Λιπαντικά οδοντωτών τροχών (Βαλβολίνες) - Προδιαγραφές, απαιτήσεις και μέθοδοι δοκιμών.

---

Κοινή Υπουργική Απόφαση Αριθμ. 100/2025

ΦΕΚ 234/Β/22-1-2026

Λιπαντικά οδοντωτών τροχών (Βαλβολίνες) - Προδιαγραφές, απαιτήσεις και μέθοδοι δοκιμών.

ΟΙ ΥΠΟΥΡΓΟΙ ΕΘΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ - ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

Έχοντας υπόψη:

1. Τις διατάξεις:

α) Της περ. δ' της παρ. 8 του άρθρου 6 του ν. 4328/1929 «Περί συστάσεως Γενικού Χημείου του Κράτους» (Α' 272), όπως αντικαταστάθηκε με την παρ. 6 του άρθρου 11 του ν. 2343/1995 (Α' 211),

β) του άρθρου 4 του β.δ. της 31ης Οκτωβρίου 1929 «Περί κανονισμού της λειτουργίας και των εργασιών του Συμβουλίου της Χημικής Υπηρεσίας» (Α'391),

γ) του Κεφαλαίου Α' «Σύσταση Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων» του Μέρους Πρώτου του ν. 4389/2016 «Επείγουσες διατάξεις για την εφαρμογή της συμφωνίας δημοσιονομικών στόχων και διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και άλλες διατάξεις» (Α' 94), και ειδικότερα της περ. δ) της παρ. 2 του άρθρου 2, του άρθρου 7, της παρ. 1 του άρθρου 14 και του άρθρου 41 αυτού,

δ) του ν. 4622/2019 «Επιτελικό Κράτος, οργάνωση, λειτουργία και διαφάνεια της Κυβέρνησης, των κυβερνητικών οργάνων και της κεντρικής δημόσιας διοίκησης» (Α' 133),

ε) των άρθρων 89 και 122 του π.δ. 284/1988 «Οργανισμός του Υπουργείου Οικονομικών» (Α' 128), σε συνδυασμό με το τρίτο εδάφιο της παρ. 7 του άρθρου 41του ν. 4389/2016, και την υπό στοιχεία 1078204/927/0006Α/ 6-8-1992 κοινή απόφαση των Υπουργών Προεδρίας και Οικονομικών «Περιορισμός Συλλογικών Οργάνων του Υπουργείου Οικονομικών» (Β' 517).

στ) του άρθρου 90 του Κώδικα Νομοθεσίας για την Κυβέρνηση και τα κυβερνητικά Όργανα (π.δ. 63/2005, Α' 98), το οποίο διατηρήθηκε σε ισχύ με την περ. 22 του άρθρου 119 του ν. 4622/2019 (Α' 133), ζ) του π.δ. 142/2017 «Οργανισμός Υπουργείου Οικονομικών» (Α' 181), η) του π.δ. 5/2022 «Οργανισμός του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων» (Α' 15).

2. Την υπό στοιχεία Υ2/9.7.2019 απόφαση του Πρωθυπουργού «Σύσταση Θέσεων Αναπληρωτή Υπουργού και Υφυπουργών» (Β' 2901).

3. Το π.δ. 77/2023 «Σύσταση Υπουργείου και μετονομασία Υπουργείων - Σύσταση, κατάργηση και μετονομασία Γενικών και Ειδικών Γραμματειών - Μεταφορά αρμοδιοτήτων, υπηρεσιακών μονάδων, θέσεων προσωπικού και εποπτευόμενων φορέων» (Α' 130).

4. Το π.δ. 82/2023 «Μετονομασία Υπουργείου - Σύσταση και μετονομασία Γενικών Γραμματειών - Μεταφορά αρμοδιοτήτων, υπηρεσιακών μονάδων και θέσεων προσωπικού - Τροποποίηση και συμπλήρωση του π.δ. 77/2023 (Α' 130) - Μεταβατικές διατάξεις» (Α' 139).

5. Το π.δ. 32/2024 «Διορισμός Υπουργών και Υφυπουργών» (Α'91).

6. Το π.δ. 27/2025 «Διορισμός Υπουργών, Αναπληρωτή Υπουργού, Υφυπουργών και Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης» (Α'44).

7. Την υπό στοιχεία 47542 ΕΞ2025/19-3-2025 κοινή απόφαση του Πρωθυπουργού και του Υπουργού Οικονομίας και Οικονομικών «Ανάθεση αρμοδιοτήτων στον Υφυπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Γεώργιο Κώτσηρα» (Β' 1327).

8. Την υπό στοιχεία Δ. ΟΡΓ. Α 1125859 ΕΞ 2020/23-10-2020 απόφαση του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων «Οργανισμός της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.)» (Β'4738).

9. Την υπ' αρ. 1/20-01-2016 Πράξη του Υπουργικού Συμβουλίου «Επιλογή και διορισμός Γενικού Γραμματέα της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Εσόδων του Υπουργείου Οικονομικών» (Υ.Ο.Δ.Δ. 18), σε συνδυασμό με τις διατάξεις του πρώτου εδαφίου της παρ. 10 του άρθρου 41 του ν. 4389/2016, την υπ' αρ. 39/3/30.11.2017 (Υ.Ο.Δ.Δ. 689) απόφαση του Συμβουλίου Διοίκησης της Α.Α.Δ.Ε., την υπό στοιχεία 5294ΕΞ2020/17.01.2020 (Υ.Ο.Δ.Δ. 27) απόφαση του Υπουργού Οικονομικών καθώς και την υπ' αρ. 7608/17.1.2025 (Υ.Ο.Δ.Δ. 11) απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών με θέμα «Ανανέωση της θητείας του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων».

10. Την υπό στοιχεία Δ.ΟΡΓ.Β 1101718/11-9-2024 (Υ.Ο.Δ.Δ. 999) απόφαση του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων «Ορισμός μελών του Ανώτατου Χημικού Συμβουλίου (Α.Χ.Σ.)», όπως τροποποιήθηκε με την υπό στοιχεία Δ.ΟΡΓ. Β. 1017877ΕΞ2025/25 απόφαση του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (Υ.Ο.Δ.Δ. 157/2025).

11. Το υπό στοιχεία οικ. Δ.Ε.Β.Χ.Π.-Τμ.Α' 283869ΕΞ2025/16-10-2025 έγγραφο της Διεύθυνσης Ενεργειακών, Βιομηχανικών και Χημικών Προϊόντων του Γενικού Χημείου του Κράτους «Λιπαντικά οδοντωτών τροχών (Βαλβολίνες) - Προδιαγραφές, απαιτήσεις και μέθοδοι δοκιμών».

12. Την υπ' αρ. 100/2025 απόφαση του Ανώτατου Χημικού Συμβουλίου, η οποία ελήφθη κατά τη συνεδρίαση της 31ης Οκτωβρίου 2025.

13. Το γεγονός ότι το σχέδιο απόφασης ΑΧΣ 100/2025 είναι οριστικό, εφόσον έληξε η δημόσια διαβούλευση στην οποία τέθηκε από τον ΕΛΟΤ, βάσει των διαδικασιών του π.δ. 81/2018 (Α' 151).

14. Την υπ' αρ. 12/95 (Β'471/1995) κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Βιομηχανίας, Ενέργειας Τεχνολογίας και Εμπορίου.

15. Το γεγονός ότι από τις διατάξεις της παρούσας δεν προκαλείται δαπάνη σε βάρος του κρατικού προϋπολογισμού.

16. Το γεγονός ότι οι διατάξεις της παρούσας δεν αφορούν σε διοικητική διαδικασία για την οποία υπάρχει υποχρέωση καταχώρισης στο ΕΜΔΔ-ΜΙΤΟΣ, αποφασίζουμε:

 

Άρθρο 1

Εγκρίνουμε την απόφαση υπ' αρ. 100/2025 του Ανώτατου Χημικού Συμβουλίου, η οποία ελήφθη κατά τη συνεδρίαση της 31ης Οκτωβρίου 2025 και έχει ως εξής:

«ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΡΧΗ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΣΟΔΩΝ - ΑΝΩΤΑΤΟ ΧΗΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

Λιπαντικά οδοντωτών τροχών (Βαλβολίνες) - Προδιαγραφές, απαιτήσεις και μέθοδοι δοκιμών.

 

Άρθρο 1

Σκοπός

Η παρούσα απόφαση αφορά σε προδιαγραφές, απαιτήσεις και μεθόδους δοκιμών λιπαντικών που προορίζονται να χρησιμοποιηθούν για τη λίπανση οδοντωτών τροχών και κυρίως των διαφορικών και των κιβωτίων ταχυτήτων των αυτοκινήτων και των διαφόρων ελαφρών ή βαρέων οχημάτων.

 

Άρθρο 2

Προδιαγραφές

Τα λιπαντικά της παρούσας απόφασης ανταποκρίνονται στις προδιαγραφές των προτύπων SAE J306 (έκδοση Φεβ. 2019) και J2360 (έκδοση Ιαν. 2019) και σύμφωνα με το άρθρο 3.

 

Άρθρο 3

Απαιτήσεις

1. Οι επιχειρήσεις οι οποίες διαθέτουν υπό την επωνυμία τους στην ελληνική αγορά λιπαντικά οδοντωτών τροχών (βαλβολίνες) που παράγονται στην Ελλάδα, σε K-M της Ε.Ε. ή χώρες ΕΖΕΣ ή εισάγονται από τρίτες χώρες υποχρεούνται να υποβάλουν στη Διεύθυνση Ενεργειακών, Βιομηχανικών και Χημικών Προϊόντων της Γενικής Διεύθυνσης Γενικού Χημείου του Κράτους της ΑΑΔΕ υπεύθυνη δήλωση στην οποία θα αναφέρουν για κάθε προϊόν τα κατωτέρω στοιχεία:

- Εμπορική ονομασία και κωδικός του προϊόντος (αν υπάρχει)

- Αριθμό ιξώδους SΑΕ

- Επίπεδο ποιότητας κατά ΑΡΙ

- Τα παρακάτω αναλυτικά στοιχεία, ήτοι: πυκνότητα

δείκτη ιξώδους θειϊκή τέφρα θείο

φωσφόρο

χλώριο

άζωτο

μεταλλικά στοιχεία και φάσμα !R

2. Τα βασικά ορυκτέλαια τα οποία θα χρησιμοποιούνται για την παραγωγή των λιπαντικών οδοντωτών τροχών (βαλβολινών) της παρούσης θα είναι καλά διϋλισμένα κλάσματα πετρελαίου ή συνθετικά υλικά ή και μίγματα αυτών και θα αναμιγνύονται με πρόσθετα τέτοιας συστάσεως και σε τέτοιες αναλογίες ώστε να πληρούνται όλες οι απαιτήσεις της παρούσας.

2.1. Φυσικές και Χημικές απαιτήσεις.

Τα λεπτομερή φυσικά χαρακτηριστικά αναφέρονται στον πίνακα 1.

Πίνακας 1. Φυσικές απαιτήσεις λιπαντικών οδοντωτών τροχών (βαλβολινών).

Ιδιότητες	Σχετικό πρότυπο
Ιξώδη στους 100 βαθμούς oC, (cSt, ελαχ. - μεγ.,)	SAE J306 «Automotive Driveline Lubricant Viscosity Classification» (FEB2019)
Θερμοκρασία για ιξώδες 150000 cR (oC, μεγ.)	SAE J306 «Automotive Driveline Lubricant Viscosity Classification» (FEB2019)
Σημείο διόδου (°C, μεγ.)	ΠΕΔ-Α-00696 «Ορυκτέλαια οδοντωμάτων SAE 75W - SAE 80W90 - SAE 85W140)» (Έκδοση 1η, 20.09.2018)
Σημείο αναφλέξεως, (°C, ελάχ.)	SAE J2360 «Automotive Gear Lubricants for Commercial and Military Use» (JAN2019)

 

Όλα τα χαρακτηριστικά της παρ. 1 του παρόντος άρθρου και του πίνακα 1 όταν εξετάζονται σύμφωνα με τις μεθόδους του πίνακα 2, θα πρέπει να βρίσκονται μέσα στα όρια των τιμών που έχουν δηλωθεί.

Αποκλίσεις επιτρέπονται μόνο όσες αναγνωρίζονται από τις επίσημες μεθόδους δοκιμών. Ειδικότερα για τη θειϊκή τέφρα και τη στοιχειακή ανάλυση της τέφρας επιτρέπονται αποκλίσεις από - 10% έως +20%.

2.2. Υπέρυθρο φάσμα

Όταν το προϊόν εξετάζεται σύμφωνα με τις μεθόδους του πίνακα 2 πρέπει να δίνει φάσμα IR όμοιο με αυτό που έχει κατατεθεί με την υπεύθυνη δήλωση.

2.3. Καθαρότητα.

Τα λιπαντικά οδοντωτών τροχών (βαλβολίνες) της παρούσας οφείλουν να είναι ομοιογενή μίγματα καθαρά και διαυγή και δεν περιέχουν νερό ή άλλες ξένες ύλες. Ακόμη δεν επιτρέπεται να περιέχουν ανόργανα οξέα ή ανόργανες βάσεις. Η παρουσία ΡCBs απαγορεύεται απολύτως.

2.4. Πολύβαθμες βαλβολίνες.

Τα όρια των σημείων διόδου και των σημείων αναφλέξεως των πολύβαθμων λιπαντικών οδοντωτών τροχών (βαλβολινών) οφείλουν να είναι τα ίδια με τα όρια των αντίστοιχων απλών βαλβολινών που συνοδεύονται με το γράμμα W ^ΑΕ 70W, 75W, 80W, 85W), ενώ τα όρια του ιξώδους είναι εις μεν τις χαμηλές θερμοκρασίες τα ίδια με τα όρια του ιξώδους των απλών βαλβολινών με το γράμμα W, εις δε τους 100 0C τα ίδια με τα όρια των βαλβολινών χωρίς το γράμμα αυτό.

3. Εφόσον κατατίθενται τα δικαιολογητικά σύμφωνα με τους όρους των παρ. 1 και 2 του παρόντος άρθρου, το λιπαντικό καταχωρίζεται σε κατάλογο που τηρείται στην Διεύθυνση Ενεργειακών, Βιομηχανικών και Χημικών Προϊόντων, αποδίδεται στο προϊόν αριθμός καταλόγου και ενημερώνεται η επιχείρηση εγγράφως. Ο αριθμός καταλόγου επέχει αποκλειστικά θέση γνωστοποίησης και δεν αναγράφεται στη συσκευασία του προϊόντος. Όλα τα στοιχεία και τα έγγραφα που κατατίθενται στη Διεύθυνση Ενεργειακών, Βιομηχανικών και Χημικών Προϊόντων για το σκοπό της καταχώρισης, θεωρούνται εμπιστευτικά και τυγχάνουν ανάλογων χειρισμών.

3. Σε περίπτωση μεταβολής οποιουδήποτε στοιχείου των παρ. 1 ή 2, επαναλαμβάνεται η διαδικασία υποβολής.

4. Οι ρυθμίσεις της παρούσας απόφασης εφαρμόζονται με την επιφύλαξη των διατάξεων του κανονισμού (ΕΕ) 2019/515, της 19ης Μαρτίου 2019, σχετικά με την αμοιβαία αναγνώριση των εμπορευμάτων που κυκλοφορούν νόμιμα στην αγορά άλλου κράτους μέλους.

 

Άρθρο 4

Ενδείξεις στη συσκευασία

Στις ενδείξεις επί της συσκευασίας λιπαντικών οδοντωτών τροχών (βαλβολινών) αναγράφονται:

- Το είδος του περιεχομένου

- Ο όγκος του περιεχομένου

- Η εμπορική ονομασία

- Ο κωδικός αριθμός (αν υπάρχει)

- Ο αριθμός ιξώδους SAE

- Το επίπεδο ποιότητας κατά API

- Η εμπορική επωνυμία και όλα τα στοιχεία επικοινωνίας της επιχείρησης που διαθέτει υπό την επωνυμία της στην ελληνική αγορά λιπαντικά σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 3 της παρούσας.

Επίσης, οι ενδείξεις συσκευασίας πρέπει να είναι σύμφωνες με:

α) Τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1272/2008 για την ταξινόμηση, την επισήμανση και τη συσκευασία των ουσιών και των μειγμάτων, την τροποποίηση και την κατάργηση των οδηγιών 67/548^ΟΚ και 1999/45^Κ και την τροποποίηση του κανονισμού ^Κ) αριθ. 1907/2006.

β) Την υπουργική απόφαση για την Κωδικοποίηση Κανόνων Διακίνησης και Εμπορίας Προϊόντων και Παροχής Υπηρεσιών (Κανόνες ΔΙ.Ε.Π.Π.Υ.) ως ισχύει.

 

Άρθρο 5

Δειγματοληψία - Μέθοδοι ελέγχου

Η δειγματοληψία των λιπαντικών οδοντωτών τροχών (βαλβολινών) διενεργείται σύμφωνα, με τις μεθόδους και τις γενικές οδηγίες του ΕΝ ISO 3170. Όλα τα αναλυτικά στοιχεία της παρ. 1 του άρθρου 2 και τα στοιχεία του πίνακα 1 θα εξετάζονται σύμφωνα με τις μεθόδους του πίνακα 2. Μπορούν να χρησιμοποιούνται ισοδύναμες πρότυπες μέθοδοι, όπως π.χ. οι μέθοδοι ISO. Για τυχόν πρόσθετες εξετάσεις που δεν προβλέπονται από την παρούσα, γίνεται παραπομπή στις σχετικές μεθόδους.

Πίνακας 2 - Μέθοδοι ελέγχου

Δοκιμή	Μέθοδος
Κινηματικό ιξώδες	ΑSΤΜ D 445
Θερμοκρασία ιξώδους 150000 cΡ	ΑSΤΜ D 2983
Σημείο διόδου	FED STD 791- 3456
Σημείο αναφλέξεως	ΑSΤΜ D 92
Σημείο ροής	ΑSΤΜ D 97
Πυκνότητα	ΑSΤΜ D 1298 ή ISO 3675
Δείκτης ιξώδους	ΑSΤΜ D 2270
Φώσφορος	ΑSΤΜ D 1091 ή D 4951
Θείο	ASTM D 2622 ή D 1552 ή D 4951
Χλώριο	NF T60-106
Άζωτο	ASTM D 3228
Μεταλλικά στοιχεία	ASTM D 4951 (α)
Φάσμα !R	Συνήθης φασματοφωτομετρία

 

(α) Μπορούν να χρησιμοποιούνται μέθοδοι ατομικής απορρόφησης ή ICP.

Τα αποτελέσματα του ελέγχου ερμηνεύονται στατιστικά σύμφωνα με το πρότυπο EN ISO 4259.

 

Άρθρο 6

Μεταβατικές Διατάξεις

Τα λιπαντικά τα οποία ήδη διατίθενται στην αγορά σύμφωνα με την υπ' αρ. 12/1995 (Β' 471) κοινή υπουργική απόφαση θεωρείται ότι πληρούν τις ρυθμίσεις της παρούσας απόφασης.

 

Άρθρο 7

Καταργούμενες Διατάξεις

Με τη δημοσίευση της παρούσας στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως παύει η ισχύς της υπ' αρ. 12/95 (Β' 471) κοινής υπουργικής απόφασης.

 

Άρθρο 8

Έναρξη Ισχύος

Η ισχύς της παρούσας αρχίζει από την δημοσίευσή της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Η Πρόεδρος  Η Γραμματέας

ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΔΕΤΣΗ ΕΛΕΝΗ ΜΠΑΝΙΑ-ΓΕΩΡΓΟΠΟΥΛΟΥ»

 

Άρθρο 2

Η παρούσα απόφαση ισχύει από τη δημοσίευσή της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Η απόφαση αυτή να δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Αθήνα, 14 Ιανουαρίου 2026