Προεδρικό Διάταγμα 374/2001 - ΦΕΚ 251/Α/22-10-2001

Προστασία των ζώων στα εκτροφεία, σε συμμόρφωση προς την οδηγία 98/58/εκ του Συμβουλίου και σε εκτέλεση της Απόφασης 2000/50/Ε.Κ. της Επιτροπής.

Έχοντας υπόψη:
1.Τις διατάξεις :
Των άρθρων 4 και 5 του Ν. 1338/1983 "Εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου" (Α’34) όπως αντικαταστάθηκε από το άρθρο 6 του Ν. 1440/1984 (Α’70) και τροποποιήθηκε με το άρθρο 22 του Ν. 2789/2000 (Α’21).
Του άρθρου 29 Α του Ν. 1558/1985 "Κυβέρνηση και Κυβερνητικά όργανα" (Α’ 137) το οποίο προστέθηκε με το άρθρο 27 του Ν. 2081/1992 (Α’154) και αντικαταστάθηκε από το άρθρο 1 παρ. 2α του Ν. 2469/1997 (Α’39).
2.Την Α.Π. 353001/13.4.2000 απόφαση του Πρωθυπουργού και του Υπουργού Γεωργίας "Ανάθεση αρμοδιοτήτων στους Υφυπουργούς Ευάγγελο Αργύρη και Φώτη Χατζημιχάλη" (Β’566).
3.Το γεγονός ότι από τις διατάξεις του παρόντος διατάγματος δεν προκαλείται δαπάνη σε βάρος του Κρατικού Προϋπολογισμού.
4.Την αριθ. 406 / 2001 γνωμοδότηση του Συμβουλίου της Επικρατείας, μετά από πρόταση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και του Υφυπουργού Γεωργίας αποφασίζουμε:

Άρθρο 1
(άρθρο 1 της οδηγίας 98/58/Ε.Κ.)
Σκοπός Πεδίο Εφαρμογής
1.Με το παρόν διάταγμα θεσπίζονται στοιχειώδεις κανόνες για την προστασία των ζώων στα εκτροφεία σε συμμόρφωση με την οδηγία 98/58/Ε.Κ. του Συμβουλίου της 20ης Ιουλίου 1998 "σχετικά με την προστασία των ζώων στα εκτροφεία" (Ε.Ε. Αριθ. L 221/23 της 8.8.98) και σε εκτέλεση της Απόφασης 2000/50/Ε.Κ. της Επιτροπής της 17/12/1999 "σχετικά με τις ελάχιστες απαιτήσεις για την επιθεώρηση των κτηνοτροφικών μονάδων" (L 19, 25.1.00 σελ. 51)
2.To παρόν Π.Δ/γμα δεν εφαρμόζεται:
Στα ζώα που ζουν στο φυσικό περιβάλλον
Στα ζώα που προορίζονται να συμμετάσχουν σε αγώνες, επιδείξεις, πολιτιστικές ή αθλητικές εκδηλώσεις ή δραστηριότητες
Στα πειραματόζωα ή τα ζώα των εργαστηριακών δοκιμών
Στα ασπόνδυλα.
3.Το παρόν Π.Δ/γμα εφαρμόζεται με την επιφύλαξη των ειδικών διατάξεων που ισχύουν, και ιδιαίτερα του Π.Δ/τος 179/98 (Α’ 133) "θέσπιση στοιχειωδών κανόνων για την προστασία μόσχων στα εκτροφεία σε συμμόρφωση με τις οδηγίες 91/629/Ε.Ο.Κ. και 97/2/Ε.Κ. του Συμβουλίου και εκτέλεση της απόφασης 97/182/Ε.Κ. της Επιτροπής" , του Π.Δ./τος 139/95 (Α’ 89) "θέσπιση στοιχειωδών κανόνων για την προστασία των χοίρων στις εκτροφές σε συμμόρφωση με την οδηγία 91/630/ΕΌ.Κ." και της υπουργικής απόφασης αριθ. 361986/87 (Β’ 638) "Ελάχιστες προδιαγραφές για την προστασία ωοπαραγωγών ορνίθων"

Άρθρο 2
(άρθρο 2 της οδηγίας 98/58/Ε.Κ.)
Γ ια τους σκοπούς του παρόντος Π.Δ/τος ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:
1."Ζώον": Κάθε ζώο (συμπεριλαμβανομένων των ιχθύων, των ερπετών και των αμφιβίων) που εκτρέφεται ή κατέχεται για την παραγωγή τροφίμων, ερίου, δέρματος, γούνας ή για άλλους σκοπούς γεωργικής εκμετάλλευσης.
2."Κύριος ή κάτοχος": το φυσικό ή νομικό πρόσωπο το οποίο είναι υπεύθυνο για ή επιφορτισμένο με τα ζώα σε μόνιμη ή προσωρινή βάση.
3."Αρμόδια αρχή" η Δ/νση Κτηνιατρικής Αντίληψης Φαρμάκων, Εφαρμογών και Προστασίας των ζώων (Κ.Α.Φ.Ε.) του Υπουργείου Γεωργίας και οι Δ/νσεις ή Τμήματα Κτηνιατρικής της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης.

Άρθρο 3
(άρθρο 3 της οδηγίας 98/58/ΕΚ)
Οι κύριοι ή κάτοχοι των ζώων υποχρεούνται να λαμβάνουν όλα τα ενδεδειγμένα μέτρα για να εξασφαλίσουν την καλή διαβίωση των ζώων καθώς και ότι τα ζώα δεν υφίστανται κανένα περιττό πόνο, ταλαιπωρία ή βλάβη και σύμφωνα με τα οριζόμενα στο επόμενο άρθρο.

Άρθρο 4
(άρθρο 4 της οδηγίας 98/58/Ε.Κ.)
Οι συνθήκες εκτροφής ή κατοχής των ζώων (πλην των ιχθύων, των ερπετών και των αμφιβίων) πρέπει να είναι σύμφορες με τις διατάξεις του παραρτήματος 1 του παρόντος Διατάγματος λαμβανομένων υπόψη του είδους και του βαθμού αναπτύξεως, προσαρμογής και εξημερώσεως καθώς και των φυσιολογικών αναγκών τους και των αναγκών συμπεριφοράς τους σύμφωνα με την αποκτηθείσα εμπειρία και τις επιστημονικές γνώσεις.

Άρθρο 5
(άρθρο 6 της οδηγίας 98/58/ΕΚ και άρθρα 1 και 2 της απόφασης 2000/50/Ε.Κ. της Επιτροπής)
1.Η αρμόδια Κτηνιατρική αρχή της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης πραγματοποιεί επιθεωρήσεις για να εξασφαλίζεται η τήρηση των διατάξεων και του παρατήματος Ι του άρθρου 7 του παρόντος . Οι επιθεωρήσεις αυτές είναι δυνατόν να διεξάγονται επ’ ευκαιρία ελέγχων για άλλους σκοπούς.
2.Κάθε δύο χρόνια και για πρώτη φορά στις 30 Απριλίου 2002 η αρμόδια Κεντρική Δ/νση Κτηνιατρικής Αντίληψης Φαρμάκων, Εφαρμογών και Προστασίας ζώων του Υπουργείου Γεωργίας, υποβάλλει στην Επιτροπή έκθεση που περιέχει τα αποτελέσματα των επιθεωρήσεων που διενεργούνται από τις Κτηνιατρικές αρχές, την Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση στον τομέα της προστασίας των ζώων στα εκτροφεία.
3.Οι πληροφορίες που αναφέρονται στην υποβαλλόμενη προς την Επιτροπή έκθεση πρέπει να είναι σύμφωνες με τις πληροφορίες που καθορίζονται στο παράρτημα II του άρθρου 7 του παρόντος διατάγματος.

Άρθρο 6
(άρθρο 7 της οδηγίας 98/58/Ε.Κ.)
1.Η αρμόδια Κεντρική Δ/νση Κτηνιατρικής Αντίληψης Φαρμάκων Εφαρμογών και Προστασίας των Ζώων του Υπουργείου Γεωργίας οφείλει να συνεργάζεται με τους εμπειρογνώμονες κτηνίατρους της Επιτροπής προκειμένου:
Ν α εξακριβώνουν τη συμμόρφωση προς τις διατάξεις του παρόντος Π.Δ/τος και
Να προβαίνουν σε επιτόπιους ελέγχους ώστε να βεβαιώνονται ότι οι επιθεωρήσεις διεξάγονται σύμφωνα με το παρόν Π.Δ/γμα.
2.Η αρμόδια κεντρική Δ/νση Κτηνιατρικής Αντίληψης Φαρμάκων Εφαρμογών και Προστασίας Ζώων του Υπουργείου Γεωργίας παρέχει στους εμπειρογνώμονες κτηνίατρους της Επιτροπής κάθε συνδρομή που απαιτείται για την εκτέλεση των καθηκόντων τους. Τα αποτελέσματα των διεξαγόμενων ελέγχων συζητούνται με την αρμόδια κεντρική Δ/νση Κτηνιατρικής Αντίληψης Φαρμάκων Εφαρμογών και Προστασίας Ζώων του Υπουργείου Γεωργίας πριν συνταχθεί και κυκλοφορήσει η τελική έκθεση της Επιτροπής.
3.Η αρμόδια κεντρική Δ/νση Κτηνιατρικής του Υπουργείου Γεωργίας λαμβάνει τα απαραίτητα μέτρα για να ληφθούν υπόψη τα αποτελέσματα των επιτόπιων ελέγχων της Επιτροπής.

Άρθρο 7
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ
Τα παραρτήματα Ι και II που ακολουθούν αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του παρόντος Π .Δ/τος και έχουν ως εξής:
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι Προσωπικό
1.Η φροντίδα των ζώων ανατίθεται σε επαρκή αριθμό προσώπων με κατάλληλες ικανότητες, γνώσεις και επαγγελματικά προσόντα.
Επιθεώρηση
2 Όλα τα ζώα που ζουν περιορισμένα σε συστήματα εκτροφής, όπου η καλή διαβίωση τους εξαρτάται από την συχνή ανθρώπινη προσοχή, επιθεωρούνται τουλάχιστον μία φορά την ημέρα. Τα ζώα που εκτρέφονται ή κατέχονται σε άλλα συστήματα, επιθεωρούνται κατά διαστήματα επαρκή για την αποφυγή κάθε ταλαιπωρίας τους.
3.Πρέπει να υπάρχει κατάλληλος φωτισμός (σταθερός ή φορητός) ώστε τα ζώα να είναι δυνατόν να επιθεωρούνται διεξοδικά ανά πάσα στιγμή.
4.Σε κάθε ζώο που φαίνεται ασθενές ή τραυματισμένο παρέχονται, χωρίς καθυστέρηση, οι κατάλληλες φροντίδες και, όταν ένα ζώο δεν αντιδρά στις φροντίδες αυτές, λαμβάνεται το συντομότερο δυνατόν η γνώμη κτηνιάτρου. Εάν χρειάζεται, τα ασθενή ή τραυματισμένα ζώα απομονώνονται σε κατάλληλους χώρους σταβλισμού με, κατά περίπτωση, στεγνή αναπαυτική στρωμνή.
Μητρώα
5.Ο κύριος ή κάτοχος των ζώων τηρεί μητρώο στο οποίο αναφέρεται κάθε ιατρική αγωγή καθώς και ο αριθμός των θανάτων που διαπιστώνονται σε κάθε επιθεώρηση.
Όταν απαιτείται η καταγραφή ισοδύναμων πληροφοριών για άλλους σκοπούς, οι πληροφορίες αυτές εξυπηρετούν και τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας.
6.Τα μητρώα αυτά διατηρούνται επί τρία τουλάχιστον έτη και τίθενται στη διάθεση της αρμόδιας αρχής κατά τη διάρκεια των επιθεωρήσεων ή όποτε ζητηθούν.
Ελευθερία κίνησης
7.Η ελευθερία κίνησης που χρειάζεται κάθε ζώο, ανάλογα με το είδος του και σύμφωνα με την κτηθείσα πείρα και τις επιστημονικές γνώσεις, δεν πρέπει να παρεμποδίζεται έτσι ώστε να προκαλείται περιττή ταλαιπωρία ή τραυματισμός.
Όταν ένα ζώο είναι συνεχώς ή συνήθως προσδεδεμένο, αλυσοδεμένο ή περιορισμένο, πρέπει να διαθέτει τον απαιτούμενο χώρο για τις φυσιολογικές του ανάγκες και ανάγκες συμπεριφοράς του, σύμφωνα με την κτηθείσα πείρα και τις επιστη μανικές γνώσεις.
Κτίρια και χώροι σταβλισμού
8.Τα υλικά που χρησιμοποιούνται για την κατασκευή των χώρων σταβλισμού, ιδίως δε των διαμερισμάτων και του εξοπλισμού με τον οποίο είναι δυνατό να έλθουν σε επαφή τα ζώα, δεν πρέπει να είναι επιβλαβή για τα ζώα και πρέπει να μπορούν να καθαρίζονται και να απολυ μαίνονται σχολαστικά.
9.Οι χώροι σταβλισμού και τα σημεία πρόσδεσης των ζώων πρέπει να κατασκευάζονται και να συντηρούνται κατά τρόπον ώστε να μην υπάρχουν αιχμές ή προεξοχές που είναι δυνατόν να τραυματίσουν τα ζώα.
10.Η κυκλοφορία του αέρα, το ποσοστό κονιορτού, η θερμοκρασία, η σχετική υγρασία του αέρα και οι συγκεντρώσεις αερίων, πρέπει να παραμένουν εντός ορίων που δεν βλάπτουν τα ζώα.
11.Τα ζώα που εκτρέφονται εντός κτιρίων δεν πρέπει να παραμένουν ούτε σε συνεχές σκοτάδι, ούτε να εκτίθενται χωρίς κατάλληλη διακοπή σε τεχνητό φωτισμό. Όταν ο φυσικός φωτισμός είναι ανεπαρκής για τις φυσιολογικές και ηθολογικές τους ανάγκες, πρέπει να προβλέπεται κατάλληλος τεχνητός φωτισμός.
Ζώα που δεν εκτρέφονται εντός κτιρίων
12.Τα ζώα που δεν εκτρέφονται εντός κτιρίων πρέπει, στο βαθμό που αυτό είναι αναγκαίο και δυνατό. να προστατεύονται από τις δυσμενείς καιρικές συνθήκες, τους θηρευτές και τους κινδύνους για την υγεία τους.
Αυτόματος ή μηχανικός εξοπλισμός
13.Κάθε αυτόματος ή μηχανικός εξοπλισμός που είναι αναγκαίος για την υγεία και την καλή διαβίωση των ζώων πρέπει να επιθεωρείται τουλάχιστον μία φορά την ημέρα. Όταν διαπιστώνονται βλάβες πρέπει να επανορθώνονται αμέσως ή, όταν αυτό δεν είναι δυνατόν, να λαμβάνονται κατάλληλα μέτρα για να προστατεύεται η υγεία και η καλή διαβίωση των ζώων.
Όταν η υγεία και η καλή διαβίωση των ζώων εξαρτώνται από σύστημα τεχνητού εξαερισμού, θα πρέπει να προβλέπεται κατάλληλο εφεδρικό σύστημα επαρκούς ανανέωσης του αέρα για την διασφάλιση της υγείας και της καλής διαβίωσης των ζώων σε περίπτωση βλάβης του συστήματος και σύστημα συναγερμού το οποίο να προειδοποιεί για τη βλάβη. Το σύστημα συναγερμού πρέπει να ελέγχεται τακτικά.
Σίτιση, πότισμα και χορήγηση άλλων ουσιών
14.Στα ζώα πρέπει να παρέχεται υγιεινή τροφή, κατάλληλη για την ηλικία και το είδος τους, και σε επαρκείς ποσότητες, ώστε να διατηρείται η καλή υγεία τους και να καλύπτονται οι θρεπτικές τους ανάγκες. Σε κανένα ζώο δεν πρέπει να χορηγούνται τροφές ή υγρά κατά τρόπο που μπορεί να προκαλέσει περιττή ταλαιπωρία ή βλάβη, ούτε η τροφή ή τα υγρά αυτά να περιέχουν ουσίες οι οποίες μπορούν να προκαλέσουν περιττή ταλαιπωρία ή βλάβη.
15.Όλα τα ζώα πρέπει να έχουν πρόσβαση σε τροφή κατά διαστήματα ανάλογα με τις ανάγκες της φυσιολογίας τους.
16.Όλα τα ζώα πρέπει να έχουν πρόσβαση σε νερό κατάλληλης ποσότητας και ποιότητας ή να μπορούν να ικανοποιούν τις ανάγκες τους σε υγρά με άλλους τρόπους.
17.Οι εγκαταστάσεις σίτισης και ποτίσματος πρέπει να σχεδιάζονται, να κατασκευάζονται και να τοποθετούνται κατά τρόπον ώστε να περιορίζονται οι κίνδυνοι μόλυνσης της τροφής και του νερού, καθώς και τα αρνητικά αποτελέσματα που θα μπορούσαν να προκύψουν από τον ανταγωνισμό μεταξύ των ζώων.
18.Καμία άλλη ουσία, εκτός από τις ουσίες που χορηγούνται για θεραπευτικούς ή προφυλακτικούς σκοπούς ή στο πλαίσιο ζωοτεχνικής αγωγής, όπως ορίζεται στο άρθρο 2 παράγραφος 2 στοιχείο γ) του Π.Δ. 259/98 (Α’ 191) "Περί απαγορεύσεως της χρησιμοποιήσεως ορισμένων ουσιών με ορμονική ή θυρεοστατική δράση και των β’ ανταγωνιστικών ουσιών στη ζωική παραγωγή για κερδοσκοπικούς λόγους, περί λήψεως μέτρων ελέγχου για ορισμένες ουσίες και τα κατάλοιπα τους, σε συμμόρφωση με τις οδηγίες 96/22 και 96/23", δεν χορηγείται στα ζώα, εκτός εάν έχει αποδειχθεί, βάσει επιστημονικών μελετών σχετικών με την καλή διαβίωση των ζώων ή βάσει της πείρας που έχει αποκτηθεί, ότι η ουσία δεν είναι επιβλαβής για την υγεία ή την καλή διαβίωση των ζώων.
Ακρωτηριασμοί
19.Έως ότου θεσπισθούν ειδικές διατάξεις για τους ακρωτηριασμούς και με την επιφύλαξη του Π.Δ. 139/95 (Α’ 89) "θέσπιση στοιχειωδών κανόνων για την προστασία των χοίρων στις εκτροφές" εφαρμόζεται η σχετική εσωτερική νομοθεσία.
Μέθοδοι εκτροφής
20.Δεν πρέπει να εφαρμόζονται φυσικές ή τεχνητές μέθοδοι εκτροφής οι οποίες προκαλούν ή ενδέχεται να προκαλέσουν ταλαιπωρία ή βλάβη σε οποιοδήποτε ζώο.
Η παρούσα διάταξη δεν αποκλείει τη χρήση ορισμένων μεθόδων που ενδέχεται να προκαλέσουν ελάχιστη ή στιγμιαία ταλαιπωρία ή τραυματισμό, ή να απαιτήσουν παρέμβαση η οποία δεν είναι πιθανό να προκαλέσει διαρκή βλάβη, εφόσον επιτρέπεται από την εσωτερική νομοθεσία.
21.Κανένα ζώο δεν πρέπει να περιορίζεται σε εκτροφείο εάν δεν είναι δυνατόν να αναμένεται ευλόγως, βάσει του γονότυπου ή φαινοτύπου του, ότι αυτό δεν έχει αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία ή την καλή διαβίωση του.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II
1. ΕΙΔΗ Η' ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΖΩΩΝ
Μοσχάρια
Χοίροι
Ωοτόκες όρνιθες
2. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΠΟΥ ΑΠΑΙΤΟΥΝΤΑΙ ΓΙΑ ΚΑΘΕ ΕΙΔΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΖΩΩΝ ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΟΣ I

(Βλέπε ΦΕΚ)
 
Άρθρο 8
Κυρώσεις
Οι παραβάτες του παρόντος Π. Δ/τος τιμωρούνται με τις ποινικές κυρώσεις των διατάξεων του άρθρου 8 παρ. 1 και 3 του Ν. 1197/1981 (Α’240).

Άρθρο 9
(Άρθρο 10 της Οδηγίας 98/58/Ε.Κ. και άρθρο 3 της απόφασης 2000/50/Ε.Κ. της Επιτροπής)
Έναρξη ισχύος
Η ισχύς του παρόντος Διατάγματος αρχίζει από της 1 ης Ιανουαρίου 2000, με εξαίρεση το άρθρο 8 αυτού που αρχίζει να ισχύει από τη δημοσίευση του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Στον Υφυπουργό Γεωργίας αναθέτουμε τη δημοσίευση και εκτέλεση του παρόντος προεδρικού διατάγματος.

Αθήνα. 18 Οκτωβρίου 2001