10) θέσεις προσωπικού, οι οποίες καλύπτονται με αποσπάσεις προσωπικού που απασχολείται σε φορείς Γενικής Κυβέρνησης και οι οποίες λήγουν αυτοδικαίως με την κατάργηση του Ταμείου.

δ. Προσδιορίζονται οι αρμοδιότητες που ανατίθενται στο συνιστώμενο Αυτοτελές Τμήμα Διαχείρισης Ειδικών Ευρωπαϊκών Ταμείων για την αντιμετώπιση Κλιματικής Κρίσης, το οποίο υπάγεται στη μνημονευόμενη υπηρεσία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και το οποίο καταργείται με την αυτοδίκαιη λήξη της λειτουργίας του Ταμείου.

ε. Παρέχονται νομοθετικές εξουσιοδοτήσεις για την εφαρμογή των προτεινόμενων διατάξεων και μεταξύ άλλων, για τον καθορισμό:

- των όρων διάθεσης και καταβολής των χρηματοδοτήσεων στους δικαιούχους κάθε Τμήματος Έργου από τους πόρους του Ταμείου,

- των διαδικασιών επιβολής μέτρων και κυρώσεων, καθώς και ανάκτησης αχρεωστήτως ή παρανόμως καταβληθέντων ποσών κ.λπ.

στ. Προβλέπεται η αυτοδίκαιη κατάργηση του Ταμείου μετά την ολοκλήρωση των υποχρεώσεων της Ελληνικής Δημοκρατίας από τη Σύμβαση Συνεργασίας, κατά τα ειδικότερα οριζόμενα. (άρθρα 71-76)

 

ΜΕΡΟΣ Γ’

1.α. Προβλέπεται, για λόγους δημόσιας ασφάλειας και προστασίας της ζωής και της υγείας των κατοίκων, η μετεγκατάσταση του οικισμού Μεταμόρφωση του Δήμου Παλαμά και καθορίζονται οι χρήσεις, οι όροι και οι περιορισμοί δόμησης της έκτασης στην οποία χωροθετείταιη θέση του νέου οικισμού.

β. Ρυθμίζονται, μεταξύ άλλων, θέματα σχετικά με την εκπόνηση των απαιτούμενων μελετών, την κατασκευή έργων υποδομής, κοινόχρηστων χώρων και κοινωφελών υποδομών, την κατασκευή των νέων κατοικιών και καθορίζεται ο τρόπος χρηματοδότησής τους.

γ. Ορίζεται ότι:

- η χορήγηση στεγαστικής συνδρομής, για την αποκατάσταση των πληγέντων από τις πλημμύρες του Σεπτεμβρίου 2023 κτιρίων της αρχικής θέσης του οικισμού, αντικαθίσταται από το δικαίωμα μετεγκατάστασης,

- δεν αναζητούνται ως αχρεωστήτως καταβληθέντα τα ήδη καταβληθέντα ποσά πρώτης αρωγής έναντι στεγαστικής συνδρομής και επιδότησης για μικρές επισκευαστικές εργασίες ή/και αντικατάσταση οικοσκευής.

δ. Παρέχονται νομοθετικές εξουσιοδοτήσεις για τον καθορισμό επιμέρους θεμάτων, μεταξύ άλλων, σχετικά με τα κριτήρια επιλογής των δικαιούχων, τη διαδικασία απόδοσης των νέων κατοικιών σε αυτούς κ.λπ. (άρθρα 77,87)

2. α. Επέρχονται τροποποιήσεις - συμπληρώσεις στον Κώδικα Χωροταξίας και Πολεοδομίας «Νικόλαος Ταγαράς» (ν.5306/2026) και μεταξύ άλλων, παρατείνεται εκ νέου, μέχρι την οριζόμενη ημερομηνία η προθεσμία υπαγωγής των αυθαίρετων κατασκευών που βρίσκονται στο Δέλτα του Έβρου στο ήδη προβλεπόμενο ειδικό καθεστώς, υπό τις οριζόμενες προϋποθέσεις.

β. Ανατίθεται στη χωρική αρμοδιότητα του Οργανισμού Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής και η θαλάσσια περιοχή του Θερμαϊκού Κόλπου, στην οποία αναλαμβάνει τις αναφερόμενες δράσεις που προβλέπονται για τη διαχείριση των προστατευόμενων περιοχών (άρθρο 27 του ν. 4685/2020). (άρθρα 79 - 82)

3. α. Εισάγονται ειδικές πολεοδομικές ρυθμίσεις για τον εκσυγχρονισμό, την αναβάθμιση και την επέκταση των εγκαταστάσεων του Σταδίου «Γ. Καραϊσκάκης».

β. Προβλέπεται, εκ νέου, η παραχώρηση υπό όρους της χρήσης, της διοίκησης και της διαχείρισης του προαναφερόμενου Σταδίου «Γ. Καραϊσκάκης» στο αθλητικό σωματείο «Ολυμπιακός Σύνδεσμος Φιλάθλων Πειραιώς». Στο πλαίσιο αυτό, καταρτίζεται σύμβαση παραχώρησης μεταξύ της Γενικής Γραμματείας Αθλητισμού, της Ελληνικής Ολυμπιακής Επιτροπής και του προαναφερόμενου σωματείου. Περαιτέρω, μεταξύ άλλων:

Καθορίζονται οι ειδικότεροι όροι και οι προϋποθέσεις παραχώρησης του Σταδίου, η διάρκεια της παραχώρησης, οι υποχρεώσεις του ανωτέρω σωματείου, οι λόγοι λήξης της παραχώρησης κ.λπ.

Παρέχεται η δυνατότητα στο Δημόσιο, στους οικείους ο.τ.α. και στους λοιπούς οριζόμενους δημόσιους φορείς να συνάπτουν, με το ανωτέρω σωματείο και την Ελληνική Ολυμπιακή Επιτροπή, ειδικές προγραμματικές συμβάσεις αθλητικής ανάπτυξης, έργων υποδομής, ανάπλασης περιοχής καθώς και κατασκευής του χώρου στάθμευσης του Σταδίου και καθορίζεται το περιεχόμενο των συμβάσεων αυτών.

Παράλληλα, λύεται αζημίως για τα συμβαλλόμενα μέρη η από 21.4.2003 προηγούμενη σχετική σύμβαση παραχώρησης και καταργείται η υποχρέωση του σωματείου για την καταβολή στη Γενική Γραμματεία Αθλητισμού, ποσοστού 15% επί των εσόδων από τα εισιτήρια και την εκμετάλλευση των διαφημιστικών χώρων του Σταδίου (άρθρο 46 παρ. 4 περ.ε, του ν.3130/2003).

Ρυθμίζονται θέματα που προκύπτουν από τη λύση της υφιστάμενης σύμβασης παραχώρησης, σχετικά με τον συμψηφισμό των οφειλόμενων ποσών του σωματείου με τα καταβληθέντα, από αυτό ή από τρίτο πρόσωπο δυνάμει της προηγούμενης σύμβασης, ποσά και δαπάνες εκσυγχρονισμού και αναβάθμισης του Σταδίου. (άρθρο 83-84,87 και 88)

4. Προβλέπεται ειδική διαδικασία, για την κατά παρέκκλιση των ισχυουσών διατάξεων και κατ’ απόλυτη προτεραιότητα, εξέταση των αιτημάτων εξαίρεσης του φορέα υλοποίησης έργων ή εργασιών για την κατασκευή, τον εκσυγχρονισμό, την αναβάθμιση και τη λειτουργία των εγκαταστάσεων της εταιρείας «ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΑΜΥΝΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΝΩΝΥΜΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ» στο Λαύριο Αττικής και στην Πύλη Δερβενοχωρίων Βοιωτίας, όσον αφορά στις προβλεπόμενες προθεσμίες για την έκδοση αδειών κ.λπ. (άρθρο 85)

5. Παρατείνεται έως την οριζόμενη ημερομηνία, η λειτουργία της Αυτοτελούς Διεύθυνσης Διαχείρισης Τομεακού Προγράμματος Ανάπτυξης του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας. (άρθρα 86)

 

ΜΕΡΟΣ Δ’

Παρέχεται νομοθετική εξουσιοδότηση για τη μεταβίβαση στο ν.π.δ.δ. «Εταιρεία Παγίων Ε.ΥΔ.Α.Π.», χωρίς την καταβολή ανταλλάγματος και οιουδήποτε φόρου, τέλους ή εισφοράς, των φραγμάτων και των συνοδών εγκαταστάσεων αυτών, τα οποία έχουν κατασκευαστεί από τις υπηρεσίες του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών. (άρθρο 89)

 

Σχέδιο Νόμου

 

Ανακοίνωση Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας

Όπως σημειώνεται στη σχετική ανακοίνωση του ΥΠΕΝ τα βασικά σημεία του νομοσχεδίου προβλέπουν τα εξής:

Δίνονται στα νοικοκυριά περισσότερες επιλογές και μεγαλύτερη προβλεψιμότητα στους λογαριασμούς τους, με σταθερά συμβόλαια και ισχυρότερη προστασία στις σχέσεις τους με τους προμηθευτές, ενώ υλοποιείται η δέσμευση για μείωση του ενεργειακού κόστους μέσω της χρέωσης Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας.

Παράλληλα, διαμορφώνεται το πλαίσιο ώστε οι προμηθευτές να διαχειρίζονται αποτελεσματικότερα τον κίνδυνο από τις διακυμάνσεις της χονδρικής αγοράς και ενισχύουμε την εποπτεία, ώστε να περιορίζεται η έκθεση των καταναλωτών στις αναταράξεις της αγοράς.

Διευρύνονται οι δυνατότητες των πολιτών, των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και των δημόσιων φορέων να συμμετέχουν ενεργά στην ενεργειακή μετάβαση, παράγοντας και μοιράζοντας καθαρή ενέργεια. Οι συνδέσεις με τα δίκτυα γίνονται πιο διαφανείς και ψηφιακές και εισάγονται ευέλικτες συνδέσεις σε περιοχές με περιορισμένο ηλεκτρικό χώρο, ώστε να μπορούν να προχωρούν νέες επενδύσεις, παράλληλα με τα αναγκαία έργα ενίσχυσης των δικτύων.

Για τα ελληνικά νησιά, ενεργοποιείται ο εθνικός μηχανισμός διαχείρισης και αξιοποίησης των πόρων του Ταμείου Απανθρακοποίησης Νήσων για την υλοποίηση επενδυτικού προγράμματος 2,3 δισ. ευρώ, με στόχο να περιοριστεί σταδιακά η εξάρτηση των νησιών από την ακριβή και ρυπογόνο ηλεκτροπαραγωγή με πετρέλαιο, να ενισχυθεί η ενεργειακή τους ασφάλεια και αυτονομία και να δημιουργηθούν οι υποδομές για καθαρότερη και πιο προσιτή ενέργεια για τους κατοίκους και τις επιχειρήσεις τους.

Για τις νέες επενδύσεις και τις ενεργειακές υποδομές, διαμορφώνονται σαφείς κανόνες και ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο, ώστε η ανάπτυξή τους να γίνεται οργανωμένα, με ασφάλεια και διαφάνεια.

Στα Κέντρα Δεδομένων προβλέπεται ότι οι επενδυτές καλύπτουν το κόστος σύνδεσης και των αναγκαίων έργων ενίσχυσης του ηλεκτρικού συστήματος, δεσμεύουν ηλεκτρικό χώρο όταν διαθέτουν πραγματική οικονομική και επενδυτική ωριμότητα και καλύπτουν τουλάχιστον το 60% της ετήσιας κατανάλωσής τους από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, ενώ με Υπουργική Απόφαση που θα ακολουθήσει θα εξειδικευτούν τα ποσοστά κάλυψης της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας από σταθμούς ΑΠΕ και συστήματα αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας. Παράλληλα, ενισχύεται το πλαίσιο λειτουργίας, συντήρησης και ελέγχου των ιδιωτικών δικτύων έργων ΑΠΕ, με συγκεκριμένους κανόνες για την ασφάλεια των υποδομών και την προστασία του περιβάλλοντος.

Περιλαμβάνονται, επίσης, στοχευμένες παρεμβάσεις για τους επαγγελματίες αγρότες, τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης και τους οικιακούς αυτοκαταναλωτές, ενώ διευκολύνεται η ωρίμανση και υλοποίηση έργων καθαρής ενέργειας.

Παράλληλα, δίνονται λύσεις σε ώριμες κοινωνικές, χωροταξικές, πολεοδομικές και περιβαλλοντικές εκκρεμότητες, με συγκεκριμένο όφελος για πολίτες, τοπικές κοινωνίες, κοινωνικές υποδομές και προστατευόμενα οικοσυστήματα.

Ειδικότερα:

ΜΕΡΟΣ Ι – Ενσωμάτωση Ευρωπαϊκής Οδηγίας για την Αγορά Ηλεκτρικής Ενέργειας

Με την Οδηγία (ΕΕ) 2024/1711 ενισχύεται η προστασία και η ενεργός συμμετοχή των καταναλωτών, διευρύνονται οι επιλογές τους ως προς τις συμβάσεις προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας και προωθούνται η ευελιξία και η αποδοτικότερη λειτουργία του ηλεκτρικού συστήματος.

1. Τι αλλάζει για τους καταναλωτές

Ενισχύεται η θέση του καταναλωτή στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, με μεγαλύτερη προβλεψιμότητα, περισσότερες επιλογές, ισχυρότερη προστασία και δυνατότητα ενεργότερης συμμετοχής στην καθαρή ενέργεια.

Συμβόλαια με σταθερή τιμή

Κατοχυρώνεται νομικά η υποχρέωση των προμηθευτών ηλεκτρικής ενέργειας να προσφέρουν στον καταναλωτή συμβάσεις ορισμένου χρόνου με σταθερή τιμή, διάρκειας τουλάχιστον ενός έτους. Όσο ισχύει η σύμβαση, ο προμηθευτής δεν θα μπορεί να αλλάζει μονομερώς τους όρους και την τιμή που ο ίδιος καθορίζει. Έτσι, ο καταναλωτής θα γνωρίζει εκ των προτέρων τη συμφωνημένη τιμή προμήθειας για το συγκεκριμένο διάστημα.

Προστασία από τη διακοπή του ρεύματος

Προβλέπεται προστασία από την αποσύνδεση όσο βρίσκεται σε εξέλιξη διαδικασία επίλυσης διαφοράς.

Αύξηση δυνατότητας παραμονής στον προμηθευτή τελευταίου καταφυγίου

Για όσους εξυπηρετούνται από τον Προμηθευτή Τελευταίου Καταφυγίου, το μέγιστο διάστημα εκπροσώπησης τροποποιείται σε τουλάχιστον έξι μήνες.

Περισσότερες συμβάσεις στο ίδιο σημείο σύνδεσης

Ένας καταναλωτής θα μπορεί, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, να έχει περισσότερες από μία συμβάσεις προμήθειας ή συμφωνίες κοινής χρήσης ενέργειας μέσω διαφορετικών μετρητών στο ίδιο σημείο σύνδεσης.

Κοινή χρήση ενέργειας από ΑΠΕ

Νοικοκυριά, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις και δημόσιοι φορείς θα μπορούν να μοιράζονται ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές μέσω ιδιωτικής συμφωνίας ή κοινού νομικού σχήματος. Θα μπορούν επίσης να αναθέτουν την οργάνωση της κοινής χρήσης σε τρίτο πρόσωπο.

 Προϋπόθεση είναι η κοινή χρήση ενέργειας να μην αποτελεί την κύρια εμπορική ή επαγγελματική δραστηριότητα των συμμετεχόντων.

2. Τι αλλάζει για τους προμηθευτές και την εποπτεία της αγοράς

Διαμορφώνεται μια πιο σταθερή και αξιόπιστη αγορά, με αποτελεσματικότερη διαχείριση των κινδύνων από τους προμηθευτές και ισχυρότερη εποπτεία, ώστε να περιορίζεται η έκθεση των καταναλωτών στις αναταράξεις της χονδρικής αγοράς.

-ι προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας θα πρέπει να λαμβάνουν μέτρα για τον περιορισμό του κινδύνου από μεγάλες αυξομειώσεις των τιμών στη χονδρική αγορά, μέσω στρατηγικών αντιστάθμισης κινδύνου, γνωστών ως hedging.

-Προβλέπονται επίσης δοκιμές αντοχής, ώστε να αξιολογείται εάν μπορούν να ανταποκριθούν σε δύσκολες συνθήκες της αγοράς. Το σχετικό πλαίσιο θα καθορίζεται από τη ΡΑΑΕΥ.

-Παράλληλα, ενισχύονται οι αρμοδιότητες της ΡΑΑΕΥ στην προστασία των καταναλωτών, στη διαχείριση κινδύνων των προμηθευτών, στις ευέλικτες συνδέσεις και στην άρση αδικαιολόγητων εμποδίων στην αυτοκατανάλωση, στην κοινή χρήση ενέργειας και στις ενεργειακές κοινότητες.

3. Τι αλλάζει στις συνδέσεις με το ηλεκτρικό δίκτυο

-Οι συνδέσεις με το ηλεκτρικό δίκτυο γίνονται πιο διαφανείς, ψηφιακές και ευέλικτες, ώστε να αξιοποιείται καλύτερα ο διαθέσιμος ηλεκτρικός χώρος και να μπορούν να προχωρούν νέες επενδύσεις παράλληλα με τα αναγκαία έργα ενίσχυσης των δικτύων.

-Περισσότερη ενημέρωση για τον διαθέσιμο χώρο

Ο ΔΕΔΔΗΕ και ο ΑΔΜΗΕ θα υποχρεούνται να δημοσιεύουν κάθε τρίμηνο πληροφορίες για τη δυνατότητα νέων συνδέσεων ανά περιοχή.

Οι αιτήσεις σύνδεσης θα υποβάλλονται αποκλειστικά ψηφιακά. Οι ενδιαφερόμενοι θα ενημερώνονται για την πορεία τους εντός τριών μηνών από την υποβολή σχετικού αιτήματος, με νέα ενημέρωση ανά τρίμηνο.

-Συμβάσεις Σύνδεσης Ευέλικτης Ισχύος

Σε περιοχές όπου δεν υπάρχει αρκετή χωρητικότητα για νέες συνδέσεις εγγυημένης ισχύος, εισάγονται οι Συμβάσεις Σύνδεσης Ευέλικτης Ισχύος.

Μια εγκατάσταση θα μπορεί να συνδεθεί συμφωνώντας εκ των προτέρων ότι, μέσα σε καθορισμένα όρια, ο Διαχειριστής θα μπορεί να περιορίζει την ενέργεια που δίνει στο δίκτυο ή λαμβάνει από αυτό. Οι περιοχές εφαρμογής θα καθορίζονται από τη ΡΑΑΕΥ, έπειτα από εισήγηση των αρμόδιων Διαχειριστών.

Όταν οι περιορισμοί παραμένουν μέσα στα συμφωνημένα όρια, δεν προβλέπεται αποζημίωση. Αν τα όρια ξεπεραστούν, ο ιδιοκτήτης της εγκατάστασης θα έχει δικαίωμα αποζημίωσης. Για όσους δεν τηρούν τους προβλεπόμενους περιορισμούς θεσπίζονται χρεώσεις μη συμμόρφωσης.

Μετά την ολοκλήρωση των αναγκαίων έργων ανάπτυξης του δικτύου, μια ευέλικτη σύνδεση θα μπορεί, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, να μετατραπεί σε σύνδεση εγγυημένης ισχύος. Οι ευέλικτες συνδέσεις δεν θα αναστέλλουν ούτε θα καθυστερούν τα προγραμματισμένα έργα ενίσχυσης των δικτύων.

ΜΕΡΟΣ ΙΙ – Ταμείο Απανθρακοποίησης Νησιών

Τίθεται σε λειτουργία ο μηχανισμός που θα κατευθύνει επενδύσεις 2,3 δισ. ευρώ στα νησιά, για λιγότερη εξάρτηση από το πετρέλαιο, μεγαλύτερη ενεργειακή ασφάλεια και καθαρότερη, πιο προσιτή ενέργεια για κατοίκους και επιχειρήσεις.

Ταμείο Απανθρακοποίησης Νησιών

Το νομοσχέδιο προβλέπει τη σύσταση του Ταμείου Απανθρακοποίησης Νησιών, με στόχο τη χρηματοδότηση έργων που θα μειώσουν την εξάρτηση των ελληνικών νησιών από την ηλεκτροπαραγωγή με πετρέλαιο.

Το Ταμείο θα μπορεί να συγχρηματοδοτεί έως το 60% της συνολικής επενδυτικής δαπάνης κάθε επιλέξιμου τμήματος έργου. Θα μπορούν να χρηματοδοτηθούν:

* έργα ΑΠΕ και αποθήκευσης,

* ηλεκτρικές διασυνδέσεις και αναβάθμιση ηλεκτρικών υποδομών,

* υποδομές φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων,

* φράγματα πολλαπλού σκοπού.

Από πού θα προέρχονται οι πόροι

Κύρια πηγή χρηματοδότησης θα είναι τα έσοδα από τη δημοπράτηση έως 25 εκατομμυρίων δικαιωμάτων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, τα οποία έχουν αποδοθεί ειδικά στην Ελλάδα στο πλαίσιο της Οδηγίας για το Ευρωπαϊκό Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου με σκοπό τη μείωση του ανθρακικού αποτυπώματος της ηλεκτρικής ενέργειας στα νησιά, καθώς και οι τόκοι του σχετικού λογαριασμού.

Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) θα αναλαμβάνει τη δημοπράτηση των δικαιωμάτων, τη διαχείριση των εσόδων και την απόδοσή τους στην Ελλάδα. Οι πόροι θα χρησιμοποιούνται για τις εγκεκριμένες δράσεις του Ταμείου και για τις προβλεπόμενες αμοιβές και δαπάνες της ΕΤΕπ.

ΜΕΡΟΣ ΙΙΙ – Λοιπές ενεργειακές διατάξεις

Δίνονται στοχευμένες λύσεις σε αγρότες, Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης και νοικοκυριά, διευκολύνεται η ωρίμανση και υλοποίηση έργων καθαρής ενέργειας και θεσπίζονται σαφέστεροι κανόνες για την ασφαλή και οργανωμένη ανάπτυξη των ενεργειακών υποδομών.

-Παράταση προθεσμίας υποβολής ετήσιας δήλωσης για το έτος 2025 των κατ’ επάγγελμα αγροτών παραγωγών ηλεκτρικής ενέργειας

Δίνεται εκ νέου η δυνατότητα στους επαγγελματίες αγρότες να υποβάλουν την απαραίτητή υπεύθυνη δήλωση στον ΔΑΠΕΕΠ για το έτος 2025 και να εισπράξουν την αυξημένη τιμή αποζημίωσης για το έργο ΑΠΕ που κατέχουν.

-Διασφάλιση υλοποίησης έργων που ανήκουν σε ΟΤΑ οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης Α’ ή Β’ Βαθμού

-Απαλλάσσονται οι ΟΤΑ από την καταβολή των απαιτούμενων τελών για την υποβολή αιτήσεων για έργα ΑΠΕ τόσο στη ΡΑΑΕΥ όσο και στους αρμόδιους Διαχειριστές, και απαλλάσσονται επίσης από το απαιτούμενο Τέλος Δέσμευσης Φυσικού και Ηλεκτρικού Χώρου, ενώ παράλληλα δίνεται εκ νέου η δυνατότητα σε ΟΤΑ που έχουν έργα ΑΠΕ να παρατείνουν την διάρκεια ισχύος τους, ώστε να καταφέρουν να τα ωριμάσουν περαιτέρω και να τα υλοποιήσουν.

 Μέτρα για τον έλεγχο την ανάπτυξης ιδιωτικών δικτύων για την υλοποίηση έργων ΑΠΕ

Αναθεωρείται, εκσυγχρονίζεται και αυστηροποιείται το θεσμικό πλαίσιο που αφορά την ανάπτυξη των ιδιωτικών δικτυών ηλεκτρικής ενέργειας για σταθμούς ΑΠΕ. Λαμβάνονται τα κατάλληλα μέτρα, καθορίζονται συγκεκριμένες διαδικασίες και θεσπίζονται ποινές με στόχο την ασφαλή λειτουργία του δικτύου, την συστηματική συντήρηση και επιδιόρθωση αυτού, την διενέργεια προληπτικών ελέγχων και την προστασία του περιβάλλοντος.

Συγκεκριμένα, προβλέπεται:

Α) υποχρεωτική σε ετήσια βάση υποβολή δηλώσεων και τεχνικών εκθέσεων από τους υπεύθυνους μηχανικούς που να ενημερώνουν τον ΔΕΔΔΗΕ για την κατάσταση του ιδιωτικού δικτύου και τις ενέργειες που έχουν πραγματοποιηθεί,

Β) διενέργεια δειγματοληπτικών και επιτόπιων ελέγχων στα έργα ΑΠΕ από τον ΔΕΔΔΗΕ προς επιβεβαίωση της ορθής τήρησης του πλαισίου και διασφάλισης των ενεργειών που έχουν δηλωθεί,

Γ) επιβολή προσωρινής διακοπής της λειτουργίας των έργων ΑΠΕ κατ’ ελάχιστο τριών μηνών σε περίπτωση μη υποβολής εκθέσεων και απαιτούμενων στοιχείων στον ΔΕΔΔΗΕ

Δ) δημοσίευση έως 28 Φεβρουαρίου 2027 από τον ΔΕΔΔΗΕ των κατάλληλων πρακτικών που θα πρέπει να εφαρμόζονται για την συντήρηση των δικτύων,

Τέλος, περιορίζεται σημαντικά η δυνατότητα κατασκευής εναέριου δικτύου μόνο για εξαιρετικές περιπτώσεις που είναι τεχνικά αδύνατη η υπόγεια όδευση, ενώ η αναγκαιότητα εναέριας όδευσης θα αξιολογείται και από τον ΔΕΔΔΗΕ.

-Ριζική ανανέωση σταθμού ΑΠΕ ή ΣΗΘΥΑ

Παρέχεται κίνητρο στους κατόχους των σταθμών ΑΠΕ να προβούν πριν τη λήξη της λειτουργίας των σταθμών σε αντικατάσταση του εξοπλισμού αυτών, διατηρώντας την αρχική τιμή αποζημίωσης για ένα μέρος της παραγωγής τους και εξασφαλίζοντας για την υπόλοιπη παραγωγή αποζημίωση με βάση την Ειδική Τιμή Αγοράς, με απώτερο στόχο την επιτάχυνση της ριζικής ανανέωσης των σταθμών ΑΠΕ, την αύξηση της διείσδυσης καθαρής ενέργειας αξιοποιώντας υφιστάμενες υποδομές και δίκτυα, την περαιτέρω μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος και την εναλλακτική διαχείριση και αξιοποίηση του παλιού εξοπλισμού.

Μηδενικές τιμές σε φωτοβολταϊκά έργα αυτοκατανάλωσης σε οικιακούς καταναλωτές

Σε συνέχεια του νέου πλαισίου για την αυτοκατανάλωση και για την προστασία των νοικοκυριών από τις διακυμάνσεις στην χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, θεσπίζεται ειδική πρόβλεψη για τους οικιακούς καταναλωτές που εγκαθιστούν φ/β συστήματα έως 10,8kW για αυτοκατανάλωση, με την οποία καθορίζεται ότι κατά την αποζημίωση τους για την περίσσεια παραγόμενη ενέργεια σε περίπτωση που οι τιμές στην χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας είναι αρνητικές να λογίζονται ως μηδενικές με σκοπό να αποφεύγεται η επιβάρυνσή τους.

Έλεγχος Ειδικού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης από τον Φορέα Αδειοδότησης

Σε συνέχεια του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, επανακαθορίζεται ο τρόπος ελέγχου των έργων ΑΠΕ, καθώς και των σταθμών αποθήκευσης από την ΡΑΑΕΥ, με στόχο τη συμβατότητα των έργων με το Πλαίσιο και ιδίως σε σχέση με τις ορισμένες περιοχές αποκλεισμού. Σε κάθε περίπτωση, η συμμόρφωση των έργων με το Πλαίσιο διασφαλίζεται και από την εκ νέου αξιολόγησή τους κατά το στάδιο της περιβαλλοντικής αδειοδοτήσης των έργων.

Νέο πλαίσιο για την ανάπτυξη Κέντρων Δεδομένων

Με στόχο την οργανωμένη ανάπτυξη των Κέντρων Δεδομένων (Data Centers), την ορθολογική αξιοποίηση του διαθέσιμου ηλεκτρικού χώρου και την προστασία των καταναλωτών, διαμορφώνεται νέο θεσμικό πλαίσιο.

Οι βασικές προβλέψεις περιλαμβάνουν:

* Πλήρη ανάληψη από τους επενδυτές του κόστους σύνδεσης και των αναγκαίων έργων ενίσχυσης του ηλεκτρικού συστήματος που προκαλούνται αποκλειστικά από τη σύνδεση του Data Center.

* Κάλυψη τουλάχιστον του 60% της ετήσιας κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ για τα νέα Data Centers.

* Εγγυητική επιστολή ύψους 200.000 ευρώ ανά MW, με στόχο τον περιορισμό μη ώριμων αιτήσεων που δεσμεύουν ηλεκτρικό χώρο.

* Έλεγχο της οικονομικής επάρκειας των επενδυτών, με συγκεκριμένα κριτήρια κύκλου εργασιών για έργα που συνδέονται στο Σύστημα του ΑΔΜΗΕ.

* Αυστηρότερα κριτήρια επενδυτικής και περιβαλλοντικής ωριμότητας για τη χορήγηση Οριστικής Προσφοράς Σύνδεσης.

* Δημιουργία Μητρώου Κέντρων Δεδομένων στη ΡΑΑΕΥ, για την ενιαία παρακολούθηση της ανάπτυξης του κλάδου και την ενίσχυση της διαφάνειας.

* Μειωμένες χρεώσεις ΥΚΩ για οικιακούς καταναλωτές

Η σταδιακή διασύνδεση των νησιών με το ηπειρωτικό ηλεκτρικό σύστημα μειώνει σημαντικά το κόστος ηλεκτροδότησής τους και καθιστά δυνατή τη μείωση των χρεώσεων Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ). Στο πλαίσιο αυτό, μειώνεται κατά 50% η μοναδιαία χρέωση ΥΚΩ για τους οικιακούς καταναλωτές στην πρώτη κλίμακα κατανάλωσης, συμβάλλοντας άμεσα στην ελάφρυνση των λογαριασμών ηλεκτρικής ενέργειας των νοικοκυριών.

Μέτρα για την προώθηση των σταθμών αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας και της ταχύτερης ένταξης τους στις αγορές ηλεκτρικής ενέργειας

Εισάγονται ρυθμίσεις για την επιτάχυνση της αδειοδότησης και την αντιμετώπιση διοικητικών δυσκολιών σχετικά με την υλοποίηση έργων αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας και παράλληλα υποχρεώσεις για την ταχύτερη δυνατή συμμετοχή των ενισχυόμενων ΣΑΗΕ στις αγορές ηλεκτρικής ενέργειας.

 Μέτρα για την διασφάλιση επιχειρηματικών σχεδίων αιολικών σταθμών

Εισάγονται προβλέψεις για την παράταση της λειτουργίας αιολικών σταθμών, ώστε να μπορέσουν να αποζημιώνονται για την ηλεκτρική ενέργεια που παράγουν, σύμφωνα με τις προβλέψεις των Συμβάσεων Πώλησης ηλεκτρικής Ενέργειας που έχουν συνάψει με τον ΔΑΠΕΕΠ και τον ΔΕΔΔΗΕ ως Διαχειριστή των Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών.

ΜΕΡΟΣ ΙV – Χωροταξικές – πολεοδομικές και περιβαλλοντικές διατάξεις

Υιοθετούνται στοχευμένες ρυθμίσεις που λύνουν ώριμες χωροταξικές, πολεοδομικές και περιβαλλοντικές εκκρεμότητες, με άμεσο όφελος για την ασφάλεια των κατοίκων, τις κοινωνικές υποδομές και την αποτελεσματικότερη προστασία του φυσικού περιβάλλοντος.

  -Μετεγκατάσταση του οικισμού Μεταμόρφωση του Δήμου Παλαμά Καρδίτσας και αποκατάσταση πληγέντων

Η ρύθμιση αναμένεται να συμβάλει στην άμεση μετεγκατάσταση του οικισμού Μεταμόρφωση του Δήμου Παλαμά Θεσσαλίας, καθώς το πλημμυρικό φαινόμενο αναμένεται να είναι επαναλαμβανόμενο ή/και να ενταθεί στο μέλλον.

Ο οικισμός αυτός ήταν ήδη επιβαρυμένος από λειτουργικά προβλήματα και ζημιές που είχαν δημιουργηθεί ακόμα και από προηγούμενες κακοκαιρίες όπως ο Ιανός. Μετά την κακοκαιρία Daniel, ο οικισμός έχει απωλέσει την ομαλή χρήση δικτύων υποδομής (ύδρευση, ηλεκτροδότηση κ.λπ.), τα κατά τόπους οικοδομήματα βρίσκονται σε πολύ μεγάλο ποσοστό σε κατάσταση που δεν επιτρέπει τη χρήση τους (πλημμυρισμένα υπόγεια, λάσπη κ.ά), ενώ παράλληλα τίθενται θέματα ασφάλειας της υγείας των κατοίκων για το προσεχές διάστημα.

Η Μεταμόρφωση κατοικείται από έναν συνολικό πληθυσμό περί των 324 μόνιμα δηλωμένων κατοίκων (ΕΛΣΤΑΤ 2021), εκτιμώμενα εγκατεστημένοι σε περίπου 180 ιδιοκτησίες, των οποίων οι περιουσία έχει κατ’ επανάληψη καταστραφεί τα τελευταία χρόνια, καθώς βρίσκεται σε πολύ χαμηλό υψόμετρο και σε σημεία όπου οι λεκάνες απορροής υδάτων συλλέγουν ύδατα. Κατόπιν της εκπόνησης όλων των αναγκαίων μελετών εντοπίστηκε κατάλληλη περιοχή για την υποδοχή της μετεγκατάστασης αυτής στα νότια του γειτονικού οικισμού του Παλαμά.

Η επιλογή αυτής της περιοχής γίνεται καθώς βασικός στόχος του εγχειρήματος είναι η παράλληλη αποκατάσταση του πληθυσμού σε ασφαλή περιοχή με την ταυτόχρονη συγκράτηση του πληθυσμού στα όρια του ίδιου Δήμου, πλησίον τόσο στις περιοχές εργασίας τους (γειτονικές γεωργικές εκτάσεις και παραγωγικές δομές), όσο και στον τόπο με τον οποίο ο πληθυσμός αυτός ταυτίζεται σε σχέση με την οικογενειακή και πολιτιστική του κληρονομιά και μνήμη.

 Εκσυγχρονισμός και αναβάθμιση του Σταδίου «Γ. Καραϊσκάκης»

Η ρύθμιση προβλέπει αύξηση της χωρητικότητάς του -από κατ’ εκτίμηση ενδεικτικά 33.500 σε 52.000 θέσεις-, μέσω της διαμόρφωσης κερκίδων και της κατασκευής νέου ελαφρού στεγάστρου. Καθορίζονται νέοι ανώτατοι όροι ύψους για το κτίριο της δυτικής πλευράς, τις νέες κερκίδες και το στέγαστρο. Παράλληλα, ο ανώτατος συντελεστής δόμησης μειώνεται, η κάλυψη ορίζεται σε 60% και διασφαλίζεται ότι τουλάχιστον το 65% του επιτρεπόμενου συντελεστή δόμησης θα αφορά αμιγώς αθλητικές χρήσεις, ενώ το υπόλοιπο 35% κατανέμεται ισομερώς σε συνοδές και άλλες χρήσεις.

Προβλέπονται, επίσης, τουλάχιστον 1.800 θέσεις στάθμευσης, επικαιροποίηση της υφιστάμενης Απόφασης Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων (ΑΕΠΟ) κατόπιν εκπόνησης μελέτης διαχείρισης κυκλοφορίας και έκδοση της σχετικής κοινής υπουργικής απόφασης από τα Υπουργεία Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Πολιτισμού. Στόχος της ρύθμισης είναι η προσαρμογή του γηπέδου στις σύγχρονες και διεθνείς προδιαγραφές, η ενίσχυση της λειτουργικότητας και της ασφάλειάς του και η αναβάθμιση των αθλητικών υποδομών, με χρηματοδότηση των απαιτούμενων εργασιών από την ΠΑΕ Ολυμπιακός.

Επιπροσθέτως, παραχωρείται υπό όρους η χρήση, διοίκηση και διαχείριση του χώρου του σταδίου για σαράντα εννέα (49) έτη από την ημερομηνία υπογραφής της σύμβασης παραχώρησης μεταξύ της Γενικής Γραμματείας Αθλητισμού του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, της Ελληνικής Ολυμπιακής Επιτροπής και του σωματείου με την επωνυμία «Ολυμπιακός Σύνδεσμος Φιλάθλων Πειραιώς».

Καθορισμός χώρου για την ανέγερση εγκαταστάσεων κτιριακής Μονάδας πρόνοιας – μονάδας φροντίδας ηλικιωμένων

Καθορίζεται χώρος για την ανέγερση εγκαταστάσεων κτιριακής Μονάδας πρόνοιας- μονάδας φροντίδας ηλικιωμένων στη θέση «Νταμάρι» της ΔΕ Δηλεσίου του Δήμου Τανάγρας εξειδικεύοντας τις επιτρεπόμενες χρήσεις και τους όρους και περιορισμούς δόμησης που θα εφαρμόζονται σε αυτόν. Η ρύθμιση εισάγεται κατόπιν σύνταξης όλων των αναγκαίων μελετών και στοχεύει στην εξυπηρέτηση του δημοσίου συμφέροντος. Η εγκατάσταση αφορά σύγχρονη μονάδα φροντίδας ηλικιωμένων, σύμφωνα με τις ισχύουσες προδιαγραφές λειτουργίας. Η ανάπτυξη της συγκεκριμένης χρήσης εντάσσεται στο πλαίσιο των κοινωφελών δράσεων της Ι. Αρχιεπισκοπής Αθηνών, για την ενίσχυση των κοινωνικών υποδομών και ανταποκρίνεται σε τεκμηριωμένες ανάγκες της τοπικής κοινότητας του Δήμου Τανάγρας.

 Διόρθωση παροραμάτων Κώδικα Χωροταξίας και Πολεοδομίας «Νικόλαος Ταγαράς» και Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Η διόρθωση παροραμάτων δεν αφορά σε θεσμοθέτηση νέων ρυθμίσεων, αλλά σε παροράματα που είχαν εμφιλοχωρήσει λόγω της έκτασης των νομοθετημάτων.

 Λειτουργική ενοποίηση όμορων ή εφαπτόμενων διηρημένων ιδιοκτησιών – Τροποποίηση άρθρου 220 Κώδικα Χωροταξίας και Πολεοδομίας «Νικόλαος Ταγαράς»

Ήδη προβλεπόταν η δυνατότητα συνολικής λειτουργικής ενοποίησης, αφενός κτιρίων σε διαφορετικά γεωτεμάχια (οικόπεδα), αφετέρου διηρημένων ιδιοκτησιών (οριζοντίων και καθέτων ιδιοκτησιών) στο ίδιο κτίριο. Με την προτεινόμενη ρύθμιση, καλύπτεται με ανάλογο τρόπο μία ανάγκη της κοινωνίας να δύναται από πολεοδομικής άποψης να ενοποιούνται λειτουργικά και μεμονωμένες όμορες ή εφαπτόμενες διηρημένες ιδιοκτησίες, αντίστοιχων ή διαδοχικών (οριζοντίως ή καθέτως) επιπέδων, στο ίδιο ή σε όμορο κτίριο ή γεωτεμάχιο (οικόπεδο).

 Αρμοδιότητες του ΟΦΥΠΕΚΑ στη θαλάσσια περιοχή του Θερμαϊκού Κόλπου

Ο Θερμαϊκός Κόλπος συνιστά ενιαία οικολογική και υδρολογική ενότητα. Οι περιοχές του δικτύου Natura 2000 που τον περιβάλλουν -μεταξύ άλλων το σύμπλεγμα των εκβολών των ποταμών Γαλλικού, Αξιού, Λουδία και Αλιάκμονα, η Αλυκή Κίτρους και η Λιμνοθάλασσα Επανωμής- δεν λειτουργούν ως αυτοτελείς μονάδες, αλλά εξαρτώνται από τις φυσικοχημικές και βιολογικές διεργασίες του θαλάσσιου χώρου που παρεμβάλλεται μεταξύ τους: τη μεταφορά ιζημάτων και θρεπτικών συστατικών, την κυκλοφορία των υδάτων, τις μετακινήσεις της ιχθυοπανίδας και των θαλάσσιων θηλαστικών, τη διασπορά ρύπων. Ο ενδιάμεσος αυτός χώρος τίθεται εντός αρμοδιότητας ΟΦΥΠΕΚΑ ως φορέα διαχείρισης. Με τη ρύθμιση αυτή, τα μέτρα προστασίας που λαμβάνονται εντός των ίδιων των περιοχών του δικτύου να καθίστανται συνολικά και αποτελεσματικά αλλά και μπορεί ο ΟΦΥΠΕΚΑ να παρεμβαίνει στον ίδιο τον Θερμαϊκό Κόλπο προκειμένου να βελτιωθεί η περιβαλλοντική κατάστασή του και να αντιμετωπίζονται έγκαιρα και αποτελεσματικά τυχόν περιστατικά θαλάσσιας ρύπανση και το πρόβλημα των θαλάσσιων απορριμμάτων που μεταφέρονται συχνά από τα ποτάμια της περιοχής. Η ρύθμιση αποκαθιστά τη λειτουργική συνοχή της διαχείρισης σε επίπεδο οικοσυστήματος.

Χρήση των καλυβών στις προστατευόμενες ζώνες του Δέλτα Έβρου – Τροποποίηση παρ. 4 του άρθρου 75 ν.5261/2025

Στο Δέλτα του ποταμού Έβρου που αποτελεί προστατευόμενη περιοχή, λειτουργούν εδώ και δεκαετίες 168 καλύβες που χρησιμοποιούνται από ψαράδες και κυνηγούς της περιοχής. Οι καλύβες έχουν χαρακτηρισθεί αυθαίρετες, και βαρύνονται με αποφάσεις κατεδάφισης και πρόστιμα από τις αρμόδιες υπηρεσίες. Από τις 168 καλύβες, μόνο οι 108 έχουν απογραφεί επίσημα με γνωστό ιδιοκτήτη, ενώ οι υπόλοιπες παραμένουν χωρίς επίσημη ταυτοποίηση. Το νομικό καθεστώς των καλυβών παραμένει σε αδιέξοδο εδώ και σχεδόν δύο δεκαετίες. Από το 2017, με το άρθρο 122 παρ. 4 του ν. 4495/2017, ξεκίνησε μια αλυσίδα διαδοχικών νομοθετικών παρατάσεων σε ετήσια βάση που αναστέλλουν την επιβολή κυρώσεων, κατεδαφίσεων και προστίμων. Η πιο πρόσφατη παράταση δόθηκε με τον ν.5261/2025 (ΦΕΚ Α΄ 231/12-12-2025, άρθρο 75), που επεκτείνει την αναστολή έως την 31η Δεκεμβρίου 2026.

Η παράταση της προθεσμίας ως και την έκδοση του ΠΔ για τις περιοχές Natura της περιοχής αφαιρεί την αναγκαιότητα της ετήσιας ανανέωσης της σχετικής ρύθμισης ενώ επίσης δίνει και τον απαραίτητο χρόνο για τις σχετικές ενέργειες οριστικής επίλυσης του προβλήματος. Σημειώνεται ότι η εγκεκριμένη Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη που περιλαμβάνει το δέλτα του Έβρου (Έγκριση της Ειδικής Περιβαλλοντικής Μελέτης (ΕΠΜ) 1α «Εκπόνηση ΕΠΜ και ΣΔ για τις περιοχές Natura 2000 της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης (Περιφερειακές Ενότητες Έβρου Ροδόπης μέρους)» ΥΠΕΝ/ΔΔΦΠΒ/114931/2875/22.10.2024 με ΑΔΑ: 9ΟΝ44653Π8-Σ6Η) προβλέπει τη συγκεκριμένη χρήση ρητά, θέτοντας τη βάση για την αντιμετώπιση του ζητήματος.